തദ് ഏതദ് വൃത്തമ് അഭ്യാസാദ് വര്തമാനേന വര്ണിതമ് । മയാ മുനീന്ദ്ര ബോധായ പ്രാഗ്ജഗത്സാമ്യദര്ശിനാ
മുനികളിൽ പ്രധാനനായോ, പഴയ ലോകങ്ങളുടെ സമത്വം കണ്ടവനായി, ഈ സംഭവങ്ങൾ ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർത്തു, ഇപ്പോൾ നിന്റെ ബോധത്തിനായി വിശദീകരിച്ചു.
അദ്യ മേ ഫലിതം പുണ്യൈശ് ചിരകാലോപബൃംഹിതൈഃ । നിര്വിഘ്നമ് ഏവം പശ്യാമി യദ് ഭവന്തം മുനേ തതഃ
നാളുകളോളം സമ്പാദിച്ച പുണ്യഫലങ്ങൾ കൊണ്ട് ഇന്ന് എന്റെ ആഗ്രഹം സഫലമായി; അതിനാൽ, ഒരു തടസ്സവും ഇല്ലാതെ ഞാൻ നിന്നെ കാണാൻ കഴിയുന്നു, മഹർഷേ.
ഇദം നീഡമ് ഇമാശ് ശാഖാ അയം ചാഹമ് അയം ദ്രുമഃ । അദ്യ പാവനതാം പ്രാപ്താന്യ് ഏതാനി തവ ദര്ശനാത്
ഇതാണ് കൂട്, ഇവയാണ് ശാഖകള്, ഞാനാണ് ഇതു, ഇതാണ് മരം. ഇന്നിതെല്ലാം നിന്റെ ദര്ശനത്താല് വിശുദ്ധമാകുന്നു.
ഇദമ് അര്ഘ്യമ് ഇദം പാദ്യം ഗൃഹീത്വാ വിഭവാര്പിതമ് । നൂനം പാവനതാം നീത്വാ ശേഷേണാദിശ മാം മുനേ
ഇവിടെയുണ്ട് അര്ഘ്യം, ഇതാണ് പാദ്യജലം, ഭക്തിയോടെ സമര്പ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതു കൊണ്ടു വിശുദ്ധി പ്രാപിച്ച ശേഷം, മഹര്ഷേ, ഇനി എന്നെ ഉപദേശിക്കണമേ.
ഇത്യ് ഉക്ത്വാര്ഘ്യം ച പാദ്യം ച ഭൂയോ ദത്തവതി സ്വയമ് । ഭുസുണ്ഡവിഹഗേ തസ്മിന്ന് ഇദം രാമാഹമ് ഉക്തവാന്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അര്ഘ്യവും പാദ്യവും വീണ്ടും സ്വന്തമായി നല്കി, ആ ഭുസുണ്ടപക്ഷിയോട് ഞാന് രാമന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഭ്രാതരസ് തേ വിഹങ്ഗേശ താദൃക്സത്ത്വാ മഹാധിയഃ । ഇഹ കസ്മാന് ന ദൃശ്യന്തേ ത്വമ് ഏവൈകോ ഹി ദൃശ്യസേ
പക്ഷിരാജാവേ, നിന്റെ സഹോദരന്മാര് അങ്ങനെയുള്ള മഹാന്മാരും ജ്ഞാനികളുമായിരുന്നു. എന്നാല് ഇവിടെയൊരുവന് നീ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നു; അവരെ കാണാനില്ലേ?
തിഷ്ഠതാമ് ഇഹ നഃ കാലോ മഹാന് അതിഗതോ മുനേ । യുഗാനാം പങ്ക്തയഃ ക്ഷീണാ ദിവസാനാമ് ഇവാനഘ
മഹർഷേ, ഇവിടെ നമ്മൾക്കായി അനന്തമായ കാലം കടന്നുപോയിരിക്കുന്നു; പാപരഹിതനായവരുടെ ദിവസങ്ങൾ പോലെ, യುಗങ്ങളുടെ നിരകളും തീർന്നുപോയിരിക്കുന്നു.
ഏതാവതാ ച കാലേന സര്വ ഏവ മമാനുജാഃ । തനൂസ് തൃണമ് ഇവ ത്യക്ത്വാ ശിവേ പരിണതാഃ പരേ
ഇത്രയും കാലത്തിനിടെ, എന്റെ എല്ലാ ഇളയ സഹോദരന്മാരും ദേഹങ്ങൾ പുല്ലുപോലെ ഉപേക്ഷിച്ച് പരമമായ ശിവസ്ഥിതിയിൽ എത്തിച്ചേർന്നിരിക്കുന്നു.
ദീര്ഘായുഷോ മഹാന്തോ ഽപി സന്തോ ഽപി ബലിനോ ഽപി ച । സര്വ ഏവ നിഗീര്യന്തേ കാലേനാകലിതാത്മനാ
ദീർഘായുസ്സുള്ളവരും മഹാന്മാരും സദാചാരികളും ശക്തന്മാരും എല്ലാം, ആത്മാവിനെ തിരിച്ചറിയാത്ത കാലം മുഴുവൻ വിഴുങ്ങിക്കളയുന്നു.
സ്കന്ധരൂഢാര്കശശിഷു വഹത്സ്വ് അവിരതം ജവാത് । വാതസ്കന്ധാതിവാതേഷു കച്ചിത് താത ന ഖിദ്യസേ
ആകാശത്തിന്റെ ഭുജങ്ങളിൽ കയറിയ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും, തുടർച്ചയില്ലാതെ വീശുന്ന കാറ്റിൽ വേഗത്തിൽ കൊണ്ടുപോകപ്പെടുമ്പോൾ, പ്രിയനായവാ, നിനക്ക് ക്ഷീണം തോന്നുന്നില്ലേ?
ദഗ്ധോദയാസ്തശൈലേന്ദ്രവനവ്യൂഹൈ രവേഃ കരൈഃ । ചിരമ് അത്യന്തമ് ആസന്നൈഃ കഥം താത ന ഖിദ്യസേ
അച്ഛാ, സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ വളരെ അടുത്ത് നിന്ന് മലകളുടെയും കാടുകളുടെയും മുകളിലൂടെ ദീർഘകാലം കത്തിച്ചുപോകുമ്പോഴും, അപ്പച്ചാ, നിങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ ഒരു വിഷമവും തോന്നുന്നില്ല?
ഇന്ദോര് അഥ കരൈശ് ശീതൈഃ പാഷാണീകൃതവാരിഭിഃ । ആസന്നതരതാം യാതൈഃ കച്ചിത് താത ന ഖിദ്യസേ
അപ്പച്ചാ, ചന്ദ്രന്റെ തണുത്ത കിരണങ്ങൾ വെള്ളം കല്ലാക്കിത്തീർത്തു, അതിനേക്കാൾ അടുത്ത് വന്നാൽ പോലും, നിങ്ങൾക്ക് യാതൊരു ബുദ്ധിമുട്ടും ഉണ്ടാകുന്നില്ലല്ലോ?
അജസ്രമ് ഇഹ വിശ്രാന്തൈഃ കല്പജീമൂതമണ്ഡലൈഃ । പരശുച്ഛേദ്യനീഹാരൈഃ കഥം താത ന ഖിദ്യസേ
ഇവിടെ എപ്പോഴും വിശ്രമിക്കുന്ന ആ കാലഘട്ടത്തിലെ മേഘങ്ങൾ, മഴയെത്തുന്ന വഴികൾ വെട്ടിക്കളയപ്പെട്ടിട്ടും, അപ്പച്ചാ, അതിനാൽ നിങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ ഒരു ദുഃഖവും തോന്നുന്നില്ല?
വിഷമൈര് ജാഗതൈഃ ക്ഷോഭൈര് ഉച്ചൈസ്തരപദസ്ഥിതഃ । കഥം ന ക്ഷോഭമ് ആയാതി കല്പവൃക്ഷോ ഽയമ് ഉന്നതഃ
ഉയർന്നതായ ഈ കല്പവൃക്ഷം, കഠിനമായ ഉണർവുകളും കലഹങ്ങളും നേരിടുമ്പോഴും, എങ്ങനെ അതിന് ഒരു കലക്കം പോലും ഉണ്ടാകുന്നില്ല?
നിരാലമ്ബാസ്പദാ ബ്രഹ്മന് സര്വലോകാവധീരിതാ । തുച്ഛേയം സര്വഭൂതാനാം മധ്യേ വിഹഗജീവികാ
ഹേ ബ്രഹ്മന്, എല്ലാ ലോകങ്ങളും അവഗണിക്കുന്നതും, ആശ്രയമോ താങ്ങോ ഇല്ലാത്തതുമായ ഈ പക്ഷിയുടെ ജീവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഇടയിൽ വളരെ ചെറുതും നിർപ്രധാനവുമാണ്.
യദ് ഈദൃശേഷു ദൂരേഷു നിര്ജനേഷു വനേഷു ച । കല്പിതാസ്യാസ് സ്ഥിതിര് ധാത്രാ ശൂന്യേ വാ വ്യോമധന്വനി
ഇങ്ങനെ ദൂരെയുള്ള, നിർജനമായ കാടുകളിലും ശൂന്യമായ ആകാശത്തിലും സ്രഷ്ടാവ് ഈ പക്ഷിയുടെ നിലയെ ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതിന്റെ സ്ഥാനം എങ്ങനെ ഉറപ്പാക്കപ്പെടുന്നു?
കഥമ് അസ്യാം പ്രഭോ ജാതൌ ജാതസ്യ കില ജീവതഃ । ആശാപാശനിബദ്ധസ്യ വിഹഗസ്യ വിശോകതാ
പ്രഭോ, ഇങ്ങനെ ജനിച്ച്, പ്രതീക്ഷയുടെ കയറുകളിൽ കുടുങ്ങിയ ഈ പക്ഷി ദുഃഖമില്ലാതെ എങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നു എന്ന് അത്ഭുതമാണ്.
വയം തു ഭഗവന് നിത്യം സ്വാത്മസന്തോഷസംയുതാഃ । ന കദാചന നീരൂപൈര് മുഹ്യാമോ ജാഗതൈര് ഭ്രമൈഃ
എന്നാൽ ഭഗവൻ, ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും സ്വയം സംതൃപ്തിയോടെ ഒന്നായിരിക്കുന്നു; ലോകത്തിന്റെ വ്യർഥമായ ഭ്രമങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ഒരിക്കലും ഭ്രമിപ്പിക്കാറില്ല.
സ്വഭാവമാത്രസന്തുഷ്ടാഃ കഷ്ടൈര് മുക്താ വിചേഷ്ടിതൈഃ । ക്ഷിപാമഃ കേവലം കാലമ് അസ്മിന് ബ്രഹ്മന് നിജാലയേ
സ്വഭാവികമായ ജീവിതത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ, കഷ്ടപ്പാടുകളോ പ്രയാസങ്ങളോ ഇല്ലാതെ, ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നമ്മുടെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ സമയം ചെലവഴിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു, ബ്രഹ്മൻ.
ന ജീവിതാന് ന മരണാത് കുര്മോ ദേഹസ്യ രോധനമ് । യഥാ സ്ഥിതേന തിഷ്ഠാമസ് തഥൈവാസ്തങ്ഗതേഹിതാഃ
ജീവിതത്തോടോ മരണത്തോടോ ഞങ്ങൾ执പ്പാടില്ല; ശരീരത്തിന്റെ നിലപാടുകളെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങൾ അശ്രദ്ധരാണ്, അതു എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു എന്നതിൽ ഞങ്ങൾക്കു വ്യത്യാസമില്ല.
ആലോകിതാ ലോകദശാ ദൃഷ്ടാ ദൃഷ്ടാന്തദൃഷ്ടയഃ । നൂനം സന്ത്യക്തമ് അസ്മാകം മനസാ ചഞ്ചലം വപുഃ
ലോകത്തിലെ നിലകൾ ഞങ്ങൾ കണ്ടു, പല ഉദാഹരണങ്ങളും അനുഭവിച്ചു; തീർച്ചയായും ഞങ്ങളുടെ ചഞ്ചലമായ മനസ്സും ശരീരവും ഞങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
അനാരതനിജാലോകേ നിത്യം ചാപരിതാപിനി । കല്പാഗസ്യോപരി സദാ വേദ്മി കാലകലാഗതിമ്
എന്റെ സ്വന്തം ലോകത്തിൽ, എപ്പോഴും ദുഃഖം ഇല്ലാതെ, തടസ്സമില്ലാതെ, കാലത്തിന്റെ സഞ്ചാരം ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും കാണുന്നു, കാലഘട്ടങ്ങൾക്കപ്പുറം.
രത്നഗുച്ഛപ്രകാശാഢ്യേ ബ്രഹ്മന് കല്പലതാഗൃഹേ । പ്രാണാപാനപ്രവാഹേണ വേദ്മി കാലമ് അഖണ്ഡിതമ്
മുത്തുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രകാശമുള്ള, ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന വള്ളിയുടെ വീട്ടിൽ, ശ്വാസം വരികയും പോകുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രവാഹം കൊണ്ട് ഞാൻ കാലം ഒരിക്കലും മുറിയാതെ അനുഭവിക്കുന്നു, ബ്രഹ്മൻ.
അവിജ്ഞാതദിവാരാത്രേ ഽപ്യ് അസ്മിന്ന് ഉച്ചൈശ് ശിലോച്ചയേ । ജാനാമി നിജയാ ബുദ്ധ്യാ ലോകകാലക്രമസ്ഥിതിമ്
ഇവിടെ ഈ ഉയർന്ന പർവതശിഖരത്തിൽ പകലും രാത്രിയും അറിയപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിലും, എന്റെ സ്വന്തം ബുദ്ധിയാൽ ലോകത്തിലെ കാലക്രമം എങ്ങനെ നടക്കുന്നു എന്ന് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു.
സാരാസാരപരിച്ഛേദി ബോധാദ് വിശ്രാന്തിമ് ആഗതമ് । നിരസ്തചാപലം ശാന്തം ജാതമ് ഏവ മുനേ മനഃ
മൂല്യവത്തും മൂല്യമില്ലാത്തതുമായതു തിരിച്ചറിയുന്ന വിവേകത്താൽ, മനസ്സ് വിശ്രമം നേടിയിട്ടുണ്ട്, ശാന്തവും അശാന്തിയും ഇല്ലാതായിരിക്കുന്നു, മുനിവരേ.
സംസാരവ്യവഹാരോത്ഥൈര് ആശാപാശൈര് അസന്മയൈഃ । ഉദ്ഗാലൈര് ഇവ ഭൂകാകോ ന വൈവശ്യം വ്രജാമ്യ് അഹമ്
ലോകവ്യവഹാരങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന, യാഥാർത്ഥ്യമില്ലാത്ത ആഗ്രഹങ്ങളുടെ ബന്ധങ്ങൾ കൊണ്ട് ഞാൻ അലങ്കോലമാകുന്നില്ല; കാറ്റിന്റെ ഊതലുകൾക്ക് ഭയപ്പെടാത്ത ഒരു ആണ്ടിപ്പക്ഷിയെപ്പോലെ ഞാൻ അശാന്തനാവുന്നില്ല.
പരോപശമധര്മിണ്യാ വയമ് ആലോകശീതയാ । പശ്യന്തോ ജാഗതീം മായാം ധിയാ ധൈര്യമ് ഉപാഗതാഃ
നമുക്ക് മനസ്സിൽ സമാധാനത്തിന്റെ സ്വഭാവം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ബോധത്തിന്റെ പ്രകാശം നമ്മെ ശീതളമാക്കുന്നു. ഈ ലോകമെന്ന മായയെ ഞങ്ങൾ മനസ്സോടെ കാണുമ്പോൾ, ധൈര്യം ഉറപ്പുവരുന്നു.
ഭീമാസ്വ് അപി മഹാബുദ്ധേ ദശാസ്വ് അചലബുദ്ധയഃ । ബിഭിമോ നോപലാകാരാസ് സമ്പ്രാപ്താസു യഥാക്രമമ്
ഭയപ്പെടുത്തുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിലും, മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, ഞങ്ങളുടെ മനസ്സുകൾ അശാന്തമാകുന്നില്ല; അവസ്ഥകൾ വരുമ്പോഴും, ഞങ്ങൾ വിറയുകയോ രൂപം മാറുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.
ഇയമ് ആരമ്ഭസുഭഗാ തരലാ ജാഗതീ സ്ഥിതിഃ । ഭൂയോ ഭൂയഃ പരാമൃഷ്ടാ നേഹ കിഞ്ചന സന്മയമ്
ഈ ലോകജീവിതം ആരംഭത്തിൽ ആകർഷകമായിരിക്കും, പക്ഷേ അതിവേഗം മാറുന്ന ഒന്നാണ്. വീണ്ടും വീണ്ടും പരിശോധിച്ചാൽ, ഇവിടെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒന്നും സ്ഥിരമായതോ സത്യമായതോ കാണാനാവില്ല.
സര്വാണ്യ് ഏവ പ്രയാന്ത്യ് ഏവ സമായാന്തി ച വാ ന വാ । ഭഗവന് ഭൂതജാലാനി ഭയമ് അസ്മാകമ് അത്ര കിമ്
ഭഗവൻ, എല്ലാ ജീവികളും വരികയും പോകുകയും ചെയ്യുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ചിലപ്പോൾ ഒന്നുമില്ലാതിരിക്കുകയും ചെയ്യാം. ഈ അനേകം ജീവികളിൽ നമ്മുക്ക് എന്തിനാണ് ഭയം?