നരാമരജഗദ്രൂപൈര് ബ്രാഹ്മീ ശക്തിര് ഉദേത്യ് അലമ് । സാമുദ്രീ കണകല്ലോലജാലൈര് വേലേവ വല്ഗതി
ദേവന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും ലോകങ്ങളുടെയും രൂപത്തില് ദൈവശക്തി പൂര്ണമായി ഉദയിക്കുന്നു. സമുദ്രത്തീരത്ത് അനേകം പൊന്നുലവുകള് തിളങ്ങുന്നതുപോലെ അതും പ്രകാശിക്കുന്നു.
ചിന്മയം ചിദ്ഭവന് മൂഢ തത് തസ്മാത് പരമാത് പദാത് । നിത്യമ് അവ്യതിരിക്തം ത്വം കിമ് അന്യത് പരിശോചസി
അറിയാതെ ഇരിക്കുന്നവനേ, നീ ബോധം കൊണ്ടു ജനിച്ച ബോധമാണ്, ആ പരമാവസ്ഥയില് നിന്നുള്ളവന്. നീ എപ്പോഴും അതില് നിന്ന് വേറില്ല. പിന്നെ നീ മറ്റെന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?
സര്വഗം സര്വഭാവസ്ഥം സര്വരൂപം ഹി തത് പദം । തത്പ്രാപ്തൌ സര്വമ് ഏവാശു പ്രാപ്തം ഭവതി സര്വദാ
ആ അവസ്ഥ എല്ലായിടത്തും, എല്ലാ ജീവികളിലും, എല്ലാ രൂപങ്ങളിലും നിലകൊള്ളുന്നു. അതിനെ പ്രാപിച്ചാല് എല്ലാം ഉടനടി എന്നും പ്രാപിച്ചവനാകുന്നു.
ന ത്വമ് അസ്തി ന ദേഹോ ഽസ്തി ബ്രഹ്മാസ്തീഹ മഹത് സ്ഫുരത് । അഹം ത്വമ് ഇതി നിഷ്ഷ്യന്ദൈസ് സ്ഫുരത്യ് ആര്തിര് ഹി കസ്യ കാ
നീ ഇല്ല, ഈ ശരീരം ഇല്ല; ഇവിടെ വെളിച്ചം പകരുന്നത് മഹാബ്രഹ്മം മാത്രം. 'ഞാനും നീയും' എന്ന ഭാവങ്ങൾ ഒടുക്കം തീർന്നാൽ, ആര്ക്ക് ദു:ഖം ഉണ്ടാകാനാകും?
ആത്മാ ചേത് ത്വം തദ് ആത്മൈവ സര്വഗോ ഽസ്തീഹ നേതരഃ । ആത്മനോ ഽന്യജ് ജഡം ത്വം ചേത് തത് ത്വം നാസ്ത്യ് അസ്യ് അവിദ്വപുഃ
നീ ആത്മാവാണെങ്കിൽ, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ആത്മാവു മാത്രമേ ഇവിടെ ഉണ്ടാകൂ, വേറൊന്നുമില്ല. നീ ആത്മാവിന് പുറത്തുള്ളതാണെങ്കിൽ, നീ ജഡം മാത്രമാണ് — അങ്ങനെയൊരാൾക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ അസ്തിത്വം ഇല്ല.
ആത്മൈവ സര്വം ത്രിജഗത് തദന്യത് തു നകിഞ്ചന । തന് നകിഞ്ചിത് ത്വമ് ആത്മാന്യദ് യദി തത് ത്വം നകിഞ്ചന
മൂന്നു ലോകവും ആത്മാവു തന്നെയാണ്; അതിന് പുറമെ ഒന്നുമില്ല. അതിനാൽ, നീ ആത്മാവാണെങ്കിൽ, നിന്നിൽ നിന്ന് വേറൊന്നുമില്ല; നീ ആത്മാവല്ലെങ്കിൽ, നീ ഒന്നുമല്ല.
അഹം ത്വ് ഇദമ് ഇദം തന് മേ ഇതി വ്യര്ഥം കിമ് ഈഹസേ । അസദ്വപുഃ കിം സ്ഫുരതി ശശശൃങ്ഗേണ കോ ഹതഃ
'ഞാൻ ഇതാണ്, ഇത് എന്റേതാണ്' എന്നുപറഞ്ഞ് നീ എന്തിനാണ് വെറുതെ ശ്രമിക്കുന്നത്? ഇല്ലാത്ത ശരീരത്തിൽ നിന്ന് എന്ത് ഉരുത്തിരിയും? മുയലിന് കൊമ്പ് ഉണ്ടെന്നു കരുതി ആരെ കൊല്ലാനാകും?
തൃതീയാ കല്പനാ നാസ്തി ചിജ്ജഡാംശേതരാ ശഠ । ഛായാഹസനയോര് മധ്യേ തൃതീയേവാനുരഞ്ജനാ
ചൈതന്യവും ജഡതയും ഒഴികെ മൂന്നാമത്തെ ഒരു ഭാവനയില്ല, കപടനായവനേ. നിഴലിനും വെളിച്ചത്തിനുമിടയിൽ മൂന്നാമത്തെ ഒരു നിറം ഇല്ലാത്തതുപോലെയാണ് ഇത്.
സത്യാവലോകനാജ് ജാതേ ചിത്ത്വജാഡ്യദൃശോഃ ക്ഷയേ । സമ്പദ്യതേ യത് തത് ത്വ് അജ്ഞ സ്വസംവേദനമാത്രകമ്
സത്യമായുള്ള വിവേചനത്തിലൂടെ മനസ്സിന്റെയും ജഡതയുടെയും അനുഭവം അവസാനിക്കുമ്പോൾ ശേഷിക്കുന്നത്, അജ്ഞാനിയേ, ശുദ്ധമായ ആത്മബോധം മാത്രമാണ്.
തേന മൂഢ ന കര്തൃ ത്വം ന ഭോക്തൃ ത്വം ന ചാപ്യ് അസി । തദ് ഏവാസി പരം ബ്രഹ്മ ത്യജ മൌര്ഖ്യം ഭവാത്മകമ്
അതിനാൽ, മൂടനായവനേ, നീ ചെയ്യുന്നവനല്ല, അനുഭവിക്കുന്നവനുമല്ല, മറ്റൊന്നുമല്ല; നീ അതിയായ ബ്രഹ്മം മാത്രമാണ്. ഭാവനയിൽ നിന്നുള്ള മൗഢ്യം ഉപേക്ഷിച്ചുകൊൾ.
കേവലം ത്വ് അജ്ഞവിഷയമ് ഉപദേശാര്ഥസിദ്ധയേ । ത്വയാ കരണഭൂതേന കരോത്യ് ആത്മേതി കഥ്യതേ
അജ്ഞാനികൾക്ക് ഉപദേശം നൽകാൻ വേണ്ടി മാത്രം, നീ ഒരു ഉപാധിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, അതിനാൽ നിന്നെ ആത്മാവ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
അസത്സ്വരൂപം കരണം ജഡം നിരവലമ്ബനമ് । ന സ്പന്ദതേ ന പ്ലവതേ കര്തൃസമ്ബോധനം വിനാ
അസത്യമുള്ളതും ജഡമായതും ആശ്രയമില്ലാത്തതുമായ ഉപകരണം, ചെയ്യുന്നവനെ ഉദ്ദേശിച്ചില്ലെങ്കിൽ, സ്വയം ചലിക്കുകയോ പ്രവർത്തിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.
അകര്തുഃ കരണസ്യാജ്ഞ ശക്തിഃ കാചിന് ന വിദ്യതേ । ദാത്രസ്യ ലാവകാഭാവേ കര്തും കിമ് ഇവ ശക്തതാ
ചെയ്യുന്നവനില്ലാത്ത ഉപകരണത്തിന് ഒരു ശക്തിയും ഇല്ല, അജ്ഞാനിയേ; ദാനിക്കുന്നവൻ ഇല്ലെങ്കിൽ ദാനം ചെയ്യാൻ എന്ത് ശക്തിയുണ്ടാകും?
ഖഡ്ഗപ്രഹാരവിച്ഛേദക്രിയായാം പുംസി ശക്തതാ । ന ഖഡ്ഗേ സുജഡേ കൃത്തസര്വാങ്ഗേ ഽപ്യ് അസ്തി ശക്തതാ
വാൾകൊണ്ട് വെട്ടുന്ന പ്രവർത്തിയിൽ ശക്തി മനുഷ്യനിലാണ്; വാൾ എത്രയൊക്കെ ജഡമായിട്ടും, മുഴുവനായി തകർന്നതായാലും അതിൽ സ്വതന്ത്രമായ ശക്തിയില്ല.
തസ്മാന് നാസി സഖേ കര്തൃ മാ വ്യര്ഥം ദുഃഖഭാഗ് ഭവ । പരാര്ഥം ക്ലേശിതാ മൂര്ഖ പ്രാകൃതേഷു ന ശോഭതേ
അതിനാൽ സഖാവേ, നീ ചെയ്യുന്നവൻ അല്ല — വെറുതെ ദു:ഖം അനുഭവിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല; മറ്റുള്ളവരുടെ കാരണമായി പ്രയാസപ്പെടുന്നത് ബുദ്ധിമാന്മാർക്ക് യോജിക്കുന്നതല്ല.
ഈശ്വരോ നേദൃശശ് ശോച്യോ യസ് ത്വയോപകൃതോ ഭവേത് । നൈവ തസ്യ കൃതേനാര്ഥോ നാകൃതേനേഹ കശ്ചന
ഭഗവാനെ ഇങ്ങനെ കരുണിക്കേണ്ടതില്ല — നീ അവനു ഉപകാരമുണ്ടാക്കിയാലോ ഇല്ലാതെയോ, അവന് ഒന്നും ലഭിക്കുകയോ നഷ്ടപ്പെടുകയോ ഇല്ല.
സര്വം തൂപകരോമ്യ് ഏനമ് ഇതി കേവലമ് അല്പധീഃ । ക്ലിശ്യതേ ച സതാം ത്വ് അര്ഥോ ന കശ്ചിദ് ഉപയുജ്യതേ
'ഞാൻ ഇതിന് മുഴുവനും ഉപകാരമാകും' എന്നതുപോലെ ചുരുങ്ങിയ ബുദ്ധിയുള്ളവരാണ് ചിന്തിച്ച് വിഷമിക്കുന്നത്; സന്മാർഗ്ഗികൾക്ക് അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതിൽ യാതൊരു പ്രയോജനവും ഇല്ല.
കര്തുര് ഭോഗേശ്വരസ്യൈവമ് അഥ ചേദ് അനുവര്തസേ । തദ് അസ്യ കാചിന് നേച്ഛേഹ തൃപ്തത്വാത് സര്വദൈവ ഹി
ഭോഗത്തിന്റെയും സൃഷ്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ ഉടമയെന്ന നിലയിൽ നീ അവന്റെ ഇച്ഛയെ പിന്തുടർന്നാൽ, അവൻ എപ്പോഴും തൃപ്തനാകയാൽ ഇവിടെ അവനു ഒന്നിനും ആഗ്രഹമില്ല.
അകൃത്രിമാവഭാസേന സര്വഗേന ചിദാത്മനാ । ഏകേനൈവേദമ് ആപൂര്ണം കല്പനൈവാസ്തി നേതരാ
സ്വാഭാവികമായ പ്രകാശമുള്ള സർവ്വജ്ഞനായ ചൈതന്യാത്മാവിലൂടെ ഈ ലോകം മുഴുവൻ ഒന്നായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; യാഥാർത്ഥത്തിൽ ഭാവന മാത്രമേയുള്ളൂ, മറ്റൊന്നുമില്ല.
ഏകാനേകാവഭാസേന സമസ്തേന തതാത്മനാ । ആത്മന്യ് ഏവാത്മനൈവാന്തഃ ക്രിയതേ കിം കിമ് ഇഷ്യതേ
ഒന്നായും പലതായും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ആ സത്യസ്വരൂപം എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതു തന്നെ അതിന്റെ ഉള്ളിൽ, അതിന്റെ സ്വയംകൊണ്ടു തന്നെ എല്ലാം ചെയ്യുന്നു. പിന്നെ എന്താണ് വേണമെന്ന് ചോദിക്കാനുണ്ട്?
ത്വാദൃശസ്യ തു ദൃഷ്ട്യൈവ ക്ഷുബ്ധതാ ജായതേ മുധാ । ആലോക്യ രാജമഹിഷീം മനോ മദമയീം യഥാ
നിന്റെ പോലുള്ളവർക്കു, കണ്ടുമാത്രം മനസ്സിൽ കലക്കം ഉണ്ടാകുന്നു. രാജ്ഞിയെ കണ്ടപ്പോൾ മനസ്സിന് മദം പിടിച്ചുപറ്റുന്നതുപോലെയാണ് അത്.
ആത്മനാ തവ സമ്ബന്ധശ് ചേത് തത് കര്ത്ര് അസി സുന്ദര । കിം തു നാസ്യാസി സമ്ബന്ധഃ കുസുമസ്യോപലോ യഥാ
നിനക്ക് ആത്മാവുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്ന് വിചാരിച്ചാൽ, നീ തന്നെയാണ് കർമ്മം ചെയ്യുന്നവൻ, സുന്ദരി. എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ, പുഷ്പത്തിനും കല്ലിനും ബന്ധമില്ലാത്തതുപോലെ, നിനക്കും അതുമായി യാതൊരു ബന്ധവും ഇല്ല.
ദ്വിതീയേന സമം യൈഷാ തത്താ തദ്ഭാവതൈകതാ । സാ സമ്ബന്ധഗതിഃ പ്രോക്താ പ്രാഗ്ദ്വിത്വാദ് അധുനൈകതാ
രണ്ടാമത്തൊരുവനോടൊപ്പം ഈ ബന്ധം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അതാണ് ബന്ധത്തിന്റെ പ്രവാഹം എന്നു പറയുന്നത്. മുമ്പ് ഇരട്ടത്വം ഉണ്ടായിരുന്നു, ഇപ്പോൾ ഏകത്വം മാത്രമാണ്.
നാനാപ്രകാരരചനാ നാനാരൂപക്രിയാമുഖീ । സുഖദുഃഖദശാഹേതുസ് സാ ചാനേകവിധാ സ്മൃതാ
അത് പലവിധങ്ങളായിട്ടാണ് പറയപ്പെടുന്നത്; പല രീതികളിലും രൂപങ്ങളിലും പ്രവർത്തികളിലും അതു കാണപ്പെടുന്നു. സന്തോഷത്തിന്റെയും ദുഃഖത്തിന്റെയും അവസ്ഥകൾക്ക് അതാണ് കാരണമാകുന്നത്.
സമ്ബന്ധസ് സമയോര് ദൃഷ്ടസ് തഥാര്ധസമയോര് അപി । സുവിലക്ഷണയോശ് ചാന്യസ് തസ്മിന് സതി ജഗത്ത്രയേ
കാലങ്ങള്ക്കിടയിലും അർദ്ധകാലങ്ങള്ക്കിടയിലും ബന്ധം കാണപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ, പരസ്പരം വളരെ വ്യത്യസ്തമായ രണ്ടു കാര്യങ്ങൾക്കിടയിലും ബന്ധം ഉണ്ടാകുന്നു. അങ്ങനെയുള്ള ബന്ധം ഉണ്ടായാൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളും ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.
ദ്രവ്യാന്തരഗുണം ദ്രവ്യാണ്യ് ആശ്രയന്തി ബഹൂന്യ് അലമ് । ശശിശൈത്യം യഥൌഷധ്യോ യഥോഷ്മാണം മഹാശിലാഃ
പല വസ്തുക്കളും മറ്റൊരുവസ്തുവിന്റെ ഗുണങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു. ഔഷധികൾ ചന്ദ്രന്റെ തണുപ്പ് എങ്ങനെ ഏറ്റെടുക്കുന്നതുപോലെയും, വലിയ കല്ലുകൾ ചൂട് എങ്ങനെ സ്വീകരിക്കുന്നതുപോലെയും, അങ്ങനെ.
ഇത്ഥം യദി തു സമ്ബന്ധോ ഭവതഃ പരമാത്മനാ । അസ്തു തത് സംസൃതേര് ബീജമ് അന്യോഽന്യഗുണസങ്കരഃ
ഇങ്ങനെ, നിനക്കും പരമാത്മാവിനും തമ്മിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ബന്ധമുണ്ടെങ്കിൽ, അതുണ്ടാകട്ടെ; അതാണ് ജനനമരണചക്രത്തിന്റെ വിത്ത്, പരസ്പരഗുണങ്ങൾ കലരുന്നതാണ് അതിന്റെ കാരണം.
മനോമനനനിര്മാണകലാതീതാത്മനാത്മനാ । ഈദൃശോ ഽസ്തി ന സമ്ബന്ധസ് തവേന്ദ്രിയഗണാണുനാ
മനസിനും ചിന്തയ്ക്കും സൃഷ്ടിക്കും സമയത്തിനും അതീതമായ നിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിന്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ കൂട്ടമായ ഈ സങ്കേതങ്ങളുമായി യാതൊരു ബന്ധവും ഇല്ല.
അന്യശ് ച ദൃശ്യതേ ലോകേ സമ്ബന്ധസ് സമയോസ് സ്ഫുടഃ । യഥാ ജ്വലനയോര് ഐക്യേ തേജസോഃ പയസോര് അപി
ലോകത്ത് മറ്റൊരു തരത്തിലുള്ള ബന്ധം വ്യക്തമായി കാണാം, കാലഘട്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ, രണ്ട് ജ്വാലകൾ ഒന്നാകുമ്പോലോ, അഗ്നിയും വെള്ളവും ചേർന്നുപോകുമ്പോലോ കാണുന്ന പോലെ.
മനോമനനനിര്മാണകലാതീതാത്മനാണുനാ । ഈദൃശോ ഽപി ന സമ്ബന്ധസ് തവേന്ദ്രിയഗണാത്മനാ
മനസിനും ചിന്തയ്ക്കും സൃഷ്ടിക്കും സമയത്തിനും അതീതമായ നിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിന്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ സാരത്തോടും ഇങ്ങനെ ഒരു ബന്ധം പോലും ഇല്ല.