രാജപുത്ര മഹാബാഹോ വിദിതാഖിലവേദ്യ ഹേ । സ്ഫുടം ശൃണു യഥാപൃഷ്ടമ് അയമ് ഏതേഷു നിശ്ചയഃ
രാജകുമാരാ, മഹാബാഹുവേ, എല്ലാം അറിയുന്നവനേ, നീ ചോദിച്ചതുപോലെ ഞാൻ വ്യക്തമായി പറയാം: ഇവരിൽ ഉള്ള ഉറച്ച വിശ്വാസം ഇതാണ്.
യദ് ഇദം കിഞ്ചിദ് ആഭോഗി ജഗജ്ജാലം പ്രദൃശ്യതേ । തത് സര്വമ് അമലം ബ്രഹ്മ ബൃംഹയേത്ഥം വ്യവസ്ഥിതമ്
ഈ ലോകം ആസ്വാദനങ്ങളുടെ വലപോലെ കാണുന്നതെന്തായാലും, അതെല്ലാം പവിത്രമായ ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്, ഇങ്ങനെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പാണ്.
ബ്രഹ്മ ദിഗ് ബ്രഹ്മ ഭുവനം ബ്രഹ്മ ഭൂതപരമ്പരാ । ബ്രഹ്മാഹം ബ്രഹ്മ മച്ഛത്രുര് ബ്രഹ്മ മന്മിത്രബാന്ധവാഃ
ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് ദിശകളും ലോകവും, ജീവികളുടെ അനന്തരാവലിയും. ഞാനും ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്, എന്റെ ശത്രുവും ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്, എന്റെ സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും എല്ലാം ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്.
ബ്രഹ്മ ഖാനിലതേജാംസി ബ്രഹ്മ ഭൂമിര് ജലാദി വാ । ബ്രഹ്മ കാലത്രയം തച് ച ബ്രഹ്മണ്യ് ഏവ വ്യവസ്ഥിതമ്
ആകാശവും വായുവും അഗ്നിയും, ഭൂമിയും വെള്ളവും മറ്റെല്ലാം ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്. മൂന്നു കാലങ്ങളും ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്, ഈ എല്ലാം ബ്രഹ്മത്തിൽ മാത്രമേ നിലകൊള്ളുന്നുള്ളൂ.
തരങ്ഗമാലയാമ്ഭോധിര് യഥാത്മനി വിവര്ധതേ । തഥാ പദാര്ഥലക്ഷ്മ്യേത്ഥമ് ഇദം ബ്രഹ്മ വിവര്ധതേ
തരംഗങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തോടെ സമുദ്രം തന്നെക്കൊണ്ടു തന്നെ നിറയുന്നതുപോലെ, ഈ ബ്രഹ്മവും എല്ലാ വസ്തുക്കളുടെ സമൃദ്ധിയോടെ തന്നെക്കൊണ്ടു തന്നെ വ്യാപിക്കുന്നു.
ഗൃഹ്യതേ ബ്രഹ്മണാ ബ്രഹ്മ ഭുജ്യതേ ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മണാ । ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മണി ബൃംഹാഭിര് ബ്രഹ്മശക്ത്യൈവ ബൃംഹതി
ബ്രഹ്മം ബ്രഹ്മം കൊണ്ടാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്, ബ്രഹ്മം ബ്രഹ്മം കൊണ്ടാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ബ്രഹ്മം ബ്രഹ്മത്തിൽ തന്നെ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ വ്യാപിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മ മച്ഛത്രുരൂപം ചേദ് ബ്രഹ്മ മേ പ്രിയകൃദ് യദി । തദ് ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മണി ശ്ലിഷ്ടം കിമ് അന്യത് കസ്യ കിം കൃതം
ബ്രഹ്മം എനിക്ക് ശത്രുവായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടാലോ, അല്ലെങ്കിൽ പ്രിയം ചെയ്യുന്നവനായി പ്രവർത്തിച്ചാലോ, അതെല്ലാം ബ്രഹ്മത്തിൽ തന്നെ ബ്രഹ്മം ഒന്നിച്ചു ചേർന്നതാണല്ലോ. പിന്നെ വേറൊന്നുമില്ല, ആരാണ് ആരോടു എന്ത് ചെയ്തതെന്ന് ചോദിക്കാനൊന്നുമില്ല.
രാഗാദീനാമ് അവസ്തൂനാം കല്പിതാനാം ഖവൃക്ഷവത് । അസങ്കല്പനനഷ്ടാനാം കഃ പ്രസങ്ഗോ ഽത്ര വര്ധനേ
ആസക്തിയും മറ്റും വാസ്തവത്തിൽ ഇല്ലാത്തവ, ആകാശത്തിലെ വൃക്ഷങ്ങളെപ്പോലെ മനസ്സിൽ മാത്രം ഉണ്ടാക്കിയതാണവ. ഈ ഭാവനകൾ നശിച്ചാൽ, അവ വളരുന്നതിൽ എങ്ങനെയെങ്കിലും പങ്ക് ഉണ്ടാകുമോ?
ബ്രഹ്മണ്യ് ഏവ ഹി സര്വസ്മിംശ് ചലനസ്പന്ദനാദികമ് । സ്ഫുരതി ബ്രഹ്മ സകലം സുഖിതാദുഃഖിതേ കുതഃ
എല്ലാ ചലനവും സ്പന്ദനവും ബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്; എല്ലാം ബ്രഹ്മം തന്നെ പ്രകടമാകുന്നതാണ്. അപ്പോൾ ആര്ക്ക് സന്തോഷമോ ദുഃഖമോ ഉണ്ടാകാൻ എന്താണ് കാരണം?
ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മണി സംവേത്തൃ ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മണി സംസ്ഥിതമ് । സ്ഫുരതി ബ്രഹ്മണി ബ്രഹ്മ നായമ് അസ്തീതരാത്മകഃ
ബ്രഹ്മത്തിൽ ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് അറിയുന്നവൻ, ബ്രഹ്മത്തിൽ തന്നെ ബ്രഹ്മം നിലകൊള്ളുന്നു; ബ്രഹ്മത്തിൽ ബ്രഹ്മം തന്നെ പ്രകാശിക്കുന്നു—ഇവിടെ വേറൊരു സത്തയില്ല.
ഘടോ ബ്രഹ്മ പടോ ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മാഹമ് ഇദമ് ആതതമ് । അതോ രാഗവിരാഗാണാം മുധൈവ കലനൈവ കാ
കുടവും ബ്രഹ്മവും, തുണിയും ബ്രഹ്മവും, ഞാനും ബ്രഹ്മവും—ഇവയെല്ലാം ബ്രഹ്മംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അങ്ങനെ വന്നാൽ, ആസക്തിയ്ക്കോ അനാസക്തിയ്ക്കോ എന്തിനാണ് കണക്കാക്കേണ്ടത്? അതിന് അർത്ഥമുണ്ടോ?
മരണബ്രഹ്മണി സ്വൈരം ദേഹബ്രഹ്മണി സങ്ഗതേ । ദുഃഖിതാ നാമ കേവ സ്യാദ് രജ്ജുസര്പഭ്രമോപമാ
മരണം ബ്രഹ്മത്തിൽ സംഭവിച്ചാലോ, ശരീരം ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിച്ചാലോ, ആരെയാണ് ദുഃഖിതൻ എന്നു വിളിക്കാനാവുക? ഇത് കയറിൽ പാമ്പ് കാണുന്ന ഭ്രമംപോലെയാണ്.
സമ്ഭോഗാദൌ സുഖേ ബ്രഹ്മണ്യ് ആസ്ഥിതേ ദേഹബ്രഹ്മണി । സമ്പന്നമ് ഏതന് മ ഇതി മുധാ സ്യാത് കലനാ കുതഃ
ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നതിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ബ്രഹ്മം ആനന്ദത്തിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോഴും, ശരീരം ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും, 'ഈ ആനന്ദം എന്റേതാണ്' എന്ന ധാരണ വ്യർത്ഥമാണ്—അങ്ങനെ ഒരു ചിന്ത എങ്ങനെയുണ്ടാകും?
വീച്യമ്ഭസോസ് സ്പന്ദവതോര് ന സ്തസ് ത്വന്മന്മതീ യഥാ । ത്വത്താമത്തേ തഥാ ന സ്തോ ബ്രഹ്മണി സ്പന്ദരൂപിണി
ഒരേ ജലത്തിൽ തിരയും ജലവും വേറിട്ടു സ്പന്ദനമില്ലാത്തതുപോലെ, മനസേ, ബ്രഹ്മത്തിൽ സ്പന്ദനരൂപമായിരിക്കുന്നപ്പോൾ, രണ്ടായി വേർതിരിയുന്ന ഒന്നുമില്ല.
യഥാവര്തേ മൃതേ തോയേ ന കിഞ്ചിന് മ്രിയതേ ക്വചിത് । മൃതേ ബ്രഹ്മത്വമ് ആയാതേ ദേഹബ്രഹ്മണി വൈ തഥാ
ഒരു ചുഴലിക്കുളളിലെ വെള്ളം ഉണങ്ങിയാൽ ഒന്നും നശിക്കുന്നില്ലല്ലോ, അതുപോലെ തന്നെ ശരീരം ബ്രഹ്മസ്വരൂപം പ്രാപിച്ചാൽ ഒന്നും നഷ്ടമാവുന്നില്ല.
യഥാ ചലാചലേ തോയേ ത്വത്താമത്തേ ന തിഷ്ഠതഃ । തഥാ ജഡാജഡേ രൂപേ ന സ്ഥിതേ പരമാത്മനി
വെള്ളത്തിന്റെ സ്വഭാവം ഇല്ലാതായാൽ അതിൽ ചലനവും അചലതയും ഉണ്ടാകില്ലല്ലോ, അതുപോലെ പരമാത്മാവിൽ ജഡതയും ചൈതന്യവും നിലനിൽക്കുന്നില്ല.
കടകത്വം യഥാ ഹേമ്നോ യഥാവര്തോ ജലസ്യ ച । തദതദ്ഭാവരൂപേയം തഥാ പ്രകൃതിര് ആത്മനഃ
പൊന്നിന് കട്ടകമായിരിക്കുന്നതുപോലെയും വെള്ളത്തിന് ചുഴലിയായിരിക്കുന്നതുപോലെയും, അതുപോലെ ആത്മാവിന്റെ സ്വഭാവം അതിന്റെതും അതിന്റെതല്ലാത്തതുമായ രൂപങ്ങളിൽ കാണാം.
ഇദം ഹി ഭൂതം ജീവാത്മ ജഡരൂപമ് ഇദം ഭവേത് । ഇത്യ് അജ്ഞാതാത്മനോ മോഹോ ന തു ജ്ഞാതാത്മനഃ ക്വചിത്
ഇത് ഭൂതം, ഇത് ജീവാത്മാവാണ്, ഇത് ജഡരൂപമാണ് എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഭ്രമം ആത്മാവിനെ അറിയാത്തവർക്കാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; ആത്മാവിനെ spഹ്യായവർക്കു ഒരിക്കലും ഇത്തരമൊരു മോഹം ഉണ്ടാകില്ല.
അജ്ഞസ്യ ദുഃഖൌഘമയം ജ്ഞസ്യാനന്ദമയം ജഗത് । അന്ധം ഭുവനമ് അന്ധസ്യ പ്രകാശം തു സചക്ഷുഷഃ
അജ്ഞാനിക്ക് ഈ ലോകം ദുഃഖം നിറഞ്ഞതാണ്; ജ്ഞാനിക്ക് അതു ആനന്ദം നിറഞ്ഞതാണ്. കണ്ണില്ലാത്തവന് ഈ ഭൂമി ഇരുട്ടാണ്, കണ്ണുള്ളവന് വെളിച്ചമാണ്.
ജഗദ് ഏകാത്മകം ജ്ഞസ്യ ജഡസ്യ ദ്വൈതദുഃഖദമ് । ശിശോര് ഏവ സ്ഫുരദ്യക്ഷാ നിശാ പുംസസ് തു കേവലാ
ജ്ഞാനിക്ക് ലോകം ഒറ്റ സത്യമാണ്; ജഡനിലയിലുള്ളവന് അതു ദ്വൈതദുഃഖം നല്കുന്നു. കുട്ടിയുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങള് ഉണര്ന്നിരിക്കുമ്പോള് രാത്രിയും ആവേശഭരിതമാണ്; പുരുഷന് അതു വെറും രാത്രി മാത്രമാണ്.
അസ്മിന് ബ്രഹ്മഘനേ നിത്യമ് ഏകസ്മിന് സര്വതസ് സ്ഥിതേ । ന കിഞ്ചിന് മ്രിയതേ രാമ ന ച കിഞ്ചന ജീവതി
ഈ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, സ്ഥിരമായ ബ്രഹ്മത്തില്, രാമാ, ഒന്നും മരിക്കുന്നില്ല, ഒന്നും ജീവിക്കുന്നതുമില്ല.
യഥോല്ലാസവിലാസേഷു ന നശ്യതി ന ജായതേ । തരങ്ഗാദി മഹാമ്ഭോധൌ ഭൂതവൃന്ദം തഥാത്മനി
വലിയ സമുദ്രത്തില് തരംഗങ്ങള് ഉണരുകയോ നശിക്കുകയോ ചെയ്യാത്തതുപോലെ, ആത്മാവില് ജീവികള്ക്കും ജനനമോ നാശമോ ഇല്ല.
ഇദം നാസ്തീദമ് അസ്തീതി ഭ്രാന്തിനാമ്നാത്മനാത്മനി । ശക്തിര് നിര്ഹേതുകൈവാന്തസ് സ്ഫുരതി സ്ഫടികാംശുവത്
ഇത് ഇല്ല, ഇത് ഉണ്ടെന്നു പറയുന്ന ഭ്രമയെന്ന ശക്തി, അതിന്റെ ഉള്ളിലൊതുങ്ങി, സ്ഫടികത്തിലെ പ്രകാശകിരണങ്ങൾപോലെ, യാതൊരു കാരണമില്ലാതെ തിളങ്ങുന്നു.
ജഗച്ഛക്ത്യാത്മനാത്മൈവ ബ്രഹ്മ സ്വാത്മനി സംസ്ഥിതമ് । തരങ്ഗകണജാലേന പയസീവ പയോഘനമ്
ലോകം എന്നത് ആത്മാവിന്റെ ശക്തിയാണ്; അതു തന്നെ ബ്രഹ്മം തന്നിൽ നിലകൊള്ളുന്നതാണ്. ജലത്തിൽ തരംഗങ്ങളും തുള്ളികളും ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ, ജലരാശിയിലാണ് അവയൊക്കെ.
ശരീരനാശേന കഥം ബ്രഹ്മണോ മൃതധീര് ഭവേത് । ബ്രഹ്മണോ വ്യതിരിക്തം ഹി ന ശരീരാദി വിദ്യതേ । പയസോ വ്യതിരേകേണ തരങ്ഗാദി യഥാര്ണവേ
ശരീരം നശിച്ചാൽ മനസ്സ് മരിച്ചവൻ എങ്ങനെ ബ്രഹ്മമായി മാറും? ബ്രഹ്മം ഒഴികെ ശരീരം പോലുള്ള മറ്റൊന്നും ഇല്ല; സമുദ്രത്തിൽ വെള്ളം ഒഴികെ തരംഗങ്ങളോ മറ്റൊന്നുമില്ലാത്തതുപോലെ.
യഃ കണോ യാ ച കണികാ യാ വീചീ യസ് തരങ്ഗകഃ । യഃ ഫേനോ യാ ച ലഹരീ തദ് യഥാ വാരി വാരിണി
ഒരു തുള്ളി, ഒരു കണിക, ഒരു തരംഗം, ഒരു ചെറിയ തിര, ഒരു നുര, ഒരു വലിയ തിര—ഇവയൊക്കെയും എങ്ങനെയായാലും വെള്ളത്തിനകത്തുള്ള വെള്ളം തന്നെയാണ്.
യോ ദേഹോ യാ ച കലനാ യദ് ദൃശ്യം യൌ ക്ഷയാവ്യയൌ । യേഹാ യാ രചനാ യോ ഽര്ഥസ് തത് തഥാ ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മണി
എന്താണ് ശരീരം, എന്താണ് മാറ്റം, എന്തെല്ലാം കാണപ്പെടുന്നു, നശിക്കുന്നതോ നശിക്കാത്തതോ ആയത്, ശ്രമം, സൃഷ്ടി, വസ്തു—ഇവയൊക്കെയും അതേപോലെ ബ്രഹ്മത്തിനുള്ളിൽ ബ്രഹ്മമാണ്.
സംസ്ഥാനരചനാ ചിത്രാ ബ്രഹ്മണഃ കനകാദ് ഇവ । നാന്യരൂപാ വിമൂഢാനാം മുധൈവ ദ്വിത്വഭാവനമ്
വിവിധ രൂപങ്ങളും ഘടനകളും ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സ്വരൂപം തന്നെയാണ്, പൊന്നിൽനിന്നുള്ള ആഭരണങ്ങൾ പോലെ. ഭേദബോധം വെറുതെ ഭ്രമിതരിൽ മാത്രം ഉണ്ടാകുന്ന ഒരു ഭ്രാന്തമാണ്.
മനോ ബുദ്ധിര് അഹങ്കാരസ് തന്മാത്രാണീന്ദ്രിയാണി ച । ബ്രഹ്മൈവ സര്വം നാന്യാത്മ സുഖദുഃഖാദി വിദ്യതേ
മനസ്സ്, ബുദ്ധി, അഹംഭാവം, സൂക്ഷ്മഭൂതങ്ങൾ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ—ഇവയൊക്കെയും ബ്രഹ്മം മാത്രമാണ്; അതിനപ്പുറം മറ്റൊന്നുമില്ല, ആനന്ദം ദു:ഖം എന്നിങ്ങനെയുള്ളതൊന്നും വേറെയില്ല.
അയം സോ ഽഹമ് അയം ച ത്വമ് ഇത്യാദ്യര്ഥോത്ഥയാ ഗിരാ । ശബ്ദഃ പ്രതിശ്രവേണാദ്രാവ് ഇവാത്മാത്മനി ജൃമ്ഭതേ
‘ഇവൻ ഞാൻ’, ‘ഇവൻ നീ’ എന്നിങ്ങനെയുള്ള അർത്ഥത്തിൽ നിന്നുള്ള വാക്കുകൾ, പർവതത്തിൽ പ്രതിധ്വനിക്കുന്ന ശബ്ദംപോലെ, ആത്മാവിനകത്ത് വ്യാപിക്കുന്നു.