പരിപൂര്ണമനാ മാനീ സമസ് സര്വാങ്ഗസുന്ദരഃ । പ്രാണസ്പന്ദാവധാനേന നിത്യമ് അന്തര്മുഖസ് സുഖീ
അവന്റെ മനസ്സ് പൂർണ്ണമായും തൃപ്തിയായി, ആത്മാഭിമാനത്തോടെയും ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളും ഒരുപോലെ മനോഹരമായും നിലനിന്നു. ശ്വാസത്തിന്റെ ചലനത്തിൽ ശ്രദ്ധയോടെ, എല്ലായ്പ്പോഴും അകത്തുനിന്ന് സന്തോഷത്തോടെ അവൻ ജീവിച്ചു.
ചിരജീവീതി വിഖ്യാതശ് ചിരജീവിതയാ തയാ । ജഗദ്വിദിതദീര്ഘായുസ് സ ഭുസുണ്ഡ ഇതി ശ്രുതഃ
ദീർഘായുസ്സിനാൽ പ്രശസ്തനായവൻ, ലോകമാകെ ഭുസുണ്ഡ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അവന്റെ ദീർഘായുസ് എല്ലാവർക്കും അറിയപ്പെടുന്നതാണ്.
യുഗാഗമാപായദശാദര്ശനപ്രൌഢമാനസഃ । പ്രതികല്പം ച ഗണയന് ഖിന്നശ് ശക്രപരമ്പരാമ്
യുഗങ്ങൾ വരുന്നതും പോകുന്നതും കണ്ടു മനസ്സ് വളർന്നവൻ, ഓരോ കല്പത്തിലും ഇന്ദ്രന്മാരുടെ നീണ്ട പരമ്പര എണ്ണിപ്പറയുന്നവനായിരുന്നു.
ജന്മനാം ലോകപാലാനാം ശൌരിശക്രഗരുത്മതാമ് । സംസ്മര്താ സമതീതാനാം സുരാസുരമഹീഭൃതാമ്
ലോകപാലകരായ വിഷ്ണു, ഇന്ദ്രൻ, ഗരുഡൻ എന്നിവരുടെ ജന്മങ്ങൾക്കും, ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും ഭൂഭൃതുക്കളുടെയും പഴയകാലങ്ങൾക്കും അവൻ ഓർമ്മപോലും അറിയുന്നവനാണ്.
പ്രസന്നഗമ്ഭീരമനാഃ പേശലസ്നിഗ്ധമുഗ്ധവാക് । അവക്രവക്താ ജ്ഞാതാ ച നിര്മമോ നിരഹങ്കൃതിഃ
ശാന്തവും ആഴമുള്ളതുമായ മനസ്സും, സുന്ദരവും മൃദുവുമായ നിർദോഷമായ വാക്കുകളും ഉള്ളവൻ; വഞ്ചനയില്ലാതെ സംസാരിക്കുന്നവൻ, അറിവുള്ളവൻ, സ്വന്തമെന്ന ഭാവമില്ലാത്തവൻ, അഹങ്കാരമില്ലാത്തവൻ.
സുഹൃദ് ദാന്തസ് തഥാ മിത്രം ഭൃത്യഃ പുത്രോ ഗുരുഃ പ്രഭുഃ । സര്വദാ സര്വഥാ നിത്യം സര്വം സര്വസ്യ സംസ്തവേ
സ്നേഹിതൻ, ശാന്തനായവൻ, സുഹൃത്ത്, ദാസൻ, മകൻ, ഗുരു, പ്രഭു—എല്ലാവർക്കും എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാതരത്തിലും എല്ലാം, എല്ലാവരുടെയും സ്തുതിയിൽ.
സോമ്യഃ പ്രസന്നമധുരോ രസവാന് മഹാത്മാ ഹൃദ്യസ് സരോവര ഇവാന്തര് അഖണ്ഡശൈത്യഃ । ഹൃത്പുണ്ഡരീകകുഹരവ്യവഹാരവേത്താ ഗാമ്ഭീര്യമ് അച്ഛമ് അജഹത് പ്രകടാശയശ്രീഃ
സൗമ്യനും പ്രസന്നനും മധുരനും സാരമുള്ളവനും മഹാത്മാവും ഹൃദയസ്പർശിയുമാണ്; അകത്തുള്ള തടാകംപോലെ ഒറ്റയടിയുള്ള ശാന്തതയോടെ; ഹൃദയത്തിലെ കമലഗുഹയുടെ പ്രവർത്തനം അറിയുന്നവൻ, ആഴം സുതാര്യവും അചഞ്ചലവുമാണ്, മനസ്സിലെ ഉദ്ദേശങ്ങൾ വ്യക്തമായും ഭംഗിയോടെയും തെളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അഥ തസ്യാഹമ് അപതം ദീപ്യമാനവപുഃ പുരഃ । കിഞ്ചിദ്വിക്ഷോഭിതസഭം ഖാന് നക്ഷത്രമ് ഇവാചലേ
അപ്പോൾ ഞാൻ അവന്റെ മുന്നിൽ പ്രകാശമുള്ള രൂപത്തിൽ എത്തി; ആ സഭയിൽ അല്പം കലഹം ഉണ്ടാക്കി, അചഞ്ചലമായ ആകാശത്തിൽ ഒരു നക്ഷത്രം പോലെ.
ചുക്ഷോഭ വായസാസ്ഥാനനീലോത്പലസരഃ ക്ഷണം । മത്പാതമന്ദവാതേന ഭൂകമ്പേനേവ സാഗരഃ
ഒരു കാക്ക താമസിച്ചിരുന്ന നീലവര്ണമുള്ള താമരപ്പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞ തടാകം, ഞാൻ എത്തിച്ചേർന്നതിന്റെ സാവധാനം വീശിയുള്ള കാറ്റുപോലും, ഭൂകമ്പത്തിൽ കടൽ അലയുന്നപോലെ, ഒരു നിമിഷം അലയലായി.
അശങ്കിതമ് അപി പ്രാപ്താദ് ദര്ശനാത് സമനന്തരമ് । ഭുസുണ്ഡസ് തു വസിഷ്ഠോ ഽയം പ്രാപ്ത ഇത്യ് അവബുദ്ധവാന്
എന്തെങ്കിലും ഭയമോ സംശയമോ ഇല്ലാതിരുന്നെങ്കിലും, ഞാൻ അവിടെ എത്തിച്ചേരുന്നുണ്ടെന്നു കണ്ട ഉടനെ, ഭുസുണ്ടൻ ഉടൻ തന്നെ 'ഇവൻ വസിഷ്ഠൻ തന്നെയാണ് വന്നിരിക്കുന്നത്' എന്നു മനസ്സിലാക്കി.
പത്ത്രപുഞ്ജാത് സമുത്തസ്ഥൌ മേഘശാവ ഇവാചലാത് । ഹേ മുനേ സ്വാഗതമ് ഇതി പ്രോവാച മധുരാക്ഷരമ്
ഇലകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്നു ഒരു ചെറുമേഘം പർവതത്തിൽ നിന്ന് ഉയരുന്നതുപോലെ, അവൻ എഴുന്നേറ്റു, മധുരമായ വാക്കുകളിൽ 'മുനിവേ, സ്വാഗതം' എന്നു പറഞ്ഞു.
സങ്കല്പമാത്രജാതാഭ്യാം കരാഭ്യാം കുസുമാഞ്ജലിമ് । മഹ്യമ് ആശു ദദൌ ബാലമേഘോ ഹൈമമ് ഇവോത്കരമ്
വൈരാഗ്യത്തിൽ നിന്നു മാത്രം രൂപംകൊണ്ട കൈകളാൽ, ഒരു ബാലമേഘം പൊന്നുപൊതി പോലെ പുഷ്പങ്ങൾ എടുക്കുന്നതുപോലെ, അവൻ എനിക്ക് ഉടൻ പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞ ഒരു കൂമ്പാരം സമർപ്പിച്ചു.
ഇദമ് ആസനമ് ഇത്യ് ഉക്ത്വാ നവം കല്പതരുച്ഛദമ് । ഉപനീതവതി ത്യക്തഭൃത്യേ വായസനായകേ
‘ഇതാണ് ഇരിപ്പിടം’ എന്ന് പറഞ്ഞ്, ആഗ്രഹവൃക്ഷത്തിന്റെ തണലിൽ പുതിയ ഇരിപ്പിടം കൊണ്ടുവന്നു, തന്റെ സേവകനായ വായുവിനെ വിട്ടയച്ചു.
ഭുസുണ്ഡാനൂത്ഥിതേഷ്വ് ഈഷച്ചലപക്ഷേഷു പക്ഷിഷു । ഉപവിഷ്ടം മുനിം ദൃഷ്ട്വാ സ്വാസനോന്മുഖദൃഷ്ടിഷു
ഭുസുണ്ഡയുടെ പക്ഷികൾ അല്പം ചലിക്കുന്ന ചിറകുകളോടെ എഴുന്നേറ്റപ്പോൾ, അവർ ആ മുനിയെ ഇരിപ്പിടത്തോട് ശ്രദ്ധയോടെ ഇരുന്നിരിക്കുന്നതായി കണ്ടു.
സസഭാഖഗവൃന്ദേന ഭുസുണ്ഡേന സമം തതഃ । തസ്മിന് കല്പലതാകുഞ്ജേ ഉപവിഷ്ടോ ഽഹമ് ആസനേ
അപ്പോൾ, ഭുസുണ്ഡയും പക്ഷികളുടെ കൂട്ടവും കൂടെ, ആ ആഗ്രഹവള്ളിയുടെ തണലിൽ ഞാൻ ആ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുന്നു.
അഥ പാദ്യാദി ദത്ത്വാ സ ഭുസുണ്ഡസ് തുഷ്ടമാനസഃ । മാമ് ഉവാച മഹാതേജാസ് സൌഹാര്ദമധുരാക്ഷരമ്
ശേഷം, ഭുസുണ്ഡൻ സന്തോഷഹൃദയത്തോടെ പാദ്യാദികൾ അർപ്പിച്ചു, സൗഹൃദം നിറഞ്ഞ മധുരമായ വാക്കുകളാൽ, മഹത്തായ പ്രകാശത്തോടെ എന്നോട് പറഞ്ഞു.
അഹോ ഭഗവതാസ്മാകം പ്രസാദോ ദര്ശിതശ് ചിരാത് । ദര്ശനാമൃതസേകേന യത് സിക്താസ് സദ്രുമാ വയമ്
അയ്യോ, ദൈവസന്നിധിയുടെ കൃപ എത്ര നാളുകൾക്കു ശേഷം ഞങ്ങളിലേക്ക് പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു! നിങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യത്തിന്റെ അമൃതം പോലെ ഉള്ള ദർശനത്തിൽ ഞങ്ങളും ഈ വൃക്ഷങ്ങളും മുഴുവനായി നനഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
മത്പുണ്യചിരസമ്ഭാരപ്രേരിതേന ത്വയാധുനാ । മുനേ മാന്യൈകമാന്യേന കുത ആഗമനം കൃതമ്
മഹർഷേ, എന്റെ പുണ്യങ്ങൾക്കു ഫലമായി, എല്ലാവരിലും ആദരിക്കപ്പെടേണ്ട നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ഇവിടെ എത്തി. ഈ വരവിന്റെ കാരണം എന്താണ്?
കച്ചിദ് അസ്മിന് മഹാമോഹേ ചിരം വിഹരതസ് തവ । അഖണ്ഡിതൈവ സമതാ സ്ഥിതാ ചേതസി പാവനേ
ഈ വലിയ മായയിൽ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ജീവിതത്തിൽ, നിങ്ങളുടെ മനസ്സിലെ സമത്വം ഇപ്പോഴും അക്ഷതമായിട്ടുണ്ടോ? നിങ്ങളുടെ മനസ്സ് ശുദ്ധമായതാണല്ലോ.
കിമര്ഥമ് അദ്യാഗമനക്ലേശേനാത്മാ കദര്ഥിതഃ । ത്വദ്വചശ്ശ്രോതുകാമാനാമ് ആജ്ഞാം നോ ദാതുമ് അര്ഹസി
ഇന്ന് ഇവിടെ എത്തുന്നതിന്റെ കഷ്ടപ്പാടുകൾക്കായി നിങ്ങൾക്ക് എന്താണ് കാരണമാകുന്നത്? ഞങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതിനായി ദയവായി അനുമതി നൽകണമേ.
ത്വത്പാദദര്ശനാദ് ഏവ സര്വം ജ്ഞാതം മയാ മുനേ । യഥാഗമനപുണ്യേന വയമ് ആയോജിതാസ് ത്വയാ
മഹർഷേ, നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങൾ കാണുന്നതു കൊണ്ടു തന്നെ എനിക്ക് എല്ലാം അറിയാൻ കഴിഞ്ഞു. മുമ്പ് ഞാൻ ഇവിടെ വന്നതിന്റെ പുണ്യഫലത്താൽ, ഞങ്ങൾ തമ്മിൽ ഈ കൂടിച്ചേരൽ നിങ്ങൾ ഒരുക്കിയതാണല്ലോ.
ചിരജീവിതചര്ചാഭിര് വയം തേ സ്മൃതിമ് ആഗതാഃ । തേനേമം പാദപം പാദൈസ് ത്വം പവിത്രിതവാന് അയമ്
ദീർഘായുസ്സിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളിലൂടെ ഞങ്ങൾ വീണ്ടും നിങ്ങളുടെ ഓർമ്മയിൽ എത്തി. അതുകൊണ്ട്, നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങൾ സ്പർശിച്ചതിനാൽ ഈ വൃക്ഷം വിശുദ്ധമായിരിക്കുന്നു.
ജ്ഞാതത്വദാഗമോ ഽപ്യ് ഏവം ത്വാം പൃച്ഛാമീഹ യന് മുനേ । ഭവദ്വാക്യാമൃതാസ്വാദവാഞ്ഛാ തത് പ്രവിജൃമ്ഭതേ
നിങ്ങളുടെ വരവ് എനിക്ക് അറിയാമെങ്കിലും, മഹർഷേ, ഞാൻ ഇവിടെ വീണ്ടും ചോദിക്കുന്നു; കാരണം, നിങ്ങളുടെ വാക്കുകളുടെ അമൃതം ആസ്വദിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം വീണ്ടും ഉണരുന്നു.
ഇത്യ് ഉക്തവാന് അസൌ പക്ഷീ ഭുസുണ്ഡശ് ചിരജീവിതഃ । ത്രികാലാമലസംവേദീ തത്ര പ്രോക്തമ് ഇദം മയാ
ഇങ്ങനെ ദീർഘായുസ്സുള്ള, മൂന്നു കാലങ്ങളെയും അറിയുന്ന പക്ഷി ഭുസുണ്ടൻ പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ അവിടെ ഞാൻ ഇതാണ് പറഞ്ഞത്.
വിഹങ്ഗമമഹാരാജ സത്യമ് ഏതത് ത്വയോച്യതേ । ദ്രഷ്ടുമ് അഭ്യാഗതോ ഽസ്മ്യ് അദ്യ ത്വാമ് ഏവ ചിരജീവിതമ്
വലിയ പക്ഷിരാജാവേ, നീ പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്. നീ ദീർഘായുസ് നേടിയവനെന്നു ഞാൻ ഇന്ന് നിന്നെ കാണാനാണ് വന്നത്.
ആശീതലാന്തഃകരണോ ദിഷ്ട്യാ കുശലവാന് അസി । പതിതോ ഽസി ന ശുദ്ധാത്മന് ഭീഷണാം ഭവവാഗുരാമ്
നിന്റെ മനസ്സ് ശാന്തമായിരിക്കുന്നു, ഭാഗ്യവശാൽ നീ സുഖമായിരിക്കുന്നു. വിശുദ്ധഹൃദയനായ നീ ഭയങ്കരമായ ജന്മമരണചക്രത്തിൽ വീണിട്ടില്ല.
തദ് ഏതം സംശയം ഛിന്ദ്ധി ഭഗവന് മമ തത്ത്വതഃ । കസ്മിന് കുലേ ഭവാഞ് ജാതോ ജ്ഞാതജ്ഞേയഃ കഥം ഭവാന്
ഭഗവനെ, ദയവായി എന്റെ ഈ സംശയം നീക്കം ചെയ്യൂ. നീ ഏത് വംശത്തിലാണ് ജനിച്ചത്? അറിയേണ്ടതെല്ലാം നീ എങ്ങനെ അറിഞ്ഞു?
കിയദ് ആയുശ് ച തേ സാധോ വൃത്തം സ്മരസി കിം ച വാ । കേന വായം നിവാസസ് തേ നിര്ദിഷ്ടോ ദീര്ഘദര്ശിനാ
സാധുവേ, നിന്റെ പ്രായം എത്ര? നിന്റെ പഴയ പ്രവൃത്തികൾ എന്തൊക്കെയാണെന്ന് ഓർക്കുന്നുണ്ടോ? ദീർഘദർശിയായ ആരാണ് ഈ വാസസ്ഥലം നിനക്കു നിർദ്ദേശിച്ചത്?
യത് പൃച്ഛസി മുനേ സര്വം തദ് ഇദം കഥയാമ്യ് അഹമ് । അനുദ്വേഗിതയേയം നഃ കഥാ ശ്രവ്യാ മഹാത്മനാ
മഹർഷേ, നിങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നതെല്ലാം ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിശദമായി പറയുന്നു. ഈ സംഭാഷണം വലിയ മനസ്സുള്ളവർ ഉണർന്ന മനസോടെ കേൾക്കേണ്ടതാണ്.
യുഷ്മദ്വിധാസ് ത്രിഭുവനപ്രഭുപൂജ്യരൂപാ ആകര്ണയന്തി യദ് ഉദാരധിയോ മഹാന്തഃ । തേനാശുഭം പ്രകഥിതേന വിനാശമ് ഏതി മേഘസ്യ ദേഹവിഭവേന യഥാര്കതാപഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ ഭരണാധികാരികൾ പോലും ആദരിക്കുന്ന, മഹത്തായ മനസ്സുള്ള നിങ്ങളുടെ പോലുള്ളവർ ഈ ശുദ്ധമായ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ശുദ്ധമായ സംഭാഷണം കേൾക്കുമ്പോൾ ദുർഭാഗ്യം അകന്നു പോകുന്നു, സൂര്യന്റെ ചൂടിൽ മേഘത്തിന്റെ രൂപം അകലുന്നതുപോലെ.