നിമിന്യങ്കുപൃഥുപ്രോഥവൈന്യനാഭാഗകേലിഷു । നലമാന്ധാതൃസഗരദിലീപനഹുഷാദിഷു
നിമി, യങ്കു, പൃഥു, പ്രോഥ, വൈന്യൻ, നാഭാഗൻ, കേലി എന്നിവരിലും, നളൻ, മാന്ധാത, സഗരൻ, ദിലീപൻ, നഹുഷൻ തുടങ്ങിയവരിലും,
ആത്രേയവ്യാസവാല്മീകിവത്സവാത്സ്യായനാദിഷു । ഉപമന്യുമനീമങ്കിഭഗീരഥശുകാദിഷു
ആത്രേയൻ, വ്യാസൻ, വാൽമീകി, വത്സൻ, വാത്സ്യായനൻ തുടങ്ങിയവരിലും, ഉപമന്യു, മണി, മങ്കി, ഭാഗീരഥൻ, ശുകൻ ഇവരിലും,
അല്പകാതീതകാലേഷു കിഞ്ചിദ് ദൂരേഷു കേഷുചിത് । തഥാദ്യതനസര്ഗേഷു സ്മരണേ ഗണനൈവ കാ
ചെറുതായോ നീണ്ടതായോ കഴിഞ്ഞ കാലങ്ങളിൽ, ഏതാനും അകലെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ, അതുപോലെ ഇപ്പോഴത്തെ സൃഷ്ടികളിൽ, എണ്ണിയറിയുകയോ ഓർമ്മിച്ചിരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതിന് എന്താണ് പ്രയോജനം?
മുനേ തേ ബ്രഹ്മപുത്രസ്യ ജന്മാഷ്ടമമ് ഇദം കില । സംസ്മരാമ്യ് അഷ്ടമേ സര്ഗേ ത്വ് അസ്മിംസ് ത്വം മമ സങ്ഗതഃ
മഹർഷേ, ബ്രഹ്മയുടെ പുത്രനായ നിന്റെ ഇത് എട്ടാമത്തെ ജന്മം എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. എട്ടാമത്തെ ഈ സൃഷ്ടിയിലാണ് നീ എന്നോടൊപ്പം ചേർന്നതായി ഞാൻ ഓർക്കുന്നു.
കദാചിജ് ജായസേ വ്യോമ്നഃ കദാചിജ് ജായസേ ജലാത് । കദാചിജ് ജായസേ ശൈലാത് കദാചിജ് ജായസേ ഽനലാത്
ഒരിക്കൽ നീ ആകാശത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്, ഒരിക്കൽ വെള്ളത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്, ഒരിക്കൽ പർവതത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്, മറ്റൊരു സമയം അഗ്നിയിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്.
യാദൃശോ യാദൃശാചാരോ യാദൃക്സംസ്ഥാനദിഗ്ഗണഃ । സര്ഗോ ഽയം താദൃശാന് ഏവ ത്രീന് സര്ഗാന് സംസ്മരാമ്യ് അഹമ്
എന്തുപോലെയുള്ള സ്വഭാവവും ആചാരവും സ്ഥാനം ദിശകളും ഉണ്ടോ, ഈ സൃഷ്ടിയും അതുപോലെയാണ്. അങ്ങനെയുള്ള മൂന്നു സൃഷ്ടികൾ ഞാൻ ഓർക്കുന്നു.
ഏകരൂപാഖിലാചാരസന്നിവേശനരാമരാന് । സമകാലാഖിലസ്ഥൈര്യാന് ദശ സര്ഗാന് സ്മരാമ്യ് അഹമ്
എനിക്ക് ഓർമ്മയുണ്ട്, പതിനൊന്ന് സൃഷ്ടി ചക്രങ്ങൾ എല്ലാം ഒരേ രൂപത്തിൽ, എല്ലാ ജീവികളും പ്രവൃത്തികളും ഒരുപോലെയായിരുന്നതും, എല്ലാം ഒരേ സമയം സ്ഥിരതയോടെ നിലകൊണ്ടതുമാണ്.
അന്തര്ധാനം ഗതാ ദേവാ വാരപഞ്ചകമ് ഉദ്ധൃതാഃ । മുനേ പഞ്ചസു സര്ഗേഷു കൂര്മാ ഇവ പയോനിധേഃ
മഹർഷേ, അഞ്ചു സൃഷ്ടി ചക്രങ്ങളിൽ ദേവന്മാർ അപ്രത്യക്ഷരായി; ആമകൾ സമുദ്രത്തിൽ ഒളിച്ചുപോകുന്നതുപോലെ അവർ അന്ന് അകന്നുപോയിരുന്നു.
മന്ദരാകര്ഷണാവേഗപര്യാകുലസുരാസുരമ് । സ്മരാമി ദ്വാദശം ചേദമ് അമൃതാമ്ഭോധിമന്ഥനമ്
പർവ്വതമായ മന്ദരനെ വലിച്ചപ്പോൾ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും അതിന്റെ ശക്തിയിൽ അലയ്ക്കപ്പെട്ട് അമൃതസമുദ്രം കുലുക്കിയ ആ പന്ത്രണ്ടാമത്തെ സംഭവവും എനിക്ക് ഓർമ്മയുണ്ട്.
സര്വൌഷധിരസോപേതാം ബലിം ഗ്രാഹസ് തടാദ് ഇവ । വാരത്രയം ഹിരണ്യാക്ഷോ നീതവാന് വസുധാമ് അധഃ
മൂന്ന് സൃഷ്ടി ചക്രങ്ങൾക്കിടയിൽ ഹിരണ്യാക്ഷൻ ഭൂമിയെ അതിലെ എല്ലാ ഔഷധങ്ങളും സമ്പത്തുകളുമൊത്ത് താഴേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, തീരത്ത് നിന്ന് കരയെടുത്തുപോകുന്നതുപോലെ.
രേണുകാത്മജതാം ഗത്വാ ഷഷ്ഠം വാരമ് ഇമം ഹരിഃ । ബഹുസര്ഗാന്തരേണാപി ചകാര ക്ഷത്രിയക്ഷയമ്
ഹരി, രേണുകയുടെ മകനായി ആറാം പ്രാവശ്യം ജനിച്ച്, അനേകം സൃഷ്ടികൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും, ക്ഷത്രിയ വർഗ്ഗത്തെ നശിപ്പിച്ചു.
ശതം കലിയുഗാനാം ച ഹരേര് ബുദ്ധദശാശതമ് । ശാക്യരാജതയൈവാപ്തം സ്മരാമി മുനിനായക
മുനിനായകാ, ഞാൻ ഓർക്കുന്നു നൂറ് കലിയുഗങ്ങളും ഹരിയുടെ നൂറ് ബുദ്ധാവതാരങ്ങളും, എല്ലാം ശാക്യരാജാക്കന്മാരുടെ ഭരണത്തിലൂടെ ലഭിച്ചവയാണെന്ന്.
ത്രിംശത്ത്രിപുരവിക്ഷോഭാന് ദ്വൌ ദക്ഷാധ്വരസങ്ക്ഷയൌ । ദശ ശുക്രവിഘാതാംശ് ച ചന്ദ്രമൌലേസ് സ്മരാമ്യ് അഹമ്
മൂന്ന്പത്തിമൂന്ന് നഗരം നശിപ്പിച്ചതു, രണ്ട് ദക്ഷയാഗങ്ങൾ അവസാനിപ്പിച്ചതും, പത്ത് പ്രാവശ്യം ശുക്രനെ ചന്ദ്രമൗലി തോൽപ്പിച്ചതും ഞാൻ ഓർക്കുന്നു.
ബാണാര്ഥമ് അഷ്ടൌ സങ്ഗ്രാമാജ് ജ്വരപ്രമഥനായകാന് । വിക്ഷോഭിതസുരാനീകാന് സ്മരാമി ഹരിശര്വയോഃ
ബാണന്റെ കാരണമായി എട്ട് യുദ്ധങ്ങൾ, ജ്വരം വിതറിയ നേതാക്കളെയും, ഹരിയും ശർവ്വനും ദേവസൈന്യങ്ങളെ അലയടിപ്പിച്ചതും ഞാൻ ഓർക്കുന്നു.
യുഗം പ്രതി ധിയാം പുംസാമ് ഊനാധികതയാ മുനേ । ക്രിയാങ്ഗപാഠവൈചിത്ര്യയുക്താന് വേദാന് സ്മരാമ്യ് അഹമ്
മഹർഷേ, ഓരോ യുഗത്തിലും മനുഷ്യരുടെ മനസ്സിന്റെ ശേഷിയും ഇച്ഛയും അനുസരിച്ച്, കർമ്മങ്ങളുടെ രീതിയിലും ആചാരങ്ങളിലും ഉള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾക്കനുസരിച്ച്, വിവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ള വേദങ്ങൾ ഞാൻ ഓർക്കുന്നു.
ഏകാഗ്രാണി സമഗ്രാണി ബഹുപാഠാനി മേ ഽനഘ । പുരാണാനി പ്രവര്തന്തേ വിവൃതാനി യുഗം പ്രതി
നിഷ്പാപനേ, ചുരുങ്ങിയതോ വിശാലമായതോ, ഒരുപാട് വട്ടം പഠിച്ചതോ ഏകാഗ്രതയോടെ പഠിച്ചതോ ആയ പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഓരോ യുഗത്തിലും പുനരാവൃതമായി, മുഴുവൻ വെളിപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നു.
പുനസ് താന് ഏവ താന് ഏവമ് അന്യാന് അപി യുഗേ യുഗേ । ദേവര്ഷിവിപ്രരചിതാന് ഇതിഹാസാന് സ്മരാമ്യ് അഹമ്
ഓരോ യുഗത്തിലും വീണ്ടും വീണ്ടും, ദേവർഷിമാരും മഹർഷിമാരും രചിച്ച ആ ചരിത്രങ്ങൾക്കും മറ്റു ചരിത്രങ്ങൾക്കും ഞാൻ ഓർമ്മിക്കുന്നു.
ഇതിഹാസം മഹാശ്ചര്യമ് അന്യം രാമായണാഭിധമ് । ഗ്രന്ഥലക്ഷപ്രമാണം സജ് ജ്ഞാനശാസ്ത്രം സ്മരാമ്യ് അഹമ്
രാമായണം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന, ഒരു ലക്ഷം ശ്ലോകങ്ങൾക്കു സമാനമായ അത്ഭുതകരമായ മറ്റൊരു ചരിത്രവും, ജ്ഞാനശാസ്ത്രമായ ആ മഹാഗ്രന്ഥവും ഞാൻ ഓർക്കുന്നു.
രാമവദ് വ്യവഹര്തവ്യം ന രാവണവിലാസവത് । ഇതി യത്ര ധിയാ ജ്ഞാനം ഹസ്തേ ഫലമ് ഇവാര്പിതമ്
അവിടെ, അറിവ് മനസ്സിന് എളുപ്പത്തിൽ പിടിക്കാവുന്ന പഴംപോലെ കൈയിൽ തന്നെയുണ്ട്; മനുഷ്യൻ രാമനുപോലെ പെരുമാറണം, രാവണന്റെ ആസ്വാദനങ്ങളിൽ മുങ്ങരുതെന്ന് അത് പഠിപ്പിക്കുന്നു.
കൃതം വാല്മീകിനാ ചൈതദ് അധുനാ ച കരിഷ്യതി । അദ്യ ത്വ് അപ്രകടം ലോകേ സ്ഥിതം ജ്ഞാസ്യതി കാലതഃ
ഇത് വാൽമീകി എഴുതി, വീണ്ടും എഴുതുകയും ചെയ്യും; ഇപ്പോൾ ലോകത്ത് ഇത് മറഞ്ഞിരിക്കുമ്പോഴും, സമയമാകുമ്പോൾ എല്ലാവർക്കും അറിയപ്പെടും.
വാല്മീകിനാമ്നാ ജീവേന തേനൈവാന്യേന ചാക്ഷതമ് । ഏതത് തദ് ദ്വാദശം വാരം ക്രിയതേ വിസ്മൃതിം ഗതമ്
വാൽമീകി എന്ന പേരിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന മഹാനും, അതേ പേരിൽ മറ്റൊരാളും, മറന്നുപോയ ഈ ഗ്രന്ഥം പന്ത്രണ്ടാം തവണയും സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു.
ദ്വിതീയമ് ഏതസ്യ സമം ഭാരതം നാമ നാമതഃ । സ്മരാമി പ്രാക്തനവ്യാസകൃതം ജഗതി വിസ്മൃതമ്
ഇതിന്റെ രണ്ടാമത്തേതിന് ഭാരതം എന്ന പേരാണ്; അതിന്റെ പഴയ കർത്താവായ വ്യാസൻ രചിച്ചതെന്നു ഞാൻ ഓർക്കുന്നു, ലോകം അതു മറന്നുപോയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും.
വ്യാസാഭിധേന ജീവേന തഥൈവാന്യേന ചാക്ഷതമ് । ഏതത് തു സപ്തമം വാരം ക്രിയതേ വിസ്മൃതിം ഗതമ്
വ്യാസൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട ജീവനും, മറ്റൊരാളും, അതുപോലെ മറന്നുപോയതുപോലെ, ഇതാ ഏഴാമതവണയും ഇതു വീണ്ടും നടക്കുന്നു.
ആഖ്യാനകാനി ശാസ്ത്രാണി വിവൃതാനി യുഗം പ്രതി । വിചിത്രസന്നിവേശാനി സംസ്മരാമി മുനീശ്വര
മഹർഷിയേ, ഓരോ യുഗത്തിലും വിശദീകരിച്ച കഥകളും ശാസ്ത്രങ്ങളും, അത്ഭുതകരമായ രീതിയിൽ ക്രമീകരിച്ചവ, ഞാൻ ഓർക്കുന്നു.
പുനസ് താന്യ് ഏവ താന്യ് ഏവ തഥാന്യാനി യുഗേ യുഗേ । സാധോ പദാര്ഥജാലാനി പ്രപശ്യാമി സ്മരാമി ച
സദോ, ഓരോ യുഗത്തിലും വീണ്ടും വീണ്ടും ഈ അതേ വസ്തുക്കളെയും മറ്റും ഞാൻ കാണുകയും ഓർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
രാക്ഷസക്ഷതയേ വിഷ്ണോര് മഹീമ് അവതരിഷ്യതഃ । അധുനൈകാദശം ജന്മ രാമനാമ്നോ ഭവിഷ്യതി
രാക്ഷസനെ നശിപ്പിക്കാൻ, വിഷ്ണു ഭൂമിയിൽ അവതരിക്കാൻ പോകുന്നു; ഉടൻ രാമൻ എന്ന പേരിൽ പതിനൊന്നാമത്തെ ജനനം ഉണ്ടാകും.
വസുദേവഗൃഹേ വിഷ്ണോര് ഭുവോ ഭാരനിവൃത്തയേ । അധുനാ ഷോഡശം ജന്മ ഭവിഷ്യതി മുനീശ്വര
മഹർഷികളേ, ഭൂമിയുടെ ഭാരമൊഴിക്കാൻ വിഷ്ണു ഇപ്പോൾ വസുദേവന്റെ വീട്ടിൽ പതിനാറാമത്തെ ജന്മം എടുക്കാനാണ് പോകുന്നത്.
നാരസിംഹേന വപുഷാ ഹിരണ്യകശിപും ഹരിഃ । ജഘാന വാരത്രിതയം മൃഗേന്ദ്ര ഇവ വാരണമ്
നരസിംഹൻ എന്ന രൂപത്തിൽ ഹരി, സിംഹം ആനയെ വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെ, ഹിരണ്യകശിപുവിനെ മൂന്നു പ്രാവശ്യം സംഹരിച്ചു.
ജഗത്ത്രയീഭ്രാന്തിര് ഇയം ന കദാചിന് ന വിദ്യതേ । വിദ്യതേ ന കദാചിച് ച ജലബുദ്ബുദവത് സ്ഥിതാ
മൂന്നു ലോകങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ ഭ്രമം ഒരിക്കലും യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നില്ല; അതുപോലെ, അതില്ലെന്നു പറയാനും കഴിയില്ല. ഇത് വെള്ളത്തിലെ കുഞ്ചികയെപ്പോലെ അസ്ഥിരമായി നിലനിൽക്കുന്നു.
ദൃശ്യഭ്രാന്തിര് അനിഷ്ഠേയമ് അന്തസ്സ്ഥാ സംവിദാത്മനി । ജായതേ ലീയതേ ചാശു ലോലാ വീചിര് ഇവാമ്ഭസി
കാണുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഭ്രമം ആഗ്രഹിക്കേണ്ടതല്ല; അത് അകത്തുള്ള ബോധത്തിൽ ഉദിച്ച് വേഗത്തിൽ അകന്നുപോകുന്നു, വെള്ളത്തിൽ തിരമാല ഉയരുന്നതുപോലെ.