ശഠേന ഭവതാ ദീര്ഘം കാലം ദേഹഗൃഹം മമ । ഉപരുദ്ധമ് അഭൂത് പൂര്വം സാധുസംസര്ഗവര്ജിതമ്
കപടിയായ നീ, നീണ്ടകാലം എന്റെ ശരീരം എന്ന വീടിനെ തടഞ്ഞുവെച്ചു; നല്ലവരുടെ സാന്നിധ്യം ഇല്ലാതെയായിരുന്നു അതു.
ജഡേ പ്രേതസമാകാരേ ഗതേ ത്വയി മനശ്ശഠേ । സര്വസജ്ജനസംസേവ്യം ഇദം ദേഹഗൃഹം സ്ഥിതമ്
ഏ മനസ്സേ, നീ മൃതശരീരത്തിനെപ്പോലെ ചലനമില്ലാത്തതും കപടവുമാകുമ്പോൾ, ഈ ശരീരമന്ദിരം എല്ലാ സജ്ജനർക്കും സേവനയോഗ്യമായി നിലനിൽക്കും.
പൂര്വമ് ഏവാസി നാസ്യ് ഏവ സമ്പ്രത്യ് അപി ജഡം ശഠമ് । ന ഭവിഷ്യസി ചേദാനീം കിം വേതാല ന ലജ്ജസേ
നീ ഇതിന്റെ സ്വന്തം ആയിരുന്നില്ല, ഇപ്പോഴും അല്ല; നീ എപ്പോഴും ചലനമില്ലാത്തതും കപടവുമാണ്. ഇപ്പോഴും നീ മാറുന്നില്ലെങ്കിൽ, വേതാളാ, നിന്നെക്കുറിച്ച് ലജ്ജയില്ലേ?
സഹ തൃഷ്ണാപിശാചീഭിസ് സഹ കോപാദിഗുഹ്യകൈഃ । നിര്ഗച്ഛ ചിത്തവേതാല ശരീരസദനാന് മമ
എന്റെ മനസ്സിലെ വേതാലാ, തൃശ്യാപിശാചികളും കോപാദിഗുഹ്യന്മാരും കൂടെ, എന്റെ ശരീരമന്ദിരത്തിൽ നിന്ന് നീ പുറത്തുപോകു.
ദിഷ്ട്യാ വിവേകമന്ത്രേണ നിര്ഗതോ ദേഹമന്ദിരാത് । പ്രമത്തചിത്തവേതാലഃ കുവൃകഃ കന്ദരാദ് ഇവ
ഭാഗ്യവശാൽ വിവേകമന്ത്രത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ, പ്രമാദഭരിതമായ മനസ്സിന്റെ വേതാലൻ ശരീരമന്ദിരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ദുഷ്ടമൃഗം ഗുഹയിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്നതുപോലെ പുറത്തുപോയി.
അഹോ നു ചിത്രം സുമഹജ് ജഡേന ക്ഷണഭങ്ഗിനാ । മനശ്ശഠേന സര്വോ ഽയം നീതോ വിവശതാം ജനഃ
അയ്യോ, എത്ര അത്ഭുതകരവും വലുതുമാണ്! ഈ ജഡവും ക്ഷണികവുമായ, വഞ്ചനാപരമായ മനസ്സാണ് എല്ലാവരെയും അശക്തരാക്കുന്നത്.
കസ് തേ പരാക്രമഃ കിം തേ ബലം കസ് തേ സമാശ്രയഃ । യദി വല്ഗസി മാമ് ഏവ ജനതാം ബാധസേ തഥാ
നിന്റെ വീര്യവും ശക്തിയും ആശ്രയവും എന്താണ്? നീ എന്നെ ആക്രമിച്ചാൽ, അതുപോലെ തന്നെ ജനങ്ങളെയും ഉപദ്രവിക്കും.
ശഠാത്മൈവാസി ന മയാ ദീനചിത്തക മാര്യസേ । മൃതമ് ഇത്യ് അവബുദ്ധം ത്വമ് അദ്യ കേവലമ് അജ്ഞ ഹേ
നീ വഞ്ചനാപരമായ മനസ്സാണ്, എന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ വന്നിട്ടില്ല, ദുർബലമായ മനസ്സേ; ഇന്നാണ് നീ മരിച്ചുപോയതെന്ന് എനിക്ക് മനസ്സിലായത്, അജ്ഞാനിയേ.
ഏതാവന്തമ് അഹം കാലം ത്വാം ജ്ഞാത്വാ ജീവദാസ്ഥിതമ് । ക്ലിഷ്ടഃ പ്രഭൂതഭങ്ഗാസു ചിരം സംസൃതിരാത്രിഷു
ഇത്രയും കാലം നിന്നെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതായാണ് ഞാൻ കണ്ടത്; അനേകം തവണകളിൽ വലിയ ദുരിതങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു, ഈ ജന്മാന്തരങ്ങളുടെ രാത്രികളിൽ.
ചിത്തം മൃതം ഹി നാസ്തീഹ ത്വ് ഇത്യ് അദ്യാവഗതം മയാ । തേന ത്വദാശാം സന്ത്യജ്യ തിഷ്ഠാമ്യ് ആത്മനി കേവലഃ
ഇന്ന് എനിക്ക് വ്യക്തമായി മനസ്സായി, മനസ്സ് എന്നത് ഇവിടെ മരിച്ചൊന്നില്ലെന്നു. അതുകൊണ്ട് അതിലേക്കുള്ള പ്രതീക്ഷകളെ എല്ലാം വിട്ട്, ഞാൻ എന്റെ ആത്മാവിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു.
ദിഷ്ട്യാ ചിത്തം മൃതമ് ഇതി ജ്ഞാതമ് അദ്യ മയാ സ്വയമ് । ന ശഠേന സമം നീതം സമഗ്രം ജീവിതം നിജമ്
ഇന്ന് എനിക്ക് ഭാഗ്യവശാൽ മനസ്സിന്റെ മരണം സ്വയം അനുഭവിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. ആ കപടിയായ മനസ്സിനൊപ്പം എന്റെ മുഴുവൻ ജീവിതവും കളയേണ്ടി വന്നില്ല.
ഉത്സാര്യ ദേഹസദനാന് മനശ്ശഠമ് അഹം ക്ഷണാത് । അയം സ്വസ്ഥസ് സ്ഥിതോ ഽസ്മ്യ് അന്തര്വേതാലപരിവര്ജിതഃ
ഈ കപടമായ മനസ്സിനെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഉടനടി നീക്കി, ഞാൻ ഇപ്പോൾ മനസ്സിന്റെ ഭ്രമങ്ങൾ ഇല്ലാതെ അകത്തുനിന്ന് സമാധാനത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ചിത്തവേതാലലബ്ധേന ചിരം കാലം മയോദ്ധതാഃ । കൃതാ വികാരാ വിവിധാസ് സ്വയം കൃത്വാ ഹസാമി യാന്
മനസ്സിന്റെ ഭ്രമം കൊണ്ടു നീണ്ട കാലം ഞാൻ അശാന്തിയിലും പലവിധ വ്യതിയാനങ്ങളിലും ആയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ അതെല്ലാം ചെയ്തതിനു ഞാൻ തന്നെ ചിരിക്കുന്നു.
ചിരാന് നിപതിതോ ദിഷ്ട്യാ വിചാരാസിവരാങ്കിതഃ । ഹൃദ്ഗേഹാച് ചിത്തവേതാലസ് താലോത്താലസമുന്നതിഃ
നല്ല ഭാഗ്യത്താൽ, ചോദ്യത്തിന്റെ വാൾകൊണ്ട് അടയാളപ്പെടുത്തിയ മനസ്സെന്ന ഭൂതം, ഹൃദയത്തിന്റെ വീട്ടിൽനിന്ന് അതിന്റെ ഉയർച്ചയും താഴ്ചയും കൂടെ ഒടുവിൽ വീണുപോയിരിക്കുന്നു.
പ്രശാന്തചിത്തവേതാലേ പവിത്രാം പദവീം ഗതേ । ദിഷ്ട്യാ ശരീരനഗരേ സുഖം തിഷ്ഠാമി കേവലഃ
മനസ്സെന്ന ഭൂതം ശാന്തമായി, വിശുദ്ധമായ വഴിയിൽ എത്തി, ഭാഗ്യവശാൽ ഞാൻ ഇപ്പോൾ ശരീരനഗരത്തിൽ ഒരുവൻ മാത്രം സന്തോഷത്തോടെ താമസിക്കുന്നു.
മൃതം മനോ മൃതാശ് ചിന്താ മൃതോ ഽഹങ്കാരരാക്ഷസഃ । വിചാരമന്ത്രേണ സമസ് സ്വസ്ഥസ് തിഷ്ഠാമി കേവലഃ
മനസ്സ് മരിച്ചിരിക്കുന്നു, ചിന്തകളും മരിച്ചിരിക്കുന്നു, അഹംകാരരാക്ഷസനും ഇല്ല; ചിന്തയുടെ മന്ത്രം കൊണ്ടു ഞാൻ സമാധാനത്തോടെയും ആരോഗ്യത്തോടെയും ഒരുവൻ മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു.
കിം മനോ മേ മമാശാഃ കാഃ കോ മേ ഽഹങ്കാരകോ ഭവേത് । ദിഷ്ട്യാ വ്യര്ഥം കലത്രം മേ നഷ്ടമ് ഏതദ് അശേഷതഃ
എനിക്ക് മനസ്സെന്താണ്? എനിക്ക് എന്ത് ആഗ്രഹങ്ങളുണ്ട്? ആരാണ് എന്റെ അഹംകാരമുണ്ടാക്കുന്നത്? ഭാഗ്യവശാൽ ഈ മുഴുവൻ വ്യർത്ഥസംഘം എന്റെ ജീവിതത്തിൽ നിന്നു പൂർണ്ണമായി നശിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഏകസ്മൈ കൃതകൃത്യായ നിത്യായ വിമലാത്മനേ । നിര്വികല്പചിദാഖ്യായ മഹ്യമ് ഏവ നമോ നമഃ
സമ്പൂർണ്ണനായി, ശാശ്വതനായി, നിർമ്മലമായ ആത്മാവായി, ഭേദമില്ലാത്ത ബോധമായി അറിയപ്പെടുന്ന എനിക്ക് തന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം.
ന മമാശാ ന കര്മാണി ന സംസാരോ ന കര്തൃതാ । ന ഭോക്തൃതാ ന ദേഹോ മേ മഹ്യമ് ഏവ നമോ നമഃ
എനിക്ക് ആഗ്രഹമില്ല, പ്രവർത്തികളില്ല, ലോകചക്രമില്ല, ചെയ്യുന്നവനെന്ന ബോധമില്ല, അനുഭവിക്കുന്നവനെന്ന ബോധമില്ല, ശരീരവും ഇല്ല—എനിക്ക് തന്നെ വന്ദനം.
നാഹമ് ആത്മാ ന ചാകാശോ ന ചൈവായമ് അഹം സ്വയമ് । മമ നാസ്തി വ്യവച്ഛേദോ മഹ്യമ് ഏവ നമോ നമഃ
ഞാൻ ആത്മാവല്ല, ആകാശവുമല്ല, ഈ 'ഞാൻ' എന്നതുമല്ല; എനിക്ക് യാതൊരു പരിധിയും ഇല്ല—എനിക്ക് തന്നെ വന്ദനം.
നീരൂപായ നിരാഖ്യായ പ്രകാശായാമലാത്മനേ । സ്വയമ് ആത്മൈകസംസ്ഥായ മഹ്യമ് ഏവ നമോ നമഃ
രൂപമില്ലാത്തവനായി, വിവരണമറ്റവനായി, പ്രകാശസ്വരൂപനായി, നിർമ്മലാത്മാവായി, സ്വയം ആത്മാവിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനായി, എനിക്ക് തന്നെ വന്ദനം.
നിര്വികാരായ നിത്യായ നിരംശായ നിരാത്മനേ । സര്വസ്മൈ സര്വകാര്യായ മഹ്യമ് ഏവ നമോ നമഃ
എന്നിൽ മാറ്റമില്ലാത്തതും, ശാശ്വതവുമായതും, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്തതും, വ്യക്തിത്വമില്ലാത്തതും, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞതും, എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ആധാരമായതുമായ എന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദിക്കുന്നു.
സമാം സര്വഗതാം സൂക്ഷ്മാം ജഗദേകപ്രകാശിനീമ് । സത്താമ് ഉപാഗതോ ഽസ്മ്യ് അന്തര് മഹ്യമ് ഏവ നമോ നമഃ
സമമായതും, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും, സൂക്ഷ്മമായതും, ലോകം മുഴുവൻ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതുമായ ആ സത്ത എന്നിൽ ഞാൻ കണ്ടെത്തി. അത്തരം എന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദിക്കുന്നു.
സാദ്രിദ്യൂര്വീനദീശാങ്ഗം നാഹമ് ഏവാഹമ് ഏവ വാ । ജഗത് സര്വപദാര്ഥാഢ്യം മഹ്യമ് ഏവ നമോ നമഃ
പർവതം, ഭൂമി, നദി, ദിക്കുകൾ എന്നിവയുടെ അവയവങ്ങളായി ഉള്ളതല്ല ഞാൻ; ഞാൻ എന്നതും അല്ല. എല്ലാ വസ്തുക്കളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ ലോകം എന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദിക്കുന്നു.
വ്യപഗതമനനം ശമാഭിരാമം പ്രകടിതവിശ്വമ് അവിശ്വമ് അപ്യ് അനന്തമ് । സ്വയമ് അജമ് അജരം ഗുണാദ് അതീതം വപുര് അഹമ് അച്യുതമ് ഐശ്വരം നമാമി
ചിന്തകൾ ഇല്ലാത്തതും, ശാന്തിയിൽ ആനന്ദം നിറഞ്ഞതും, ലോകമായി പ്രകടമായതും, ലോകമല്ലാത്തതും, അനന്തമായതും, ജനനം ഇല്ലാത്തതും, വൃദ്ധി ഇല്ലാത്തതും, ഗുണങ്ങൾക്കപ്പുറമായതും, അക്ഷയമായതും, ഐശ്വര്യപൂർണ്ണമായതുമായ എന്ന സ്വരൂപത്തെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.
ഏവം വിചാര്യ ബുദ്ധ്യാന്തഃ പുനര് ഇത്ഥം വിചാര്യതേ । തത്ത്വവിദ്ഭിര് മഹാബാഹോ ജ്ഞേയ ആത്മാ മഹാത്മഭിഃ
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച ശേഷം, മഹാബാഹുവേ, സത്യത്തെ അറിയുന്ന മഹാത്മാക്കൾക്ക് ആത്മാവാണ് അറിയേണ്ടത് എന്ന് വീണ്ടും വിചാരിക്കുന്നു.
ആത്മൈവേദം ജഗദ് ഇതി സത്യം ചിത്തേന മാര്ജിതമ് । ഉത്ഥിതം സ്യാത് കുതശ് ചിത്തമ് അഹോ ചിത്രമ് അവസ്തു യത്
ഈ ലോകം ആത്മാവാണ് — മനസ്സ് ശുദ്ധമാക്കിയാൽ ഇതാണ് സത്യം. പക്ഷേ, മനസ്സ് എവിടുന്നാണ് ഉരുത്തിരിയുന്നത്? അതെ, അതൊരു അത്ഭുതം തന്നെ, കാരണം അതൊന്നും യാഥാർത്ഥ്യമല്ല.
അവിദ്യാത്വാദ് അചിത്ത്വാച് ച സമായാത്വാത് സദൈവ ഹി । മൃതം നാസ്ത്യ് ഏവ വാ ചിത്തം ഭ്രമാദ് അന്യത് ഖപുഷ്പവത്
അജ്ഞാനത്താൽ, മനസ്സില്ലായ്മ കൊണ്ടും, മായയാൽ എന്നും മനസ്സ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇല്ല; അത് ഒരു ഭ്രമം മാത്രമാണ്, ആകാശത്തിലെ പുഷ്പംപോലെ.
സിദ്ധസ് സ്ഥാണുപരിസ്പന്ദോ നൌഗതസ്യ യഥാ ശിശോഃ । അബുദ്ധസ്യ ന ബുദ്ധസ്യ തഥാ ചിത്തമ് അസന്മയമ്
സിദ്ധനായവന്റെ മനസ്സ് മരത്തിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള ശാന്തതപോലെയും, കപ്പലിൽ കയറാത്ത കുട്ടിയുടെ നിലപോലെയും അചഞ്ചലമാണ്. ബോധമില്ലാത്തവർക്കാണ് മനസ്സ് അസത്യത്തിൽ നിന്നുള്ളത്; ബോധമുള്ളവർക്കല്ല.
മൌര്ഖ്യമോഹഭ്രമേ ശാന്തേ ചിത്തം നോപലഭാമഹേ । ചക്രാരോഹഭ്രമസ്യാന്തേ പര്വതസ്പന്ദനം യഥാ
അജ്ഞാനവും മോഹവും ഭ്രമവും ശാന്തമായിരിക്കുമ്പോൾ, നമ്മുക്ക് മനസ്സിനെ കാണാനാവില്ല; ചക്രം വലഞ്ഞ് നിൽക്കുമ്പോൾ അനുഭവപ്പെടുന്ന ഭ്രമം അവസാനിച്ചാൽ, ഒരു പർവ്വതം അല്പം കുലുങ്ങുന്നതുപോലെ മാത്രം അനുഭവപ്പെടുന്നതുപോലെ.