അസഹ്യകുസുമാപൂരോ ഽസഹ്യനിര്മലനിര്ഝരഃ । ഗുഹ്യകാരക്ഷിതനിധിസ് സഹ്യനാമാവിഷഹ്യഭാഃ
അസഹ്യമായ പുഷ്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞു കിടക്കുന്ന ഈ പർവ്വതത്തിൽ, അത്യന്തം ശുദ്ധമായ നീരുറവുകൾ ഒഴുകുന്നു. അതിന്റെ നിധികൾ ഗുഹ്യകന്മാർ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു. സഹ്യ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ പർവ്വതം സഹിക്കാനാവാത്ത പ്രകാശം ചൊരിയുന്നു.
മുക്താപടലസമ്പൂര്ണൈര് ധാതുപാടലഭിത്തിഭിഃ । ഭാസുരഃ കാഞ്ചനതടൈഃ കടൈര് ഇവ സുരദ്വിപഃ
മുത്തുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ധാതുക്കളാൽ നിർമ്മിച്ച മതിലുകളും പൊന്നിൻ കരകളും കൊണ്ട് ഈ പർവ്വതം പ്രകാശം പകർന്നു നിൽക്കുന്നു. ഇത് ദേവന്മാരുടെ പർവ്വതശൃംഗങ്ങൾ പോലെയാണ്.
ക്വചിത് പുഷ്പഭരാശാരോ ധാതുശാരതരഃ ക്വചിത് । ക്വചിത് ഫുല്ലസരശ്ശാരോ രത്നശാരശിരാഃ ക്വചിത്
ചില ഭാഗങ്ങളിൽ പുഷ്പങ്ങളുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; മറ്റിടങ്ങളിൽ ശുദ്ധമായ ധാതുക്കൾ സമൃദ്ധമായി കാണാം; എങ്കിൽ ചിലവിടങ്ങളിൽ പുഷ്പിച്ച തടാകങ്ങൾ അതിരായി വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; മറ്റുചില ഭാഗങ്ങളിൽ രത്നങ്ങളുടെ മുകളാലം പർവ്വതം അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഇതോ രടന്നിര്ഝരവാന് ഇതഃ ക്വണിതകീചകഃ । ഇതോ രടദ്ഗുഹാവാത ഇതഷ് ഷട്പദഘുങ്ഘുമീ
ഇവിടെ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ ഗർജിക്കുന്നു; അവിടെ മുല്ലുകൾ സംഗീതം പാടുന്നു; മറ്റൊരു ഭാഗത്ത് ഗുഹകളിലൂടെ കാറ്റ് മുഴങ്ങുന്നു; വേറെവിടയിൽ തേൻചീറ്റകൾ ഗംഭീരമായി ഗൂംഗൂം ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു.
സാനൌ ഗീതാപ്സരോവൃന്ദോ വനേ മൃദുഖഗാരവഃ । അധിത്യകായാം മത്താഭ്രോ ഗഹനേഷു മൃഗാരവീ
കുന്നിൻ ചാരിൽ ദേവതകൾ പാട്ട് പാടുന്നു; കാടിൽ പക്ഷികൾ മൃദുവായി വിളിക്കുന്നു; കുന്നിൻതൊട്ടിൽ മയങ്ങിയ മേഘങ്ങൾ മുഴങ്ങുന്നു; കാട്ടിൻ കുരുക്കുകളിൽ കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ കുരയ്ക്കുന്നു.
വിദ്യാധരോദ്ഗീതഗുഹോ ഭൃങ്ഗഗീതാമ്ബുജാകരഃ । കിരാതാഗീതപര്യന്തഃ ഖഗാഗീതവനദ്രുമഃ
അവിടത്തെ ഗുഹകളിൽ വിദ്യാധരന്മാരുടെ പാട്ട് മുഴങ്ങുന്നു; താമരകളിൽ തേൻചീറ്റകളുടെ സംഗീതം നിറയുന്നു; അതിന്റെ അതിരുകളിൽ കിരാതന്മാരുടെ പാട്ട് കേൾക്കാം; കാട്ടിലെ മരങ്ങളിൽ പക്ഷികളുടെ ഗാനം മുഴങ്ങുന്നു.
സ്കന്ധേഷു ദേവൈര് വലിതഃ പാദേഷു വലിതോ നരൈഃ । പാതാലേ വലിതോ നാഗൈര് ജഗദ്ഗേഹമ് ഇവാപരമ്
അവന്റെ തോളുകളിൽ ദേവന്മാർ ചുറ്റി നിൽക്കുന്നു; കാലുകളിൽ മനുഷ്യർ ചുറ്റി നിൽക്കുന്നു; അടിത്തട്ടിൽ പാമ്പുകൾ ചുറ്റി നിൽക്കുന്നു; മറ്റൊരു ലോകഭവനംപോലെ അതെല്ലാം കാണാം.
കന്ദരേഷു ശ്രിതസ് സിദ്ധൈര് നിധാനൈര് അന്തര് ആശ്രിതഃ । ചന്ദനേഷു ശ്രിതോ നാഗൈസ് സിംഹൈശ് ശൃങ്ഗശിഖാസു ച
പർവ്വത ഗുഹകളിൽ, സിദ്ധന്മാർക്കും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന നിധികൾക്കും ഇടയിൽ, ചന്ദനവനങ്ങളിൽ ആനകൾക്കും, കുന്നിൻ മുകളിൽ സിംഹങ്ങൾക്കും ഇടയിൽ അവൻ വസിക്കുന്നു.
പുഷ്പാഭ്രസംവീതവപുഃ പുഷ്പരേണ്വഭ്രപാംസുലഃ । പുഷ്പപത്ത്രാഭ്രഭൃദ്വാതഃ പുഷ്പപാദപപാണ്ഡുരഃ
അവന്റെ ശരീരം പൂക്കളുടെ മേഘം പോലെ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പൂമ്പൊടിയും പുഷ്പരേണുവും അവനെ അലങ്കരിക്കുന്നു; കാറ്റ് പൂവിന്റെ ഇലകളും മേഘങ്ങളും കൊണ്ടു പറത്തുന്നു; അവൻ പൂക്കൾ നിറഞ്ഞ മരങ്ങളുടെ തണ്ടുപോലെ വെളുത്തിരിക്കുന്നു.
ധാതുധൂല്യഭ്രകപിലോ രത്നോപലതലസ്ഥിതിഃ । സ ദാരുജൈര് ഇവ സുരസ്ത്രീഗണൈര് അലമ് ആശ്രിതഃ
ഖനിജങ്ങളുടെ പൊടിയും മേഘങ്ങളുടെ നിറവും അവനെ മഞ്ഞളപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞ പാറമുകളിൽ അവൻ ഇരിക്കുന്നു; മരത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ ദേവസ്ത്രീവൃന്ദങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നതുപോലെ അവനെ ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു.
അഭ്രനീലാംശുകച്ഛന്നാ മൂകരത്നവിഭൂഷണാഃ । ശിലാകനകസുന്ദര്യോ യത്ര ശൃങ്ഗാഭിസാരികാഃ
അവിടെ, മേഘംപോലെയുള്ള നീല വസ്ത്രം ധരിച്ചും മുത്ത്-രത്നാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞും, പൊന്നുപോലെയുള്ള പാറകളെപ്പോലെ സുന്ദരികളായ സ്ത്രീകൾ കുന്നിൻ മുകളിൽ പ്രിയനേടാൻ തിരയുന്നവരെപ്പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
തത്രോത്തരതടേ സാനാവ് ആനമത്ഫലപാദപേ । രത്നപുഷ്കരിണീജാലവഹന്നിര്ഝരവാരിണി
ആ മലയുടെ വടക്കേ കുന്നിൻ ചുരത്തിൽ, കായ്ക്കളുടെ ഭാരത്തിൽ വൃക്ഷങ്ങൾ താഴ്ന്നു നിൽക്കുന്നു; രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച താമരക്കുളങ്ങളിലെ വെള്ളം ഒഴുകുന്ന പുഴകളും അവിടെ ഉണ്ട്.
ചൂതദ്രുമലതോന്മുക്തപുഷ്പസ്തബകദന്തുരേ । വിദുലാങ്കോല്ലപുന്നാഗനീപനീരന്ധ്രദിക്തടേ
അവിടെ മാവിൻമരങ്ങൾ പൂക്കളെ തളിക്കുന്നു; ചന്ദ്രാകൃതമായ ഓലപ്പുന്നാഗം, നീപം, നിരന്ധ്രം എന്നിവയുടെ വനം തീരങ്ങളിൽ കാണാം.
ലതാവിതാനച്ഛന്നാര്കേ രത്നാംശുഭരഭാസുരേ । സ്രവജ്ജമ്ബൂരസക്നൂതേ സ്വര്ലോകാഹ്ലാദകാരിണി
വള്ളികളുടെ തൂണുകൾ സൂര്യനെ മറയ്ക്കുന്നു; രത്നങ്ങളുടെ പ്രകാശം എല്ലായിടത്തും വിരിയുന്നു; ഒഴുകുന്ന ജംബു നദിയുടെ വെള്ളം സ്വർഗ്ഗത്തിൽപോലെയുള്ള ആനന്ദം പകർന്നു നൽകുന്നു.
ബ്രഹ്മലോകസമസ് സ്വര്ഗരമ്യശ് ശിവപുരോപമഃ । അത്രേര് അസ്ത്യ് ആശ്രമശ് ശ്രീമാന് സിദ്ധശ്രമഹരോ മഹാന്
അവിടെ ബ്രഹ്മലോകത്തിനെപ്പോലെയും സ്വർഗ്ഗംപോലെയും ശിവപുരിയെപ്പോലെയും മനോഹരമായ മഹത്തായ സിദ്ധാശ്രമം എന്ന അത്രിയുടെ മനോഹരമായ ആശ്രമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
മഹത്യ് അത്ര്യാശ്രമേ തസ്മിംസ് താപസൌ ദ്വൌ ബഭൂവതുഃ । കൌചിദ് ഏവ നഭോമാര്ഗ ഇവ ശുക്രബൃഹസ്പതീ
ആ വലിയ അത്രിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ രണ്ടു തപസ്സുകാരുണ്ടായിരുന്നു; ആകാശത്ത് ഒരുമിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്ന ശുക്രനും ബൃഹസ്പതിയും പോലെയാണ് അവർ.
തയോര് അഥൈകാസ്പദയോസ് തത്രാഭൂതാം സുതാവ് ഉഭൌ । കുലാങ്കുരൌ ശുദ്ധതനൂ സരസ്വത്യ് അമ്ബുജാവ് ഇവ
അവിടെ, ഒരേ വീടിൽ താമസിച്ച ആ ഇരുവർക്കും രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; കുടുംബത്തിന്റെ അഭിമാനങ്ങളായ, ശുദ്ധമായ ശരീരങ്ങളുള്ളവർ, സരസ്വതീ നദിയിലെ രണ്ടു താമരപ്പൂക്കൾ പോലെ.
വിലാസഭാസനാമാനൌ വൃദ്ധിമ് ആയയതുഃ ക്രമാത് । തൌ പിത്രോഃ പല്ലവൌ ശീഘ്രം ലതാപാദപയോര് ഇവ
വിലാസനും ഭാസനും എന്ന പേരുകൾക്കാർ, അവർ ക്രമമായി വളർന്നു; മാതാപിതാക്കളുടെ ചുവടുകളിൽ നിന്നു വല്ലിയുടെ പുതിയ കൊമ്പുകൾ പോലെ വേഗത്തിൽ പുഷ്പിച്ചു.
ആസ്താമ് അന്യോഽന്യസുഹൃദൌ സുസ്നിഗ്ധൌ വല്ലഭൌ മിഥഃ । തിലതൈലവദ് ആശ്ലിഷ്ടൌ തൌ പുഷ്പാമോദവത് സ്ഥിതൌ
അവർ തമ്മിൽ വളരെ സ്നേഹവും സൗഹൃദവും നിറഞ്ഞവരായിരുന്നു; ഒരുമിച്ച് ചേർന്ന്, എള്ളും എണ്ണയും പോലെ ചേർന്ന്, പുഷ്പങ്ങളുടെ സുഗന്ധം പോലെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
നാഭൂതാം വിപ്രയുക്തൌ തൌ സുരക്താവ് ഇവ ദമ്പതീ । ഏകം ദ്വിത്വമ് ഇവാപന്നം സമമ് ആസീത് തയോര് മനഃ
അവർ ഒരിക്കലും വേർപിരിയാതിരുന്നതായിരുന്നു, പ്രണയഭരിതരായ ദമ്പതികളെപ്പോലെ. അവരുടെ മനസ്സ് ഒന്നായി ചേർന്നതുപോലെ, രണ്ടായി കാണപ്പെട്ടുവെങ്കിലും അതിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ലായിരുന്നു.
തൌ തഥാന്യോഽന്യമുദിതൌ മനോഹരതരാകൃതീ । തസ്ഥതുസ് സ്വാശ്രമേ മൌനേ സരോജ ഇവ ഷട്പദൌ
അങ്ങനെ, പരസ്പരം സന്തോഷത്തോടെ, മനോഹരമായ രൂപങ്ങളോടെ, ഇരുവരും തങ്ങളുടെ ആശ്രമത്തിൽ ശാന്തതയിൽ താമസിച്ചു, ഒരു താമരപ്പൂവിൽ ഇരുന്ന രണ്ടു തേൻചീറ്റകളെപ്പോലെ.
പ്രാപതുര് യൌവനം ബാല്യമ് ഉത്സൃജ്യ ജനവല്ലഭൌ । കാലേനാല്പതരേണൈവ ചന്ദ്രസൂര്യാവ് ഇവോദിതൌ
കുട്ടിക്കാലം വിട്ട്, ചെറുകാലത്തിനുള്ളിൽ, ജനപ്രിയരായി, ഇരുവരും യൗവനം പ്രാപിച്ചു, ഉദയിക്കുന്ന ചന്ദ്രനും സൂര്യനും പോലെ.
ജഗ്മതുര് ദേഹമ് ഉത്സൃജ്യ തതസ് തൌ പിതരൌ തയോഃ । സ്വര്ഗം ജരാര്താവ് ഉഡ്ഡീയ നീഡാദ് ഇവ വിഹങ്ഗമൌ
അതിനുശേഷം, അവരുടെ മാതാപിതാക്കൾ വയസ്സായപ്പോൾ ശരീരം വിട്ട്, ആകാശത്തേക്ക് പറന്നു, കൂടിൽ വിട്ടുപറക്കുന്ന പക്ഷികളെപ്പോലെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
പഞ്ചത്വം ഗതയോഃ പിത്രോര് ദീനവക്ത്രൌ ബഭൂവതുഃ । സന്നാങ്ഗൌ വിഗതോത്സാഹൌ പദ്മാവ് ഇവ ജലോദ്ധൃതൌ
അവരുടെ മാതാപിതാക്കൾ മരിച്ചപ്പോൾ, മുഖം കറുത്ത്, ശരീരം ക്ഷീണിച്ച്, മനസ്സിൽ ഉത്സാഹമില്ലാതെ, വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് എടുത്തു വെയിലിൽ വാടിയ താമരപ്പൂക്കളെപ്പോലെ ആകുകയായിരുന്നു.
തത്രൌര്ധ്വദൈഹികം കൃത്വാ ചക്രാതേ പരിദേവനമ് । ലോകസ്ഥിതിര് അലങ്ഘ്യാ ഹി മഹതാമ് അപി മാനദ
അവിടെ, അന്ത്യകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി, അവർ ദുഃഖത്തിൽ കരഞ്ഞു. ലോകത്തിന്റെ നിയമം മഹാന്മാർക്കുപോലും മറികടക്കാൻ കഴിയാത്തതാണല്ലോ, മഹാനേ.
കൃത്വൌര്ധ്വദൈഹികമ് അഥോ വ്യഥയാഭിഭൂതൌ ശോകോത്ഥയാ കരുണമ് ആര്തഗിരാ വിലപ്യ । ചിത്രാര്പിതാവ് ഇവ നിരസ്തസമസ്തചേഷ്ടൌ തൌ സംസ്ഥിതൌ സുസമശൂന്യഹൃദാദിനാന്തമ്
അന്ത്യകർമ്മങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ്, ദുഃഖത്തിൽ പൂർണ്ണമായും തളർന്ന്, ഹൃദയഭേദകമായ ദയനീയമായ ശബ്ദത്തിൽ അവർ വിലപിച്ചു. എല്ലാം നഷ്ടമായ ചിത്രങ്ങൾ പോലെ, ഒരു ചലനവും ഇല്ലാതെ, ഹൃദയം മുഴുവനും ശൂന്യമായ അവസ്ഥയിൽ ഇരുവരും അവിടെ നിന്നു.
അഥ ശോകപരാഭൂതൌ തസ്ഥതുര് ദൃഢതാപസൌ । താപസംശുഷ്കസര്വാങ്ഗൌ താവ് അരണ്യദ്രുമാവ് ഇവ
ശോകത്തിൽ പൂർണ്ണമായും കീഴടങ്ങി, ഇരുവരും തപസ്സിൽ ഉറച്ചുനിന്നു. ശരീരം തപസ്സുകാരെപ്പോലെ ഉണങ്ങിയതും, കാട്ടിലെ രണ്ടു വൃക്ഷങ്ങളെപ്പോലെ അവരായിരുന്നു.
വിരക്തൌ വിപിനേ കാലം ക്ഷപയാമ് ആസതുര് ദ്വിജൌ । വിയൂഥാവ് ഇവ സാരങ്ഗാവ് അനാസ്ഥാമ് ആഗതൌ പരാമ്
വിരക്തരായി ആ രണ്ട് ബ്രാഹ്മണന്മാർ കാട്ടിൽ സമയം കഴിച്ചു. കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട രണ്ട് മാൻപോലെ, അവർക്ക് എല്ലാം അനാസക്തിയായിരുന്നു.
ജഗ്മുര് ദിനാനി മാസാശ് ച വര്ഷാണ്യ് അഥ തയോസ് തദാ । ക്രമാത് താവ് അപി സംയാതൌ ജരാം ശ്വഭ്രദ്രുമാവ് ഇവ
അവർക്കു ദിവസങ്ങൾ, മാസങ്ങൾ, വർഷങ്ങൾ അങ്ങനെ കടന്നു. ക്രമേണ, അവർ രണ്ടുപേരും വയസ്സിന് കീഴടങ്ങി, ഉള്ളില്ലാത്ത പഴയ മരങ്ങൾപോലെ.
അപ്രാപ്തവിമലജ്ഞാനൌ ചിരാജ് ജരഢതാപസൌ । താവ് ഏകദാ സങ്ഘടിതാവ് ഇദമ് അന്യോഽന്യമ് ഊചതുഃ
നിറഞ്ഞ ജ്ഞാനം ലഭിക്കാതെ, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, ആ രണ്ടു വയസ്സായ തപസ്സുകാരും ഒരിക്കൽ ഒന്നിച്ചു കൂടിയപ്പോൾ പരസ്പരം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.