വ്യോമ്ന്യ് ഏവ ജാതനഷ്ടാനാം മഹതാം വ്യോമപക്ഷിണാമ് । ബന്ധൂന് ആബദ്ധനിലയാഞ് ശരദഭ്രസമാകൃതീന്
ആകാശത്തിൽ തന്നെ ജനിച്ച് അപ്രത്യക്ഷമായ മഹത്തായ ആകാശപക്ഷികളെയും, അവിടെയെല്ലാം താമസമാക്കിയ അവരുടെ ബന്ധുക്കളെയും, ശരദ്കാലത്തിലെ മേഘങ്ങൾപോലെയുള്ള രൂപമുള്ളവരെയും ഞാൻ കണ്ടു.
വിരിഞ്ചഹംസജാന് അന്യാന് അന്യാന് അഗ്നിശുകോദ്ഭവാന് । കൌമാരബര്ഹിജാന് അന്യാന് അന്യാന് അമ്ബരപക്ഷിജാന്
ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഹംസയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവരെയും, അഗ്നിയിൽ നിന്ന് ഉദിച്ച തുതിക്കകളെയും, കാർത്തികേയന്റെ മയിലിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവരെയും, ആകാശത്തിൽ മാത്രം വസിക്കുന്ന പക്ഷികളെയും ഞാൻ കണ്ടു.
ദ്വിതുണ്ഡാംശ് ചാഥ ഭാരുണ്ഡാന് ഹേമചൂഡാന് വിഹങ്ഗമാന് । കലവിങ്കാന് ബകാന് ഗൃധ്രാന് കോകിലാന് ക്രൌഞ്ചകുക്കുടാന്
രണ്ടു തൂണുള്ള പക്ഷികളെ, ഭാരുണ്ഡപക്ഷികളെ, പൊന്നുപൊന്തുള്ള പക്ഷികളെ, കലവിങ്കപ്പക്ഷികളെ, ഞാറ, കഴുകൻ, കുയിൽ, കുരുവി, കുരുവിതത്ത, കോഴി എന്നിവയെ ഞാൻ കണ്ടു.
ഭാസചാഷബലാകാദീന് ബഹൂന് അന്യാംശ് ച രാഘവ । ഭൂതൌഘാഞ് ജഗതീവാഹം ദൃഷ്ടവാംസ് തത്ര പക്ഷിണഃ
രാഘവാ, ഞാൻ അവിടെ കാക്ക, ചിഞ്ചു, നീർക്കാക്ക, കൂടാതെ അനേകം മറ്റു പക്ഷികൾ, ലോകം ചുമക്കുന്ന ജീവികൾ എന്നിവയും കണ്ടു.
ദക്ഷിണസ്കന്ധശാഖായാം സ്ഥിതായാം ഖേ ദവീയസി । അഥാഹം ദൃഷ്ടവാന് പുഷ്ടപത്ത്രായാമ് അമ്ബരസ്ഥിതഃ
ആകാശത്തിൽ ഉയർന്നതായ ദക്ഷിണഭാഗത്തുള്ള ഒരു കൊമ്പിൽ ഞാൻ നിന്നപ്പോൾ, പച്ചപച്ചയുള്ള ഒരു വൃക്ഷത്തിൽ ആകാശത്തിൽ നിലകൊണ്ട ഒരാളെ ഞാൻ കണ്ടു.
കാലകാകോലവലയം മഞ്ജരീജാലമാലിതമ് । ലോകാലോകാചലാരണ്യേ കല്പാഭ്രൌഘമ് ഇവ സ്ഥിതമ്
കറുത്ത കുയിലുകളുടെ ഒരു വലയവും, പൂക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, ലോകാലോകപർവതത്തിന്റെ വനത്തിൽ മേഘക്കൂട്ടംപോലെ നിലകൊണ്ടതും ഞാൻ കണ്ടു.
തത്ര പശ്യാമ്യ് അഹം യാവദ് ഏകത്ര സ്കന്ധകോടരേ । വിചിത്രകുസുമാസ്തീര്ണേ വിവിധാമോദശാലിനി
അവിടെ, ഒരു വലിയ മരത്തിന്റെ കുഴിയിലായിരുന്നു ഞാൻ കണ്ടത്. അതിനകത്ത് അത്ഭുതകരമായ പുഷ്പങ്ങൾ പടർന്നിരിക്കുന്നു, വിവിധതരം മനോഹരമായ സുഗന്ധങ്ങൾ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നു.
ശക്രാനിലയമാര്കേന്ദുഗൃഹബല്യുപജീവിനഃ । പുണ്യകൃദ്യോഷിതാം സ്വര്ഗേ പ്രിയസൂചകവാശിതാഃ
അവിടെ, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്ന, ഇന്ദ്രൻ, വായു, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ എന്നിവർക്കുള്ള ബലികൾകൊണ്ടു ജീവിക്കുന്ന, സത്പുരുഷന്മാരുടെ ഭാര്യമാർ, തങ്ങളുടെ സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.
അപരിക്ഷുഭിതാകാരാസ് സഭായാം വായസാസ് സ്ഥിതാഃ । വിഭേദ്യമേഘാ വാതേന സമേനേവ പ്രസാരിതാഃ
അവർ എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് സഭയിൽ ഇരുന്ന്, ഒന്നും കലഹമില്ലാതെ, കാക്കകൾ കൂട്ടമായി ഇരിക്കുന്നതുപോലെയും, കാറ്റ് മേഘങ്ങളെ പടർത്തുന്നതുപോലെയും, സമാധാനത്തോടെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
തേഷാം മധ്യേ സ്ഥിതശ് ശ്രീമാന് ഭുസുണ്ഡഃ പ്രോന്നതാകൃതിഃ । മധ്യേ സത്കാചഖണ്ഡാനാമ് ഇന്ദ്രനീല ഇവോന്നതഃ
അവരുടെ നടുവിൽ, മഹത്വമുള്ള ഭുസുണ്ടൻ ഉയർന്ന രൂപത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു. വിലപ്പെട്ട രത്നങ്ങൾക്കിടയിൽ നീലക്കല്ലുപോലെ, മഹാന്മാരുടെ നടുവിൽ അവൻ തെളിഞ്ഞു നിന്നു.
പരിപൂര്ണമനാ മാനീ സമസ് സര്വാങ്ഗസുന്ദരഃ । പ്രാണസ്പന്ദാവധാനേന നിത്യമ് അന്തര്മുഖസ് സുഖീ
അവന്റെ മനസ്സ് പൂർണ്ണമായും തൃപ്തിയായി, ആത്മാഭിമാനത്തോടെയും ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളും ഒരുപോലെ മനോഹരമായും നിലനിന്നു. ശ്വാസത്തിന്റെ ചലനത്തിൽ ശ്രദ്ധയോടെ, എല്ലായ്പ്പോഴും അകത്തുനിന്ന് സന്തോഷത്തോടെ അവൻ ജീവിച്ചു.
ചിരജീവീതി വിഖ്യാതശ് ചിരജീവിതയാ തയാ । ജഗദ്വിദിതദീര്ഘായുസ് സ ഭുസുണ്ഡ ഇതി ശ്രുതഃ
ദീർഘായുസ്സിനാൽ പ്രശസ്തനായവൻ, ലോകമാകെ ഭുസുണ്ഡ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അവന്റെ ദീർഘായുസ് എല്ലാവർക്കും അറിയപ്പെടുന്നതാണ്.
യുഗാഗമാപായദശാദര്ശനപ്രൌഢമാനസഃ । പ്രതികല്പം ച ഗണയന് ഖിന്നശ് ശക്രപരമ്പരാമ്
യുഗങ്ങൾ വരുന്നതും പോകുന്നതും കണ്ടു മനസ്സ് വളർന്നവൻ, ഓരോ കല്പത്തിലും ഇന്ദ്രന്മാരുടെ നീണ്ട പരമ്പര എണ്ണിപ്പറയുന്നവനായിരുന്നു.
ജന്മനാം ലോകപാലാനാം ശൌരിശക്രഗരുത്മതാമ് । സംസ്മര്താ സമതീതാനാം സുരാസുരമഹീഭൃതാമ്
ലോകപാലകരായ വിഷ്ണു, ഇന്ദ്രൻ, ഗരുഡൻ എന്നിവരുടെ ജന്മങ്ങൾക്കും, ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും ഭൂഭൃതുക്കളുടെയും പഴയകാലങ്ങൾക്കും അവൻ ഓർമ്മപോലും അറിയുന്നവനാണ്.
പ്രസന്നഗമ്ഭീരമനാഃ പേശലസ്നിഗ്ധമുഗ്ധവാക് । അവക്രവക്താ ജ്ഞാതാ ച നിര്മമോ നിരഹങ്കൃതിഃ
ശാന്തവും ആഴമുള്ളതുമായ മനസ്സും, സുന്ദരവും മൃദുവുമായ നിർദോഷമായ വാക്കുകളും ഉള്ളവൻ; വഞ്ചനയില്ലാതെ സംസാരിക്കുന്നവൻ, അറിവുള്ളവൻ, സ്വന്തമെന്ന ഭാവമില്ലാത്തവൻ, അഹങ്കാരമില്ലാത്തവൻ.
സുഹൃദ് ദാന്തസ് തഥാ മിത്രം ഭൃത്യഃ പുത്രോ ഗുരുഃ പ്രഭുഃ । സര്വദാ സര്വഥാ നിത്യം സര്വം സര്വസ്യ സംസ്തവേ
സ്നേഹിതൻ, ശാന്തനായവൻ, സുഹൃത്ത്, ദാസൻ, മകൻ, ഗുരു, പ്രഭു—എല്ലാവർക്കും എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാതരത്തിലും എല്ലാം, എല്ലാവരുടെയും സ്തുതിയിൽ.
സോമ്യഃ പ്രസന്നമധുരോ രസവാന് മഹാത്മാ ഹൃദ്യസ് സരോവര ഇവാന്തര് അഖണ്ഡശൈത്യഃ । ഹൃത്പുണ്ഡരീകകുഹരവ്യവഹാരവേത്താ ഗാമ്ഭീര്യമ് അച്ഛമ് അജഹത് പ്രകടാശയശ്രീഃ
സൗമ്യനും പ്രസന്നനും മധുരനും സാരമുള്ളവനും മഹാത്മാവും ഹൃദയസ്പർശിയുമാണ്; അകത്തുള്ള തടാകംപോലെ ഒറ്റയടിയുള്ള ശാന്തതയോടെ; ഹൃദയത്തിലെ കമലഗുഹയുടെ പ്രവർത്തനം അറിയുന്നവൻ, ആഴം സുതാര്യവും അചഞ്ചലവുമാണ്, മനസ്സിലെ ഉദ്ദേശങ്ങൾ വ്യക്തമായും ഭംഗിയോടെയും തെളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അഥ തസ്യാഹമ് അപതം ദീപ്യമാനവപുഃ പുരഃ । കിഞ്ചിദ്വിക്ഷോഭിതസഭം ഖാന് നക്ഷത്രമ് ഇവാചലേ
അപ്പോൾ ഞാൻ അവന്റെ മുന്നിൽ പ്രകാശമുള്ള രൂപത്തിൽ എത്തി; ആ സഭയിൽ അല്പം കലഹം ഉണ്ടാക്കി, അചഞ്ചലമായ ആകാശത്തിൽ ഒരു നക്ഷത്രം പോലെ.
ചുക്ഷോഭ വായസാസ്ഥാനനീലോത്പലസരഃ ക്ഷണം । മത്പാതമന്ദവാതേന ഭൂകമ്പേനേവ സാഗരഃ
ഒരു കാക്ക താമസിച്ചിരുന്ന നീലവര്ണമുള്ള താമരപ്പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞ തടാകം, ഞാൻ എത്തിച്ചേർന്നതിന്റെ സാവധാനം വീശിയുള്ള കാറ്റുപോലും, ഭൂകമ്പത്തിൽ കടൽ അലയുന്നപോലെ, ഒരു നിമിഷം അലയലായി.
അശങ്കിതമ് അപി പ്രാപ്താദ് ദര്ശനാത് സമനന്തരമ് । ഭുസുണ്ഡസ് തു വസിഷ്ഠോ ഽയം പ്രാപ്ത ഇത്യ് അവബുദ്ധവാന്
എന്തെങ്കിലും ഭയമോ സംശയമോ ഇല്ലാതിരുന്നെങ്കിലും, ഞാൻ അവിടെ എത്തിച്ചേരുന്നുണ്ടെന്നു കണ്ട ഉടനെ, ഭുസുണ്ടൻ ഉടൻ തന്നെ 'ഇവൻ വസിഷ്ഠൻ തന്നെയാണ് വന്നിരിക്കുന്നത്' എന്നു മനസ്സിലാക്കി.
പത്ത്രപുഞ്ജാത് സമുത്തസ്ഥൌ മേഘശാവ ഇവാചലാത് । ഹേ മുനേ സ്വാഗതമ് ഇതി പ്രോവാച മധുരാക്ഷരമ്
ഇലകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്നു ഒരു ചെറുമേഘം പർവതത്തിൽ നിന്ന് ഉയരുന്നതുപോലെ, അവൻ എഴുന്നേറ്റു, മധുരമായ വാക്കുകളിൽ 'മുനിവേ, സ്വാഗതം' എന്നു പറഞ്ഞു.
സങ്കല്പമാത്രജാതാഭ്യാം കരാഭ്യാം കുസുമാഞ്ജലിമ് । മഹ്യമ് ആശു ദദൌ ബാലമേഘോ ഹൈമമ് ഇവോത്കരമ്
വൈരാഗ്യത്തിൽ നിന്നു മാത്രം രൂപംകൊണ്ട കൈകളാൽ, ഒരു ബാലമേഘം പൊന്നുപൊതി പോലെ പുഷ്പങ്ങൾ എടുക്കുന്നതുപോലെ, അവൻ എനിക്ക് ഉടൻ പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞ ഒരു കൂമ്പാരം സമർപ്പിച്ചു.
ഇദമ് ആസനമ് ഇത്യ് ഉക്ത്വാ നവം കല്പതരുച്ഛദമ് । ഉപനീതവതി ത്യക്തഭൃത്യേ വായസനായകേ
‘ഇതാണ് ഇരിപ്പിടം’ എന്ന് പറഞ്ഞ്, ആഗ്രഹവൃക്ഷത്തിന്റെ തണലിൽ പുതിയ ഇരിപ്പിടം കൊണ്ടുവന്നു, തന്റെ സേവകനായ വായുവിനെ വിട്ടയച്ചു.
ഭുസുണ്ഡാനൂത്ഥിതേഷ്വ് ഈഷച്ചലപക്ഷേഷു പക്ഷിഷു । ഉപവിഷ്ടം മുനിം ദൃഷ്ട്വാ സ്വാസനോന്മുഖദൃഷ്ടിഷു
ഭുസുണ്ഡയുടെ പക്ഷികൾ അല്പം ചലിക്കുന്ന ചിറകുകളോടെ എഴുന്നേറ്റപ്പോൾ, അവർ ആ മുനിയെ ഇരിപ്പിടത്തോട് ശ്രദ്ധയോടെ ഇരുന്നിരിക്കുന്നതായി കണ്ടു.
സസഭാഖഗവൃന്ദേന ഭുസുണ്ഡേന സമം തതഃ । തസ്മിന് കല്പലതാകുഞ്ജേ ഉപവിഷ്ടോ ഽഹമ് ആസനേ
അപ്പോൾ, ഭുസുണ്ഡയും പക്ഷികളുടെ കൂട്ടവും കൂടെ, ആ ആഗ്രഹവള്ളിയുടെ തണലിൽ ഞാൻ ആ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുന്നു.
അഥ പാദ്യാദി ദത്ത്വാ സ ഭുസുണ്ഡസ് തുഷ്ടമാനസഃ । മാമ് ഉവാച മഹാതേജാസ് സൌഹാര്ദമധുരാക്ഷരമ്
ശേഷം, ഭുസുണ്ഡൻ സന്തോഷഹൃദയത്തോടെ പാദ്യാദികൾ അർപ്പിച്ചു, സൗഹൃദം നിറഞ്ഞ മധുരമായ വാക്കുകളാൽ, മഹത്തായ പ്രകാശത്തോടെ എന്നോട് പറഞ്ഞു.
അഹോ ഭഗവതാസ്മാകം പ്രസാദോ ദര്ശിതശ് ചിരാത് । ദര്ശനാമൃതസേകേന യത് സിക്താസ് സദ്രുമാ വയമ്
അയ്യോ, ദൈവസന്നിധിയുടെ കൃപ എത്ര നാളുകൾക്കു ശേഷം ഞങ്ങളിലേക്ക് പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു! നിങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യത്തിന്റെ അമൃതം പോലെ ഉള്ള ദർശനത്തിൽ ഞങ്ങളും ഈ വൃക്ഷങ്ങളും മുഴുവനായി നനഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
മത്പുണ്യചിരസമ്ഭാരപ്രേരിതേന ത്വയാധുനാ । മുനേ മാന്യൈകമാന്യേന കുത ആഗമനം കൃതമ്
മഹർഷേ, എന്റെ പുണ്യങ്ങൾക്കു ഫലമായി, എല്ലാവരിലും ആദരിക്കപ്പെടേണ്ട നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ഇവിടെ എത്തി. ഈ വരവിന്റെ കാരണം എന്താണ്?
കച്ചിദ് അസ്മിന് മഹാമോഹേ ചിരം വിഹരതസ് തവ । അഖണ്ഡിതൈവ സമതാ സ്ഥിതാ ചേതസി പാവനേ
ഈ വലിയ മായയിൽ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ജീവിതത്തിൽ, നിങ്ങളുടെ മനസ്സിലെ സമത്വം ഇപ്പോഴും അക്ഷതമായിട്ടുണ്ടോ? നിങ്ങളുടെ മനസ്സ് ശുദ്ധമായതാണല്ലോ.
കിമര്ഥമ് അദ്യാഗമനക്ലേശേനാത്മാ കദര്ഥിതഃ । ത്വദ്വചശ്ശ്രോതുകാമാനാമ് ആജ്ഞാം നോ ദാതുമ് അര്ഹസി
ഇന്ന് ഇവിടെ എത്തുന്നതിന്റെ കഷ്ടപ്പാടുകൾക്കായി നിങ്ങൾക്ക് എന്താണ് കാരണമാകുന്നത്? ഞങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതിനായി ദയവായി അനുമതി നൽകണമേ.