ന തുഷ്യതി ശുഭപ്രാപ്തൌ നാശുഭേഷ്വ് അപി ഖിദ്യതേ । മനോ മമ സമം നിത്യം തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
എന്റെ മനസ്സ് എപ്പോഴും സമതയോടെ ഇരിക്കുന്നു; നല്ലത് സംഭവിച്ചാലും അതിൽ സന്തോഷം ഉണ്ടാകുന്നില്ല, ദുർഭാഗ്യം വന്നാലും വിഷമം തോന്നുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
പരമം ത്യാഗമ് ആലമ്ബ്യ സര്വമ് ഏവ സദൈവ ഹി । ജീവിതാദി മയാ ത്യക്തം തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
പരമമായ ഉപേക്ഷയിൽ ആശ്രയിച്ച് ഞാൻ എല്ലാം, ജീവൻപോലും, എല്ലായ്പ്പോഴും വിട്ടുകളഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിനാലാണ് ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
പ്രശാന്തചാപലം വീതശോകമ് അസ്തസമീഹിതമ് । മനോ മമ മുനേ ശാന്തം തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
മഹർഷേ, എന്റെ മനസ്സ് ശാന്തമാണ്; അതിൽ ചഞ്ചലതയോ ദുഃഖമോ ആഗ്രഹങ്ങളോ ഇല്ല. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
കാഷ്ഠം വിലാസിനീം ശൈലം തൃണമ് അഗ്നിം ഹിമം നഭഃ । സമം സര്വത്ര പശ്യാമി തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
കട്ടവൃക്ഷം, സ്ത്രീ, പർവതം, പുല്ല്, അഗ്നി, ഹിമം, ആകാശം — എല്ലാം എനിക്ക് ഒരുപോലെയാണ് തോന്നുന്നത്. അതിനാലാണ് ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
കിമ് അദ്യ മമ സമ്പ്രാപ്തം പ്രാതര് വാ ഭവിതാ പുനഃ । ഇതി ചിന്താജ്വരോ നാസ്തി തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
എന്നെ ഇന്ന് എന്താണ് സംഭവിച്ചത്? നാളെ എന്ത് സംഭവിക്കും? എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഉത്കണ്ഠയോ ആശങ്കയോ എനിക്ക് ഇല്ല. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നത്.
ജരാമരണദുഃഖേഷു രാജ്യലാഭസുഖേഷു ച । ന ബിഭേമി ന ഹൃഷ്യാമി തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
വയസ്സും മരണവും കൊണ്ടുള്ള ദു:ഖങ്ങൾ എനിക്ക് ഭയമില്ല. രാജ്യം നേടുന്നതിന്റെ ആനന്ദം കൊണ്ടും ഞാൻ അതിയായി സന്തോഷിക്കുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
അയം ബന്ധുഃ പരശ് ചായം മമായമ് അയമ് അന്യതഃ । ഇതി ബ്രഹ്മന് ന ജാനാമി തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ഇവൻ എന്റെ ബന്ധുവാണ്, അവൻ അന്യനാണ്, ഇത് എന്റെതാണ്, അതു മറ്റൊരാളുടേതാണ് എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഭാവന എനിക്ക് ഇല്ല, ബ്രഹ്മനേ. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
ആഹരന് വിഹരംസ് തിഷ്ഠന്ന് ഉത്തിഷ്ഠന്ന് ഉച്ഛ്വസന് സ്വപന് । ദേഹോ ഽഹമ് ഇതി നോ വേദ്മി തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോഴും നടക്കുമ്പോഴും നിൽക്കുമ്പോഴും എഴുന്നേൽക്കുമ്പോഴും ശ്വസിക്കുമ്പോഴും ഉറങ്ങുമ്പോഴും ഞാൻ എന്റെ ശരീരമാണെന്ന് ഒരിക്കലും അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
ഇമം സംസാരമ് ആരമ്ഭം സുഷുപ്തവദ് അവസ്ഥിതഃ । അസന്തമ് ഇവ പശ്യാമി തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ഈ ജന്മചക്രത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ഞാൻ ആഴമായ ഉറക്കത്തിൽ ഇരിക്കുന്നതുപോലെ നില്ക്കുന്നു; അതിനെ ഞാൻ യാഥാർത്ഥ്യമല്ലാത്തതുപോലെ കാണുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ വേദനകളില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
യഥാകാലമ് ഉപായാതാവ് അര്ഥാനര്ഥൌ സമൌ മമ । ഹസ്താവ് ഇവ ശരീരസ്ഥൌ തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ലാഭവും നഷ്ടവും സമയമെത്തുമ്പോൾ എന്റെ അടുത്ത് ഒരുപോലെ വരുന്നു, ശരീരത്തിൽ രണ്ട് കൈകളെപ്പോലെ. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ വേദനകളില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
അപാരിപ്ലവയാ ഋജ്വ്യാ സുദൃശാ സ്നിഗ്ധമുഗ്ധയാ । ഋജു പശ്യാമി സര്വത്ര തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
കുഴപ്പമില്ലാത്ത, നേരുള്ള, വ്യക്തമായ, സ്നേഹപൂർവ്വവും നിർമലവുമായ കാഴ്ചകൊണ്ട് ഞാൻ എല്ലായിടത്തും നേരിട്ട് കാണുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ വേദനകളില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
ആപാദമസ്തകാന്തേ ഽസ്മിന് ന ദേഹേ മമതാ മമ । ത്യക്താഹങ്കാരപങ്കസ്യ തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ഈ ശരീരത്തിൽ തല മുതൽ കാലടിവരെ എനിക്ക് 'എന്റെത്' എന്ന ഭാവം ഇല്ല; അഹങ്കാരത്തിന്റെ ചളി ഉപേക്ഷിച്ചവനാണ് ഞാൻ. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ വേദനകളില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
യത് കരോമി യദ് അശ്നാമി തത് ത്യക്ത്വാ തദ്വതോ ഽപി മേ । മനോ നൈഷ്കര്മ്യമ് ആദത്തേ തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ഞാൻ ചെയ്യുന്നതും ഞാൻ ഭക്ഷിക്കുന്നതും എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടും, അതിനോടുള്ള ആസക്തി വിട്ടുകളഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ എന്റെ മനസ്സ് പ്രവർത്തികളിൽ കുടുങ്ങുന്നില്ല. ഇതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗങ്ങളില്ലാതെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നത്.
യദാ യദാ മുനേ കിഞ്ചിദ് വിജാനാമി തദാ തദാ । നതിമ് ആയാമി നൌദ്ധത്യം തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ഏത് കാര്യവും ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ തന്നെ ഞാൻ അഹങ്കരിക്കുകയോ ഉന്നതഭാവം കാണിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല. ഇതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗങ്ങളില്ലാതെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നത്.
കരോമീശോ ഽപി നാക്രാന്തിം പരിതപ്യേ ന ഖേദിതഃ । ദരിദ്രോ ഽപി ന വാഞ്ഛാമി തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ഞാൻ ഒരു രാജാവുപോലും പ്രവർത്തിച്ചാലും അതിൽ അതിക്രമം കാണിക്കുകയോ വിഷമിക്കുകയോ ക്ഷീണിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല. ദരിദ്രനായാലും ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. ഇതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗങ്ങളില്ലാതെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നത്.
നശ്യദ്രൂപേ ശരീരേ ഽസ്മിന്ന് അനഷ്ടാത്മാ ചിദാസ്പദഃ । ഭൂതവൃന്ദം ഹസാമ്യ് ആരാത് തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ഈ ശരീരം നശിച്ചുപോകുന്നവയായിരുന്നാലും, ആത്മാവ് അപ്രത്യക്ഷമാവുന്നില്ല; അവിടെയാണ് ജ്ഞാനത്തിന്റെ ആധാരം. എല്ലാ ജീവികളെയും ദൂരത്തിൽ നിന്ന് ഞാൻ ചിരിച്ചുനോക്കുന്നു. ഇതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗങ്ങളില്ലാതെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നത്.
ആശാപാശവിനുന്നായാശ് ചിത്തവൃത്തേസ് സമാഹിതഃ । സംസ്പര്ശം ന ദദാമ്യ് അന്തസ് തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ആശകളും പ്രതീക്ഷകളും എന്നെ ബന്ധിക്കുന്നില്ലാത്ത മനസ്സിൽ ഞാൻ സ്ഥിരതയോടെ ഇരിക്കുന്നു. അകത്തേക്ക് ഒന്നും സ്പർശിക്കാൻ ഞാൻ അനുവദിക്കുന്നില്ല. അതിനാൽ ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു.
അസത്താം ജഗതസ് സത്താമ് ആത്മനഃ കരബില്വവത് । സുപ്തഃ പ്രബുദ്ധഃ പശ്യാമി തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ലോകത്തിന്റെ അസത്യവും ആത്മാവിന്റെ സത്യവും ഞാൻ കൈയിൽ കരുവേലിപ്പഴം പിടിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ ഉറക്കത്തിലും ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴും കാണുന്നു. അതിനാൽ ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു.
ക്ഷീണം ഭിന്നം ശ്ലഥം ജീര്ണം ക്ഷുബ്ധം ക്ഷുണ്ണം ക്ഷയം ഗതമ് । പശ്യാമി നവവത് സര്വം തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ക്ഷയിച്ചതു, തകർന്നതു, ദുർബലമായതു, പഴകിയതു, കലഹം നിറഞ്ഞതു, ചുരണ്ടപ്പെട്ടതു, നശിച്ചതു എന്നിവയെ ഞാൻ പുതുതായി കാണുന്നു. അതിനാൽ ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു.
സുഖിതോ ഽസ്മി സുഖാസക്തേ ദുഃഖിതോ ദുഃഖിതേ ജനേ । സര്വസ്യ പ്രിയമിത്രം ച തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
സന്തോഷമുള്ളവരോടൊപ്പം ഞാൻ സന്തോഷിക്കുന്നു, ദുഃഖിതരോടൊപ്പം ഞാൻ ദുഃഖിക്കുന്നു, എല്ലാവർക്കും ഞാൻ പ്രിയസുഹൃത്ത് ആണ്. അതിനാൽ ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു.
ആപദ്യ് അചലധീരോ ഽസ്മി ജഗന്മിത്രം ച സമ്പദി । ഭാവാഭാവേഷു നൈവാസ്മി തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
കഷ്ടകാലത്തും എന്റെ മനസ്സ് അചഞ്ചലമാണ്; സമൃദ്ധിയിലോ ഞാൻ ലോകത്തിന് സ്നേഹിതനാണ്. എന്ത് സംഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാകുകയോ ഇല്ലാതാകുകയോ ചെയ്താലും അതിൽ ഞാൻ ബാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല; അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
നാഹമ് അസ്മി ന ചാന്യോ മേ നാഹമ് അന്യസ്യ കസ്യചിത് । ഇതി മേ ഭാവിതം ചേതസ് തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ഞാൻ എന്നെ തന്നെയോ, മറ്റൊരാളെയും എന്റെതായോ, അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ മറ്റൊരാളുടേതായോ കരുതുന്നില്ല. ഈ ഉറച്ച ധാരണ എന്റെ മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
അഹം ജഗദ് അഹം വ്യോമ ദേശകാലക്രമാവ് അഹമ് । അഹം ക്രിയേതി മേ ബുദ്ധിസ് തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
ഞാനാണ് ഈ ലോകം, ഞാനാണ് ആകാശം, ഞാനാണ് ദേശവും കാലക്രമവും; ഞാൻ തന്നെയാണ് എല്ലാ പ്രവർത്തിയും എന്ന ബോധമാണ് എനിക്ക്. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
ഘടശ് ചിച് ചിത് പടശ് ചിത് ഖം ചിദ് വടശ് ശകടശ് ച ചിത് । ചിത് സര്വമ് ഇതി മേ ഭാവസ് തേന ജീവാമ്യ് അനാമയഃ
കുടവും ബോധം, തുണിയും ബോധം, ആകാശവും വറ്റമരവും കാറും എല്ലാം ബോധം തന്നെയാണെന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പിച്ചു മനസ്സിലാക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നത്.
ഇത്യ് അഹം മുനിശാര്ദൂല ത്രിലോകീകമലാലികഃ । ഭുസുണ്ഡനാമാ കാകോലഃ കഥിതശ് ചിരജീവിതഃ
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞാൻ ഭുസുണ്ട എന്ന കാക്കയാണ് — മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ കമലത്തിലെ തേൻചൂഷകൻ പോലെ, ദീർഘായുസ്സോടെ ഇവിടെ ജീവിച്ചവൻ.
ബ്രഹ്മാര്ണവേ വിലുലിതം ത്രിജഗത്തരങ്ഗമ് ഉത്പാദനാശവിഭവേന വിഭിന്നരൂപമ് । ആലീനമ് ഉന്നമിതമ് ആകുലദൃശ്യദൃശ്യമ് ആലോകയന് പ്രകലയംശ് ച ചിരം സ്ഥിതോ ഽസ്മി
ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സമുദ്രത്തിൽ തിരയുന്ന മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ ഉയർച്ചയും നാശവും വിഭിന്നരൂപങ്ങളിൽ കണ്ടു, കാണുന്നതും കാണാത്തതുമായ ആ കലഹം നിരീക്ഷിച്ച്, ആലീനനായി, ഉയർത്തപ്പെട്ട മനസ്സോടെ, ദീർഘകാലം ഞാൻ ഇവിടെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ഏതത് തേ കഥിതം ബ്രഹ്മന് യഥാസ്മി യദ് ഇഹാസ്മി വാ । ത്വദാജ്ഞാമാത്രസിദ്ധ്യര്ഥം ധാര്ഷ്ട്യേന ജ്ഞാനപാരഗ
ബ്രഹ്മനേ, ഞാൻ എങ്ങനെയാണെന്നും ഇവിടെ എന്താണെന്നും, നിന്റെ കല്പന പാലിക്കാനായി ധൈര്യത്തോടെ ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നത് ഇതാണ്, ജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനേ.
അഹോ നു ചിത്രം ഭഗവന് ഭവതാ ഭൂഷണം ശ്രുതേഃ । ആത്മോദന്തഃ പ്രകഥിതഃ പരം വിസ്മയകാരണമ്
ഭഗവനേ, നിന്റെ കഥ അത്ഭുതകരമായതും, ശ്രുതികൾക്ക് അലങ്കാരവുമാണ്; നിന്റെ ആത്മാവിന്റെ കഥ പറയപ്പെട്ടത് പരമമായ വിസ്മയത്തിന് കാരണമാണ്.
ധന്യാസ് തേ യേ മഹാത്മാനമ് അത്യന്തം ചിരജീവിതമ് । ഭവന്തം പരിപൃച്ഛന്തി ദ്വിതീയമ് ഇവ പദ്മജമ്
നീണ്ടായുസുള്ള മഹാത്മാവായ ഭവാനെ, രണ്ടാമത്തെ കമലജനനായി കണക്കാക്കി, സംശയങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നവർ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്.
വയമ് അദ്യ ഭൃശം ധന്യാസ് സ്വാത്മോദന്തമ് അഖണ്ഡിതമ് । യഥാവത് പാവനം ബുദ്ധേസ് സര്വം കഥിതവാന് അസി
ഇന്ന് ഞങ്ങൾ വളരെയധികം ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്, കാരണം സ്വയം സംബന്ധിച്ച ശുദ്ധവും അക്ഷതവുമായ കഥ മുഴുവനും, ബുദ്ധിയെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതെല്ലാം നീ വിശദീകരിച്ചു.