ഏതാവദ് ഏവാവിദ്യാ യന് നേദം ബ്രഹ്മേതി നിശ്ചയഃ । ഏതദ് ഏവ ക്ഷയോ യസ് സ്യാദ് ഇദം ബ്രഹ്മേതി നിശ്ചയഃ
‘ഇത് ബ്രഹ്മം അല്ല’ എന്ന ഉറച്ച ധാരണയാണു അജ്ഞാനം. അതിന്റെ അവസാനമാണ് ‘ഇതെല്ലാം ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്’ എന്ന ഉറപ്പ്.
ഘടപടശകടാവഭാസജാലം ന വിഭുര് ഇതീത്യ് ഉദിതേഹ സാ ത്വ് അവിദ്യാ । ഘടപടശകടാവഭാസജാലം വിഭുര് ഇതി ചേദ് ഗലിതൈവ സാ ത്വ് അവിദ്യാ
കുടം, വസ്ത്രം, കാറ് എന്നിവയുടെ ഭാസം എല്ലാം പരവ്യാപകമായതല്ല എന്ന് പറയുമ്പോൾ അതാണ് അജ്ഞാനം. എന്നാൽ, ഈ ഭാസങ്ങൾ എല്ലാം പരവ്യാപകമായതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ അജ്ഞാനം അകന്നു പോകുന്നു.
പുനഃ പുനര് ഇദം രാമ പ്രബോധാര്ഥം മയോച്യതേ । അഭ്യാസേന വിനാ സാധോ നാഭ്യുദേത്യ് ആത്മഭാവനമ്
രാമാ, ഉണരുവാൻ വേണ്ടി ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും പറയുന്നുണ്ട്: അഭ്യാസം ഇല്ലാതെ, മഹാനേ, ആത്മാവിന്റെ സാക്ഷാത്കാരം ഉണ്ടാവില്ല.
അജ്ഞാനമ് ഏതദ് ബലവദ് അവിദ്യേതരനാമകമ് । ജന്മാന്തരശതപ്രൌഢം നൂനം സ്ഥിതിമ് ഉപാഗതമ്
ഇതായ അജ്ഞാനം, അത്യന്തം ശക്തമായതും 'അവിദ്യ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നതും, നൂറുകണക്കിന് ജന്മങ്ങളിൽ ഉറപ്പായി പടർന്നിരിക്കുന്നു.
സബാഹ്യാഭ്യന്തരം സര്വൈര് ഇന്ദ്രിയൈര് അനുഭൂയതേ । ഭാവാഭാവേഷു ദേഹസ്യ തേനാതിഘനതാം ഗതമ്
ഇത് ശരീരത്തിന്റെ ഉള്ളിലും പുറത്തുമായി എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾകൊണ്ടും അനുഭവപ്പെടുന്നു; ശരീരത്തിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലോ അഭാവത്തിലോ, അതിനാൽ ഇത് വളരെ ദൃഢമായിരിക്കുന്നു.
ആത്മജ്ഞാനം തു സര്വേഷാമ് ഇന്ദ്രിയാണാമ് അഗോചരമ് । സത്താം കേവലമ് ആയാതി മനഷ്ഷഷ്ഠേന്ദ്രിയക്ഷയേ
ആത്മജ്ഞാനം എല്ലായ്പ്പോഴും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് അതീതമാണ്; മനസ്സും ആറു ഇന്ദ്രിയങ്ങളും നശിക്കുമ്പോൾ മാത്രം അതിന്റെ സത്ത വെളിപ്പെടുന്നു.
പ്രോല്ലങ്ഘ്യേന്ദ്രിയജാശ് ശക്തീര് യത് സ്ഥിതം തത് കഥം കില । യാതി പ്രത്യക്ഷതാം ജന്തോഃ പ്രത്യക്ഷാതീതവൃത്തിമത്
ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിക്കുന്ന ശക്തികളെ അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നതു, സാധാരണ മനുഷ്യന്റെ കണ്ണിൽ എങ്ങനെ പ്രത്യക്ഷമാകും? അതിന്റെ പ്രവർത്തികൾ എല്ലാം മനുഷ്യന്റെ നേരിട്ടുള്ള അനുഭവത്തിനപ്പുറത്താണ്.
നിത്യമ് അജ്ഞാനമ് ഏവാതസ് സ്വഭ്യസ്തം സര്വദേഹിനാമ് । ന കദാചന വിജ്ഞാനമ് ഇഹ വാമുത്ര വാനഘ
അതിനാൽ, എല്ലാ ജീവികളിലും എല്ലായ്പ്പോഴും അജ്ഞാനമേ പതിവായി നിലനിൽക്കുന്നു; അറിവ് എവിടെയും, ഒരിക്കലും, ഉദയിക്കുന്നില്ല, പാപരഹിതനേ.
തസ്മാദ് അവിദ്യാഭാഗേന പ്രധാനേനേതരം ദഹേത് । താവദ് യാവന് മിഥോഘര്ഷാത് സ്വയം ശാമ്യേച് ഛിവം ഭവേത്
അതിനാൽ, അറിവ് പ്രധാനമായാൽ, അതിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ അജ്ഞാനം ദഹിപ്പിക്കണം; ഇരുവരും തമ്മിലുള്ള ഘർഷണത്തിൽ, അജ്ഞാനം അകറ്റപ്പെടുമ്പോൾ, മനസ്സിൽ സമാധാനം പൂർണ്ണമാകും.
ന ഹ്യ് അഭ്യാസം വിനാ കിഞ്ചിത് ഫലദം ഭവതി ക്വചിത് । യദ് യദ് ആസാദ്യതേ യത്ര തദ് അഭ്യാസതരോഃ ഫലമ്
ഏതൊന്നും, എവിടെയും, അഭ്യാസമില്ലാതെ ഫലം തരാറില്ല; ലഭിക്കുന്നതൊന്നും, എവിടെയും, അഭ്യാസമെന്ന വൃക്ഷത്തിന്റെ ഫലമായിരിക്കും.
അവിദ്യാം സുചിരാഭ്യസ്താം പ്രരൂഢാമ് അപി യത്നതഃ । ആത്മജ്ഞാനദൃഢാഭ്യാസാദ് അനുദ്വേഗാച് ഛമം നയേത്
നാം ഏറെക്കാലം അഭ്യസിച്ചും, മനസ്സിൽ ആഴമായി വേരൂന്നിയതുമായ അജ്ഞാനത്തെയും ആത്മജ്ഞാനത്തിന്റെ സ്ഥിരമായ അഭ്യാസം കൊണ്ടും മനസ്സിൽ കലഹം ഉണ്ടാക്കാതെ ശാന്തമാക്കണം.
ത്വമ് അവിദ്യാലതാമ് ഏതാം പ്രരൂഢാം ഹൃദയദ്രുമേ । ജ്ഞാനാഭ്യാസവിലാസാസിപാതേന ച്ഛിന്ദ്ധി സിദ്ധയേ
നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ആഴമായി വേരൂന്നിയ അജ്ഞാനത്തിന്റെ വെള്ളരിക്കച്ചെടി ജ്ഞാനത്തിന്റെ ആവർത്തിച്ചുള്ള അഭ്യാസത്തിന്റെ വാൾകൊണ്ട് വെട്ടി നീക്കണം, പരിപൂർണ്ണത നേടാൻ.
യഥാ വിഹരതി ജ്ഞാതജ്ഞേയോ ജനകഭൂപതിഃ । ആത്മജ്ഞാനഘനാഭ്യാസസ് തഥാ വിഹര രാഘവ
എന്താണ് അറിയേണ്ടത് എന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ജനകമഹാരാജാവ് എങ്ങനെ സ്വതന്ത്രമായി ജീവിച്ചുവോ, അതുപോലെ തന്നെ നീയും ആത്മജ്ഞാനത്തിന്റെ സ്ഥിരമായ അഭ്യാസം കൊണ്ട്, രാഘവ, സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കണം.
നിശ്ചയോ യോ മരുത്തസ്യ കാര്യാകാര്യവിചാരണേ । ജാഗ്രതസ് തിഷ്ഠതോ വാപി തജ് ജ്ഞാനം തേന സത്യതാ
ഏത് കാര്യമാണ് ചെയ്യേണ്ടത്, ചെയ്യരുതത് എന്നതിൽ മാർുത്തന് ഉറപ്പുള്ളത് പോലെ, ജാഗ്രതയോടെയോ ഉറച്ച നിലയിലോ നിന്നാലും, അവനു ആ ജ്ഞാനമാണ് സത്യം.
നിശ്ചയേന ഹരിര് യേന വിവിധാചാരകാരണാത് । യോനിഷ്വ് അവതരത്യ് ഉര്വ്യാം തത് തജ്ജ്ഞത്വമ് ഉദാഹൃതമ്
ഹരിച്ഛിത്തം പലവിധ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടു ഭൂമിയിൽ വിവിധ ഗർഭങ്ങളിൽ അവതരിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന അത്യന്തിക തീരുമാനമാണ് അവന്റെ ജ്ഞാനം എന്നു പറയുന്നത്.
നിശ്ചയോ യസ് ത്രിനേത്രസ്യ കാന്തയാ സഹ തിഷ്ഠതഃ । ബ്രഹ്മണോ വാപ്യ് അരാഗസ്യ സ തേ ഭവതു രാഘവ
മൂന്നു കണ്ണുള്ളവൻ തന്റെ പ്രിയയോടൊപ്പം നിലകൊള്ളുന്ന ഉറച്ച മനസ്സോ, വാസനകളില്ലാത്ത ബ്രഹ്മാവിന്റെ നിർണയശക്തിയോ, അതൊക്കെയും നിന്നാകട്ടെ, രാഘവ.
യോ നിശ്ചയസ് സുരഗുരോര് വാക്പതേര് ഭാര്ഗവസ്യ ച । ദിവാകരസ്യ ശശിനഃ പവനസ്യാനലസ്യ ച
ദേവഗുരുവിന്റെ, വാഗ്ദേവതയുടെ, ഭൃഗുവിന്റെ വംശജന്റെ, സൂര്യന്റെ, ചന്ദ്രന്റെ, വായുവിന്റെ, അഗ്നിയുടെ മനസ്സിലെ ഉറച്ച തീരുമാനവും,
നാരദസ്യ പുലസ്ത്യസ്യ മമ വാങ്ഗിരസസ് തഥാ । പ്രചേതസോ ഭൃഗോശ് ചൈവ ക്രതോര് അത്രേശ് ശുകസ്യ ച
നാരദന്റെ, പുലസ്ത്യന്റെ, എന്റെ, അങ്കിരസിന്റെ, പ്രചേതസിന്റെ, ഭൃഗുവിന്റെ, ക്രതുവിന്റെ, അത്രിയുടെ, ശുകന്റെ മനസ്സിലെ ഉറച്ച തീരുമാനവും,
അന്യേഷാം ദേവവിപ്രേന്ദ്രരാജര്ഷീണാം ച രാഘവ । യോ നിശ്ചയോ ഽന്തര്മുക്താനാം ജീവതാം തേ ഭവത്വ് അസൌ
രാഘവാ, ദേവന്മാരോ, ബ്രാഹ്മണന്മാരോ, മഹർഷിമാരോ, രാജർഷിമാരോ ആയിട്ടുള്ള, ഉള്ളിൽ മോചിതരായി ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരുടെ ഉറച്ച വിശ്വാസം നിനക്കും ലഭിക്കട്ടെ.
യേനൈതേ ഭഗവന് വീരാ നിശ്ചയേന മഹാധിയഃ । വിശോകാസ് സംസ്ഥിതാസ് തം മേ ബ്രഹ്മന് പ്രബ്രൂഹി തത്ത്വതഃ
ഭഗവനേ, മഹാശക്തിയും മഹാബുദ്ധിയും ഉള്ള ഈ വീരന്മാർ ദുഃഖരഹിതരായി എങ്ങനെ ഉറച്ച നിലയിൽ നിലകൊണ്ടു എന്ന് ആ ഉറച്ച വിശ്വാസം സത്യമായി എനിക്ക് പറയൂ, ബ്രഹ്മനേ.
രാജപുത്ര മഹാബാഹോ വിദിതാഖിലവേദ്യ ഹേ । സ്ഫുടം ശൃണു യഥാപൃഷ്ടമ് അയമ് ഏതേഷു നിശ്ചയഃ
രാജകുമാരാ, മഹാബാഹുവേ, എല്ലാം അറിയുന്നവനേ, നീ ചോദിച്ചതുപോലെ ഞാൻ വ്യക്തമായി പറയാം: ഇവരിൽ ഉള്ള ഉറച്ച വിശ്വാസം ഇതാണ്.
യദ് ഇദം കിഞ്ചിദ് ആഭോഗി ജഗജ്ജാലം പ്രദൃശ്യതേ । തത് സര്വമ് അമലം ബ്രഹ്മ ബൃംഹയേത്ഥം വ്യവസ്ഥിതമ്
ഈ ലോകം ആസ്വാദനങ്ങളുടെ വലപോലെ കാണുന്നതെന്തായാലും, അതെല്ലാം പവിത്രമായ ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്, ഇങ്ങനെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പാണ്.
ബ്രഹ്മ ദിഗ് ബ്രഹ്മ ഭുവനം ബ്രഹ്മ ഭൂതപരമ്പരാ । ബ്രഹ്മാഹം ബ്രഹ്മ മച്ഛത്രുര് ബ്രഹ്മ മന്മിത്രബാന്ധവാഃ
ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് ദിശകളും ലോകവും, ജീവികളുടെ അനന്തരാവലിയും. ഞാനും ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്, എന്റെ ശത്രുവും ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്, എന്റെ സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും എല്ലാം ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്.
ബ്രഹ്മ ഖാനിലതേജാംസി ബ്രഹ്മ ഭൂമിര് ജലാദി വാ । ബ്രഹ്മ കാലത്രയം തച് ച ബ്രഹ്മണ്യ് ഏവ വ്യവസ്ഥിതമ്
ആകാശവും വായുവും അഗ്നിയും, ഭൂമിയും വെള്ളവും മറ്റെല്ലാം ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്. മൂന്നു കാലങ്ങളും ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്, ഈ എല്ലാം ബ്രഹ്മത്തിൽ മാത്രമേ നിലകൊള്ളുന്നുള്ളൂ.
തരങ്ഗമാലയാമ്ഭോധിര് യഥാത്മനി വിവര്ധതേ । തഥാ പദാര്ഥലക്ഷ്മ്യേത്ഥമ് ഇദം ബ്രഹ്മ വിവര്ധതേ
തരംഗങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തോടെ സമുദ്രം തന്നെക്കൊണ്ടു തന്നെ നിറയുന്നതുപോലെ, ഈ ബ്രഹ്മവും എല്ലാ വസ്തുക്കളുടെ സമൃദ്ധിയോടെ തന്നെക്കൊണ്ടു തന്നെ വ്യാപിക്കുന്നു.
ഗൃഹ്യതേ ബ്രഹ്മണാ ബ്രഹ്മ ഭുജ്യതേ ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മണാ । ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മണി ബൃംഹാഭിര് ബ്രഹ്മശക്ത്യൈവ ബൃംഹതി
ബ്രഹ്മം ബ്രഹ്മം കൊണ്ടാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്, ബ്രഹ്മം ബ്രഹ്മം കൊണ്ടാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ബ്രഹ്മം ബ്രഹ്മത്തിൽ തന്നെ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ വ്യാപിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മ മച്ഛത്രുരൂപം ചേദ് ബ്രഹ്മ മേ പ്രിയകൃദ് യദി । തദ് ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മണി ശ്ലിഷ്ടം കിമ് അന്യത് കസ്യ കിം കൃതം
ബ്രഹ്മം എനിക്ക് ശത്രുവായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടാലോ, അല്ലെങ്കിൽ പ്രിയം ചെയ്യുന്നവനായി പ്രവർത്തിച്ചാലോ, അതെല്ലാം ബ്രഹ്മത്തിൽ തന്നെ ബ്രഹ്മം ഒന്നിച്ചു ചേർന്നതാണല്ലോ. പിന്നെ വേറൊന്നുമില്ല, ആരാണ് ആരോടു എന്ത് ചെയ്തതെന്ന് ചോദിക്കാനൊന്നുമില്ല.
രാഗാദീനാമ് അവസ്തൂനാം കല്പിതാനാം ഖവൃക്ഷവത് । അസങ്കല്പനനഷ്ടാനാം കഃ പ്രസങ്ഗോ ഽത്ര വര്ധനേ
ആസക്തിയും മറ്റും വാസ്തവത്തിൽ ഇല്ലാത്തവ, ആകാശത്തിലെ വൃക്ഷങ്ങളെപ്പോലെ മനസ്സിൽ മാത്രം ഉണ്ടാക്കിയതാണവ. ഈ ഭാവനകൾ നശിച്ചാൽ, അവ വളരുന്നതിൽ എങ്ങനെയെങ്കിലും പങ്ക് ഉണ്ടാകുമോ?
ബ്രഹ്മണ്യ് ഏവ ഹി സര്വസ്മിംശ് ചലനസ്പന്ദനാദികമ് । സ്ഫുരതി ബ്രഹ്മ സകലം സുഖിതാദുഃഖിതേ കുതഃ
എല്ലാ ചലനവും സ്പന്ദനവും ബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്; എല്ലാം ബ്രഹ്മം തന്നെ പ്രകടമാകുന്നതാണ്. അപ്പോൾ ആര്ക്ക് സന്തോഷമോ ദുഃഖമോ ഉണ്ടാകാൻ എന്താണ് കാരണം?
ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മണി സംവേത്തൃ ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മണി സംസ്ഥിതമ് । സ്ഫുരതി ബ്രഹ്മണി ബ്രഹ്മ നായമ് അസ്തീതരാത്മകഃ
ബ്രഹ്മത്തിൽ ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് അറിയുന്നവൻ, ബ്രഹ്മത്തിൽ തന്നെ ബ്രഹ്മം നിലകൊള്ളുന്നു; ബ്രഹ്മത്തിൽ ബ്രഹ്മം തന്നെ പ്രകാശിക്കുന്നു—ഇവിടെ വേറൊരു സത്തയില്ല.