സംവില് ലയം യാതി തത്ര നിര്വികാരം ച തിഷ്ഠതി । ഭൂയോ നാവര്തതേ ദുഃഖേ തത്ര ലബ്ധവതീ പദമ്
അവിടെ ചൈതന്യം ലയിച്ച് മാറ്റമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു; അതിന് വീണ്ടും ദുഃഖത്തിലേക്ക് മടങ്ങേണ്ടതില്ല, കാരണം അതു ആ നിലയിൽ എത്തിച്ചേർന്നിരിക്കുന്നു.
തദ് ധേതുസ് സര്വഹേതൂനാം തസ്യ ഹേതുര് ന വിദ്യതേ । സ സാരസ് സര്വസാരാണാം തസ്മാത് സാരോ ന വിദ്യതേ
അത് എല്ലാ കാരണങ്ങളുടെയും കാരണം തന്നെയാണ്, പക്ഷേ അതിന് സ്വയം കാരണമൊന്നുമില്ല; അതാണ് എല്ലായ്പ്പോഴും സാരമായത്, അതിനുമപ്പുറം സാരമൊന്നുമില്ല.
തസ്മിംശ് ചിദ്ദര്പണേ സ്ഫാരേ സമഗ്രാ വസ്തുദൃഷ്ടയഃ । ഇമാസ് താഃ പ്രതിബിമ്ബന്തി സരസീവ തടദ്രുമാഃ
ആ വിശാലമായ ചൈതന്യക്കണ്ണാടിയില് എല്ലാ വസ്തുക്കളുടെയും ദൃശ്യങ്ങള് പ്രതിഫലിക്കുന്നു, ജലാശയത്തിൻ്റെ കരയിലേക്കുള്ള മരങ്ങള് പോലെ.
സര്വേ ഭാവാ ഇമേ തത്ര സ്വദന്തേ സ്വാദധാരിണി । ഷഡ്രസാ ഇവ ജിഹ്വായാം പ്രകടത്വം പ്രയാന്തി ച
എല്ലാ ഭാവങ്ങളും ആ രുചിയുടെ ഉറവിടത്തില് ആസ്വദിച്ച് പ്രകടമാകുന്നു, ജിഹ്വയില് ആറു രുചികള് പ്രകടമാകുന്നതുപോലെ.
തത് ഖാദ് അച്ഛതരസ്യാപി ചിദാകാശസ്യ വൈ പദമ് । സര്വേഷാം സ്വാദജാതാനാമ് അലമ് ആസ്വാദനം ച തത്
അത് അത്യന്തം ശുദ്ധമായ ചൈതന്യാകാശത്തിലെ സ്ഥലം തന്നെയാണ്; എല്ലാ രുചികളുടെയും യഥാർത്ഥ സ്വാദും അതിലേയ്ക്കാണ്.
ജായതേ വര്തതേ ചൈവ വര്ധതേ ദൃശ്യതേ തഥാ । സന്തിഷ്ഠതേ വിഗലതി തത്രാങ്ഗ ജഗതാം ഗണഃ
അവിടെ ലോകങ്ങളുടെ കൂട്ടം ജനിക്കുന്നു, നിലനിൽക്കുന്നു, വളരുന്നു, ദൃശ്യമാകുന്നു, നിലനിൽക്കുന്നു, ഒടുവിൽ ലയിക്കുന്നു.
തത് തദ് ഗുരു ഗരിഷ്ഠാനാം തത് തല് ലഘു ലഘീയസാമ് । തത് തത് സ്ഥൂലം സ്ഥവിഷ്ഠാനാമ് അണീയസ് തദ് അണീയസാമ്
അവിടെ ഭാരമുള്ളത് ഏറ്റവും ഭാരമുള്ളവർക്കാണ്, ലഘുവായത് ഏറ്റവും ലഘുവായവർക്കാണ്, ഭൗതികമായത് ഏറ്റവും ഭൗതികമായവർക്കാണ്, സൂക്ഷ്മമായത് ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായവർക്കാണ്.
ദവിഷ്ഠാനാം ദവിഷ്ഠം തദ് അന്തികാനാം തദ് അന്തികമ് । കനിഷ്ഠാനാം കനിഷ്ഠം തജ് ജ്യേഷ്ഠം തജ് ജ്യായസാമ് അപി
അവിടെ ദൂരമുള്ളത് ഏറ്റവും ദൂരമുള്ളവർക്കാണ്, അടുത്തത് ഏറ്റവും അടുത്തവർക്കാണ്, ചെറുത് ഏറ്റവും ചെറുതവർക്കാണ്, വലിയത് ഏറ്റവും വലിയവർക്കാണ്.
തേജസാമ് അപി തത് തേജസ് തമസാമ് അപി തത് തമഃ । വസ്തൂനാമ് അപി തദ് വസ്തു ദൃശാമ് അപ്യ് അങ്ഗ ദൃക് പരാ
അവിടെ പ്രകാശം പ്രകാശമുള്ളവർക്കാണ്, ഇരുണ്ടത് ഇരുണ്ടവർക്കാണ്, വസ്തു വസ്തുതയുള്ളവർക്കാണ്, ദർശനം ദർശിക്കുന്നവർക്കാണ്, സ്നേഹിതാ.
തത് തത് കിഞ്ചിന് നകിഞ്ചിച് ച തത് തദ് അസ്തി ച നാസ്തി ച । തത് തദ് ദൃശ്യം അദൃശ്യം ച തത് തദ് അസ്മി ന ചാസ്മി ച
അവിടെ ഓരോത് ഒന്ന് തന്നെയും ഒന്നുമല്ലാത്തതുമായാണ്, ഉണ്ട് എന്നും ഇല്ല എന്നും, കാണാവുന്നതും കാണാനാവാത്തതുമായും, ഞാനാണ് എന്നും ഞാനല്ല എന്നും.
രാമ സര്വപ്രയത്നേന തസ്മിന് പരമപാവനേ । പദേ സ്ഥിതിമ് ഉപായാസി യഥാ കുരു തഥാനഘ
രാമാ, എല്ലാ ശ്രമവും ഉപയോഗിച്ച് ആ പരമശുദ്ധമായ നിലയിൽ നീ സ്വയം സ്ഥാപിക്കണം. എങ്ങനെയായാലും അതിൽ നിലകൊള്ളാൻ ശ്രമിക്കണം, പാപരഹിതനേ.
തദ് അമലമ് അജരം തദ് ആത്മതത്ത്വം തദവഗതാവ് ഉപശാന്തിമ് ഏതി ചേതഃ । അവഗതവിതതൈകതത്സ്വരൂപോ ഭവ ഭവമുക്ത സദോദിതശ് ചിരായ
അമലവും ക്ഷയമില്ലാത്ത ആത്മതത്ത്വം മനസ്സ് തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ അതിന് സമാധാനം ലഭിക്കും. എല്ലായ്പ്പോഴും ആ ഒറ്റതായും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന സ്വഭാവത്തിൽ നിലനിൽക്കൂ, ജന്മമരണചക്രത്തിൽ നിന്നു മോചിതനായി.
ഏതാനി താനി പ്രോക്താനി ത്വയാ ബീജാനി മാനദ । കതമസ്യ പ്രയോഗേണ ശീഘ്രം തത് പ്രാപ്യതേ പദമ്
മാനദാ, നീ പറഞ്ഞ ഈ വിവിധ വിത്തുകളിൽ ഏത് വഴിയാണ് അത്യുത്തമമായ അവസ്ഥ വേഗത്തിൽ ലഭിക്കുന്നത് എന്ന് അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഏതേഷാം ദുഃഖബീജാനാം പ്രോക്തം യദ് യന് മയോത്തരമ് । തസ്യ തസ്യ പ്രയോഗേണ ശീഘ്രമ് ആസാദ്യതേ പദമ്
ഈ ദുഃഖത്തിന്റെ വിത്തുകളിൽ ഞാൻ ഏറ്റവും ഉന്നതമായത് പറഞ്ഞത് ഏതാണോ, അതിന്റെ പ്രയോഗം ചെയ്താൽ അത്യുത്തമമായ അവസ്ഥ വേഗത്തിൽ ലഭിക്കും.
സത്താസാമാന്യകോടിസ്ഥേ ഝഗിത്യ് ഏവ പദേ യദി । പൌരുഷേണ പ്രയത്നേന ബലാത് സന്ത്യജ്യ വാസനാഃ
നീ ശക്തമായ പരിശ്രമത്തോടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും വേഗത്തിൽ ഉപേക്ഷിച്ച്, എല്ലായ്പ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്ന അതിന്റെ അടിസ്ഥാനാവസ്ഥയിൽ ഉറപ്പോടെ നിലകൊള്ളുകയാണെങ്കിൽ,
സ്ഥിതിം ബധ്നാസി തത്ത്വജ്ഞ ക്ഷണമ് അപ്യ് അക്ഷയാത്മികാമ് । ക്ഷണേ ഽസ്മിന്ന് ഏവ തത് സാധു പദമ് ആസാദയസ്യ് അലമ്
സത്യം അറിയുന്നവനേ, നീ ഒരു നിമിഷം പോലും ആ അക്ഷയമായ അവസ്ഥയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ, ഈ നിമിഷത്തിലും നീ അത്യുന്നതമായ അവസ്ഥയെ തന്നെ പ്രാപിക്കും—അത് മതി!
സത്താസാമാന്യരൂപേ വാ കരോഷി സ്ഥിതിമ് അങ്ഗ ചേത് । തത് കിഞ്ചിദധികേനേഹ യത്നേനാപ്നോഷി തത് പദമ്
പ്രിയനേ, നീ ആ സത്തയുടെ പൊതുരൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളാൻ ശ്രമിച്ചാൽ, ഇവിടെ കുറച്ച് കൂടി പരിശ്രമിച്ചാൽ പോലും നീ ആ പരമാവസ്ഥയെ പ്രാപിക്കും.
സംവിത്തത്ത്വേ കൃതജ്ഞാനോ യദി തിഷ്ഠസി വാനഘ । തദ് യത്നേനാധികേനോച്ചൈര് ആസാദയസി തത് പദമ്
പാപരഹിതനേ, നീ ജ്ഞാനത്തോടെ ചൈതന്യത്തിന്റെ സാരത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ, കൂടുതൽ ശക്തമായ പരിശ്രമത്തിലൂടെ നീ ആ പരമാവസ്ഥയെ പ്രാപിക്കും.
സംവേദ്യേ കേവലേ ധ്യാനം ന സമ്ഭവതി രാഘവ । സര്വത്ര സമ്ഭവാദ് അസ്യാസ് സംവിത്തേര് ഏവ സര്വദാ
രാഘവ, ശുദ്ധമായ അറിവിന്റെ വസ്തുവിൽ മാത്രം ധ്യാനം സാധ്യമല്ല, കാരണം ഈ ബോധം എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.
യച് ചിന്തയസി യദ് യാസി യത് തിഷ്ഠസി കരോഷി വാ । തത്ര തത്ര സ്ഥിതാ സംവിത് സംവിദ് ഏവ തദ് ഏവ വാ
നീ എന്ത് ചിന്തിച്ചാലും, എവിടെയെങ്കിലും പോയാലും, എവിടെയെങ്കിലും നിന്നാലും, എന്ത് ചെയ്താലും, എല്ലായിടത്തും ഈ ബോധം നിലനിൽക്കുന്നു; അതാണ് യഥാർത്ഥ ബോധം.
വാസനാസമ്പരിത്യാഗേ യദി യത്നം കരോഷി വാ । തത് തേ ശിഥിലതാം യാന്തി സര്വാധിവ്യാധയഃ ക്ഷണാത്
നീ മനസ്സിലുള്ള പഴയ പ്രവണതകൾ പൂര്ണമായും വിട്ടുവിടാൻ ശ്രമിച്ചാൽ, നിന്റെ എല്ലാ മനോവ്യാധികളും രോഗങ്ങളും ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ദുർബലമാകും.
പൂര്വേഭ്യസ് തു പ്രയത്നേഭ്യോ വിഷമോ ഽയം ഹി സംസ്മൃതഃ । ദുസ്സാധോ വാസനാത്യാഗസ് സുമേരൂന്മൂലനാദ് അപി
മുന്പത്തെ ശ്രമങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, ഇത് വളരെ കഠിനമാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; മനസ്സിലെ പഴയ പ്രവണതകൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് സുമേരു പർവതം പൂർണ്ണമായും പിഴുതെറിയുന്നതിലും ദുഷ്കരമാണ്.
യാവദ് വിലീനം ന മനോ ന താവദ് വാസനാക്ഷയഃ
മനസ്സ് അകറ്റപ്പെടാതെ വാസനകൾ നശിക്കില്ല.
തത്ത്വജ്ഞാനം മനോനാശോ വാസനാക്ഷയ ഏവ ച । മിഥഃ കാരണതാം ഗത്വാ ദുസ്സാധാനി സ്ഥിതാന്യ് അതഃ
തത്ത്വജ്ഞാനം, മനസ്സിന്റെ ലയവും, വാസനകളുടെ നാശവും—ഈ മൂന്നു പരസ്പരം കാരണം ആകുന്നു, അതുകൊണ്ട് ഇവ നേടാൻ വളരെ പ്രയാസമാണ്.
തസ്മാദ് രാഘവ യത്നേന പൌരുഷേണ വിവേകിനാ । ഭോഗേച്ഛാം ദൂരതസ് ത്യക്ത്വാ ത്രയമ് ഏതത് സമാശ്രയേത്
അതിനാൽ, രാഘവാ, ഉത്സാഹത്തോടും വിവേകത്തോടും കൂടി, ഭോഗാസക്തി വിട്ട്, ഈ മൂന്നു കാര്യങ്ങളിലും ആശ്രയിക്കണം.
സര്വ ഏതേ സമം യാവന് ന സ്വഭ്യസ്താ മുഹുര് മുഹുഃ । താവന് ന പദസമ്പ്രാപ്തിര് ഭവത്യ് അപി സമാശതൈഃ
ഇവയെല്ലാം ഒരുപോലെയാണ്; വീണ്ടും വീണ്ടും അഭ്യസിക്കാതെ, നൂറുകണക്കിന് ശ്രമങ്ങൾക്കു ശേഷവും പരമാവസ്ഥ ലഭിക്കില്ല.
വാസനാക്ഷയവിജ്ഞാനമനോനാശാ മഹാമതേഃ । സമകാലം ചിരാഭ്യസ്താ ഭവന്തി ഫലദാ മുനേഃ
വാസനകൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ജ്ഞാനം, മനസ്സിന്റെ ലയവും, ആഴമുള്ള വിവേകവും — ഇവയെല്ലാം ഒരുമിച്ച് ദീർഘകാലം അഭ്യസിച്ചാൽ, ഒരു മഹർഷിക്ക് ഫലം ലഭിക്കും.
ഏകൈകശോ നിഷേവ്യന്തേ യദ്യ് ഏതേ ചിരമ് അപ്യ് അലമ് । തന് ന സിദ്ധിം പ്രയച്ഛന്തി മന്ത്രാശ് ശകലിതാ ഇവ
ഇവയെ ഓരോന്നായി വേർതിരിച്ച് എത്രകാലം അഭ്യസിച്ചാലും, അതിനാൽ സിദ്ധി ലഭിക്കില്ല; ഭാഗങ്ങളായി ഉച്ചരിക്കുന്ന മന്ത്രങ്ങൾ ഫലപ്രദമല്ലാത്തതുപോലെ.
ചിരകാലോപചരിതാ അപ്യ് ഏതേ സുധിയോ ഽപി ച । ഏകശഃ പരമ് അഭ്യേതും ന ശക്താസ് സൈനികാ ഇവ
വളരെ ബുദ്ധിമാന്മാരും ദീർഘകാലം ഇതെല്ലാം അഭ്യസിച്ചാലും, ഓരോന്നായി പിന്തുടർന്നാൽ പരമാവസ്ഥയിലേക്കെത്താൻ കഴിയില്ല; ഒറ്റയ്ക്കുള്ള സൈനികർ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ.
സമമ് ഉദ്യോഗമ് ആനീതാസ് സന്ത ഏതേ ഹി ധീമതാ । സമ്സാരാരിം നികൃന്തന്തി മൂലാദ് അപി ഭടാ ഇവ
പണ്ഡിതന്മാർ ഇവയെ ഒരുമിച്ച് പരിശ്രമത്തോടെ ആചരിച്ചാൽ, അവർ സാംസാരിക ശത്രുവിനെ വേരോടെ മുറിച്ചുകളയുന്നു; ധീരന്മാർ ശത്രുവിനെ നശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.