ഗച്ഛതസ് തിഷ്ഠതശ് ചൈവ തസ്യേയമ് അഭവദ് ധൃദി । വിനോദായ സ്വചിത്തസ്യ കഥാ സ്വമനസാ സഹ
അവൻ നടക്കുമ്പോഴും നിൽക്കുമ്പോഴും, തന്റെ മനസ്സിനെ കഥകളിലൂടെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനും, സ്വന്തം ചിന്തകളോടൊപ്പം മനസ്സിനെ വിനോദിപ്പിക്കാനും ഇഷ്ടപ്പെട്ടു.
അവ്യയേന്ദ്രിയവര്ഗേശ മനശ് ശമവതാ ത്വയാ । പശ്യാനന്ദസുഖം കീദൃഗ് ഇദമ് ആസാദിതം തതമ്
ക്ഷയമില്ലാത്ത ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ അധിപതിയായ നീ, ശാന്തമായ മനസ്സോടെ ഈ പരിപൂർണ്ണമായ ആനന്ദസുഖം എങ്ങനെ ലഭിച്ചുവെന്ന് നോക്കു.
ഏഷൈവാനാരതം തസ്മാന് നീരാഗൈവ ദശാ ത്വയാ । അവലമ്ബ്യാ പരിത്യാജ്യം ചാപലം ചലതാം വര
അതിനാൽ, നിരാശയും ആസക്തിയും ഇല്ലാത്ത ഈ അവസ്ഥ തന്നെ നീ ഉറപ്പോടെ നിലനിർത്തണം; മനസ്സിന്റെ ചഞ്ചലതയെ, സ്ഥിരതയുള്ളവനേ, നീ വിട്ടുകളയണം.
ഭോ ഭോ ഇന്ദ്രിയചൌരാ ഹേ ഹതാശാ ഹതനാമകാഃ । യുഷ്മാകം നായമ് ആത്മാസ്തി ന ഭവന്തസ് തഥാത്മനി
ശ്രദ്ധിക്കൂ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കവർച്ച ചെയ്യുന്നവരേ, ആശകളും പേരുകളും നഷ്ടപ്പെട്ടവരേ! ഈ ആത്മാവ് നിങ്ങളുടേതല്ല; അതുപോലെ, നിങ്ങൾക്കും ആത്മാവിൽ അങ്ങനെ സ്ഥാനം ഇല്ല.
വ്രജതാശു വിനാശാന്തമ് ആശാ വോ വിഫലീകൃതാഃ । ന സമര്ഥാസ് സമാക്രാന്തൌ ഭവന്തോ ഭങ്ഗുരാശ്രയാഃ
നിങ്ങൾ വേഗത്തിൽ നശിപ്പിക്കുന്ന അവസാനം എത്തുമ്പോൾ, നിങ്ങളുടെ എല്ലാ പ്രതീക്ഷകളും ഫലമില്ലാത്തവയാകും; ദുർബലമായ ആശ്രയത്തിൽ വിശ്രമിക്കുന്നതിനാൽ, പിടിച്ചെടുക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് കഴിയില്ല.
വയമ് ആത്മേതി യൈഷാ വോ ബഭൂവ കില വാസനാ । തത്ത്വവിസ്മൃതിജാ സാ ഹി ദൃഷ്ടരജ്ജുഭുജങ്ഗവത്
ഞാൻ ആത്മാവാണ് എന്ന ധാരണ നിങ്ങൾക്കുണ്ടായിരുന്നത്, സത്യം മറന്നതിന്റെ ഫലമാണ്; കയറിനെ കണ്ടു പാമ്പ് എന്ന് തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെയാണ് അത്.
അനാത്മന്യ് ആത്മതാ സൈഷാ സൈഷാ വസ്തുന്യ് അവസ്തുതാ । അവിചാരാദ് ബഭൂവേഹ വിചാരേണ ക്ഷയം ഗതാ
സ്വയം അല്ലാത്തതിൽ ആത്മാഭിമാനം കാണുന്നതും, യാഥാർത്ഥ്യമല്ലാത്തതിൽ യാഥാർത്ഥ്യം കാണുന്നതും, ഇവയെല്ലാം അന്വേഷിക്കാതിരിപ്പിന്റെ ഫലമാണ്. അന്വേഷിച്ചാൽ ഇവ ഒടുവിൽ അപ്രത്യക്ഷമാകും.
ഭവന്തോ ഽന്യേ വയം ചാന്യേ ബ്രഹ്മാന്യത് കര്തൃതാ പരാ । അന്യോ ഭോക്താന്യ ആദത്തേ കോ ദോഷഃ കസ്യ കീദൃശഃ
ചിലരെ 'മറ്റുള്ളവർ' എന്നും നമ്മളെ 'മറ്റുള്ളവർ' എന്നും വിളിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മം വേറെയാണെന്ന്, പരമൻ ചെയ്യുന്നവനാണെന്ന്, മറ്റൊരാൾ അനുഭവിക്കുന്നവനാണ്, മറ്റൊരാൾ എടുത്തുകൊള്ളുന്നു—ഇവയിൽ ആരുടെ തെറ്റാണ്, എങ്ങനെയൊരു തെറ്റാണ് അത്?
വനേഭ്യോ ദാരു സഞ്ജാതം രജ്ജവോ വേണുചര്മണീ । വാസീ ചായഃഫലാന്യ് ഏവം തക്ഷാ ഗ്രാസാര്ഥമ് ഉദ്യതഃ
മരങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നിന്ന് മരം ലഭിക്കുന്നു, വള്ളിയിൽ നിന്ന് കയറും, മൃഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ത്വക്കും, ഇരുമ്പ് കല്ലിൽ നിന്ന് വാളും ഉണ്ടാകുന്നു; ഇങ്ങനെ, തച്ചൻ തന്റെ ഉപജീവനത്തിനായി ഈ വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് ജോലി ചെയ്യുന്നു.
ഇത്ഥം യഥേഹ സാമഗ്ര്യാ സ്വശക്തിസ്ഥപദാര്ഥയാ । സമ്പന്നഃ കാകതാലീയാദ് രഥോ ഗൃഹവരാകൃതിഃ
ഇങ്ങനെ, ഓരോ വസ്തുവും അതിന്റെ സ്വഭാവശക്തിയോടെ ഒരുമിച്ചാൽ, രഥമോ വീട്ടോ പോലെയുള്ളത് സജ്ജമാവുന്നു; ചിലപ്പോൾ കാക്ക താളിൽ ഇരിക്കുന്നതുപോലെ, യാദൃശ്ചികമായും ഇത് സംഭവിക്കാം.
സമ്പന്നഃ കാകതാലീയാത് സ്വശക്തിനിരതേന്ദ്രിയഃ । തഥൈവ കില കായോ ഽയം കേവ കസ്യാത്ര ഖണ്ഡനാ
പക്ഷിയെത്തി കുരുവിയുടെ തലയില് ഇരിക്കുന്നതുപോലെ, യാദൃശ്ചികമായിട്ടാണ് ഈ ശരീരം രൂപംകൊള്ളുന്നത്. അതിന്റെ ഭാഗങ്ങള്ക്ക് സ്വന്തം ഇച്ഛയോ ശക്തിയോ ഇല്ല. അങ്ങനെ ആയിരിക്കുമ്പോള് ഇതിനെ ആരാണ് യഥാര്ഥത്തില് തള്ളിക്കളയാന് കഴിയുക?
വിസ്മൃതിര് വിസ്മൃതാ ദൂരം സ്മൃതിസ് സ്ഫുടമ് അനുസ്മൃതാ । സത് സജ് ജാതമ് അസച് ചാസത് ക്ഷയി ക്ഷീണം സ്ഥിരം സ്ഥിതമ്
മറവു മറന്നുപോകുന്നു, അകലെക്കു മാറുന്നു; ഓര്മ്മ തെളിഞ്ഞു മനസ്സിലാവുന്നു. യഥാര്ഥം യഥാര്ഥമായി, അസത്യം അസത്യമായിത്തീരുന്നു. നശിക്കേണ്ടത് നശിക്കുന്നു, സ്ഥിരമായത് സ്ഥിരമായി നിലനില്ക്കുന്നു.
ഏവംവിധേന ഭഗവാന് വിചാരേണ മഹാതപാഃ । സോ ഽതിഷ്ഠന് മുനിശാര്ദൂലോ ബഹൂന് വര്ഷഗണാന് ഇഹ
ഇങ്ങനെ ആലോചനയില് നിലകൊണ്ട മഹാതപസ്സായ ഭാഗവാന് ഈ ലോകത്ത് അനേകം വര്ഷങ്ങള് കഴിഞ്ഞു.
അപുനര്ഭവനായൈവ യത്ര ചിന്താന്തമ് ആഗതാ । മൂഢതാ ച സുദൂരസ്ഥാ തത്രാസാവ് അവസത് സദാ
ചിന്ത അവസാനിക്കുന്നിടത്തും ഭ്രമം ദൂരെയായിടത്തും, തിരിച്ചുവരാതിരിക്കാന് മനസ്സോടെ അവന് എപ്പോഴും അവിടെ വസിച്ചു.
യഥാഭൂതപദാര്ഥൌഘദര്ശനോത്ഥമ് അനന്തകമ് । ധ്യാനാശ്വാസനമ് ആലമ്ബ്യ സോ ഽവസത് പുരുഷസ് സദാ
സകല വസ്തുക്കളെയും യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ കാണുന്ന ധ്യാനശ്വാസം ആശ്രയിച്ച് ആ പുരുഷൻ എപ്പോഴും നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
ഹേയാദേയസമാസങ്ഗത്യാഗാദാനദൃശോഃ ക്ഷയേ । പദേ പരമപൂര്ണാത്മാ സോ ഽവസത് സ്വാന്തശാന്തിദേ
സ്വീകരിക്കലിന്റെയും ഉപേക്ഷിക്കലിന്റെയും ഭാവങ്ങൾ അവസാനിപ്പിച്ച്, എടുക്കലും വിട്ടുകളയലും ഇല്ലാതാക്കി, പരിപൂർണ്ണമായ ആത്മാവിൽ, തന്റെ മനസ്സിന്റെ ശാന്തിയിൽ, അവൻ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
സോ ഽഗസ്ത്യപുത്രോ ഭഗവാന് വീതഹവ്യോ വിവാസനഃ । വിദേഹമുക്തതാം പ്രാപ്തോ യഥാ കാലേന തച് ഛൃണു
അഗസ്ത്യന്റെ പുത്രനായ ഭഗവാൻ വീതഹവ്യൻ, സന്ന്യാസി, ദേഹമില്ലാത്ത മോക്ഷാവസ്ഥയിൽ എത്തി. അതു എങ്ങനെ സംഭവിച്ചുവെന്നു നീ കേൾക്കു.
ത്രിംശദ്വര്ഷസഹസ്രാണി സപ്തവര്ഷശതാനി ച । പുണ്യാശ്രമ ഉഷിത്വേഹ തഥാ മേരൌ സുരാലയേ
മുപ്പതിനായിരം വർഷവും ഏഴു നൂറ് വർഷവും അവൻ ഈ ഭൂമിയിലെ പുണ്യാശ്രമത്തിൽ, അതുപോലെ ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലമായ മെറു പർവതത്തിലും പാർത്തു.
വീതഹവ്യമുനേര് ആസീദ് ഇച്ഛാനിച്ഛാച്ഛചേതസഃ । വിദേഹേ കേവലീഭാവേ സീമാന്തേ ജന്മകര്മണാമ്
വീതഹവ്യമുനിക്ക് ആഗ്രഹവും ദ്വേഷവും ഇല്ലാത്ത മനസ്സോടെ, ശരീരബോധം വിട്ടു, ജനനവും കര്മവും അവസാനിക്കുന്ന അതിരിലെത്താനായി.
സംസാരാസങ്ഗസന്ത്യാഗരസാസവവരേച്ഛയാ । വിവേശ സ തയൈകാന്തേ വിന്ധ്യാദ്രേര് ഹേമകന്ദരമ്
ലോകബന്ധങ്ങളോടുള്ള ആസക്തി വിട്ടുമാറാനുള്ള അമൃതം തേടി, ഏകാന്തതയില് വിന്ദ്യപര്വ്വതത്തിലെ പൊന്നുകൊവിലകിലേക്ക് അദ്ദേഹം കടന്നു入り.
അപുനസ്സങ്ഗമായാശു ജഗജ്ജാലമ് അവേക്ഷ്യ സഃ । ബദ്ധപദ്മാസനം സ്ഥിത്വാ തത്രോവാചാത്മനാത്മനി
ഇനി ഒരിക്കലും ഈ ലോകമയജാലത്തില് കുടുങ്ങേണ്ടതില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അവിടെ പാദ്മാസനത്തില് ഇരുന്ന്, തന്റെ ഉള്ളിലേക്കു തന്നെ സംസാരിച്ചു.
രാഗ നീരാഗതാം ഗച്ഛ ദ്വേഷ നിര്ദ്വേഷതാം വ്രജ । ഭവദ്ഭ്യാം സുചിരം കാലമ് ഇഹ പ്രക്രീഡിതം മയാ
ആസക്തിയേ, നീ ആശക്തരഹിതത്വത്തിലേക്ക് പോവുക; ദ്വേഷമേ, നീ ദ്വേഷരഹിതത്വം നേടുക; നിങ്ങളെ കൂടെ കൊണ്ടു ഞാന് വളരെ കാലം ഇവിടെ കളിച്ചു കഴിഞ്ഞു.
ഭോഗാ നമോ ഽസ്തു യുഷ്മഭ്യം ജന്മകോടിശതാന്യ് അഹമ് । ഭവദ്ഭിര് ലാലിതോ ലോകേ ലാലകൈര് ഇവ ബാലകഃ
ഭോഗങ്ങളേ, നിങ്ങളെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. അനേകം ജന്മങ്ങൾക്കാലം, ഈ ലോകത്ത് ഞാൻ നിങ്ങളാൽ സ്നേഹത്തോടെ വളർത്തപ്പെട്ട ഒരു കുട്ടിയെ പോലെ ആയിരുന്നു.
ഇമാമ് അപി പരാം പുണ്യാം നിര്വാണപദവീമ് അഹമ് । യേന വിസ്മാരിതസ് തസ്മൈ സുഖായാസ്തു നമോ നമഃ
ഈ പരമമായ ശുഭമായ നിർവാണപദവിയും ഞാൻ നേടിയത്, അതിലൂടെ സന്തോഷത്തിനായി മറവിയുണ്ടായതിനു, അതിന് വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം.
ത്വദുത്തപ്തേന ഹേ ദുഃഖ മയാത്മാന്വിഷ്ട ആദരാത് । തസ്മാത് ത്വദുപദിഷ്ടോ ഽയം മാര്ഗോ മമ നമോ ഽസ്തു തേ
ദു:ഖമേ, നിന്റെ കഠിനത്വം കൊണ്ടാണ് ഞാൻ ആത്മാവിനെ ആകാംക്ഷയോടെ അന്വേഷിച്ചത്. അതിനാൽ, നീ എന്നെ കാണിച്ച ഈ വഴി കൊണ്ടു നിന്നെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.
ത്വത്പ്രസാദേന ലബ്ധേയം ശീതലാ പദവീ മയാ । ദുഃഖ നാമ്നൈവ ദുഃഖം ത്വം സുഖദാത്മന് നമോ ഽസ്തു തേ
നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ ഈ ശാന്തമായ നിലയിൽ എത്തി. ദു:ഖം എന്ന പേരിൽ മാത്രമാണ് ദു:ഖം; നീ തന്നെയാണ് സന്തോഷം നൽകുന്നവൻ, നിന്നെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.
കല്യാണമ് അസ്തു തേ മിത്ര സംസാരാസാരജീവിതാ । ദേഹ സ്ഥിതിര് ഇയം യാമോ വയമ് ആത്മീയമ് ആസ്പദമ്
സുഹൃദേ, നിനക്ക് എല്ലാ ശുഭവും ഉണ്ടാവട്ടെ. നീ ലോകബന്ധങ്ങളുടെ സാരമില്ലാത്ത ജീവിതം നയിക്കുന്നവനാണ്. ഈ ശരീരം നമുക്ക് ഒരു താമസസ്ഥലമായിരിക്കുന്നു; നാം നമ്മുടെ ആത്മാവിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
പ്രായോ ജഡാനാം ജന്തൂനാമ് അഹോ നു വിഷമാ ഗതിഃ । ദേഹേനാപി വിയുജ്യേ ഽഹം ഭൂത്വാ ജന്മശതാന്യ് അപി
അറിയില്ലാത്ത ജീവികൾക്ക് ഭാവി വളരെ കഠിനമാണ്. ശരീരത്തിൽ നിന്നു വേർപെട്ടിട്ടും ഞാൻ നൂറുകണക്കിന് ജന്മങ്ങൾ അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മിത്ര കായ മയാ ന ത്വം ത്യജ്യസേ ചിരബാന്ധവ । ത്വയൈവാത്മന്യ് ഉപാനീതാ സ്വാത്മജ്ഞാനവശാത് ക്ഷതിഃ
ശരീരമേ, നീ എന്റെ പഴയ സുഹൃത്ത് തന്നെയാണ്; ഞാൻ നിന്നെ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടില്ല. നീ തന്നെയാണ് ആത്മജ്ഞാനം എന്നെക്കൊണ്ട് നേടിപ്പിച്ചത്, അതിനാൽ എന്റെ ഉള്ളിൽ മാറ്റം സംഭവിച്ചു.
അധിഗമ്യാത്മവിജ്ഞാനമ് ആത്മനാശഃ കൃതസ് ത്വയാ । ദേഹേ നാന്യേന ഭഗ്നോ ഽസി ത്വയൈവൈതദ് ഉപാസിതമ്
ആത്മവിജ്ഞാനം നേടിയതോടെ, നീ തന്നെ നിന്നെ അശേഷം മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. ശരീരത്തിൽ മറ്റൊരുവൻ നിന്നെ തകർത്തതല്ല; നീ തന്നെയാണ് ഇതെല്ലാം നടത്തിയത്.