പ്രഭ്രാന്തം ദിക്ഷു സര്വാസു ദൃഷ്ടാ വിബുധഭൂമയഃ । ഭവാന് ഇവ ജഗത്യ് അസ്മിന് ന മഹാന് അവലോകിതഃ
എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ഞാൻ തിരിഞ്ഞുനോക്കി, ജ്ഞാനികളുടെ ലോകങ്ങൾ കണ്ടു; പക്ഷേ, ഈ ലോകത്ത് ഭവാനെപ്പോലൊരു മഹാനെ ഞാൻ എവിടെയും കണ്ടിട്ടില്ല.
കഥഞ്ചിത് പ്രാപ്യതേ കച്ചിദ് ഭ്രാന്ത്വേഹ ഹി മഹാജനഃ । ന ഭവാന് ഇവ ഭവ്യാത്മാ സുലഭോ ജഗതി ക്വചിത്
വളരെ തിരഞ്ഞാലും, ഈ ലോകത്ത് മഹാന്മാരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ കാണാൻ കഴിയൂ; ഭവാനെപ്പോലൊരു ഉത്തമാത്മാവിനെ എവിടെയും എളുപ്പത്തിൽ കാണാനാവില്ല.
വംശഖണ്ഡേ ഹി കസ്മിംശ്ചിജ് ജായതേ മൌക്തികം യഥാ । ജഗത്ഖണ്ഡേ ഹി കസ്മിംശ്ചിജ് ജായതേ ത്വാദൃശസ് തഥാ
ബാംബൂവിന്റെ ഒരു തണ്ടിൽ എപ്പോഴോ ഒരു മുത്ത് ജനിക്കുന്നതുപോലെ, ലോകത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗത്ത് എപ്പോഴോ നിങ്ങളെപ്പോലൊരു മഹാനായവൻ ജനിക്കുന്നു.
മയാ തു സുമഹത് കാര്യമ് അദ്യ സമ്പാദിതം ശുഭമ് । പുണ്യദേഹോ വിമുക്താത്മാ യദ് ഭവാന് അവലോകിതഃ
ഇന്ന് ഞാൻ വളരെ വലിയൊരു ശുഭകരമായ പ്രവൃത്തി പൂർത്തിയാക്കിയിരിക്കുന്നു. പുണ്യമായ ശരീരവും മോചിതമായ ആത്മാവും ഉള്ള നിങ്ങളെ ഞാൻ കണ്ടു എന്നത് എന്റെ ഭാഗ്യമാണ്.
തദ് അസ്തു തവ കല്യാണം പ്രവിശാത്മഗുഹാം ശുഭാമ് । മധ്യാഹ്നസമയോ ഽയം മേ വ്രജാമി സുരമന്ദിരമ്
നിനക്ക് എല്ലാ മംഗളവും ഉണ്ടാകട്ടെ; നീ ആത്മാവിന്റെ ശുഭമായ ഗുഹയിലേക്ക് കടക്കൂ. ഇപ്പോൾ ഉച്ചക്കാലമാണ്, ഞാൻ ദേവാലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
ഇത്യ് ആകര്ണ്യ ഭുസുണ്ഡോ ഽസൌ ജഗ്രാഹോത്ഥായ പാദപാത് । സങ്കല്പിതാഭ്യാം ഹസ്താഭ്യാം സുപാത്രം ഹേമപല്ലവമ്
ഇത് കേട്ടു ഭുസുണ്ടൻ എഴുന്നേറ്റ്, കാലിൽ വീണു നമസ്കരിച്ചു, രണ്ടു കൈകളും ചേർത്ത് സ്വയം ഒരുക്കിയ പൊൻ ഇലയുടെ പാത്രം എടുത്തു.
കല്പവൃക്ഷലതാപുഷ്പകേസരേണ ഹിമത്വിഷാ । തത് പാത്രം മൌക്തികാര്ഘേണ പൂരയാമ് ആസ പൂര്ണധീഃ
കൽപ്പവൃക്ഷത്തിന്റെ തണ്ടിൽ വിരിഞ്ഞ പൂക്കളുടെ തഴുകിൽ നിന്നുള്ള തണുത്ത പ്രകാശം കൊണ്ട്, മനസ്സിൽ നിറവോടെ, ആ പാത്രം മുത്ത് അർപ്പണത്തോടെ നിറച്ചു.
തേനാര്ഘ്യപാദ്യപാത്രേണ ത്രിനേത്രമ് ഇവ മാമ് അസൌ । ആപാദമസ്തകം ഭക്ത്യാ പൂജയാമ് ആസ പൂര്വജഃ
ആ അർഘ്യപാദ്യപാത്രം ഉപയോഗിച്ച്, മൂന്നു കണ്ണുള്ള ദൈവത്തെപോലെ, ആ മൂത്തവൻ ഭക്തിയോടെ എന്റെ തല മുതൽ കാലുവരെ പൂജിച്ചു.
അനുവ്രജ്യാകദര്ഥേന ഖഗേന്ദ്രാലമ് ഇതി ബ്രുവന് । വിഷ്ടരാദ് അഹമ് ഉത്ഥായ തതഃ ഖഗവദ് ആപ്ലുതഃ
'ഇത്രയൊക്കെ പിന്തുടരൽ മതിയാകട്ടെ, പക്ഷിരാജാവിന് വിശ്രമം വേണം' എന്ന് പറഞ്ഞ്, ഞാൻ ഇരിപ്പിടത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ് പക്ഷിയെപ്പോലെ പറന്നു.
വ്യോമ്നി യോജനമാത്രേണ മദനുവ്രജ്യയാ ഗതഃ । കരം കരേണാവഷ്ടഭ്യ ബലാത് സംരോധിതഃ ഖഗഃ
ആകാശത്ത് ഒരു യോജന ദൂരം എന്നെ പിന്തുടർന്ന്, അവൻ തന്റെ കൈകൊണ്ട് എന്റെ കൈ പിടിച്ചു, ശക്തിയായി പക്ഷിയെ തടഞ്ഞു.
മയി യാതേ തതോ ദീര്ഘേ ഗഗനാധ്വന്യ് അദൃശ്യതാമ് । നിവൃത്തോ ഽസൌ വിഹങ്ഗേശോ ദുസ്ത്യജാ സങ്ഗതിസ് സതാമ്
ഞാൻ ആകാശമാർഗത്തിൽ ദൂരേയ്ക്ക് പോയപ്പോൾ, ആ പക്ഷിരാജാവിനെ ഇനി കാണാനായില്ല; നല്ലവരോടുള്ള സൗഹൃദം ഉപേക്ഷിക്കാൻ എളുപ്പമല്ല.
അന്യോഽന്യം മയി തസ്മിംശ് ച തരങ്ഗക ഇവാമ്ബുധൌ । വ്യോമന്യ് അദൃശ്യതാം യാതേ ഗതസ് സ്മൃത്യാ മുനീന് അഹമ്
ഞാനും അവനും ആകാശത്തിൽ അദൃശ്യരായി, സമുദ്രത്തിലെ തിരകളെപ്പോലെ അകലുമ്പോൾ, ഞാൻ സന്യാസിമാരെ ഓർമ്മിച്ചു.
സപ്തര്ഷിമണ്ഡലം പ്രാപ്യ ജായയാ പരിപൂജിതഃ । വിസ്മയോത്ഫുല്ലഹൃദയസ് തതോ ഽഹം രാഘവാവസമ്
ഏഴു മഹർഷിമാരുടെ വട്ടത്തേക്ക് എത്തി, ഭാര്യയുടെ ആദരവും ലഭിച്ചു; അത്ഭുതത്തിൽ ഹൃദയം പുഷ്പിച്ചു, അങ്ങനെ ഞാൻ രാഘവനോടൊപ്പം തുടരുകയായിരുന്നു.
ഭുസുണ്ഡോ ഭവ്യതുണ്ഡോ ഽസൌ തസ്മിന് കല്പലതാലയേ । സമശ് ശാന്തമനാ മാന്യസ് സ്വസമാധാനവാന് അഭൂത്
ആ ഭുസുണ്ടൻ, ശുഭമായ തൂവലുള്ളവൻ, ആ ആശാപാലകവള്ളിയുടെ വാസസ്ഥലത്തിൽ, സമമായ മനസ്സോടെ, ആദരിക്കപ്പെട്ടവനും, തന്റെ ധ്യാനത്തിൽ അചഞ്ചലനുമായിരുന്നതു.
ജീവത്യ് അദ്യാപി മതിമാംസ് തസ്മിന്ന് ഏവ ലതാദലേ । തത്രൈവ സംസ്ഥിതോ മേരോസ് തഥൈവ കനകദ്രുമേ
ഇന്നുമുതല് ആ ജ്ഞാനിയ്ക്കു അതേ വള്ളിയുടെ ഇലയില് തന്നെയാണ് ജീവിക്കുന്നത്. അതേ പൊന്നിന്മരത്തില്, മേരു പര്വ്വതത്തില് തന്നെയാണ് അവന് ഇപ്പോഴും.
യാതേ കൃതയുഗസ്യാദൌ പുരാ വര്ഷശതദ്വയേ । സങ്ഗതോ ഽഹം ഭുസുണ്ഡേന മേരൌ ശൃങ്ഗദ്രുമേ ഽഭവമ്
കൃതയുഗത്തിന്റെ ആദിയില് ഇരുനൂറ് വര്ഷങ്ങള് കഴിഞ്ഞപ്പോള്, ഞാന് മേരുവിന്റെ കൊടുമുടിയില് ആ മരത്തില് ഭുസുണ്ടനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച്ച ചെയ്തു.
അദ്യ രാമ കൃതേ ക്ഷീണേ ത്രേതാ സമ്പരിവര്തതേ । മധ്യേ ത്രേതായുഗസ്യാസ്യ ജാതസ് ത്വം രിപുസൂദന
ഇപ്പോള്, രാമാ, കൃതയുഗം അവസാനിച്ച് ത്രേതായുഗം ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ ത്രേതായുഗത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്താണ് നീ ജനിച്ചത്, ശത്രുനാശകനേ.
പുനര് അദ്യാഷ്ടമം വര്ഷം തത്രൈവോപരി ഭൂഭൃതഃ । മിലിതോ ഽഭൂദ് ഭുസുണ്ഡോ ഽസൌ തഥൈവാജരരൂപവാന്
ഇന്ന് വീണ്ടും, ആ പര്വ്വതത്തിന്റെ മുകളിലെ എട്ടാം വര്ഷത്തില്, ഭുസുണ്ടന് അതേ വയസ്സില്ലാത്ത രൂപത്തില് എന്നോടൊപ്പം വീണ്ടും കൂടിയിരിക്കുന്നു.
ഇതീദം കഥിതം ചിത്രം ഭുസുണ്ഡോദന്തമ് ഉത്തമമ് । ശ്രുത്വാ വിചാര്യ ചൈവാന്തര് യദ് യുക്തം തത് സമാചര
ഇങ്ങനെ ഭുസുണ്ടന്റെ അത്ഭുതകരമായ ഉത്തമമായ കഥ ഞാൻ പറഞ്ഞുതുടങ്ങി. ഇതു കേട്ടും ആലോചിച്ചും, ശരിയായതാണെന്ന് തോന്നുന്നതു ചെയ്യുക.
ഇതി സുമുനിഭുസുണ്ഡസങ്കഥാം യോ വിമലമതിഃ പ്രവിചാരയിഷ്യതീഹ । ഭവഭയബഹലാം കുസംസൃതിം സ പ്രസഭമ് അസത്സരിതം തരിഷ്യതീതി
ആ ഭുസുണ്ടൻ മഹർഷിയുടെ സംഭാഷണം ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ ആലോചിക്കുന്നവൻ, ഈ ഭയങ്കരവും കള്ളമായും കഠിനവുമായ സംസാരസമുദ്രം ശക്തിയായി കടക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്.
ഏവം ഭുസുണ്ഡവൃത്താന്തഃ കഥിതസ് തേ മയാനഘ । അനയാ പ്രജ്ഞയാ തീര്ണോ ഭുസുണ്ഡോ മോഹസങ്കടാത്
ഇങ്ങനെ, പാപരഹിതനായവനേ, ഭുസുണ്ടന്റെ കഥ ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു. ഈ ജ്ഞാനത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ ഭുസുണ്ടൻ മോഹത്തിന്റെ കുഴിയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു.
ഏതാം ദൃഷ്ടിമ് അവഷ്ടഭ്യ സ്വപ്രാണാഭ്യാസപൂര്വികാമ് । ഭുസുണ്ഡവന് മഹാബാഹോ ഭവ തീര്ണഭവാര്ണവഃ
ഈ ദർശനം, സ്വയം അന്വേഷിക്കുന്ന അഭ്യാസം മുൻകൂട്ടി സ്വീകരിച്ച്, മഹാബാഹുവേ, നീയും ഭുസുണ്ടനെപ്പോലെ സംസാരസമുദ്രം കടന്നവനാകണം.
യഥാ ജ്ഞാനേന യോഗേന സന്തതാഭ്യാസജന്മനാ । ഭുസുണ്ഡോ ഽവാപ്തവാന് പ്രാപ്യം തഥാ സാധയ തത് പദമ്
എങ്ങനെ ഭുസുണ്ടൻ ജ്ഞാനത്താൽ, യോഗത്താൽ, തുടർച്ചയായ അഭ്യാസം കൊണ്ടു ലഭിക്കേണ്ടത് നേടിയോ, അതുപോലെ നീയും ആ നിലയിലേക്കു ശ്രമിക്കണം.
അസക്തബുദ്ധയസ് സന്തോ ഭുസുണ്ഡവദ് അവസ്ഥിതിമ് । പ്രാപ്നുവന്തി പരേ തത്ത്വേ പ്രാണാപാനാവലോകിനഃ
ബുദ്ധി ആസ്വാദനങ്ങളോട് അകറ്റി, ശ്വാസം ശ്രദ്ധയോടെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന ജ്ഞാനികൾ ഭുസുണ്ടനുപോലെയുള്ള പരമസത്യത്തിലെ അവസ്ഥയിലേക്കെത്തുന്നു.
ഏതാ വിചിത്രാ ഭവതാ ശ്രുതാ വിജ്ഞാനദൃഷ്ടയഃ । ഇദാനീം ധിയമ് ആലമ്ബ്യ യഥേച്ഛസി തഥാ കുരു
നിനക്ക് ഈ വിവിധ ജ്ഞാനദൃഷ്ടികൾ കേൾക്കാനായല്ലോ; ഇപ്പോൾ നിന്റെ മനസ്സിനെ ആശ്രയിച്ച് ഇഷ്ടംപോലെ ചെയ്യുക.
ഭഗവന് ഭവതാ ഭൂമിഭാസ്വതാ ജ്ഞാനരശ്മിഭിഃ । ഹാര്ദമ് ഉദ്ദാമദൌരാത്മ്യം പ്രമൃഷ്ടമ് അഖിലം തമഃ
ഭഗവൻ, ഭൂമിയിൽ നിന്റെ പ്രകാശത്താൽ, ജ്ഞാനത്തിന്റെ കിരണങ്ങളാൽ, ഹൃദയത്തിലെ കടുത്ത ദുഷ്പ്രവൃത്തികളുടെ ഇരുണ്ടതയൊക്കെയും പൂര്ണമായി അകറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പ്രബുദ്ധാസ് സ്മഃ പ്രഹൃഷ്ടാസ് സ്മഃ പ്രവിഷ്ടാസ് സ്മസ് സ്വമ് ആസ്പദമ് । സ്ഥിതാസ് സ്മോ ജ്ഞാതവിജ്ഞേയാ ഭവന്തോ ഹ്യ് അപരാ ഇവ
നാം ഉണര്ന്നിരിക്കുന്നു, സന്തോഷത്തോടെ നമ്മുടെ സ്വന്തം വാസസ്ഥലത്തില് പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു. അറിയേണ്ടതെല്ലാം അറിഞ്ഞ്, നാം ഉറപ്പോടെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. നാം മറ്റുള്ളവരെപ്പോലെയാണ്.
അഹോ ഭുസുണ്ഡചരിതം പരം വിസ്മയകാരകമ് । ഭഗവന് ഭവതാ പ്രോക്തമ് ഉത്തമാര്ഥാവബോധദമ്
ഭുസുണ്ടയുടെ കഥ അതീവ അത്ഭുതകരമാണ്. മഹാനേ, നിങ്ങള് പറഞ്ഞതുപോലെ ഈ കഥ ഉന്നതമായ അറിവ് നല്കുന്നു.
ഭുസുണ്ഡചരിതേ ബ്രഹ്മന്ന് ഏതസ്മിന് യത് ത്വയാ വിഭോ । തച് ഛരീരഗൃഹം പ്രോക്തം മാംസചര്മാസ്ഥിനിര്മിതമ്
ഭൂഷുണ്ഡന്റെ കഥയിൽ, മഹാനേ, നിങ്ങൾ പറഞ്ഞ ഈ ശരീരഗൃഹം മാംസം, ചർമ്മം, അസ്ഥി എന്നിവകൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചതെന്ന് പറയുന്നു.
തത് കേന നാമ രചിതം കുതോ വാ തത് സമുത്ഥിതമ് । കഥം വാ സ്ഥിതിമ് ആയാതം കോ വാ തത്രാവതിഷ്ഠതേ
അത് ആരാണ് ഉണ്ടാക്കിയതെന്ന്? അത് എവിടുനിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്? എങ്ങനെ അതിന് നിലനിൽപ്പ് ലഭിച്ചു? അതിൽ ആരാണ് വസിക്കുന്നത്?