വ്യപഗതമദമോഹോ മാനമാത്സര്യമുക്തശ് ചിരതരമ് ഉദിതാത്മാ ശാന്തശോകശ് ചിരേണ । പുനര് അസുഖമ് അഗച്ഛന് സ്വച്ഛയൈകാന്തബുദ്ധ്യാ വദസി യദ് അസി സാധോ തത് കരിഷ്യേ വിശങ്കമ്
ഗർവ്വം, ഭ്രമം, അഹങ്കാരം, അസൂയ എന്നിവയെല്ലാം ഞാൻ ദീർഘകാലമായി വിട്ടുകളഞ്ഞു. ആത്മാവ് ഉണർന്നിരിക്കുന്നു, ദു:ഖം ശമിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇനി വീണ്ടും ദു:ഖത്തിലേക്ക് തിരിയുന്നില്ല. മനസ്സ് തികച്ചും ശുദ്ധവും ഉറപ്പുമുള്ളതുമാണ്. മഹാനേ, നിങ്ങൾ പറയുന്നതെന്തും ഞാൻ നിർഭയമായി ചെയ്യാം.
സമ്യഗ്ജ്ഞാനവിലാസേന വാസനാവിലയോദയേ । ജീവന്മുക്തപദേ ബ്രഹ്മന് വദ വിശ്രമ്യതേ കഥമ്
ബ്രഹ്മനേ, ശരിയായ ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ വാസനകൾ അകന്നു, ജീവന്മുക്താവസ്ഥയിൽ എത്തുമ്പോൾ, ആ നിലയിൽ എങ്ങനെ വിശ്രമിക്കുന്നു എന്ന് ദയവായി പറയൂ.
സംസാരോത്തരണേ യുക്തിര് യോഗശബ്ദേന കഥ്യതേ । താം വിദ്ധി ദ്വിപ്രകാരാം ത്വം ചിത്തോപശമധര്മിണീമ്
ലോകജീവിതം കടന്ന് പോവാനുള്ള മാർഗ്ഗം 'യോഗം' എന്ന പേരിലാണ് പറയുന്നത്. അതിന് മനസ്സിന്റെ ശാന്തതയാണ് മുഖ്യമായ ലക്ഷണം. ഈ മാർഗ്ഗം രണ്ടു വിധമാണ് എന്ന് നീ മനസ്സിലാക്കണം.
ആത്മജ്ഞാനം പ്രകാരോ ഽസ്യാ ഏകഃ പ്രകഥിതോ ഭുവി । ദ്വിതീയഃ പ്രാണസംരോധശ് ശൃണു സോ ഽയം മയോച്യതേ
ഈ രണ്ടു വഴികളിൽ ഒന്നാണ് ആത്മജ്ഞാനം എന്ന് ലോകത്ത് പറയുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് ശ്വാസം നിയന്ത്രിക്കുന്നതാണു്. അതിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിശദീകരിക്കാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
സുലഭത്വാദ് അദുഃഖത്വാത് കതരശ് ശോഭനോ ഽനയോഃ । യേനാവഗതമാത്രേണ ഭൂയഃ ക്ഷോഭോ ന ബാധതേ
ഈ രണ്ടിൽ എളുപ്പവും വേദനയില്ലാത്തതും ആയ മാർഗ്ഗമാണ് ഉത്തമം. അതു് ഒരിക്കൽ ലഭിച്ചാൽ, പിന്നെ മനസ്സിൽ കലഹം ഉണ്ടാകാറില്ല.
പ്രകാരൌ ദ്വാവ് അപി പ്രോക്തൌ യോഗശബ്ദേന യദ്യ് അപി । തഥാപി രൂഢിമ് ആയാതഃ പ്രാണയുക്താവ് അസൌ ഭൃശമ്
ഇരുവിധമായ ഈ മാർഗ്ഗങ്ങൾക്കും 'യോഗം' എന്ന പേരാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും, ശ്വാസം ഉൾപ്പെടുന്ന മാർഗ്ഗമാണ് പൊതുവെ കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഏവം യോഗസ് തഥാ ജ്ഞാനം സംസാരോത്തരണക്രമേ । സമാവ് ഉപായൌ ദ്വാവ് ഏവ പ്രോക്താവ് ഏകഫലപ്രദൌ
ഇങ്ങനെ, യോഗവും ജ്ഞാനവും ലോകസമുദ്രം കടക്കാനുള്ള രണ്ടു മാർഗങ്ങളാണ്. ഇവ രണ്ടും മാത്രമാണ് പഠിപ്പിക്കുന്നത്, രണ്ടും ഒരേ ഫലമാണ് നൽകുന്നത്.
അസാധ്യഃ കസ്യചിദ് യോഗഃ കസ്യചിജ് ജ്ഞാനനിശ്ചയഃ । മമ ത്വ് അഭിമതസ് സാധോ സുസാധോ ജ്ഞാനജഃ ക്രമഃ
ചിലർക്കു യോഗം പ്രാപിക്കാനാവില്ല; മറ്റുചിലർക്കു ജ്ഞാനത്തിൽ ഉറപ്പു വരുത്താൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ, മഹാനേ, എനിക്ക് ഏറ്റവും എളുപ്പം സാധ്യമാകുന്നത് ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നുള്ള മാർഗമാണ്.
യജ് ജ്ഞാതം ന തദ് അജ്ഞാതം സ്വപ്നേഷ്വ് അപി പുനര് ഭവേത് । ജ്ഞാനം സര്വാസ്വ് അവസ്ഥാസു നിത്യമ് ഏവ പ്രവര്തതേ
ഏത് ജ്ഞാനം നേടിയാലും, അതു പിന്നെ സ്വപ്നത്തിലും മറന്നുപോകുന്നില്ല; ജ്ഞാനം എല്ലാവസ്ഥകളിലും എപ്പോഴും പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ധാരണാസനദേശാദിസാധ്യത്വേന സുസാധതാം । നായാതി യോഗോ ഹ്യ് അഥ വാ വികല്പോ നൈഷ ശോഭനഃ
ധാരണ, ആസനം, സ്ഥലം തുടങ്ങിയവയിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ യോഗം എളുപ്പത്തിൽ സാധ്യമാവുന്നില്ല; ഇതിന് പകരം മറ്റൊന്നും അത്ര നല്ലതല്ല.
ദ്വാവ് ഏവ കില യത്നോത്ഥൌ ജ്ഞാനയോഗൌ രഘൂദ്വഹ । തത്രോക്തം ഭവതോ ജ്ഞാനമ് അന്തസ്സ്ഥജ്ഞേയനിര്മലമ്
രഘുവംശജ, പരിശ്രമത്തിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന രണ്ടു മാർഗങ്ങൾ മാത്രമാണ് — ജ്ഞാനയോഗവും യോഗസാധനയും. ഇതിൽ, നിങ്ങൾ പറഞ്ഞ ജ്ഞാനം അകത്തുള്ള അറിവിന്റെ വസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് ശുദ്ധവും നിർമലവുമാണ്.
പ്രാണാപാനരഥാരൂഢോ ഗൂഢദേഹഗുഹാശയഃ । അനന്തസിദ്ധിദസ് സാധോ യോഗോ ഽയം പ്രോച്യതേ ശൃണു
ശുദ്ധവായുവും അപാനവായുവും എന്ന രഥത്തിൽ കയറി, ശരീരത്തിന്റെ അഗാധ ഗുഹയിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ യോഗം, മഹാനായ സദ്ഗുരുവേ, അനന്തമായ സിദ്ധികൾ നൽകുന്നു; ഇതിനെ കുറിച്ച് ഞാൻ പറയുന്നതു ശ്രദ്ധിക്കൂ.
മുഖാനിലസ്ഫുരണനിരോധസമ്ഭവേ സ്ഥിതിം ഗതേ നൃപസുത ചേതസഃ ക്ഷയേ । സമാഹിതസ്ഥിതിര് ഇഹ യോഗയുക്തിതഃ പരേ പദേ വിഗലിതഭീര് നിവത്സ്യസി
മുഖവായുവിന്റെ ചലനം നിർത്തുമ്പോൾ, മനസ്സ് ശാന്തതയിലേക്കും ലയത്തിലേക്കും എത്തുമ്പോൾ, രാജകുമാരാ, യോഗസമാധിയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ, ഭയമില്ലാത്തവനായി നീ പരമാവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളും.
അസ്തി താവദ് അനന്തസ്യ ഖസ്യ ക്വചിദ് അയം കില । ജഗദ്രൂപഃ പരിസ്പന്ദോ മൃഗതൃഷ്ണാ മരാവ് ഇവ
അനന്തമായ ആകാശം എവിടെയോ നിലനിൽക്കുന്നു; അതിൽ ഈ ലോകം ഒരു തരംഗംപോലെയാണ്, മരുഭൂമിയിലെ മൃഗതൃഷ്ണയെപ്പോലെ.
തത്ര കാരണതാം യാതോ ബ്രഹ്മാ കമലസമ്ഭവഃ । സ്ഥിതഃ പിതാമഹത്വേന സൃഷ്ടഭൂതഭരഭ്രമഃ
അവിടെ, കമലത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവ് കാരണമായ സ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്തു. സൃഷ്ടിച്ച ജീവികളുടെ ഭാരവും സംരക്ഷണവും ഏറ്റെടുത്ത്, പിതാമഹനായി അദ്ദേഹം നിലകൊള്ളുന്നു.
തസ്യാഹം മാനസഃ പുത്രോ വസിഷ്ഠശ് ശ്രേഷ്ഠചേഷ്ടിതഃ । ഋക്ഷചക്രേ ധ്രുവവൃതേ നിവസാമി യുഗം പ്രതി
അവരുടെ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച പുത്രനാണ് ഞാൻ, വസിഷ്ഠൻ, ഏറ്റവും ഉത്തമനായ പ്രവർത്തകനായി. ഞാൻ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വലയത്തിൽ, ധ്രുവനോടൊപ്പം ഓരോ യുഗത്തിലും പാർക്കുന്നു.
സോ ഽഹം കദാചിദ് ആസ്ഥാനേ സ്വര്ഗേ തിഷ്ഠഞ് ശതക്രതോഃ । ശ്രുതവാന് നാരദാദിഭ്യഃ കഥാം സുചിരജീവിനാമ്
ഒരു സമയത്ത്, സ്വർഗത്തിൽ ഇന്ദ്രന്റെ സഭയിൽ ഞാൻ പാർക്കുമ്പോൾ, നാരദനും മറ്റു മഹർഷികളും ദീർഘായുസുള്ളവരുടെ കഥകൾ പറഞ്ഞത് ഞാൻ കേട്ടിരുന്നു.
കഥാപ്രസങ്ഗേ കസ്മിംശ്ചിദ് അഥ തത്രാഭ്യുവാച ഹ । ശാതാതപോ നാമ മുനിര് മൌനീ മാനീ മഹാമതിഃ
ആ കഥകളുടെ ഇടയിൽ, അവിടെ ശാന്തനും അഭിമാനിയും മഹാമതിയുമായ ശാതാതപമുനി എന്നൊരു മഹർഷി സംസാരിച്ചു.
മേരോര് ഈശാനകോണസ്ഥപദ്മരാഗമയേ ദിവി । അസ്തി കല്പതരുശ് ശ്രീമാഞ് ശൃങ്ഗേ ചൂഡ ഇതി ശ്രുതഃ
മേറു പർവ്വതത്തിന്റെ ഈശാന്യ ഭാഗത്തെ ആകാശത്തിൽ, പദ്മരാഗം കൊണ്ടുള്ള മനോഹരമായ ഒരു കൽപ്പവൃക്ഷം ഉണ്ട്. അതിനെ ചൂഡ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
തസ്യ കല്പതരോര് മൂര്ധ്നി ദക്ഷിണസ്കന്ധകോടരേ । കലധൌതലതാപ്രാന്തേ വിദ്യതേ വിഹഗാലയഃ
ആ കൽപ്പവൃക്ഷത്തിന്റെ മുകളിൽ, തെക്കേ ശാഖയുടെ ഒരു പൊക്കിലിൽ, വെള്ളി ലതയുടെ അറ്റത്ത്, പക്ഷികൾക്ക് വാസസ്ഥലം ഉണ്ട്.
തസ്മിന് നിവസതി ശ്രീമാന് ഭുസുണ്ഡോ നാമ വായസഃ । വീതരാഗോ ബൃഹത്കോശേ ബ്രഹ്മേവ നിജപങ്കജേ
അവിടെ ഭുസുണ്ഡ എന്ന മഹത്വമുള്ള ഒരു കാക്ക വസിക്കുന്നു. ആൾക്കാർക്ക് ആഗ്രഹം ഇല്ലാത്തവൻ, വലിയ ജ്ഞാനമുള്ളവൻ, ബ്രഹ്മാവു തന്റെ താമരയിൽ ഇരിക്കുന്നതുപോലെ അവിടെയിരിക്കുന്നു.
സ യഥാ ജഗതഃ കോശേ ജീവതീഹ സുരാശ് ചിരമ് । ചിരജീവീ തഥാ സ്വര്ഗേ ന ഭൂതോ ന ഭവിഷ്യതി
ലോകത്തിന്റെ അണ്ടത്തിൽ ദേവന്മാർ എങ്ങനെ ദീർഘകാലം ജീവിക്കുമോ, അതുപോലെ അവൻ സ്വർഗത്തിൽ അനേകം കാലം ജീവിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ദീർഘായുസ്സുള്ളവൻ മുമ്പ് ഉണ്ടായിട്ടില്ല, പിന്നെയും ഉണ്ടാകില്ല.
സ ദീര്ഘായുസ് സ നീരോഗസ് സ ശ്രീമാന് സ മഹാമതിഃ । സ വിശ്രാന്തമതിശ് ശാന്തസ് സ കാന്തഃ കാലകോവിദഃ
അവൻ ദീർഘായുസ്സും, രോഗമില്ലാത്തവനും, സമ്പന്നനും, വലിയ ബുദ്ധിയുള്ളവനും, മനസ്സ് സമാധാനത്തോടെ വിശ്രമിച്ചവനും, ശാന്തനും, സുന്ദരനുമാണ്. കാലത്തിന്റെ ഗതികൾ അറിയുന്ന ജ്ഞാനിയുമാണ്.
സ യഥാ ജീവതി ഖഗസ് തഥേഹ യദി ജീവ്യതേ । തദ് ഭവേജ് ജീവിതം പുംസാം ദീര്ഘം ചാദേയമ് ഏവ ച
ആ പക്ഷി എങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ ഈ ലോകത്ത് മനുഷ്യൻ ജീവിച്ചാൽ, മനുഷ്യജീവിതം ദീർഘവും യഥാർത്ഥത്തിൽ മൂല്യമുള്ളതുമാകും.
ഇതി തേന ഭുസുണ്ഡോ ഽസൌ ഭൂയഃപൃഷ്ടേന വര്ണിതഃ । യഥാവദ് ഏവ ദേവാനാം സഭായാം സത്യമൂര്തിനാ
ഇങ്ങനെ, ദേവന്മാരുടെ സഭയിൽ വീണ്ടും ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, സത്യമൂർത്തി ഭുസുണ്ടനെ വിശദമായി വിവരിച്ചു.
കഥാവസരസംശാന്താവ് അഥ യാതേ സുരവ്രജേ । ഭുസുണ്ഡവിഹഗം ദ്രഷ്ടുമ് അഹം യാതഃ കുതൂഹലാത്
കഥയുടെ അവസാനം ദേവസംഘം പിരിഞ്ഞപ്പോൾ, ഭുസുണ്ട പക്ഷിയെ കാണാൻ ഞാൻ കൗതുകത്തോടെ പോയി.
ഭുസുണ്ഡസ് സംസ്ഥിതോ യത്ര മേരോശ് ശൃങ്ഗം തദ് ഉന്നതമ് । സമ്പ്രാപ്തവാന് ക്ഷണേനാഹം പദ്മരാഗമയം ബൃഹത്
അവിടെ, ഭുസുണ്ടൻ വസിക്കുന്ന മേരു പർവ്വതത്തിന്റെ ഉയർന്ന ശിഖരത്തിൽ, പദ്മരാഗം കൊണ്ട് നിർമ്മിതമായ ആ വിശാലമായ ശിഖരത്തിലെത്താൻ ഞാൻ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ കഴിച്ചു.
ദ്രുതഗൈരികകാന്തേന തേജസാ വഹ്നിവര്ചസാ । മധ്വാസവരസേനേവ രഞ്ജയന് കകുഭാം ഗണമ്
ദ്രുതഗൈരികത്തിന്റെ പ്രകാശംപോലെയും അഗ്നിയുടെ ജ്വാലപോലെയും അതിന്റെ തേജസ്, ഏറ്റവും നല്ല തേൻപാനിയാൽ നിറയുന്നപോലെ, ആകാശത്തിന്റെ എല്ലാ ദിക്കുകളും അതിനാൽ ചായംകൊണ്ടു.
കല്പാന്തജ്വലനജ്വാലാപിണ്ഡാദ്രിമ് ഇവ സഞ്ചിതമ് । ഇന്ദ്രനീലശിലാധൂമമ് ആലോകാരുണിതാമ്ബരമ്
യുഗാന്തത്തിലെ അഗ്നിജ്വാലകൾ കൂമ്പാരമായി കെട്ടിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നപോലെയും, ഇന്ദ്രനീലക്കല്ലിന്റെ പുക കൊണ്ട് ആകാശം ചുവപ്പായി നിറഞ്ഞതുപോലെയും ആ സ്ഥലം തോന്നി.
സര്വേഷാമ് ഏവ രാഗാണാം രാശിമ് അദ്രാവ് ഇവ സ്ഥിതമ് । സര്വസന്ധ്യാഭ്രജാലാനാം ഘനമ് ഏകമ് ഇവാകരമ്
എല്ലാ ചുവന്ന നിറങ്ങളും ഒരുമിച്ചുകൂടിയ കൂമ്പാരമായി, എല്ലാ സന്ധ്യാകാല മേഘങ്ങൾക്കും ഒരേ ഉറവിടംപോലെയും അതു അവിടെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.