ഹംഹോ ഹതേന്ദ്രിയഗണാഃ കിമ് ഏഷോദ്ദാമതേഹ വഃ । വേലാ വിലുലിതാമ്ബൂനാമ് അബ്ധീനാമ് ഇവ ചഞ്ചലാ
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നശിച്ചവരേ, നിങ്ങളുടെ മനസ്സ് ഇവിടെ ഇങ്ങനെ ഉണർത്തുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? കാറ്റിൽ ചലിക്കുന്ന കടലിലെ തിരകളെപ്പോലെ അതു സ്ഥിരതയില്ലാതെ അലയുന്നു.
മാ കുരുധ്വമ് അനര്ഥായ ചാപലം ചഞ്ചലാശയാഃ । സ്മരതാതീതവൃത്തീനി ദുഃഖജാലാനി ഭൂരിശഃ
നിങ്ങളുടെ ചഞ്ചലമായ മനസ്സോടെ, തനിക്കു തന്നെ ദോഷം വരുത്തുന്ന പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യരുത്. മുമ്പ് ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ എത്രയോ വേദനകളും കഷ്ടതകളും ഉണ്ടാക്കിയതാണെന്ന് ഓർമ്മിക്കുക.
രൂപാണി മനസോ യൂയം ജഡാ ഏവ കിലാധമാഃ । ജഡിമ്നോത്സുകതാത്യര്ഥം മൃഗതൃഷ്ണേവ വല്ഗതി
നിങ്ങൾ മനസ്സിന്റെ രൂപങ്ങൾ, യഥാർത്ഥത്തിൽ ജഡവും താഴ്ന്നതുമാണ്. ഈ ജഡത്വത്തിൽ അത്യന്തം ആകാംക്ഷയോടെ, മരുഭൂമിയിലെ മായാജലപോലെ ചാടിക്കളിയുകയാണ്.
അസാരാത്മസ്വരൂപാണാമ് അനാലോകവതാം സദാ । അന്ധാനാമ് ഉദ്ധതിര് യേയം സാ ഹാസായൈവ ജായതേ
സ്വരൂപം അറിയാതെ ഇരിക്കുന്നവരുടെ ഉല്ലാസം, അർത്ഥശൂന്യമായവരുടെ ആവേശം, കുരുടന്മാരുടെ ചിരിപ്പോലെയാണ്—അത് പരിഹാസത്തിന് മാത്രം കാരണമാകും.
ചിദാത്മാ ഭഗവാന് സര്വം സാക്ഷിത്വേന കരോത്യ് അജഃ । ഹതേന്ദ്രിയഗണാ യൂയം കിം നിരര്ഥകമ് ആഗതാഃ
സാക്ഷിയായി നിലകൊള്ളുന്ന, ജനനം ഇല്ലാത്ത പരമാത്മാവ് എല്ലാം ചെയ്യുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ട നിങ്ങളെന്തിനാണ് ഇവിടെ വ്യർത്ഥമായി എത്തിയിരിക്കുന്നത്?
മിഥ്യൈവൈതേ വിവല്ഗന്തി നീരൂപാ നയനാദയഃ । അലാതചക്രപ്രതിമാസ് സര്പരജ്ജുഭ്രമോപമാഃ
ഈ കണ്ണുകളും മറ്റു ഇന്ദ്രിയങ്ങളും യാഥാർത്ഥ്യമില്ലാത്ത ഭ്രമങ്ങൾ മാത്രമാണ്. അവ കറങ്ങുന്ന തീച്ചക്രം പോലെയും കയറ്റിൽ പാമ്പ് കാണുന്ന തെറ്റിദ്ധാരണ പോലെയും യാഥാർത്ഥ്യമില്ലാത്തവയാണ്.
തേനാത്മനാ ബഹുജ്ഞേന നിര്ജ്ഞാനാശ് ചക്ഷുരാദയഃ । മനാഗ് അപി ന സമ്ബദ്ധാ ദ്യുപാതാലതലാദ്രിവത്
അതിനാൽ, ജ്ഞാനമുള്ള ആത്മാവിനായി കണ്ണുപോലുള്ള ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കൊന്നും യഥാർത്ഥ അറിവില്ല. ആകാശം ഭൂമിയോടോ പർവതങ്ങളോടോ ചേർന്നിട്ടില്ലാത്തതുപോലെ, ഇവക്ക് യാതൊരു ബന്ധവും ഇല്ല.
ഭീതഃ പാന്ഥ ഇവാഹിഭ്യഃ പുക്കസേഭ്യ ഇവ ദ്വിജഃ । ദൂരേ തിഷ്ഠതി ചിന്മാത്രമ് ഇന്ദ്രിയേഭ്യസ് ത്വ് അനാമയമ്
പാമ്പിനെ ഭയക്കുന്ന യാത്രക്കാരനുപോലെയും ചണ്ഡാളനെ വിട്ടുനിൽക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണനുപോലെയും, ശുദ്ധമായ ചൈതന്യം ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ നിന്ന് ദൂരെയാണു്, അതിന് യാതൊരു ദോഷവും തൊടാറില്ല.
ചിത്സത്താമാത്രകേണായം സങ്ക്ഷോഭോ ഭവതാം മിഥഃ । തിഷ്ഠതി സ്വൈരമ് ആദിത്യേ ദിനകാര്യവതാമ് ഇവ
നിങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഈ കലഹം ശുദ്ധമായ ചൈതന്യത്തിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമാണ്. അതു് സൂര്യൻ തന്റെ വഴിയിൽ അശാന്തിയില്ലാതെ നില്ക്കുന്നതുപോലെ, എല്ലാം ചെയ്യുന്നതിനിടയിലും അതു് സ്വതന്ത്രമായി നില്ക്കുന്നു.
ചിത്ത ചാരണചാര്വാക ചതുര്ദിക്കുക്ഷിഭിക്ഷുക । ശ്വേവ വ്യര്ഥമ് അനര്ഥായ മേദം വിഹര ഹേ ജഗത്
മനസേ, ചാരവാകനേ, നാലു ദിക്കിലും ഭിക്ഷയെടുക്കുന്ന ഭിക്ഷുക്കളേ, ലോകമേ, നിങ്ങള് നായപ്പോലെ അര്ത്ഥമില്ലാതെ ഇറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു, എല്ലാം വെറുതെ, വെറും മാംസം തേടിയാണ്.
അഹം ചിദ്വദ് ഇതി വ്യര്ഥമ് അസത്യാ തവ വാസനാ । അത്യന്തഭിന്നയോര് ഐക്യം നാസ്തി ചിന്മനസോശ് ശഠ
"ഞാന് ചൈതന്യമാണ്" എന്നുള്ള നിന്റെ ചിന്ത വെറുതെ, സത്യമല്ലാത്തത്; പൂർണ്ണമായും വ്യത്യസ്തമായ മനസ്സിനും ചൈതന്യത്തിനും ഒരുമയുണ്ടാവില്ല, വഞ്ചകനേ.
ജീവാമ്യ് ഏവാഹമ് ഇത്യ് ഏഷാ തവാഹങ്കാരദുന്ദുഭിഃ । മിഥ്യൈവ ജാതാ ദുഃഖായ ന സത്യാ സത്യവര്ജിതാ
"ഞാന് ജീവിക്കുകയാണ്" എന്നുള്ള ഈ ധ്വനി നിന്റെ അഹങ്കാരത്തിന്റെ മൃദംഗമാണ്; അതു മിഥ്യയില് നിന്നു ജനിച്ചതു, ദു:ഖം മാത്രമേ തരൂ, സത്യമില്ലാത്തതും.
അഹങ്കാരാദ് അഹം സോ ഽസ്മീത്യ് ഏതാം സംരബ്ധതാം ത്യജ । ന കിഞ്ചിദ് അപി മൂര്ഖ ത്വം കിം വ്യര്ഥം തരലായസേ
ഞാന് ഇതാണ് എന്ന അഹങ്കാരത്തില് നിന്നുള്ള ഈ ഉന്മാദം ഉപേക്ഷിക്കൂ; നീ ഒന്നുമല്ല, മൂഢനേ, എങ്കില് എന്തിന് വെറുതെ ഇങ്ങനെ അലയുന്നു?
സംവിച് ചിത്തമ് അനാദ്യന്തം സംവിദോ ഽന്യന് ന വിദ്യതേ । ദേഹേ ഽസ്മിംസ് തന് മഹാമൂര്ഖ കിം തത് സ്യാച് ചിത്തനാമകമ്
ബോധം തന്നെയാണ് മനസ്സ്, അതിന് ആരംഭമോ അവസാനമോ ഇല്ല. ബോധം ഒഴികെ മറ്റൊന്നും അറിയപ്പെടുന്നില്ല. ഈ ശരീരത്തിൽ, മഹാമൂഢാ, 'മനസ്സ്' എന്നു വിളിക്കാവുന്നത് എന്താണ്?
വിഷപര്യവസാനേയം രസായനവദ് ഉത്ഥിതാ । ഭോക്തൃതാകര്തൃതാശങ്കാ തവ ചിത്ത മുധൈവ ഹി
വിഷം അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന അമൃതംപോലെ, നിന്റെ മനസ്സ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു ഭ്രമം മാത്രമാണ്. അതിന്റെ 'ഞാനാണ് ചെയ്യുന്നത്', 'ഞാനാണ് അനുഭവിക്കുന്നത്' എന്ന ധാരണകൾ എല്ലാം അടിസ്ഥാനരഹിതമാണ്.
മോപഹാസപദം ഗച്ഛ മൂര്ഖേന്ദ്രിയഗണ സ്വയമ് । ന കര്താ ത്വം ന ഭോക്താ ത്വം ജഡോ ഽസ്യ് അന്യേന ബോധ്യസേ
മൂഢനായ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ കൂട്ടമേ, നീ നിന്നെ പരിഹാസ്യനാക്കരുത്. നീ ചെയ്യുന്നതും അനുഭവിക്കുന്നതും ഒന്നുമല്ല; നീ ജഡമായതിനാൽ മറ്റൊരാളാൽ അറിയപ്പെടുന്നവനാണ്.
കസ് ത്വം ഭവസി ഭോഗാനാം കേ വാ ഭോഗാ ഭവന്തി തേ । ജഡസ്യാത്മൈവ തേ നാസ്തി ബന്ധുമിത്രാദി തത് കുതഃ
നിനക്ക് അനുഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാകാൻ നീ ആരാണ്? നിനക്ക് അനുഭവങ്ങൾ എന്താണ്? ജഡത്തിന് ആത്മാവു തന്നെ ഇല്ലെങ്കിൽ, ബന്ധുക്കളോ സുഹൃത്തുക്കളോ എവിടെ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്?
യജ് ജഡം തദ് ധി നാസ്ത്യ് ഏവ സദ് ഏവാസത്തയാന്വിതമ് । ജ്ഞത്വകര്തൃത്വഭോക്തൃത്വമന്തൃത്വാനാമ് അസമ്ഭവാത്
ജഡമായത് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇല്ലാത്തതാണു്; സത്യം മാത്രമേ സത്യമാകൂ, അതിനോടൊപ്പം അസത്യം ഉണ്ടാകാം. ജഡത്തിൽ അറിവും ചെയ്യുന്നതും അനുഭവിക്കുന്നതും പഠിപ്പിക്കുന്നതും സാധ്യമല്ല.
പ്രത്യക്ചേതനരൂപം ചേത് ത്വം തദ് ആത്മൈവ തേ വപുഃ । ഭാവാഭാവമയീ ചിത്ത സത്താ തേ കേവ ദുഃഖദാ
നിന്റെ സ്വഭാവം അകത്തുള്ള ചൈതന്യമായാൽ, അതാണ് നിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപം. മനസ്സ് ഉണ്ട് ഇല്ല എന്നതിന്റെ മിശ്രിതമായതാണെങ്കിൽ, അതിനാൽ നിനക്ക് എങ്ങനെ ദുഃഖം ഉണ്ടാകാൻ കഴിയും?
യേ വാ കര്തൃത്വഭോക്തൃത്വേ മിഥ്യൈവാധിഗതേ ത്വയാ । മയാ തേ ഹി പ്രമാര്ജ്യേതേ ശൃണു യുക്ത്യാ കഥം ശഠ
നീ തെറ്റിദ്ധരിച്ചിരിക്കുന്ന ചെയ്യുന്നതും അനുഭവിക്കുന്നതുമായ ധാരണകൾ എല്ലാം ഞാൻ നീക്കിക്കളയാം; നീ കേൾക്കു, എങ്ങനെ എന്നത് ഞാൻ നിനക്ക് വിശദീകരിക്കാം.
സ്വയം താവദ് ഭവാന് ഏഷ ജഡോ നാസ്ത്യ് അത്ര സംശയഃ । ജഡസ്യ കീദൃക് കര്തൃത്വം നൃത്യന്തി ഹി കഥം ശിലാഃ
നീ തന്നെ ജഡമാണെന്നതിൽ സംശയമില്ല. ജഡത്തിന് ചെയ്യാനുള്ള ശേഷി എങ്ങനെയുണ്ടാകും? കല്ലുകൾക്ക് നൃത്തം ചെയ്യാൻ കഴിയുമോ?
ഉപജീവ്യ ചിരം തസ്മാച് ഛുദ്ധം തദ്ഭാഗമ് ഐശ്വരമ് । ജീവസീച്ഛസി ഹംസി ത്വം പ്ലവസേ യാസി വല്ഗസി
അതിനാൽ നീ ദീർഘകാലം ആ ശുദ്ധമായ ദൈവിക ഭാഗത്തെയാണ് ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്നത്. അതിനാൽ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, കൊല്ലുന്നു, ഒഴുകുന്നു, പോകുന്നു, ചാടുന്നു.
ക്രിയതേ യത് തു യച്ഛക്ത്യാ തത് തേനൈവ കൃതം ഭവേത് । ലുനാതി ദാത്രം പുംശക്ത്യാ ഹന്തൈവ പ്രോച്യതേ പുമാന്
ഏത് കാര്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നുവോ, അതെല്ലാം ആ ശക്തിയാൽ തന്നെയാണ് നടക്കുന്നത്. കത്തിയാൽ മുറിച്ചാൽ, ആ മനുഷ്യന്റെ ശക്തിയാൽ തന്നെയാണ് അത് നടക്കുന്നത്. എങ്കിലും കൊല്ലുന്നത് മനുഷ്യനാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
പീയതേ യത് തു യച്ഛക്ത്യാ പീതം തേനൈവ തദ് ഭവേത് । പാത്രേണ പീയതേ പാനം പാനപസ് തൂച്യതേ നരഃ
ഏത് ദ്രാവകം കുടിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അതും ആ same ശക്തിയാൽ തന്നെയാണ് നടക്കുന്നത്. പാത്രം ദ്രാവകം കുടിച്ചാലും, കുടിച്ചവൻ മനുഷ്യനാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
പ്രകൃത്യൈവാസി സുജഡമ് അസകൃജ് ജ്ഞേന ബോധ്യസേ । തേനാത്മൈവാത്മനാത്മാനം ചിനോതീദം ഹി നോ ഭവേത്
നിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ നിന്നു നീ ജഡമാണ്, പലതവണ ജ്ഞാനത്തിലൂടെ ഉണരുന്നു. അതിനാൽ ആത്മാവ് സ്വയം തന്നെ അറിയുന്നില്ല.
അനാരതം ബോധയതി ത്വാമ് ആത്മാ പരമേശ്വരഃ । ബോധനീയാ ബുധൈര് മൂഢാഃ കിലാവൃത്തിശതൈര് അപി
പരമേശ്വരനായ ആത്മാവ് നിന്നെ എപ്പോഴും ഉണർത്തുന്നു. ഭ്രമിച്ചവരെ, നൂറ് വഴികളിലൂടെയും, ജ്ഞാനികൾ ഉണർത്തേണ്ടതാണല്ലോ.
ആത്മസത്തൈവ ബോധൈകരൂപിണീ സ്ഫുരതീഹ ഹി । തയൈവ ചിത്ത ശബ്ദാര്ഥാന് അങ്ഗീകൃത്യ ലഘു സ്ഥിതമ്
ഇവിടെ ആത്മാവിന്റെ സത്ത തന്നെ ബോധമെന്ന ഒരൊറ്റ രൂപത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. അതിനാലാണ് മനസേ, നീ വാക്കുകളും അർത്ഥങ്ങളും എളുപ്പത്തിൽ സ്വീകരിക്കുന്നത്.
ഏവം ചിത്ത ത്വമ് അജ്ഞാനാദ് ആത്മശക്തേര് ഉപാഗതമ് । ജ്ഞാനേ ത്വ് അദ്യാവഗലിതം തീവ്രേ ഹിമമ് ഇവാതപേ
ഇങ്ങനെ മനസേ, അജ്ഞാനത്താൽ നീ ആത്മശക്തിയുടെ അധീനതയിൽ എത്തിയതാണ്. എന്നാൽ ജ്ഞാനത്തിൽ, നീ ഇന്ന് കടുത്ത വെയിലിൽ ഹിമം ഉരുകുന്നതുപോലെ അദൃശ്യമായി.
തസ്മാന് മൃതം ത്വം മൂഢം ത്വം നാസി ത്വം പരമാര്ഥതഃ । തദ് ഏവാഹമ് ഇതി വ്യര്ഥം മാനോ മാസ്ത്വ് അസുഖായ തേ
അതിനാൽ, നീ മരിച്ചവനാണ്, ഭ്രമിച്ചവനാണ്, യഥാർത്ഥത്തിൽ നീ ഇല്ല. 'ഞാനാണ് അതു' എന്ന വ്യർത്ഥമായ അഭിമാനം നിന്നെ ദുഃഖത്തിലാക്കുന്നുവെന്ന് അറിഞ്ഞ് അതിനെ വിട്ടുകളയുക.
അസത്യാശ് ചിത്തകലനാ ഇന്ദ്രജാലലതാ ഇവ । വിജ്ഞാനമാത്രമ് ഏവേഹ ബ്രാഹ്മമ് അങ്ഗ വിജൃമ്ഭതേ
മനസ്സിന്റെ സങ്കല്പങ്ങള് യാഥാര്ഥ്യമില്ലാത്തവയാണ്, ഒരു ജാദൂക്കാരന്റെ മായാജാലത്തിലെ നൂലുകളെപ്പോലെ. പ്രിയനേ, ഇവിടെ സത്യത്തില് വിരിയുന്നത് ശുദ്ധമായ ബോധം മാത്രമാണ്, അതാണ് ബ്രഹ്മം.