രാമ സര്വപ്രയത്നേന തസ്മിന് പരമപാവനേ । പദേ സ്ഥിതിമ് ഉപായാസി യഥാ കുരു തഥാനഘ
രാമാ, എല്ലാ ശ്രമവും ഉപയോഗിച്ച് ആ പരമശുദ്ധമായ നിലയിൽ നീ സ്വയം സ്ഥാപിക്കണം. എങ്ങനെയായാലും അതിൽ നിലകൊള്ളാൻ ശ്രമിക്കണം, പാപരഹിതനേ.
തദ് അമലമ് അജരം തദ് ആത്മതത്ത്വം തദവഗതാവ് ഉപശാന്തിമ് ഏതി ചേതഃ । അവഗതവിതതൈകതത്സ്വരൂപോ ഭവ ഭവമുക്ത സദോദിതശ് ചിരായ
അമലവും ക്ഷയമില്ലാത്ത ആത്മതത്ത്വം മനസ്സ് തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ അതിന് സമാധാനം ലഭിക്കും. എല്ലായ്പ്പോഴും ആ ഒറ്റതായും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന സ്വഭാവത്തിൽ നിലനിൽക്കൂ, ജന്മമരണചക്രത്തിൽ നിന്നു മോചിതനായി.
ഏതാനി താനി പ്രോക്താനി ത്വയാ ബീജാനി മാനദ । കതമസ്യ പ്രയോഗേണ ശീഘ്രം തത് പ്രാപ്യതേ പദമ്
മാനദാ, നീ പറഞ്ഞ ഈ വിവിധ വിത്തുകളിൽ ഏത് വഴിയാണ് അത്യുത്തമമായ അവസ്ഥ വേഗത്തിൽ ലഭിക്കുന്നത് എന്ന് അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഏതേഷാം ദുഃഖബീജാനാം പ്രോക്തം യദ് യന് മയോത്തരമ് । തസ്യ തസ്യ പ്രയോഗേണ ശീഘ്രമ് ആസാദ്യതേ പദമ്
ഈ ദുഃഖത്തിന്റെ വിത്തുകളിൽ ഞാൻ ഏറ്റവും ഉന്നതമായത് പറഞ്ഞത് ഏതാണോ, അതിന്റെ പ്രയോഗം ചെയ്താൽ അത്യുത്തമമായ അവസ്ഥ വേഗത്തിൽ ലഭിക്കും.
സത്താസാമാന്യകോടിസ്ഥേ ഝഗിത്യ് ഏവ പദേ യദി । പൌരുഷേണ പ്രയത്നേന ബലാത് സന്ത്യജ്യ വാസനാഃ
നീ ശക്തമായ പരിശ്രമത്തോടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും വേഗത്തിൽ ഉപേക്ഷിച്ച്, എല്ലായ്പ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്ന അതിന്റെ അടിസ്ഥാനാവസ്ഥയിൽ ഉറപ്പോടെ നിലകൊള്ളുകയാണെങ്കിൽ,
സ്ഥിതിം ബധ്നാസി തത്ത്വജ്ഞ ക്ഷണമ് അപ്യ് അക്ഷയാത്മികാമ് । ക്ഷണേ ഽസ്മിന്ന് ഏവ തത് സാധു പദമ് ആസാദയസ്യ് അലമ്
സത്യം അറിയുന്നവനേ, നീ ഒരു നിമിഷം പോലും ആ അക്ഷയമായ അവസ്ഥയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ, ഈ നിമിഷത്തിലും നീ അത്യുന്നതമായ അവസ്ഥയെ തന്നെ പ്രാപിക്കും—അത് മതി!
സത്താസാമാന്യരൂപേ വാ കരോഷി സ്ഥിതിമ് അങ്ഗ ചേത് । തത് കിഞ്ചിദധികേനേഹ യത്നേനാപ്നോഷി തത് പദമ്
പ്രിയനേ, നീ ആ സത്തയുടെ പൊതുരൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളാൻ ശ്രമിച്ചാൽ, ഇവിടെ കുറച്ച് കൂടി പരിശ്രമിച്ചാൽ പോലും നീ ആ പരമാവസ്ഥയെ പ്രാപിക്കും.
സംവിത്തത്ത്വേ കൃതജ്ഞാനോ യദി തിഷ്ഠസി വാനഘ । തദ് യത്നേനാധികേനോച്ചൈര് ആസാദയസി തത് പദമ്
പാപരഹിതനേ, നീ ജ്ഞാനത്തോടെ ചൈതന്യത്തിന്റെ സാരത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ, കൂടുതൽ ശക്തമായ പരിശ്രമത്തിലൂടെ നീ ആ പരമാവസ്ഥയെ പ്രാപിക്കും.
സംവേദ്യേ കേവലേ ധ്യാനം ന സമ്ഭവതി രാഘവ । സര്വത്ര സമ്ഭവാദ് അസ്യാസ് സംവിത്തേര് ഏവ സര്വദാ
രാഘവ, ശുദ്ധമായ അറിവിന്റെ വസ്തുവിൽ മാത്രം ധ്യാനം സാധ്യമല്ല, കാരണം ഈ ബോധം എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.
യച് ചിന്തയസി യദ് യാസി യത് തിഷ്ഠസി കരോഷി വാ । തത്ര തത്ര സ്ഥിതാ സംവിത് സംവിദ് ഏവ തദ് ഏവ വാ
നീ എന്ത് ചിന്തിച്ചാലും, എവിടെയെങ്കിലും പോയാലും, എവിടെയെങ്കിലും നിന്നാലും, എന്ത് ചെയ്താലും, എല്ലായിടത്തും ഈ ബോധം നിലനിൽക്കുന്നു; അതാണ് യഥാർത്ഥ ബോധം.
വാസനാസമ്പരിത്യാഗേ യദി യത്നം കരോഷി വാ । തത് തേ ശിഥിലതാം യാന്തി സര്വാധിവ്യാധയഃ ക്ഷണാത്
നീ മനസ്സിലുള്ള പഴയ പ്രവണതകൾ പൂര്ണമായും വിട്ടുവിടാൻ ശ്രമിച്ചാൽ, നിന്റെ എല്ലാ മനോവ്യാധികളും രോഗങ്ങളും ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ദുർബലമാകും.
പൂര്വേഭ്യസ് തു പ്രയത്നേഭ്യോ വിഷമോ ഽയം ഹി സംസ്മൃതഃ । ദുസ്സാധോ വാസനാത്യാഗസ് സുമേരൂന്മൂലനാദ് അപി
മുന്പത്തെ ശ്രമങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, ഇത് വളരെ കഠിനമാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; മനസ്സിലെ പഴയ പ്രവണതകൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് സുമേരു പർവതം പൂർണ്ണമായും പിഴുതെറിയുന്നതിലും ദുഷ്കരമാണ്.
യാവദ് വിലീനം ന മനോ ന താവദ് വാസനാക്ഷയഃ
മനസ്സ് അകറ്റപ്പെടാതെ വാസനകൾ നശിക്കില്ല.
തത്ത്വജ്ഞാനം മനോനാശോ വാസനാക്ഷയ ഏവ ച । മിഥഃ കാരണതാം ഗത്വാ ദുസ്സാധാനി സ്ഥിതാന്യ് അതഃ
തത്ത്വജ്ഞാനം, മനസ്സിന്റെ ലയവും, വാസനകളുടെ നാശവും—ഈ മൂന്നു പരസ്പരം കാരണം ആകുന്നു, അതുകൊണ്ട് ഇവ നേടാൻ വളരെ പ്രയാസമാണ്.
തസ്മാദ് രാഘവ യത്നേന പൌരുഷേണ വിവേകിനാ । ഭോഗേച്ഛാം ദൂരതസ് ത്യക്ത്വാ ത്രയമ് ഏതത് സമാശ്രയേത്
അതിനാൽ, രാഘവാ, ഉത്സാഹത്തോടും വിവേകത്തോടും കൂടി, ഭോഗാസക്തി വിട്ട്, ഈ മൂന്നു കാര്യങ്ങളിലും ആശ്രയിക്കണം.
സര്വ ഏതേ സമം യാവന് ന സ്വഭ്യസ്താ മുഹുര് മുഹുഃ । താവന് ന പദസമ്പ്രാപ്തിര് ഭവത്യ് അപി സമാശതൈഃ
ഇവയെല്ലാം ഒരുപോലെയാണ്; വീണ്ടും വീണ്ടും അഭ്യസിക്കാതെ, നൂറുകണക്കിന് ശ്രമങ്ങൾക്കു ശേഷവും പരമാവസ്ഥ ലഭിക്കില്ല.
വാസനാക്ഷയവിജ്ഞാനമനോനാശാ മഹാമതേഃ । സമകാലം ചിരാഭ്യസ്താ ഭവന്തി ഫലദാ മുനേഃ
വാസനകൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ജ്ഞാനം, മനസ്സിന്റെ ലയവും, ആഴമുള്ള വിവേകവും — ഇവയെല്ലാം ഒരുമിച്ച് ദീർഘകാലം അഭ്യസിച്ചാൽ, ഒരു മഹർഷിക്ക് ഫലം ലഭിക്കും.
ഏകൈകശോ നിഷേവ്യന്തേ യദ്യ് ഏതേ ചിരമ് അപ്യ് അലമ് । തന് ന സിദ്ധിം പ്രയച്ഛന്തി മന്ത്രാശ് ശകലിതാ ഇവ
ഇവയെ ഓരോന്നായി വേർതിരിച്ച് എത്രകാലം അഭ്യസിച്ചാലും, അതിനാൽ സിദ്ധി ലഭിക്കില്ല; ഭാഗങ്ങളായി ഉച്ചരിക്കുന്ന മന്ത്രങ്ങൾ ഫലപ്രദമല്ലാത്തതുപോലെ.
ചിരകാലോപചരിതാ അപ്യ് ഏതേ സുധിയോ ഽപി ച । ഏകശഃ പരമ് അഭ്യേതും ന ശക്താസ് സൈനികാ ഇവ
വളരെ ബുദ്ധിമാന്മാരും ദീർഘകാലം ഇതെല്ലാം അഭ്യസിച്ചാലും, ഓരോന്നായി പിന്തുടർന്നാൽ പരമാവസ്ഥയിലേക്കെത്താൻ കഴിയില്ല; ഒറ്റയ്ക്കുള്ള സൈനികർ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ.
സമമ് ഉദ്യോഗമ് ആനീതാസ് സന്ത ഏതേ ഹി ധീമതാ । സമ്സാരാരിം നികൃന്തന്തി മൂലാദ് അപി ഭടാ ഇവ
പണ്ഡിതന്മാർ ഇവയെ ഒരുമിച്ച് പരിശ്രമത്തോടെ ആചരിച്ചാൽ, അവർ സാംസാരിക ശത്രുവിനെ വേരോടെ മുറിച്ചുകളയുന്നു; ധീരന്മാർ ശത്രുവിനെ നശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
വാസനാക്ഷയവിജ്ഞാനമനോനാശാഃ പ്രയത്നതഃ । സമം സേവ്യാസ് തവ ചിരം തേന താത ന തപ്യസേ
അതിനാല്, മനസ്സിലെ പഴയ പ്രവണതകള് അകറ്റുന്ന അറിവും, മനസ്സിന്റെ ലയവും, ഉത്സാഹവും നീ ദീര്ഘകാലം ഒരുപോലെ പ്രയത്നപൂര്വം അഭ്യസിക്കണം. അങ്ങനെ ചെയ്താല്, പ്രിയമകനേ, നീ ദുഃഖം അനുഭവിക്കേണ്ടി വരില്ല.
ത്രിഭിര് ഏഭിശ് ചിരാഭ്യസ്തൈര് ഹൃദയഗ്രന്ഥയോ ദൃഢാഃ । നിശ്ശേഷമ് ഏവ ത്രുട്യന്തി ബിസച്ഛേദാദ് ഗുണാ ഇവ
ഈ മൂന്നു കാര്യങ്ങളും ദീര്ഘകാലം അഭ്യസിച്ചാല്, ഹൃദയത്തിലെ ഉറച്ച ബന്ധങ്ങള് പോലും പൂര്ണമായി അകറ്റപ്പെടും, അതെന്തെന്നാല് കമലക്കൊമ്പിന്റെ നൂലുകള് മുറിയുന്നതുപോലെയാണ് അതു.
ജന്മാന്തരശതാഭ്യസ്താ രാമ സംസാരസംസ്ഥിതിഃ । സാ ചിരാഭ്യാസയോഗേന വിനാ ന ക്ഷീയതേ ക്വചിത്
രാമാ, അനേകം ജന്മങ്ങളില് തുടരുന്ന ഈ ലോകജീവിതം ദീര്ഘകാലം സ്ഥിരമായി അഭ്യസിക്കുന്നതുകൊണ്ടല്ലാതെ മറ്റെന്തിനാലും ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കില്ല.
ഗച്ഛഞ് ശൃണ്വന് സ്പൃശഞ് ജിഘ്രംസ് തിഷ്ഠഞ് ജാഗ്രത് സ്വപന് സദാ । ശ്രേയസേ പരമായാസ്യ ത്രയസ്യാഭ്യാസവാന് ഭവ
നടക്കുമ്പോഴും, കേള്ക്കുമ്പോഴും, തൊടുമ്പോഴും, മണം ഉള്ക്കൊള്ളുമ്പോഴും, നില്ക്കുമ്പോഴും, ഉണരുമ്പോഴും, സ്വപ്നം കാണുമ്പോഴും എല്ലായ്പ്പോഴും ഈ മൂന്നു കാര്യങ്ങളുടെ അഭ്യാസത്തില് മനസ്സ് നിക്ഷിപ്തമാക്കി പരമശ്രേയസ്സിന് ശ്രമിക്കണം.
വാസനാസമ്പരിത്യാഗസമം പ്രാണനിരോധനം । വിദുസ് തത്ത്വവിദസ് തസ്മാത് തദ് അപ്യ് ഏവം സമാഹരേത്
സത്യത്തെ അറിഞ്ഞവരായ ജ്ഞാനികൾക്ക്, വാസനകളെ പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് പ്രാണനിഗ്രഹത്തോടു സമം തന്നെയാണ്. അതുകൊണ്ട്, അതു തന്നെ ഈ രീതിയിൽ അഭ്യസിക്കണം.
വാസനാസമ്പരിത്യാഗാച് ചിത്തം ഗച്ഛത്യ് അചിത്തതാമ് । പ്രാണസ്പന്ദനിരോധാച് ച യഥേച്ഛസി തഥാ കുരു
വാസനകളെ പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിച്ചാൽ മനസ്സ് ശൂന്യാവസ്ഥയിലേക്കു എത്തുന്നു. അതുപോലെ, ശ്വാസത്തിന്റെ ചലനം നിയന്ത്രിച്ചാൽ നിനക്ക് ഇഷ്ടംപോലെ പ്രവർത്തിക്കാം.
പ്രാണായാമദൃഢാഭ്യാസൈര് യുക്ത്യാ ച ഗുരുദത്തയാ । ആസനാസനയോഗേന പ്രാണസ്പന്ദോ നിരുധ്യതേ
ശ്വാസനിയന്ത്രണത്തിന്റെ ഉറപ്പുള്ള അഭ്യാസം, ഗുരു പഠിപ്പിച്ച മാർഗം, ശരിയായ ഇരിപ്പിടവും ഭാവനയും ഉപയോഗിച്ചാൽ, ശ്വാസത്തിന്റെ ചലനം തടയാൻ കഴിയും.
സമ്യഗ്ജ്ഞാനവിലാസേന ജഗദ്വസ്തുഷ്വ് അനാസ്ഥയാ । യഥാഭൂതാര്ഥദര്ശിത്വാദ് വാസനാ ന പ്രവര്തതേ
സമ്യക്ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശത്താൽ, ലോകത്തിലെ വസ്തുക്കളിൽ അസക്തിയോടെ, വസ്തുതകൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുമ്പോൾ, വാസനകൾ ഉണരാറില്ല.
അദാവ് അന്തേ ച വസ്തൂനാമ് അവിസംവാദി യത് സ്ഥിരമ് । രൂപം തദ്ദര്ശനം ജ്ഞാനം ക്ഷീയതേ തേന വാസനാ
ആദ്യത്തിലും അവസാനം പോലും, വസ്തുക്കളുടെ യഥാർത്ഥ രൂപം, അതിന്റെ സാക്ഷാത്കാരം, അതിനുള്ള അറിവ് — ഇവ എല്ലാം അചഞ്ചലവും വഞ്ചനയില്ലാത്തതുമാകുമ്പോൾ, അങ്ങനെ മനസ്സിലുള്ള പഴയ പ്രവണതകൾ അകറ്റപ്പെടുന്നു.
നിസ്സങ്ഗം വ്യവഹാരിത്വാദ് ഭവഭാവനവര്ജനാത് । ശരീരേ നാശദര്ശിത്വാദ് വാസനാ ന പ്രവര്തതേ
ആസ്വാദനമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുകയും, ആവിർഭാവത്തിന്റെ ആശയം ഉപേക്ഷിക്കുകയും, ഈ ശരീരം നശ്വരമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്താൽ, മനസ്സിലെ പഴയ പ്രവണതകൾക്ക് വളരാൻ കഴിയില്ല.