മഹതാം നിത്യതൃപ്താനാം തജ്ജ്ഞാനാം ഭാവിതാത്മനാമ് । ഈപ്സിതാന്തം പ്രയാതാനാം നോപകുര്വന്തി സിദ്ധയഃ
എപ്പോഴും തൃപ്തരായ മഹാന്മാരും, യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനം ഉള്ളവരും, മനസ്സ് ശുദ്ധമായവരും, ആഗ്രഹിച്ച ലക്ഷ്യത്തിലെത്തിയവരും, ഇവർക്കു സിദ്ധികൾക്ക് യാതൊരു പ്രയോജനവും ഇല്ല.
അയം മേ സംശയോ ബ്രഹ്മന് വീതഹവ്യസ്യ സാ തനുഃ । ക്രവ്യാദൈര് ന കഥം ഭുക്താ കഥം ക്ലിന്നാ ന ഭൂതലേ
ബ്രഹ്മനേ, എനിക്ക് ഒരു സംശയമുണ്ട്: വീതഹവ്യന്റെ ശരീരം കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ തിന്നാതിരിക്കുകയും, ഭൂമിയിൽ കുഴഞ്ഞുപോകാതിരിക്കുകയും ചെയ്തതെങ്ങനെ?
തദൈവ വീതഹവ്യോ ഽസൌ കഥം ച ന ഗതഃ പ്രഭോ । വിദേഹമുക്തതാം ശീഘ്രം യഥാവദ് ഇതി മേ വദ
അന്നേ ആ സമയത്ത് വീതഹവ്യൻ എങ്ങനെ ഉടൻ ശരീരമില്ലാത്ത മോക്ഷം നേടാതെ നിന്നു, പ്രഭോ? ദയവായി ഇതിന് ശരിയായ ഉത്തരം പറയൂ.
യാ സംവിദ് വലിതാ സാധോ വാസനാമലതന്തുനാ । സുഖദുഃഖദശാദാഹഭാഗിനീ ഭവതീഹ സാ
സജ്ജനനേ, വാസനകളുടെ സൂക്ഷ്മമായ നൂലാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട那个 ചൈതന്യം തന്നെയാണ് ഇവിടെ സുഖദുഃഖങ്ങൾക്കും ജാഗ്രതാദി അവസ്ഥകൾക്കും അനുഭവം നൽകുന്നത്.
നിര്മുക്തവാസനാ ശുദ്ധസംവിന്മാത്രമയീ തു യാ । തനുസ് തിഷ്ഠതി തച്ഛേദേ ശക്താ നേഹ ഹി കേചന
എല്ലാ വാസനകളും വിട്ടൊഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധമായ ബോധം മാത്രം ശേഷിക്കുമ്പോള്, ശരീരം വേര്പെടുത്തിയ ശേഷം നിലനില്ക്കുമെങ്കിലും, ഇവിടെ ഇനി യാതൊരു ശക്തിയും ശേഷിക്കില്ല.
ശൃണു യുക്ത്യാ യയാ യോഗിതനുശ് ഛേദാദിഭിര് ഭ്രമൈഃ । നാക്രമ്യതേ മഹാബാഹോ ബഹുവര്ഷശതൈര് അപി
മഹാബാഹുവേ, യോഗിയുടെ ശരീരം വെട്ടിപ്പിരിച്ചാലോ മറ്റേതെങ്കിലും ബുദ്ധിമുട്ടുകളാലോ, നൂറുകണക്കിന് വര്ഷങ്ങള്ക്കു ശേഷവും എങ്ങനെ ബാധിക്കപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് യുക്തിപൂര്വ്വം കേള്ക്കു.
ചേതഃ പദാര്ഥേ പതതി യസ്മിന് യസ്മിന് യദാ യദാ । തന്മയം തദ് ഭവത്യ് ആശു തസ്മിംസ് തസ്മിംസ് തദാ തദാ
മനസ്സ് ഏത് വസ്തുവിലേക്കും, ഏത് സമയത്തും, ഏത് സ്ഥലത്തും പതിക്കുമ്പോള്, അതിവേഗം അതിന്റെ സ്വഭാവം തന്നെ ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
തഥാ ദൃഷ്ടാരി ഹി മനോ വികാരമ് ഉപഗച്ഛതി । ദൃഷ്ടമിത്രം ച ഹൃദ്യത്വം സ്വയമ് ഏവാഭിപദ്യതേ
അങ്ങനെ, മനസ്സ് ശത്രുവിനെ കണ്ടാല് അതില് കലഹം ഉണ്ടാകും; സുഹൃത്ത് കണ്ടാല് സ്വയം സ്നേഹവും സാന്ത്വനവും മനസ്സില് പകരും.
രാഗദ്വേഷവിഹീനേ തു പഥികേ പാദപേ ഗിരൌ । ഭവത്യ് അരാഗവിദ്വേഷം സ്വയമ് ഇത്യ് അനുഭൂയതേ
ആസ്വാദനവും വെറുപ്പും ഇല്ലാത്ത യാത്രക്കാരന്, മരത്തിന് സമീപമോ പർവ്വതത്തിൽ തന്നെയോ ആയാലും, ആസ്വാദനമില്ലായ്മയും വെറുപ്പില്ലായ്മയും സ്വാഭാവികമായി ഉണ്ടാകുന്നു, അതു തന്നെ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
മൃഷ്ടേ ലൌല്യമ് ഉപാദത്തേ ദുര്ഭോജ്യേ യാതി നസ്പൃഹാമ് । വൈരസ്യം യാതി കടുനി സ്വയമ് ഇത്യ് അനുഭൂയതേ
രുചികരമായ ഭക്ഷ്യത്തിന് ആഗ്രഹം ഉളവാകുന്നു, മോശം ഭക്ഷ്യത്തിന് ആഗ്രഹം ഇല്ലാതാകും, കയ്പുള്ളതിൽ സ്വയം വെറുപ്പ് തോന്നും — ഇതൊക്കെയും സ്വാഭാവികമായ അനുഭവങ്ങളാണ്.
സമസംവിദ്വിലാസാഢ്യേ യദ് യദാ യോഗിദേഹകേ । ഹിംസ്രം ചേതഃ പതത്യ് ആശു സമതാമ് ഏതി തത് തദാ
സമത്വബോധം നിറഞ്ഞ യോഗിയുടെ ശരീരത്തിൽ, മനസ്സ് എപ്പോഴെങ്കിലും ഹാനികരമായതിലേക്കു ചെല്ലുമ്പോൾ, അതു ഉടനെ സമത്വത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു.
സമം സദ്ഭാവമുക്തത്വാച് ഛേദാദൌ ന പ്രവര്തതേ । പാന്ഥോ വ്യര്ഥം പഥി ഗ്രാമേ യഥാ ഗ്രാമീണകര്മണി
സമത്വഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതിനാൽ, മുറിക്കൽ പോലുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ പങ്കാളിയാകുന്നില്ല; വഴിയാത്രക്കാരൻ ഗ്രാമത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ ഗ്രാമത്തിലെ കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടാത്തതുപോലെയാണ്.
യോഗിദേഹസമീപാത് തു ഗത്വാ പ്രാപ്നോതി ഹിംസ്രതാമ് । യദ് യദ് ഭവതി തത്രാശു തഥാരൂപം ന സംശയഃ
യോഗിയുടെ ശരീരത്തിനരികിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ, അതിന് ക്രൂരതയുണ്ടാകും; അവിടെ എന്ത് സംഭവിച്ചാലും അതേ രൂപം അതിവേഗം സ്വീകരിക്കും — ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ഇതി ഹിംസ്രൈര് മൃഗവ്യാഘ്രസിംഹകീടസരീസൃപൈഃ । ന ച്ഛിന്നാ വീതഹവ്യസ്യ തനുര് ഭൂതലശായിനീ
ഇങ്ങനെ ക്രൂരമായ മൃഗങ്ങൾ, കടുവ, സിംഹം, കീടങ്ങൾ, പാമ്പുകൾ എന്നിവ ആക്രമിച്ചിട്ടും, ഭൂമിയിൽ കിടക്കുന്ന വീതഹവ്യന്റെ ശരീരം നശിച്ചില്ല.
സര്വത്ര വിദ്യതേ സംവിത് കാഷ്ഠലോഷ്ടോപലാദികേ । സത്താസാമാന്യരൂപേണ സംസ്ഥിതാ ബാലമൂകവത്
കട്ട, മണ്ണ്, കല്ല് എന്നിവയിലുപോലും എല്ലായിടത്തും ബോധം നിലനിൽക്കുന്നു; അത് സകലത്തിൽ പൊതുവായുള്ള നിലയിൽ, ഒരു കുഞ്ഞുപോലോ മൗനിയായവനുപോലോ അപ്രത്യക്ഷമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
പോപ്ലൂയമാനാ തരലാ കേവലം പരിദൃശ്യതേ । തന്വീ പുര്യഷ്ടകേഷ്വ് ഏവ പ്രതിബിമ്ബം ജലേഷ്വ് ഇവ
അത് വളരെ സൂക്ഷ്മവും ചഞ്ചലവുമായ പ്രതിഫലനമായി എട്ടു ഘടകങ്ങളുള്ള ശരീരത്തിനുള്ളിലേയ്ക്ക് മാത്രം കാണപ്പെടുന്നു, വെള്ളത്തിൽ പ്രതിബിംബം കാണുന്നതുപോലെ.
തേന ഭൂജലവായ്വഗ്നിസംവിത്ത്യാ സമരൂപയാ । ന വികാരം തനുര് നീതാ വീതഹവ്യസ്യ രാഘവ
രാഘവ, ഭൂമി, വെള്ളം, വായു, അഗ്നി എന്നിവയിലെയും അവയുടെ ചൈതന്യവും ഒരുപോലെയായതിനാൽ, വീതഹവ്യന്റെ ശരീരത്തിൽ യാതൊരു മാറ്റവും സംഭവിച്ചില്ല.
അന്യച് ച ശൃണു ഹേ രാമ സ്പന്ദോ നാശസ്യ കാരണമ് । വികാരസ്യ ച ചിത്തോത്ഥോ വാതജോ വാ ജഗത്സ്ഥിതൌ
കൂടുതൽ കേൾക്കൂ രാമ, ഈ ലോകത്തിൽ ചലനം നാശത്തിന് കാരണമാകുന്നു; മാറ്റങ്ങൾ മനസ്സിൽ നിന്നോ വായുവിൽ നിന്നോ ഉദയിക്കുന്നു.
പ്രാണാനാം പ്രാണതാ സ്പന്ദാത് തച്ഛാന്തൌ തേ ദൃഷത്സമാഃ । യതസ് സ്ഥിതാ ധാരണയാ തേനാനഷ്ടാസ്യ സാ തനുഃ
പ്രാണശക്തിക്ക് ജീവൻ നൽകുന്നത് ചലനമാണ്; അതു നിൽക്കുമ്പോൾ അവ ശൂന്യമായി മാറുന്നു. ആ ശക്തി നിലനിർത്തിയതിനാൽ അവന്റെ ശരീരം നഷ്ടമായില്ല.
സബാഹ്യാഭ്യന്തരം സ്പന്ദശ് ചേതസോ വാതജോ ഽഥ വാ । ന യസ്യ വിദ്യതേ തസ്യ ദൂരസ്ഥൌ വികൃതിക്ഷയൌ
ശരീരത്തിനകത്തോ പുറത്തോ മനസ്സിന്റെ ചലനമോ വായുവിന്റെ ചലനമോ ഇല്ലെങ്കിൽ, ആ വ്യക്തിക്ക് മാറ്റവും നാശവും വളരെ ദൂരെയായിരിക്കും.
സബാഹ്യാഭ്യന്തരം ശാന്തേ സ്പന്ദേ തത്ത്വവിദാം വര । ധാതവസ് സംസ്ഥിതിം ദേഹേ ന ത്യജന്തി കദാചന
അകത്തും പുറത്തും എല്ലാം ശാന്തമായിരിക്കുമ്പോള്, സത്യത്തെ അറിയുന്നവരില് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ശരീരത്തിലെ ഘടകങ്ങള് ഒരിക്കലും അവയുടെ സ്ഥാനം വിട്ട് പോകുന്നില്ല.
സംശാന്തേ ദേഹഗേഹസ്ഥേ പ്രസ്പന്ദേ ചിത്തവാതയോഃ । ധാതവോ മൈരവം സ്ഥൈര്യം യാന്തി സംസ്തമ്ഭിതാത്മകാഃ
ശരീരമെന്ന വീടും മനസ്സിന്റെയും ശ്വാസത്തിന്റെയും പ്രവാഹവും പൂര്ണമായും ശാന്തമായിരിക്കുമ്പോള്, ശരീരത്തിലെ ഘടകങ്ങള് പാരദത്തിന്റെ സാരമായ അചഞ്ചലതയും സ്ഥിരതയും നേടുന്നു.
തഥാ ച ദൃശ്യതേ ലോകേ സ്പന്ദശാന്തൌ ദൃഢാ സ്ഥിതിഃ । ദാരൂണാമ് ഇവ ധീരാണാം സര്വാങ്ഗാനാമ് അചോപതാമ്
ഇങ്ങനെ ലോകത്ത് കാണപ്പെടുന്നത്, ചലനം നില്ക്കുമ്പോള് ഉറപ്പുള്ള സ്ഥിരത ഉണ്ടാകുന്നു എന്നതാണ്. ശക്തമായ മരത്തില് എല്ലാപ്രദേശങ്ങളും അചഞ്ചലമായി നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ.
ഇതി വര്ഷസഹസ്രാണി ദേഹാ ജഗതി യോഗിനാമ് । ന ക്ലിദ്യന്തി ന ഭിദ്യന്തേ ഽഭഗ്നവജ്രലവാ ഇവ
ഇങ്ങനെ ആയിരക്കണക്കിന് വര്ഷങ്ങളോളം, യോഗികളുടെ ശരീരങ്ങള് ലോകത്ത് ചിതറുകയോ തകരുകയോ ചെയ്യാതെ, തകര്ന്നിട്ടില്ലാത്ത വജ്രത്തിന്റെ തൂണുപോലെ നിലനില്ക്കുന്നു.
തദൈവ വീതഹവ്യോ ഽസൌ ശൃണു കിം നോപശാന്തവാന് । ദേഹമ് ഉത്സൃജ്യ തത്ത്വജ്ഞോ ജ്ഞാതജ്ഞേയതയാ പരഃ
അപ്പോഴുതന്നെ, വീതഹവ്യ, കേൾക്കൂ: അവൻ എങ്ങനെ സമാധാനം പ്രാപിച്ചില്ല? സത്യം അറിഞ്ഞവൻ, അറിയുന്നവനും അറിയപ്പെടുന്നവനും ഒന്നാണെന്നു മനസ്സിലാക്കി, ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് പരമാവധി ഉയർന്നവനായി.
യേ ഹി വിജ്ഞാതവിജ്ഞേയാ വീതരാഗാ മഹാധിയഃ । വിച്ഛിന്നഗ്രന്ഥയസ് സര്വേ തേ സ്വതന്ത്രാസ് തനൌ സ്ഥിതാഃ
അറിയുന്നവനും അറിയപ്പെടുന്നവയും മനസ്സിലാക്കിയവരും, ആസക്തി ഇല്ലാത്തവരും, വലിയ ബുദ്ധിയുള്ളവരും, എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും വിച്ഛേദിച്ചവരും, ശരീരത്തിൽ തന്നെ സ്വതന്ത്രരായി തുടരുന്നു.
ഏവം വാപി ച കര്മാണി പ്രാക്തനാന്യ് ഐഹികാനി വാ । വാസനാ വാ ന തേഷാം തച് ചേതോ നിയമയന്ത്യ് അലമ്
ഇങ്ങനെ, പഴയതോ ഇപ്പോഴത്തെതോ ആയ പ്രവർത്തികളും, മനസ്സിലെ ആഗ്രഹങ്ങളും, ഇവയിൽ ഒന്നും അത്തരത്തിലുള്ളവരുടെ മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കാനാവില്ല.
തേന തത്ത്വവിദാം താത കാകതാലീയവന് മനഃ । യദ് യദ് ഭാവയതി ക്ഷിപ്രം തത് തദ് ആശു കരോത്യ് അലമ്
അതുകൊണ്ട്, സത്യം അറിഞ്ഞവരുടെ മനസ്സ് കാക്ക തേങ്ങയിലിരുന്നപോലെ, എന്ത് ആലോചിച്ചാലും അതു വേഗത്തിൽ പൂർണ്ണമായി നടപ്പാക്കുന്നു.
കാകതാലീയയോഗേന വീതഹവ്യസ്യ സംവിദാ । സാമ്പ്രതം ജീവിതം ബുദ്ധം തദ് ഏവാശു സ്ഥിരീകൃതമ്
അപ്രതീക്ഷിതമായ ഒരു സംഗമത്തിലൂടെ, വീതഹവ്യന്റെ ബോധം കൊണ്ടു അവന്റെ ഉണർന്നിരിക്കുന്ന ജീവൻ ഉടനടി സ്ഥിരമായിത്തീർന്നു.
യദാ തു തസ്യ പ്രതിഭാ വിദേഹോന്മുഖതാം ഗതാ । തദാ വിദേഹമുക്തോ ഽഭൂദ് അസൌ സ്വാതന്ത്ര്യസംസ്ഥിതിഃ
അവന്റെ മനസ്സിന് ശരീരമില്ലാത്ത അവസ്ഥയിലേക്കു തിരിഞ്ഞപ്പോൾ, അപ്പോൾ അവൻ ശരീരബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, സ്വാതന്ത്ര്യത്തിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊണ്ടു.