സുഖദുഃഖക്ഷയകരം മഹാനന്ദൈകസാധനമ് । മോക്ഷോപായമ് ഇതോ രാമ വക്ഷ്യമാണം ഇമം ശൃണു
രാമാ, സുഖദുഃഖങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുകയും പരമാനന്ദത്തിലേക്കുള്ള ഏക മാർഗ്ഗവുമാകുന്ന ഈ മോക്ഷോപായം ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയുന്നുണ്ട്, നീ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കണം.
ഇമാം മോക്ഷകഥാം ശ്രുത്വാ സഹ സര്വൈര് വിവേകിഭിഃ । പദം യാസ്യസി നിര്ദുഃഖം നാശോ യത്ര ന വിദ്യതേ
നീയും മറ്റു വിവേകികളുമൊത്ത് ഈ മോക്ഷകഥ കേട്ടാൽ, ദുഃഖമില്ലാത്ത, നശ്വത്വമില്ലാത്ത അവസ്ഥയിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്.
ഇദമ് ഉക്തം പുരാകല്പേ ബ്രഹ്മണാ പരമേഷ്ഠിനാ । സര്വദുഃഖക്ഷയകരം പരമാശ്വാസനം ധിയഃ
മുന്പ് പൗരാണികകാലത്ത് പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവാണ് ഈ ഉപദേശങ്ങൾ പറഞ്ഞത്. ഇത് എല്ലാ ദുഃഖങ്ങൾക്കും അവസാനം വരുത്തുകയും മനസ്സിന് പരമാശ്വാസം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
കേനോക്തം കാരണേനേദം ബ്രഹ്മന് പൂര്വം സ്വയമ്ഭുവാ । കഥം ച ഭവതാ പ്രാപ്തമ് ഏതത് കഥയ മേ പ്രഭോ
സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവ് ആരെ കാണിച്ചാണ്, എന്തിനാണ്, എങ്ങനെ ഈ ഉപദേശം ആദ്യം പറഞ്ഞത്? മഹാത്മാ, അത് എങ്ങനെയാണ് നിനക്ക് ലഭിച്ചത് എന്നതും ദയവായി പറയൂ.
അസ്ത്യ് അനന്തവിലാസാത്മാ സര്വഗസ് സര്വസംശ്രയഃ । ചിദാകാശോ ഽവിനാശാത്മാ പ്രദീപസ് സര്വവസ്തുഷു
അവസാനമില്ലാത്ത, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന, എല്ലാറ്റിനും ആശ്രയമായ, ചിദാകാശം എന്ന അവിനാശിയായ പ്രകാശം എല്ലാവസ്തുക്കളിലും തെളിയുന്നു.
സ്പന്ദാസ്പന്ദസമാകാരാത് തതോ വിഷ്ണുര് അജായത । സ്പന്ദമാനരസാപൂരാത് തരങ്ഗസ് സാഗരാദ് ഇവ
ആ ചിദാകാശത്തിന്റെ ചലനവും അചലതയും കൊണ്ടാണ്, സമുദ്രത്തിൽ നിന്നുള്ള തിരമാലപോലെ, വിഷ്ണു ഉദിച്ചുവന്നത്.
സുമേരുകര്ണികാത് തസ്യ ദിഗ്ദലാദ് ധൃദയാമ്ബുജാത് । താരകാകേസരവതഃ പരമേഷ്ഠീ വ്യജായത
സുമേരു പർവതത്തിന്റെ നടുവിലുള്ള കമലത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നു, അതിന്റെ ദിക്കുകളിൽ വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ദളങ്ങളിൽ നിന്നു, നക്ഷത്രത്തിന്റെ രശ്മികളെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശത്തിൽ നിന്നു, പരമോന്നത സ്രഷ്ടാവ് ജനിച്ചു.
വേദവേദാര്ഥദേവേശമുനിമണ്ഡലമാലിതമ് । സോ ഽസൃജത് സകലം സര്ഗം വികല്പൌഘം യഥാ മനഃ
വേദവും അതിന്റെ അർത്ഥവും അറിയുന്ന മഹർഷിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ആ പരമേശ്വരൻ മനസ്സുപോലെ വിവിധത്വങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഈ ലോകം മുഴുവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
ജമ്ബുദ്വീപസ്യ കോണേ ഽസ്മിന് വര്ഷേ ഭാരതനാമനി । സ സസര്ജ ജനം പുത്രൈര് ആധിവ്യാധിപരിപ്ലുതമ്
ജംബുദ്വീപത്തിന്റെ ഒരു കോണിൽ ഭാരതം എന്ന പേരിലുള്ള ഈ ദേശത്ത്, ദു:ഖവും രോഗവും കഷ്ടപ്പാടുകളും അനുഭവിക്കുന്ന മനുഷ്യരെയും അവരുടെ മക്കളെയും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഭാവാഭാവവിഷണ്ണാര്ഥമ് ഉത്പാതധ്വംസതത്പരമ് । സര്ഗേ ഽസ്മിന് ഭൂതജാതീനാമ് ആപ്യായനകരം പരമ്
ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും വിഷമത്തിൽ ആകുലരായവർക്കും, നാശത്തിനും അശാന്തിക്കും അടിമകളായവർക്കും, ഈ സൃഷ്ടിയിൽ ജീവജാലങ്ങൾ വളരാൻ ഉത്തമമായ മാർഗം അവൻ ഒരുക്കി.
ജനസ്യ തസ്യ ദുഃഖം സ ദൃഷ്ട്വാ സകലലോകകൃത് । ജഗാമ കരുണാമ് ഈശഃ പുത്രദുഃഖാദ് യഥാ പിതാ
ആ ജനങ്ങളുടെ ദു:ഖം കണ്ടപ്പോൾ, ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്ന ദൈവം, മക്കളുടെ ദു:ഖം കണ്ട അച്ഛനുപോലെ, കരുണയോടെ നിറഞ്ഞു.
ക ഏതേഷാം ഹതാശാനാം ദുഃഖസ്യാന്തോ ഹതായുഷാമ് । സ്യാദ് ഇതി ക്ഷണമ് ഏകാഗ്രശ് ചിന്തയാമ് ആസ ഭൂതപഃ
ഈ നിരാശരായ, ചുരുങ്ങിയ ആയുസുള്ളവരുടെ ദു:ഖത്തിന് എങ്ങനെയെങ്കിലും ഒരു അവസാനം ഉണ്ടാകുമോ എന്ന് ഭൂതങ്ങളുടെ നാഥൻ ഒരു നിമിഷം ഏകാഗ്രതയോടെ ആലോചിച്ചു.
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ ഭഗവാന് സസര്ജ പുനര് ഈശ്വരഃ । തപോ ധര്മം ച ദാനം ച സത്യം തീര്ഥാനി ചൈവ ഹ
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച ശേഷം, മഹത്വമുള്ള ഭഗവാൻ വീണ്ടും തപസ്സ്, ധർമ്മം, ദാനം, സത്യം, തീർത്ഥങ്ങൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഏതത് സൃഷ്ട്വാ പുനര് ദേവശ് ചിന്തയാമ് ആസ ഭൂതകൃത് । പുംസാം നാനേന സര്വസ്യ ദുഃഖസ്യാന്ത ഇതി സ്വയമ്
ഇവയെ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, സകല ജീവികളുടെയും സ്രഷ്ടാവായ ദേവൻ വീണ്ടും ചിന്തിച്ചു: 'ഇവയാൽ മാത്രം എല്ലാവർക്കും ദുഃഖത്തിന്റെ അവസാനമാകുന്നില്ല' എന്ന്.
നിര്വാണം നാമ പരമം സുഖം യേന പുനര് ജനഃ । ന ജായതേ ന മ്രിയതേ തജ് ജ്ഞാനാദ് ഏവ ലഭ്യതേ
നിർവാണം എന്നത് പരമസുഖം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. അതിലൂടെ മനുഷ്യന് ജനനമോ മരണമോ ഉണ്ടാകുന്നില്ല. അതു ജ്ഞാനത്തിലൂടെ മാത്രം ലഭ്യമാണ്.
സംസാരോത്തരണേ ജന്തോര് ഉപായോ ജ്ഞാനമ് ഏവ ഹി । തപോ ദാനം തഥാ തീര്ഥമ് അണൂപായഃ പ്രകീര്തിതഃ
സംസാരസമുദ്രം കടക്കാൻ ജീവിക്ക് ജ്ഞാനമേ യഥാർത്ഥ മാർഗം. തപസ്സ്, ദാനം, തീർത്ഥയാത്ര എന്നിവ ചെറിയ സഹായങ്ങൾ മാത്രമാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
തത് താവദ് ദുഃഖമോക്ഷാര്ഥം ജനസ്യാസ്യ മഹാത്മനഃ । പ്രത്യഗ്രം തരണോപായമ് ആശു പ്രകടയാമ്യ് അഹമ്
അതിനാൽ, ഈ മഹാത്മാക്കളായ മനുഷ്യരുടെ ദുഃഖമുക്തിക്കായി ഞാൻ നേരിട്ടുള്ള മാർഗം ഉടൻ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ കമലസംസ്ഥിതഃ । മനസാ പരിസങ്കല്പ്യ മാമ് ഉത്പാദിതവാന് ഇമമ്
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച ശേഷം, കമലത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച് എന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു.
കുതോ ഽപ്യ് ഉത്പന്ന ഏവാശു തതോ ഽഹം സമുപസ്ഥിതഃ । പിതുസ് തസ്യ പുരശ് ശീഘ്രമ് ഊര്മേര് ഊര്മിര് ഇവാനഘ
എവിടെയോ നിന്നാണ് ഞാൻ പെട്ടെന്ന് ഉണർന്ന്, അച്യുതനേ, അച്ഛന്റെ മുന്നിൽ മറ്റൊരു തിരമാലയെപ്പോലെ ഉടൻ എത്തി നിന്നത്.
കമണ്ഡലുധരോ നാഥസ് സകമണ്ഡലുനാ മയാ । സാക്ഷമാലസ് സാക്ഷമാലം സ പ്രണമ്യാഭിവാദിതഃ
അച്ഛൻ കൈയിൽ കമണ്ഡലു പിടിച്ചു നിന്നു, ഞാനും അതുപോലെ കമണ്ഡലു കൈവശം വച്ചു; അച്ഛൻ ജപമാല ധരിച്ചു, ഞാനും ജപമാലയോടെ; ഞാൻ അച്ഛന് നമസ്കരിച്ചു, ആദരവോടെ വന്ദിച്ചു.
ഏഹി പുത്രേതി മാമ് ഉക്ത്വാ സ സ്വാബ്ജസ്യോത്തരേ ദലേ । ശുക്ലേ ഽഭ്ര ഇവ ശീതാംശും യോജയാമ് ആസ പാണിനാ
‘വാ മകനേ’ എന്ന് വിളിച്ച് അച്ഛൻ തന്റെ പദ്മത്തിന്റെ വടക്കേ ഇലയിലേക്ക് കൈകൊണ്ട് എന്നെ ചേർത്തു, വെളുത്ത മേഘം ചന്ദ്രനോട് ചേർന്നതുപോലെ.
മൃഗകൃത്തിപരീധാനോ മൃഗകൃത്തിനിജാമ്ബരമ് । മാമ് ഉവാച പിതാ ബ്രഹ്മാ സ ഹംസസ് സാരസം യഥാ
മൃഗചർമ്മം ധരിച്ചും അതേ വസ്ത്രം അണിഞ്ഞുമാണ് അച്ഛൻ ബ്രഹ്മാവു, ഹംസം സാരസത്തോട് സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ എന്നോട് പറഞ്ഞു.
മുഹൂര്തമാത്രം തേ പുത്ര ചേതോ വാനരചഞ്ചലമ് । അജ്ഞാനമ് അഭ്യാവിശതു ശശശ് ശശധരം യഥാ
മകനേ, ഒരു നിമിഷം, വാനരത്തിന്റെ ചഞ്ചലതയുള്ള നിന്റെ മനസ്സ്, ശശി എന്ന ചന്ദ്രനെ ശശം മറയ്ക്കുന്നതുപോലെ, അജ്ഞാനത്തിൽ മറഞ്ഞിരിക്കട്ടെ.
ഇതി തേനാശു ശപ്തസ് സന് വിചാരസമനന്തരമ് । അഹം വിസ്മൃതവാന് സര്വം സ്വരൂപമ് അമലം ദ്വിജഃ
അങ്ങനെ അച്ഛൻ ഉടനെ ശപിച്ചപ്പോൾ, ആലോചനയ്ക്കു ശേഷം, ഞാൻ, ആമാനുഷൻ, എന്റെ ശുദ്ധസ്വഭാവം മുഴുവൻ മറന്നു പോയി.
അഥാഹം ദീനതാം യാതസ് സ്ഥിതസ് സമ്ബുദ്ധയാ ധിയാ । ദുഃഖശോകാഭിസന്തപ്തോ ജാതോ ജന ഇവാധമഃ
അപ്പോൾ ഞാൻ ദു:ഖവും ശോകവും കൊണ്ട് അലഞ്ഞ്, ഉണർന്ന മനസ്സോടെ, സാധാരണ ജനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനായി മാറി, നിരാശയിലായി നിന്നു.
കഷ്ടം സംസാരനാമായം ദോഷഃ കഥമ് ഇവാഗതഃ । ഇതി ചിന്തിതവാന് അന്തസ് തൂഷ്ണീമ് ഏവ വ്യവസ്ഥിതഃ
ഈ ഭവസമുദ്രം എന്ന ദോഷം എങ്ങനെ വന്നുവെന്ന് ഞാൻ അകത്തിരുത്തി ചിന്തിച്ചു, വാക്കൊന്നും പറയാതെ ശാന്തനായി ഇരുന്നു.
അഥാഭ്യധാത് സ മാം താതഃ പുത്ര കിം ദുഃഖവാന് അസി । ദുഃഖോപഘാതം മാം പൃച്ഛ സുഖീ നിത്യം ഭവിഷ്യസി
അപ്പോൾ അച്ഛൻ എന്നോട് ചോദിച്ചു: "മകനേ, നീ എന്തിന് ദു:ഖിതനാണ്? ദു:ഖത്തിന് പരിഹാരം എന്നോട് ചോദിച്ചാൽ നീ എപ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും."
തതഃ പൃഷ്ടസ് സ ഭഗവാന് മയാ സകലലോകകൃത് । ഹൈമപദ്മദലസ്ഥേന സംസാരവ്യാധിഭേഷജമ്
അപ്പോൾ ഞാൻ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ച മഹാത്മാവ്, പൊന്നിൻ താമരയിലിരുന്ന്, ഈ ഭവരോഗത്തിന് മരുന്ന് പറഞ്ഞു തന്നു.
കഥം നാമ മഹദ് ദുഃഖമ് അയം സംസാര ആഗതഃ । കഥം ച ക്ഷീയതേ ജന്തോര് ഇതി പൃഷ്ടേന തേന മേ
ഈ മഹത്തായ ദു:ഖം, ഭവസമുദ്രം, എങ്ങനെ ഉണ്ടായി? ജീവിക്ക് അതെങ്ങനെ അവസാനിപ്പിക്കാം? എന്നിങ്ങനെ അച്ഛൻ എന്നോട് ചോദിച്ചു.
തജ് ജ്ഞാനം സുബഹു പ്രോക്തം യജ് ജ്ഞാത്വാ പാവനം പരമ് । അഹം പിതുര് അപി പ്രായഃ കിലാധിക ഇവ സ്ഥിതഃ
ശുദ്ധിയും ഉന്നതതയും ഉള്ള ആ ജ്ഞാനം വളരെ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു; അതറിയുന്നതിലൂടെ ഞാൻ അച്ഛനേക്കാൾ വലിയവനായി തോന്നുന്നു.