ചിച്ഛക്തിര് അമലാ സൈഷാ ചേത്യാമയവിവര്ജിതാ । ഭരിതാശേഷദിക്കുഞ്ജാ ഭൈരവാകാരധാരിണീ
ഇവൾ ശുദ്ധമായ ചൈതന്യശക്തിയാണ്, വസ്തുവിഷയമായ അസുഖങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തത്, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നിറഞ്ഞു, ഭയങ്കരമായ രൂപം ധരിച്ചവളാണ്.
സര്വഭാവഗതാ സൂക്ഷ്മാ ഭാവാഭാവവിവര്ജിതാ । ആബ്രഹ്മഭുവനാന്തസ്ഥാ സര്വശക്തിസമുദ്ഗികാ
എല്ലാ ഭാവങ്ങളിലും സൂക്ഷ്മമായി നിലകൊള്ളുന്നവളാണ് ഇവൾ, ഉണ്ട് ഇല്ല എന്നതിൽ നിന്ന് മുക്തയായവളും ബ്രഹ്മലോകം വരെ വ്യാപിച്ചവളും എല്ലാ ശക്തികളുടെ ഉറവിടവുമാണ്.
സര്വസൌന്ദര്യസുഭഗാ സര്വപ്രാകാശ്യദീപികാ । സര്വസംസാരമുക്താനാം തന്തുര് ആതതരൂപിണീ
എല്ലാ സൗന്ദര്യവും ഉള്ളവളാണ് ഇവൾ, എല്ലായിടത്തും പ്രകാശം പകരുന്ന ദീപം, എല്ലാ സംസാരത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരായവരുടെ നൂൽപോലെയും എല്ലാ രൂപങ്ങളിലും പ്രത്യക്ഷമായവളുമാണ്.
സര്വാകാരവികാരാഢ്യാ സര്വാകാരവിവര്ജിതാ । സര്വഭൂതൌഘതാം യാതാ സര്വദാ സര്വതാം ഗതാ
എല്ലാ രൂപങ്ങളും മാറ്റങ്ങളും ഉള്ളതും, ഒരുപക്ഷേ ഒരു രൂപവും ഇല്ലാത്തതും, എല്ലാ ജീവികളുടെയും നിലയിലേക്ക് എത്തിയതും, എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുന്നതുമാണ്.
ചതുര്ദശവിധാന്യ് ഏഷാ ഭൂതാനി ഭുവനോദരേ । ഏതന്മയീയം കലനാ ജാഗതീ വേദനാത്മികാ
ലോകത്തിന്റെ ഗർഭത്തിൽ ഈ പതിനാലു വിധ ജീവികളും ഉണ്ട്. ഇവയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഈ ധാരണയാണ് ലോകാനുഭവം, അതായത് അനുഭവബോധം.
മിഥ്യാവഭാസമാത്രം തു സര്വദുഃഖദശാഗതിഃ । നാനാകാരമയാഭാസം സര്വമ് ആത്മൈവ ചിത് പരാ
എന്നാൽ ഇതെല്ലാം വെറും ഭ്രമം മാത്രം, എല്ലാ ദു:ഖാവസ്ഥകളുടെയും വഴി. ഈ വിവിധതകളായ പ്രകടനം എല്ലാം പരമമായ ആത്മാവായ ചൈതന്യമാണ്.
സേയമ് ആത്മാ മമ വ്യാപീ സേയം മദവബോധനമ് । സേയമ് ആകലിതാങ്ഗേഹാ കരോതി നൃപതിഭ്രമമ്
ഇതാണ് എന്നെ മുഴുവനും ആകുന്ന ആത്മാവ്; ഇതാണ് എന്റെ ബോധം; ഇതാണ് അംഗങ്ങളും ശരീരവും ആയി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് രാജാവെന്ന ഭ്രമം ഉണ്ടാക്കുന്നത്.
അസ്യാ ഏവ പ്രസാദേന മനോ ദേഹരഥസ്ഥിതമ് । സംസാരജാലലീലാസു യാതി വല്ഗതി നൃത്യതി
ഇതിന്റെ കൃപയാൽ, ശരീരരഥത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന മനസ്സ്, ലോകമെന്ന വലയുടെ കളിയിൽ സഞ്ചരിക്കുകയും, ചാടുകയും, നൃത്തം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇദം മനശ് ശരീരാദി ന കിഞ്ചിത് അപി വസ്തുതഃ । നഷ്ടേ ന കിഞ്ചിത് അപ്യ് അസ്മിന് പരിനശ്യതി പേലവേ
ഈ മനസ്സും ശരീരവും മുതലായവ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒന്നുമല്ല; ഈ സൂക്ഷ്മമായത് നശിച്ചാൽ മറ്റൊന്നും ഇല്ലാതാവുന്നില്ല.
ജഗജ്ജാലമയം നൃത്തമ് ഇദം ചിത്തനടൈസ് തതമ് । ഏതയൈവൈകയാ പങ്ക്ത്യാ ദൃശ്യതേ ദീപലേഖയാ
ലോകവലയിൽ നിന്നുള്ള ഈ നൃത്തം മനസ്സിന്റെ നടന്മാർ കൊണ്ടാണ് വ്യാപിക്കുന്നത്; ഇത് ഒരു വിളക്കിന്റെ പ്രകാശരേഖപോലെ ഒരേ ഒരു വരിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
കഷ്ടം മുധൈവ മേ ചിന്താ നിഗ്രഹാനുഗ്രഹസ്ഥിതൌ । ബഭൂവ ദേഹനിഷ്ഠൈവ ന കിഞ്ചിദ് അപി ദേഹകഃ
അയ്യോ, നിയന്ത്രണത്തിലും അനുഗ്രഹത്തിലും ഞാൻ ചിന്തിച്ച വിഷമം വെറുതെയായിരുന്നു; അതു ശരീരത്തോടു മാത്രം ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നു, ശരീരം തന്നേ ഒന്നുമല്ല.
നന്വ് അഹോ സമ്പ്രബുദ്ധോ ഽസ്മി ഗതം ദുര്ദര്ശനം മമ । ദൃഷ്ടം ദ്രഷ്ടവ്യം അഖിലം പ്രാപ്തം പ്രാപ്യമ് ഇദം മയാ
ഇപ്പോള് ഞാന് പൂര്ണമായി ഉണര്ന്നിരിക്കുന്നു; എനിക്ക് മനസ്സിലാക്കാന് ബുദ്ധിമുട്ടായതെല്ലാം മാറി പോയി. കാണേണ്ടതെല്ലാം കണ്ടു, നേടേണ്ടതെല്ലാം നേടിക്കഴിഞ്ഞു.
സര്വം കിഞ്ചിത് ഇദം ദൃശ്യം ദൃശ്യതേ യജ് ജഗദ്ഗതമ് । ചിന്നിഷ്ഷ്യന്ദാംശമാത്രം തന് നാന്യത് കിഞ്ചന ശാശ്വതമ്
ഈ ലോകത്ത് കാണുന്ന എല്ലാം, എന്തായാലും, അതെല്ലാം ചൈതന്യത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ പ്രകാശം മാത്രമാണ്; ഇതിനു പുറമെ ശാശ്വതമായ മറ്റൊന്നുമില്ല.
ക്വ തൌ കീദൃഗ്വിധൌ വാപി കിംനിഷ്ഠൌ വാ കിമാത്മകൌ । നിഗ്രഹാനുഗ്രഹൌ ലോകേ ഹര്ഷാമര്ഷക്രമൌ തഥാ
ലോകത്ത് നിയന്ത്രണവും അനുഗ്രഹവും എന്നിങ്ങനെയുള്ള രണ്ടു കാര്യങ്ങള് എവിടെയാണ്, അവ എങ്ങനെയാണ്, അവയുടെ സ്വഭാവം എന്താണ്? സന്തോഷവും അസൂയയും എന്നിങ്ങനെയുള്ള അനുഭവങ്ങള് എവിടെയാണ്?
കിം സുഖം കിം ച വാ ദുഃഖം സര്വം ബ്രഹ്മേദമ് ആതതമ് । അഹമ് ആസം മുധാ മൂഢോ ദിഷ്ട്യാമൂഢോ ഽസ്മ്യ് അഹം സ്ഥിതഃ
സുഖം എന്താണ്, ദുഃഖം എന്താണ്? ഇതെല്ലാം ബ്രഹ്മം കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. നേരത്തെ ഞാന് വ്യര്ത്ഥമായി അജ്ഞാനിയായിരുന്നു; ഭാഗ്യവശാല് ഇപ്പോള് ഞാന് അജ്ഞാനമില്ലാതെ ഉറപ്പോടെ നില്ക്കുന്നു.
കിമ് അസ്മിന്ന് ഏവമ് ആലോകേ ശോച്യതേ കിം വിമുഹ്യതേ । കിം പ്രേക്ഷ്യതേ കിമ് ക്രിയതേ സ്ഥീയതേ ക്വ ക്വ ഗമ്യതേ
ഈ പ്രകാശത്തിൽ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കേണ്ടത്, എന്തിനാണ് മനസ്സു മയങ്ങേണ്ടത്? ഇവിടെ എന്താണ് കാണേണ്ടത്, ചെയ്യേണ്ടത്, എവിടെയാണ് നിൽക്കേണ്ടത്, എവിടേക്കാണ് പോകേണ്ടത്?
കിഞ്ചിത് ഇത്ഥമ് ഇദം നാമ ചിദാഭാസം വിരാജതേ । നമോ നമസ് തേ നിസ്തത്ത്വ ദൃഷ്ടദൃശ്യോ ഽസി സുന്ദര
ഇങ്ങനെ ഈ അവബോധത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഭാസം തെളിഞ്ഞു കാണപ്പെടുന്നു. സാരമില്ലാത്ത ദൃക്ദൃശ്യമായ സുന്ദരനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം, നമസ്കാരം.
അഹോ നു സമ്പ്രബുദ്ധോ ഽസ്മി സമ്യഗ് ജ്ഞാതമ് അലം മയാ । നമോ മഹ്യമ് അനന്തായ സമ്യഗ്ജ്ഞാനോദയായ ച
അഹോ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ സത്യത്തിൽ ഉണർന്നിരിക്കുന്നു; എല്ലാം ഞാൻ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കി. എന്റെ അനന്തമായ സ്വഭാവത്തെയും ശരിയായ ജ്ഞാനോദയത്തെയും ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.
വിഗതരഞ്ജനനിര്വിഷയസ്ഥിതിര് ഗതഭവഭ്രമ ഈഹിതവര്ജിതഃ । സ്ഥിരസുഷുപ്തകലാതിഗതസ് തതസ് സമസമം നിവസാമ്യ് അഹമ് ആത്മനി
ആകർഷണം വിട്ട്, വിഷയങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്ന്, ജനനമരണ ഭ്രമം മാറി, ആഗ്രഹങ്ങൾ ഇല്ലാതെ, ഉറക്കവും ജാഗ്രതയും കടന്ന്, ഞാൻ സമമായി എന്റെ ആത്മാവിൽ വസിക്കുന്നു.
ഇതി ഹേമജടാധീശോ ലേഭേ പദമ് അനുത്തമമ് । വിവേകാധ്യവസായേന ബ്രാഹ്മണ്യമ് ഇവ ഗാധിജഃ
ഇങ്ങനെ പൊന്നുപോലുള്ള ജടകളുള്ള മഹാത്മാവ് വിവേകവും ഉറച്ച മനസ്സും കൊണ്ടു അതുല്യമായ അവസ്ഥയിലേക്കെത്തി, ഗാധിയുടെ മകനായ വിശ്വാമിത്രൻ ബ്രാഹ്മണത്വം നേടിയതുപോലെയാണ് ഇത്.
അനന്താകാരകാര്യാസു നാസീച് ചേഷ്ടാസു ഖേദവാന് । ഭൂയോ ഭൂയഃ പ്രയുക്താസു ദിനമാലാസ്വ് ഇവേശ്വരഃ
അനന്തമായ പ്രവർത്തികളിലും ശ്രമങ്ങളിലും, എത്രയൊക്കെ ആവർത്തിച്ചാലും, അവനു ഒരിക്കലും ക്ഷീണം തോന്നിയില്ല; ദിനവും രാത്രിയും ആവർത്തിക്കുന്ന ഒരിടത്തുള്ള പ്രഭുവിനെപ്പോലെ.
തതഃ പ്രഭൃതി സോ ഽതിഷ്ഠത് സര്വേഹാവിഗതജ്വരമ് । സമാസമേ സ്വകേ കാര്യേ ജലൌഘോ ഽഗ്ര ഇവാനതേ
അതിനുശേഷം അവൻ എല്ലാ ശ്രമങ്ങളുടെ പീഡയും വിട്ട്, തനിക്കുള്ള ജോലി സമത്വത്തോടെ നിർവഹിച്ചു, ഉച്ചത്തിൽ ഒഴുകുന്ന ഒരു ജലധാരയെപ്പോലെ.
ഹര്ഷാമര്ഷവിനിര്മുക്തഃ പ്രകൃതം കാര്യമ് ആചരന് । ഉദാരഗമ്ഭീരവപുര് ജഹാരാമ്ബുനിധേശ് ശ്രിയമ്
സന്തോഷവും കോപവും വിട്ട്, സ്വാഭാവികമായ ജോലി നിർവഹിച്ചുകൊണ്ട്, മഹത്തായ ആഴമുള്ള സാന്നിധ്യത്തോടെ, സമുദ്രത്തിന്റെ ഭംഗി അവൻ ഏറ്റെടുത്തു.
സുഷുപ്തസമധര്മിണ്യാ ചിത്തവൃത്ത്യാ വ്യരാജത । നിഷ്കമ്പയാ പ്രകാശിന്യാ ദീപസ് സ്വശിഖയേവ സഃ
അവൻ ആഴമുള്ള ഉറക്കത്തോടു സാമ്യമുള്ള, അശാന്തമോ ചലനമോ ഇല്ലാത്ത, പ്രകാശമുള്ള മനസ്സോടെ തിളങ്ങി നിന്നു. സ്വന്തം ജ്വാലയിൽ തെളിയുന്ന വിളക്കുപോലെയായിരുന്നു അവൻ.
ന നിര്ഘൃണോ ദയാവാന് നോ ന ദ്വന്ദ്വീ നാപ്യ് അമത്സരഃ । ന സുഖീ നാസുഖീ നാര്ഥീ നാനര്ഥീ സ ബഭൂവ ഹ
അവൻ ക്രൂരനും കരുണയുള്ളവനും ആയിരുന്നില്ല; ഇരു വിരുദ്ധങ്ങളിലൊന്നിലും കുടുങ്ങിയവനുമല്ല, അസൂയയുമില്ല. സന്തോഷിയുമല്ല, ദു:ഖിയുമല്ല, നേടാൻ ആഗ്രഹവുമില്ല, നഷ്ടം ഭയക്കുന്നവനുമല്ല.
സമദര്ശനയാ നിത്യം വൃത്ത്യാ ചാമലധീരയാ । അന്തശ്ശീതലയാ രേജേ പരിപൂര്ണേന്ദുബിമ്ബവത്
സമദർശനവും ശുദ്ധമായ മനസ്സും ഉള്ളിൽ ശാന്തതയും കൊണ്ട്, അവൻ പൂർണ്ണചന്ദ്രൻപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
സര്വം ചിത്തത്ത്വകചനം ജഗദ് ഇത്യ് അവലോക്യ സാ । പ്രശാന്തസുഖദുഃഖശ്രീസ് തസ്യ പൂര്ണാ മതിര് ബഭൌ
സകലവും മനസ്സിന്റെ സാരമായ ലോകമാണെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, അവന്റെ മനസ്സ് ആനന്ദത്തിലും ദു:ഖത്തിലും സമാധാനത്തോടെ നിറഞ്ഞു, പൂർണ്ണമായ ഭംഗിയോടെ തിളങ്ങി.
ഉല്ലസന് വിലസന് ഘൂര്ണംസ് തിഷ്ഠന് ഗച്ഛഞ് ശ്വസന് സ്വപന് । അഭൂത് സ സ്വസമാധിസ്ഥഃ പ്രബുദ്ധശ് ചില്ലയം ഗതഃ
എന്നതെന്തായാലും — എഴുന്നേറ്റ്, പ്രകാശിച്ച്, ചുറ്റി, നിൽക്കുമ്പോഴും, പോകുമ്പോഴും, ശ്വസിക്കുമ്പോഴും, ഉറങ്ങുമ്പോഴും — അവൻ തന്റെ ആത്മസമാധിയിൽ ഉറപ്പോടെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു; ഉണർന്ന മനസ്സോടെ, ബോധത്തിന്റെ വാസസ്ഥലത്തിൽ എത്തി.
സ കുര്വന് വിഗതാസങ്ഗം രാജ്യം രാജീവലോചനഃ । അതിഷ്ഠദ് അക്ഷതാകാരോ ഭൂരിവര്ഷശതാന്യ് അഥ
അനുരാഗമില്ലാതെ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ട്, കമലനയനനായ രാജാവ് അനവധി വർഷങ്ങൾ ഭരിച്ചുവന്നു; അവന്റെ രൂപം ഒരിക്കലും ക്ഷയിച്ചില്ല.
സന്നിവേശമ് ഇമം ദേഹനാമകം തദനു സ്വയമ് । സ ജഹൌ തേജസാക്രാന്തോ രൂപം ഹിമകണോ യഥാ
ശക്തിയാൽ നിറഞ്ഞ്, തന്റെ ഇച്ഛയാൽ ഈ ശരീരം എന്ന ആകൃതിയെ അവൻ ഉപേക്ഷിച്ചു; മഞ്ഞുതുള്ളി അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതുപോലെ.