സ ദൃഷ്ട്വാ ജ്വലിതം ലക്ഷ്മ്യാ ഭീതസ് തമ് ഋഷിമ് ആഗതമ് । പ്രഹൃഷ്ടവദനോ രാജാ സ്വയമ് അര്ഘ്യം ന്യവേദയത്
ലക്ഷ്മിയാൽ ദീപ്തമായും, അല്പം ഭയത്തോടെ വന്ന മഹർഷിയെ കണ്ട രാജാവ് സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ സ്വയം അർഘ്യം സമർപ്പിച്ചു.
സ രാജ്ഞഃ പ്രതിഗൃഹ്യാര്ഘ്യം ശാസ്ത്രദൃഷ്ടേന കര്മണാ । പ്രദക്ഷിണം പ്രകുര്വന്തം രാജാനം പര്യപൂജയത്
രാജാവിന്റെ അർഘ്യം സ്വീകരിച്ച്, ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി കർമങ്ങൾ ചെയ്തു, മഹർഷി രാജാവിനെ ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് ആദരിച്ചു.
സ രാജ്ഞാ പൂജിതസ് തേന പ്രഹൃഷ്ടവദനസ് തദാ । കുശലം ചാപ്യയം ചൈവ പര്യപൃച്ഛന് നരാധിപമ്
രാജാവിന്റെ ആദരവു ലഭിച്ച മഹർഷി, സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ, രാജാവിനോടു സുഖവും സുരക്ഷയും അന്വേഷിച്ചു.
വസിഷ്ഠേന സമാഗമ്യ പ്രഹസ്യ മുനിപുങ്ഗവഃ । യഥാര്ഹം ചാര്ചയിത്വൈനം പപ്രച്ഛാനാമയം തതഃ
മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വസിഷ്ഠനുമായി കണ്ടുമുട്ടി, ഹര്ഷത്തോടെ അദ്ദേഹത്തെ യോജ്യമായ രീതിയിൽ ആദരിച്ചു, പിന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സുഖം അന്വേഷിച്ചു.
ക്ഷണം യഥാര്ഹമ് അന്യോഽന്യം പൂജയിത്വാ സമേത്യ ച । തേ സര്വേ ഹൃഷ്ടമനസോ മഹാരാജനിവേശനേ
അവർ പരസ്പരം യോജ്യമായ രീതിയിൽ ആദരിച്ച ശേഷം, കുറച്ചു നേരം കൂടിച്ചേർന്നു, സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ രാജധാനിയിലെ അകത്തു കടന്നു.
യഥോചിതാസനഗതാ മിഥസ് സംവൃദ്ധതേജസഃ । പരസ്പരേണ പപ്രച്ഛുസ് സര്വേ ഽനാമയമ് ആദരാത്
ഓരോരുത്തരും തക്കതായ ഇരിപ്പിടങ്ങളിൽ ഇരുന്നു, പരസ്പരം തേജസ്സിൽ വർദ്ധിച്ചു, എല്ലാവരും പരസ്പരം ആദരപൂർവ്വം സുഖം അന്വേഷിച്ചു.
ഉപവിഷ്ടായ തസ്മൈ സ വിശ്വാമിത്രായ ധീമതേ । പാദ്യമ് അര്ഘ്യം ച ഗാശ് ചൈവ ഭൂയോ ഭൂയോ ന്യവേദയത്
അവിടെ ഇരുന്ന ധീരനായ വിശ്വാമിത്രന് രാജാവ് പാദ്യം, അർഘ്യം, പശുക്കൾ എന്നിവ വീണ്ടും വീണ്ടും സമർപ്പിച്ചു.
അര്ചയിത്വാ ച വിധിവദ് വിശ്വാമിത്രമ് അഭാഷത । പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രയതോ വാക്യമ് ഇദം പ്രീതമനാ നൃപഃ
വിശ്വാമിത്രനെ യഥാവിധി ആദരിച്ച ശേഷം, രാജാവ് കയ്യുകൂപ്പി, ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ സന്തോഷത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യഥാമൃതസ്യ സമ്പ്രാപ്തിര് യഥാ വര്ഷമ് അവര്ഷകേ । യഥാന്ധസ്യേക്ഷണപ്രാപ്തിര് ഭവദാഗമനം തഥാ
അമൃതം ലഭിക്കുന്നതുപോലെയും, വരണ്ട കാലത്ത് മഴ പെയ്യുന്നതുപോലെയും, കുരുടന് കണ്ണ് ലഭിക്കുന്നതുപോലെയും, അങ്ങയുടെ വരവ് എനിക്ക് അതുപോലെയാണ്.
യഥേഷ്ടധനസമ്പര്കഃ പുത്രജന്മാപ്രജാവതഃ । സ്വപ്നദൃഷ്ടാര്ഥലാഭശ് ച ഭവദാഗമനം തഥാ
ഇഷ്ടപ്പെട്ട ധനം കിട്ടുന്നതുപോലെയും, മകനില്ലാത്തവന് മകൻ ജനിക്കുന്നതുപോലെയും, സ്വപ്നത്തിൽ കണ്ടത് യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ലഭിക്കുന്നതുപോലെയും, അങ്ങയുടെ വരവ് എനിക്ക് അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
യഥേപ്സിതേന സംയോഗ ഇഷ്ടസ്യാഗമനം യഥാ । പ്രണഷ്ടസ്യ യഥാ ലാഭോ ഭവദാഗമനം തഥാ
ആഗ്രഹിച്ച വസ്തുവുമായി ഒന്നാകുന്നതുപോലെയും, പ്രിയപ്പെട്ടവൻ വരുന്നതുപോലെയും, നഷ്ടമായത് വീണ്ടും ലഭിക്കുന്നതുപോലെയും, അങ്ങയുടെ വരവ് എന്നെ അത്ര സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു.
യഥാ ഹര്ഷോ നഭോഗത്യാ മൃതസ്യ പുനര് ആഗമാത് । തഥാ ത്വദാഗമാദ് ബ്രഹ്മന് സ്വാഗതം തേ മഹാമുനേ
ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയരുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ആനന്ദംപോലെയും, മരിച്ചവൻ തിരികെ വരുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന സന്തോഷംപോലെയും, അങ്ങയുടെ വരവിൽ എനിക്ക് അത്രയും സന്തോഷം. മഹാമുനിവേ, അങ്ങയെ ഞാൻ ഹൃദയപൂർവ്വം സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു.
ബ്രഹ്മലോകനിവാസോ ഹി കസ്യ ന പ്രീതിമ് ആവഹേത് । മുനേ തവാഗമസ് തദ്വത് സത്യമ് ഏവ ബ്രവീമി തേ
ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നവനെ കാണുമ്പോൾ ആരാണ് സന്തോഷിക്കാത്തത്? മഹർഷേ, അങ്ങയുടെ വരവ് എനിക്ക് അതുപോലെയാണ്. ഞാൻ സത്യമായാണ് പറയുന്നത്.
കശ് ച തേ പരമഃ കാമഃ കിം ച തേ കരവാണ്യ് അഹമ് । പാത്രഭൂതോ ഽസി മേ വിപ്ര പ്രാപ്തഃ പരമധാര്മികഃ
അങ്ങയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആഗ്രഹം എന്താണ്? ഞാൻ അങ്ങയ്ക്ക് എന്ത് ചെയ്യണം? അങ്ങ് എനിക്ക് ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ്, ഉത്തമധാർമികനും ആണ്, അങ്ങ് ഇവിടെ എത്തി.
പൂജ്യോ രാജര്ഷിശബ്ദേന തപസാ ദ്യോതിതപ്രജഃ । ബ്രഹ്മര്ഷിത്വമ് അനു പ്രാപ്തഃ പൂജ്യോ ഽസി ഭഗവന് മമ
നിന്റെ തപസ്സിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ നിന്റെ ജനങ്ങൾ ഉജ്ജ്വലരായി, രാജർഷി എന്ന ബഹുമാനപദവിക്ക് നീ അർഹനാണ്. ബ്രഹ്മർഷി സ്ഥിതിക്ക് എത്തിയവനായി, ഭഗവൻ, നീ എന്റെ ആരാധനയ്ക്ക് യോജ്യനാണ്.
ഗങ്ഗാജലാഭിഷേകേണ യഥാ പ്രീതിര് ഭവേന് മമ । തഥാ ത്വദ്ദര്ശനാത് പ്രീതിര് അന്തശ് ശീതയതീവ മാമ്
ഗംഗാജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുമ്പോൾ എനിക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ആനന്ദംപോലെ, നിന്നെ കാണുമ്പോൾ എന്റെ ഉള്ളിൽ ഒരു തണുത്ത സന്തോഷം നിറയുന്നു.
വിഗതേച്ഛാഭയക്രോധോ വീതരാഗോ നിരാമയഃ । ഇദമ് അത്യദ്ഭുതം ബ്രഹ്മന് യദ് ഭവാന് മാമ് ഉപാഗതഃ
ഇഷ്ടം, ഭയം, കോപം ഇല്ലാതെ, ആസക്തിയില്ലാതെ, രോഗരഹിതനായി, ബ്രഹ്മനേ, നീ എന്നെ സന്ദർശിച്ചത് അതിവിശേഷമായ ഒരു അത്ഭുതമാണ്.
ശുഭക്ഷേത്രഗതം ചാഹമ് ആത്മാനമ് അപകല്മഷമ് । ചന്ദ്രബിമ്ബ ഇവോന്മഗ്നം വേദ്മി വേദ്യവിദാം വര
ശുഭമായ സ്ഥലത്ത്, പാപരഹിതനായ ആത്മാവായി, വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്ന പൂർത്തിയുള്ള ചന്ദ്രൻപോലെ ഞാൻ എന്നെ കാണുന്നു, അറിവിലുള്ളവരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
സാക്ഷാദ് ഇവ ബ്രഹ്മണോ മേ തവാഭ്യാഗമനം മതമ് । പൂതോ ഽസ്മ്യ് അനുഗൃഹീതോ ഽസ്മി തവാഭ്യാഗമനാന് മുനേ
മഹർഷേ, നീ വന്നത് എനിക്ക് നേരിട്ട് ബ്രഹ്മം തന്നെ പ്രത്യക്ഷമായതുപോലെയാണ് തോന്നുന്നത്. നിന്റെ വരവാൽ ഞാൻ ശുദ്ധനും അനുഗ്രഹിതനും ആകുന്നു.
ത്വദാഗമനപുണ്യേന സാധോ യദ് അനുരഞ്ജിതമ് । അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ ജീവിതം തത് സുജീവിതമ്
സാദോ, നിന്റെ വരവിന്റെ പുണ്യഫലത്താൽ എന്റെ മനസ്സ് സന്തോഷത്തോടെ നിറയുന്നു. ഇന്നാണ് എന്റെ ജന്മം സഫലമായത്, എന്റെ ജീവിതം സത്യത്തിൽ നല്ലതായിത്തീർന്നത്.
ത്വാമ് ഇഹാഭ്യാഗതം ദൃഷ്ട്വാ പ്രതിപൂജ്യ പ്രണമ്യ ച । ആത്മന്യ് ഏവ നമാമ്യ് അന്തര് ദൃഷ്ടേന്ദുര് ജലധിര് യഥാ
നിന്നെ ഇവിടെ വന്നെത്തുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ ആദരപൂർവ്വം വന്ദിച്ച്, വീണ്ടും എന്റെ മനസ്സിൽ തന്നെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. സമുദ്രം അതിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്ന ചന്ദ്രനെ പോലെ.
യത് കാര്യം യേന ചാര്ഥേന പ്രാപ്തോ ഽസി മുനിപുങ്ഗവ । കൃതമ് ഇത്യ് ഏവ തദ് വിദ്ധി മാന്യോ ഽസി ഹി ഭൃശം മമ
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീ ഇവിടെ വന്നതിന് എന്ത് കാരണമായാലും, അതെല്ലാം പൂർത്തിയായതായി നീ കരുതണം. കാരണം, നീ എന്റെ അത്യന്തം ആദരാർഹനാണ്.
സ്വകാര്യേണ വിമര്ശം ത്വം കര്തുമ് അര്ഹസി കൌശിക । ഭഗവന് നാസ്ത്യ് അദേയം ഹി ത്വയി യത് പ്രതിപദ്യതേ
കൗശികാ, നീ നിന്റെ കർത്തവ്യത്തെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കേണ്ടതാണ്. ഭഗവൻ, നീ ചെയ്യാൻ തീരുമാനിക്കുന്നതിൽ ഒന്നും നിനക്ക് പ്രാപിക്കാനാവാത്തത് ഇല്ല.
കാര്യസ്യ ച വിചാരം ത്വം കര്തുമ് അര്ഹസി ധര്മതഃ । കര്താ ചാഹമ് അശേഷം തേ ദൈവതം പരമം ഭവാന്
നീ ഈ കാര്യത്തെ ധർമ്മാനുസൃതമായി ആലോചിക്കണം. ഞാൻ മുഴുവനായും നിന്റെ സേവകനാണ്; നീ പരമദൈവമാണ്.
ഇദമ് അതിമധുരം നിശമ്യ വാക്യം ശ്രുതിസുഖമ് അര്ഥവിദാ വിനീതമ് ഉക്തമ് । പ്രഥിതഗുണവശാദ് ഗുണൈര് വിശിഷ്ടം മുനിവൃഷഭഃ പരമം ജഗാമ ഹര്ഷമ്
ഇത്രയും മധുരവും ശ്രവണമധുരവുമായ, അർത്ഥബോധത്തോടെയും വിനയത്തോടെയും പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, പ്രശസ്തഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടും ഗുണസമ്പന്നമായ മഹർഷി അത്യന്തം ആനന്ദം അനുഭവിച്ചു.
തച് ഛ്രുത്വാ രാജസിംഹസ്യ വാക്യമ് അദ്ഭുതവിസ്തരമ് । ഹൃഷ്ടരോമാ മഹാതേജാ വിശ്വാമിത്രോ ഽഭ്യഭാഷത
രാജസിംഹന്റെ അത്ഭുതവും വിശാലവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, മഹാതേജസ്സുള്ള വിശ്വാമിത്രൻ ആനന്ദത്തിൽ രോമാഞ്ചിതനായി സംസാരിച്ചു.
സദൃശം രാജശാര്ദൂല തവൈവൈതന് മഹീതലേ । മഹാവംശപ്രസൂതസ്യ വസിഷ്ഠവശവര്തിനഃ
രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോനു, മഹത്തായ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവനും വസിഷ്ഠന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്നവനും, ഭൂമിയിൽ ഇതുപോലെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ യുക്തമായതാണല്ലോ.
യത് തു മേ ഹൃദ്ഗതം വാക്യം തസ്യ കാര്യവിനിര്ണയമ് । കുരു ത്വം രാജശാര്ദൂല ധര്മം സമനുപാലയ
എന്നെ സംബന്ധിച്ചുള്ള ഒരു കാര്യം എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഉണ്ട്. അതിന്റെ ശരിയായ വഴി നിശ്ചയിക്കേണ്ടത് നീയാണു, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ. നീ ധർമ്മം പാലിക്കണം.
അഹം നിയമമ് ആതിഷ്ഠേ സിദ്ധ്യര്ഥം പുരുഷര്ഷഭ । തസ്യ വിഘ്നകരാ ഘോരാ രാക്ഷസാ മമ സംസ്ഥിതാഃ
പുരുഷന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനേ, ഞാൻ ഒരു പ്രതിജ്ഞ എടുത്തിരിക്കുന്നു വിജയത്തിനായി. എന്നാൽ അതിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കാൻ ഭയങ്കരമായ രാക്ഷസന്മാർ എനിക്കെതിരെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
യദാ യദാ തു യജ്ഞേന യജേ ഽഹം വിബുധവ്രജമ് । തദാ തദാ മേ യജ്ഞം തം വിനിഘ്നന്തി നിശാചരാഃ
ദേവതകളുടെ കൂട്ടത്തിനായി ഞാൻ യജ്ഞം നടത്തുമ്പോഴെല്ലാം, അപ്പോഴെല്ലാം ആ രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന രാക്ഷസന്മാർ എന്റെ യജ്ഞം നശിപ്പിക്കുന്നു.