അപാരിപ്ലവയാ ഋജ്വ്യാ സുദൃശാ സ്നിഗ്ധമുഗ്ധയാ । ഋജു പശ്യാമി സര്വത്ര തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
കുഴപ്പമില്ലാത്ത, നേരുള്ള, വ്യക്തമായ, സ്നേഹപൂർവ്വവും നിർമലവുമായ കാഴ്ചകൊണ്ട് ഞാൻ എല്ലായിടത്തും നേരിട്ട് കാണുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ വേദനകളില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
ആപാദമസ്തകാന്തേ ഽസ്മിന് ന ദേഹേ മമതാ മമ । ത്യക്താഹങ്കാരപങ്കസ്യ തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ഈ ശരീരത്തിൽ തല മുതൽ കാലടിവരെ എനിക്ക് 'എന്റെത്' എന്ന ഭാവം ഇല്ല; അഹങ്കാരത്തിന്റെ ചളി ഉപേക്ഷിച്ചവനാണ് ഞാൻ. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ വേദനകളില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
യത് കരോമി യദ് അശ്നാമി തത് ത്യക്ത്വാ തദ്വതോ ഽപി മേ । മനോ നൈഷ്കര്മ്യമ് ആദത്തേ തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ഞാൻ ചെയ്യുന്നതും ഞാൻ ഭക്ഷിക്കുന്നതും എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടും, അതിനോടുള്ള ആസക്തി വിട്ടുകളഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ എന്റെ മനസ്സ് പ്രവർത്തികളിൽ കുടുങ്ങുന്നില്ല. ഇതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗങ്ങളില്ലാതെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നത്.
യദാ യദാ മുനേ കിഞ്ചിദ് വിജാനാമി തദാ തദാ । നതിമ് ആയാമി നൌദ്ധത്യം തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ഏത് കാര്യവും ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ തന്നെ ഞാൻ അഹങ്കരിക്കുകയോ ഉന്നതഭാവം കാണിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല. ഇതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗങ്ങളില്ലാതെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നത്.
കരോമീശോ ഽപി നാക്രാന്തിം പരിതപ്യേ ന ഖേദിതഃ । ദരിദ്രോ ഽപി ന വാഞ്ഛാമി തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ഞാൻ ഒരു രാജാവുപോലും പ്രവർത്തിച്ചാലും അതിൽ അതിക്രമം കാണിക്കുകയോ വിഷമിക്കുകയോ ക്ഷീണിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല. ദരിദ്രനായാലും ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. ഇതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗങ്ങളില്ലാതെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നത്.
നശ്യദ്രൂപേ ശരീരേ ഽസ്മിന്ന് അനഷ്ടാത്മാ ചിദാസ്പദഃ । ഭൂതവൃന്ദം ഹസാമ്യ് ആരാത് തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ഈ ശരീരം നശിച്ചുപോകുന്നവയായിരുന്നാലും, ആത്മാവ് അപ്രത്യക്ഷമാവുന്നില്ല; അവിടെയാണ് ജ്ഞാനത്തിന്റെ ആധാരം. എല്ലാ ജീവികളെയും ദൂരത്തിൽ നിന്ന് ഞാൻ ചിരിച്ചുനോക്കുന്നു. ഇതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗങ്ങളില്ലാതെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നത്.
ആശാപാശവിനുന്നായാശ് ചിത്തവൃത്തേസ് സമാഹിതഃ । സംസ്പര്ശം ന ദദാമ്യ് അന്തസ് തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ആശകളും പ്രതീക്ഷകളും എന്നെ ബന്ധിക്കുന്നില്ലാത്ത മനസ്സിൽ ഞാൻ സ്ഥിരതയോടെ ഇരിക്കുന്നു. അകത്തേക്ക് ഒന്നും സ്പർശിക്കാൻ ഞാൻ അനുവദിക്കുന്നില്ല. അതിനാൽ ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു.
അസത്താം ജഗതസ് സത്താമ് ആത്മനഃ കരബില്വവത് । സുപ്തഃ പ്രബുദ്ധഃ പശ്യാമി തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ലോകത്തിന്റെ അസത്യവും ആത്മാവിന്റെ സത്യവും ഞാൻ കൈയിൽ കരുവേലിപ്പഴം പിടിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ ഉറക്കത്തിലും ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴും കാണുന്നു. അതിനാൽ ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു.
ക്ഷീണം ഭിന്നം ശ്ലഥം ജീര്ണം ക്ഷുബ്ധം ക്ഷുണ്ണം ക്ഷയം ഗതമ് । പശ്യാമി നവവത് സര്വം തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ക്ഷയിച്ചതു, തകർന്നതു, ദുർബലമായതു, പഴകിയതു, കലഹം നിറഞ്ഞതു, ചുരണ്ടപ്പെട്ടതു, നശിച്ചതു എന്നിവയെ ഞാൻ പുതുതായി കാണുന്നു. അതിനാൽ ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു.
സുഖിതോ ഽസ്മി സുഖാസക്തേ ദുഃഖിതോ ദുഃഖിതേ ജനേ । സര്വസ്യ പ്രിയമിത്രം ച തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
സന്തോഷമുള്ളവരോടൊപ്പം ഞാൻ സന്തോഷിക്കുന്നു, ദുഃഖിതരോടൊപ്പം ഞാൻ ദുഃഖിക്കുന്നു, എല്ലാവർക്കും ഞാൻ പ്രിയസുഹൃത്ത് ആണ്. അതിനാൽ ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു.
ആപദ്യ് അചലധീരോ ഽസ്മി ജഗന്മിത്രം ച സമ്പദി । ഭാവാഭാവേഷു നൈവാസ്മി തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
കഷ്ടകാലത്തും എന്റെ മനസ്സ് അചഞ്ചലമാണ്; സമൃദ്ധിയിലോ ഞാൻ ലോകത്തിന് സ്നേഹിതനാണ്. എന്ത് സംഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാകുകയോ ഇല്ലാതാകുകയോ ചെയ്താലും അതിൽ ഞാൻ ബാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല; അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
നാഹമ് അസ്മി ന ചാന്യോ മേ നാഹമ് അന്യസ്യ കസ്യചിത് । ഇതി മേ ഭാവിതം ചേതസ് തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ഞാൻ എന്നെ തന്നെയോ, മറ്റൊരാളെയും എന്റെതായോ, അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ മറ്റൊരാളുടേതായോ കരുതുന്നില്ല. ഈ ഉറച്ച ധാരണ എന്റെ മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
അഹം ജഗദ് അഹം വ്യോമ ദേശകാലക്രമാവ് അഹമ് । അഹം ക്രിയേതി മേ ബുദ്ധിസ് തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ഞാനാണ് ഈ ലോകം, ഞാനാണ് ആകാശം, ഞാനാണ് ദേശവും കാലക്രമവും; ഞാൻ തന്നെയാണ് എല്ലാ പ്രവർത്തിയും എന്ന ബോധമാണ് എനിക്ക്. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
ഘടശ് ചിച് ചിത് പടശ് ചിത് ഖം ചിദ് വടശ് ശകടശ് ച ചിത് । ചിത് സര്വമ് ഇതി മേ ഭാവസ് തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
കുടവും ബോധം, തുണിയും ബോധം, ആകാശവും വറ്റമരവും കാറും എല്ലാം ബോധം തന്നെയാണെന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പിച്ചു മനസ്സിലാക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
ഇത്യ് അഹം മുനിശാര്ദൂല ത്രിലോകീകമലാലികഃ । ഭുസുണ്ഡനാമാ കാകോലഃ കഥിതശ് ചിരജീവിതഃ
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞാൻ ഭുസുണ്ട എന്ന കാക്കയാണ് — മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ കമലത്തിലെ തേൻചൂഷകൻ പോലെ, ദീർഘായുസ്സോടെ ഇവിടെ ജീവിച്ചവൻ.
ബ്രഹ്മാര്ണവേ വിലുലിതം ത്രിജഗത്തരങ്ഗമ് ഉത്പാദനാശവിഭവേന വിഭിന്നരൂപമ് । ആലീനമ് ഉന്നമിതമ് ആകുലദൃശ്യദൃശ്യമ് ആലോകയന് പ്രകലയംശ് ച ചിരം സ്ഥിതോ ഽസ്മി
ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സമുദ്രത്തിൽ തിരയുന്ന മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ ഉയർച്ചയും നാശവും വിഭിന്നരൂപങ്ങളിൽ കണ്ടു, കാണുന്നതും കാണാത്തതുമായ ആ കലഹം നിരീക്ഷിച്ച്, ആലീനനായി, ഉയർത്തപ്പെട്ട മനസ്സോടെ, ദീർഘകാലം ഞാൻ ഇവിടെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ഏതത് തേ കഥിതം ബ്രഹ്മന് യഥാസ്മി യദ് ഇഹാസ്മി വാ । ത്വദാജ്ഞാമാത്രസിദ്ധ്യര്ഥം ധാര്ഷ്ട്യേന ജ്ഞാനപാരഗ
ബ്രഹ്മനേ, ഞാൻ എങ്ങനെയാണെന്നും ഇവിടെ എന്താണെന്നും, നിന്റെ കല്പന പാലിക്കാനായി ധൈര്യത്തോടെ ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നത് ഇതാണ്, ജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനേ.
അഹോ നു ചിത്രം ഭഗവന് ഭവതാ ഭൂഷണം ശ്രുതേഃ । ആത്മോദന്തഃ പ്രകഥിതഃ പരം വിസ്മയകാരണമ്
ഭഗവനേ, നിന്റെ കഥ അത്ഭുതകരമായതും, ശ്രുതികൾക്ക് അലങ്കാരവുമാണ്; നിന്റെ ആത്മാവിന്റെ കഥ പറയപ്പെട്ടത് പരമമായ വിസ്മയത്തിന് കാരണമാണ്.
ധന്യാസ് തേ യേ മഹാത്മാനമ് അത്യന്തം ചിരജീവിതമ് । ഭവന്തം പരിപൃച്ഛന്തി ദ്വിതീയമ് ഇവ പദ്മജമ്
നീണ്ടായുസുള്ള മഹാത്മാവായ ഭവാനെ, രണ്ടാമത്തെ കമലജനനായി കണക്കാക്കി, സംശയങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നവർ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്.
വയമ് അദ്യ ഭൃശം ധന്യാസ് സ്വാത്മോദന്തമ് അഖണ്ഡിതമ് । യഥാവത് പാവനം ബുദ്ധേസ് സര്വം കഥിതവാന് അസി
ഇന്ന് ഞങ്ങൾ വളരെയധികം ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്, കാരണം സ്വയം സംബന്ധിച്ച ശുദ്ധവും അക്ഷതവുമായ കഥ മുഴുവനും, ബുദ്ധിയെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതെല്ലാം നീ വിശദീകരിച്ചു.
പ്രഭ്രാന്തം ദിക്ഷു സര്വാസു ദൃഷ്ടാ വിബുധഭൂമയഃ । ഭവാന് ഇവ ജഗത്യ് അസ്മിന് ന മഹാന് അവലോകിതഃ
എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ഞാൻ തിരിഞ്ഞുനോക്കി, ജ്ഞാനികളുടെ ലോകങ്ങൾ കണ്ടു; പക്ഷേ, ഈ ലോകത്ത് ഭവാനെപ്പോലൊരു മഹാനെ ഞാൻ എവിടെയും കണ്ടിട്ടില്ല.
കഥഞ്ചിത് പ്രാപ്യതേ കച്ചിദ് ഭ്രാന്ത്വേഹ ഹി മഹാജനഃ । ന ഭവാന് ഇവ ഭവ്യാത്മാ സുലഭോ ജഗതി ക്വചിത്
വളരെ തിരഞ്ഞാലും, ഈ ലോകത്ത് മഹാന്മാരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ കാണാൻ കഴിയൂ; ഭവാനെപ്പോലൊരു ഉത്തമാത്മാവിനെ എവിടെയും എളുപ്പത്തിൽ കാണാനാവില്ല.
വംശഖണ്ഡേ ഹി കസ്മിംശ്ചിജ് ജായതേ മൌക്തികം യഥാ । ജഗത്ഖണ്ഡേ ഹി കസ്മിംശ്ചിജ് ജായതേ ത്വാദൃശസ് തഥാ
ബാംബൂവിന്റെ ഒരു തണ്ടിൽ എപ്പോഴോ ഒരു മുത്ത് ജനിക്കുന്നതുപോലെ, ലോകത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗത്ത് എപ്പോഴോ നിങ്ങളെപ്പോലൊരു മഹാനായവൻ ജനിക്കുന്നു.
മയാ തു സുമഹത് കാര്യമ് അദ്യ സമ്പാദിതം ശുഭമ് । പുണ്യദേഹോ വിമുക്താത്മാ യദ് ഭവാന് അവലോകിതഃ
ഇന്ന് ഞാൻ വളരെ വലിയൊരു ശുഭകരമായ പ്രവൃത്തി പൂർത്തിയാക്കിയിരിക്കുന്നു. പുണ്യമായ ശരീരവും മോചിതമായ ആത്മാവും ഉള്ള നിങ്ങളെ ഞാൻ കണ്ടു എന്നത് എന്റെ ഭാഗ്യമാണ്.
തദ് അസ്തു തവ കല്യാണം പ്രവിശാത്മഗുഹാം ശുഭാമ് । മധ്യാഹ്നസമയോ ഽയം മേ വ്രജാമി സുരമന്ദിരമ്
നിനക്ക് എല്ലാ മംഗളവും ഉണ്ടാകട്ടെ; നീ ആത്മാവിന്റെ ശുഭമായ ഗുഹയിലേക്ക് കടക്കൂ. ഇപ്പോൾ ഉച്ചക്കാലമാണ്, ഞാൻ ദേവാലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
ഇത്യ് ആകര്ണ്യ ഭുസുണ്ഡോ ഽസൌ ജഗ്രാഹോത്ഥായ പാദപാത് । സങ്കല്പിതാഭ്യാം ഹസ്താഭ്യാം സുപാത്രം ഹേമപല്ലവമ്
ഇത് കേട്ടു ഭുസുണ്ടൻ എഴുന്നേറ്റ്, കാലിൽ വീണു നമസ്കരിച്ചു, രണ്ടു കൈകളും ചേർത്ത് സ്വയം ഒരുക്കിയ പൊൻ ഇലയുടെ പാത്രം എടുത്തു.
കല്പവൃക്ഷലതാപുഷ്പകേസരേണ ഹിമത്വിഷാ । തത് പാത്രം മൌക്തികാര്ഘേണ പൂരയാമ് ആസ പൂര്ണധീഃ
കൽപ്പവൃക്ഷത്തിന്റെ തണ്ടിൽ വിരിഞ്ഞ പൂക്കളുടെ തഴുകിൽ നിന്നുള്ള തണുത്ത പ്രകാശം കൊണ്ട്, മനസ്സിൽ നിറവോടെ, ആ പാത്രം മുത്ത് അർപ്പണത്തോടെ നിറച്ചു.
തേനാര്ഘ്യപാദ്യപാത്രേണ ത്രിനേത്രമ് ഇവ മാമ് അസൌ । ആപാദമസ്തകം ഭക്ത്യാ പൂജയാമ് ആസ പൂര്വജഃ
ആ അർഘ്യപാദ്യപാത്രം ഉപയോഗിച്ച്, മൂന്നു കണ്ണുള്ള ദൈവത്തെപോലെ, ആ മൂത്തവൻ ഭക്തിയോടെ എന്റെ തല മുതൽ കാലുവരെ പൂജിച്ചു.
അനുവ്രജ്യാകദര്ഥേന ഖഗേന്ദ്രാലമ് ഇതി ബ്രുവന് । വിഷ്ടരാദ് അഹമ് ഉത്ഥായ തതഃ ഖഗവദ് ആപ്ലുതഃ
'ഇത്രയൊക്കെ പിന്തുടരൽ മതിയാകട്ടെ, പക്ഷിരാജാവിന് വിശ്രമം വേണം' എന്ന് പറഞ്ഞ്, ഞാൻ ഇരിപ്പിടത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ് പക്ഷിയെപ്പോലെ പറന്നു.
വ്യോമ്നി യോജനമാത്രേണ മദനുവ്രജ്യയാ ഗതഃ । കരം കരേണാവഷ്ടഭ്യ ബലാത് സംരോധിതഃ ഖഗഃ
ആകാശത്ത് ഒരു യോജന ദൂരം എന്നെ പിന്തുടർന്ന്, അവൻ തന്റെ കൈകൊണ്ട് എന്റെ കൈ പിടിച്ചു, ശക്തിയായി പക്ഷിയെ തടഞ്ഞു.