സ്വതോ യദ് ആത്മശൈലാദിജ്ഞതയാ ജാഡ്യവേദനമ് । തദ് അഹന്ത്വാദി ഭേദാദി ഭുവനാദീതി സംസ്ഥിതമ്
പർവ്വതം എന്ന സ്വഭാവം ഉള്ള ആത്മാവിന്റെ അറിവിലൂടെ ഉള്ളിൽ അനുഭവപ്പെടുന്ന മന്ദത, 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവവും വ്യത്യാസവും ഉൾപ്പെടെ ലോകമായി നിലനിൽക്കുന്നു.
സ്വതോ യദ് ആത്മതോയസ്യ ചിദ്ദ്രവത്വാദ് വിവര്തനമ് । തദ് ആവര്താദ്യ് അഹന്താദി ഭേദാദ്യ് ആകാരിതാദി ച
സ്വയം ജ്ഞാനത്തിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ആത്മാവിന്റെ ജലം പോലെ ഉള്ളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങൾ, അതിന്റെ ഒഴുക്കു സ്വഭാവം കൊണ്ടു, ചുഴികൾ, 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം, വ്യത്യാസങ്ങൾ തുടങ്ങിയ രൂപങ്ങളിൽ പ്രകടമാകുന്നു.
സ്വതോ യ ആത്മവൃക്ഷസ്യ ശാഖാദിസ് തസ്യ വേദനമ് । തദ് അഹന്താദി ഭേദാദി ഭുവനാദീവ സംസ്ഫുടമ്
സ്വയം ആത്മാവിനെ ഒരു വൃക്ഷം പോലെ കരുതുമ്പോൾ അതിന്റെ ശാഖകൾ മുതലായവയിൽ നിന്നു ഉണരുന്ന ബോധം, 'ഞാൻ' എന്നതും വ്യത്യാസങ്ങളും ഉള്ള ലോകം പോലെ വ്യക്തമായി പ്രകടമാകുന്നു.
യദ് ആത്മഗഗനസ്യാന്തശ് ചിത്ത്വാച് ഛൂന്യത്വവേദനമ് । തദ് അഹന്താദി ഭേദാദി ഭാവനാദീതി ഭാവിതമ്
ആത്മാവിനെ ആകാശം പോലെ കരുതുമ്പോൾ അതിന്റെ ഉള്ളിലെ ശൂന്യതയുടെ അനുഭവം, 'ഞാൻ' എന്നതും വ്യത്യാസങ്ങളും ഉള്ള ലോകം എന്നതായാണ് മനസ്സിലാക്കപ്പെടുന്നത്.
യദ് ആത്മഗഗനസ്യാന്തശ് ചിത്ത്വാത് സൌഷിര്യവേദനമ് । തദ് അഹന്താദി ചിത്താദി ശരീരാദീവ ദീപിതമ്
ആത്മാവിനെ ആകാശം പോലെ കരുതുമ്പോൾ അതിന്റെ ഉള്ളിലെ പൊത്തിത്തിരിഞ്ഞതിന്റെ അനുഭവം, 'ഞാൻ', മനസ്സ് തുടങ്ങിയ വ്യത്യാസങ്ങളോടെ ശരീരം പോലെയുള്ളതായി തെളിയുന്നു.
സ്വതോ യദ് ആത്മകുഡ്യസ്യ നൈരന്തര്യം നിരന്തരമ് । തദ് അഹന്താദിഭേദേന ചിത്ത്വാദ് ബഹിര് ഇവ സ്ഥിതമ്
സ്വഭാവത്താൽ ആത്മാവിന്റെ മതിലുപോലെ എപ്പോഴും ഒറ്റയടിയായി നിലകൊള്ളുന്ന അതു, 'ഞാൻ' എന്നതുപോലെയുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ മൂലം, ബോധം എന്നതിന്റെ സ്വഭാവം കൊണ്ടു പുറത്തു നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു.
സ്വതോ യദ് ആത്മസത്തായാ വിത്ത്വാത് സത്ത്വൈകവേദനമ് । തദ് അഹന്ത്വാദി ഭേദാദി ചേതനാദീതി വാ സ്ഥിതമ്
സ്വഭാവത്താൽ ആത്മാവിന്റെ സത്തയുടെ അറിവായി മാത്രം നിലകൊള്ളുന്ന അതു, 'ഞാൻ' എന്നതുപോലെയുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ മൂലം, ബോധം അല്ലെങ്കിൽ ജീവൻ എന്നതുപോലെ കരുതപ്പെടുന്നു.
അന്തര് ആത്മപ്രകാശസ്യ സ്വതോ യദ് അവഭാസനമ് । തദ് അഹന്ത്വാദി വിത്ത്വാദി ജീവ ഇത്യ് ഏവ വേത്ത്യ് അസൌ
സ്വഭാവത്താൽ ആത്മാവിന്റെ പ്രകാശത്തിന്റെ അകത്തുള്ള വെളിച്ചമായി നിലകൊള്ളുന്ന അതു, 'ഞാൻ' എന്നതും അറിവും പോലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ മൂലം, ജീവൻ എന്നതായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
അന്തര് അസ്തി യദ് ആത്മേന്ദോശ് ചിദ്രൂപം ചിദ്രസായനമ് । സ്വത ആസ്വാദ്യതേ തേന തദ് അഹന്താദിനോദിതമ്
അകത്തുള്ള ആത്മാവിന്റെ ചന്ദ്രനായി, ബോധത്തിന്റെ സാരവും അമൃതവുമായി നിലകൊള്ളുന്ന അതു, സ്വയം ആസ്വദിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ അതു 'ഞാൻ' എന്നതുപോലെയുള്ളതായി പ്രകടമാകുന്നു.
പരമാത്മഗുഡസ്യാന്തര് യച് ചിത്സ്വാദൂദയാത്മകമ് । തദ് ഏവാസ്വാദ്യതേ തേന സ്വതോ ഽഹന്താദിനാന്തരേ
പരമാത്മാവിന്റെ ആന്തരികമായ മധുരമായ സാരത്തിൽ ഉദയിക്കുന്ന അത്മബോധത്തിന്റെ രുചിയാണ്, അതു തന്നെ ആഹന്തയെന്നു ഉള്ളിൽ അനുഭവപ്പെടുന്നത്.
പരമാത്മമണേശ് ചിത്ത്വാദ് യദ് അന്തഃ കചനം സ്വയമ് । ചേതനാത്മ തദ് ഏവാന്തര് അഹമ് ഇത്യാദി വേത്ത്യ് അസൌ
പരമാത്മാവെന്ന മണിയിൽ പ്രകാശംപോലെ ഉള്ളിൽ സ്വയം ബോധമായി നിലകൊള്ളുന്നത്, അതാണ് ചൈതന്യസ്വഭാവം ഉള്ളത് ആഹം എന്നതുപോലെ ഉള്ളിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.
ന ച കിഞ്ചന വേത്ത്യ് അന്തര് വേദ്യസ്യാസമ്ഭവാദ് ഇഹ । ന ചാസ്വാദയതി സ്വാദു സ്വാദ്യസ്യാസമ്ഭവാദ് അലമ്
ഇവിടെ ഉള്ളിൽ ഒന്നും അറിയപ്പെടുന്നില്ല, കാരണം അറിയേണ്ടത് ഒന്നുമില്ല; അതുപോലെ രുചികരമായതൊന്നും അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല, കാരണം അനുഭവിക്കേണ്ടത് ഒന്നുമില്ല.
ന ച കിഞ്ചിച് ചിനോത്യ് അന്തശ് ചേത്യസ്യാസമ്ഭവേ സതി । വേദ്യതേ ന ച വാ കിഞ്ചിദ് വേദ്യസ്യാസമ്ഭവാദ് അസൌ
ഉള്ളിൽ ഒന്നും ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നില്ല, കാരണം ഗ്രഹിക്കേണ്ടത് ഒന്നുമില്ല; അതുപോലെ ഒന്നും അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല, കാരണം അനുഭവിക്കേണ്ടത് ഒന്നുമില്ല.
അസദാഭാസ ഏവാത്മാ അനന്തോ ഭരിതാകൃതിഃ । സ്ഥിതസ് സദൈവൈകഘനോ മഹാശൈല ഇവാത്മനി
ആത്മാവ് അസത്യമെന്ന തോന്നലാണ്, അതിന് അറ്റമില്ല, എല്ലാ രൂപങ്ങളാലും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അത് എപ്പോഴും ഒറ്റതായും ഉറച്ചതായും, വലിയ പർവ്വതം പോലെയായി തന്നെ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
അനയാ തു വചോഭങ്ഗ്യാ മയാ വോ രഘുനന്ദന । നാഹന്താദിജഗത്താദിഭേദോ ഽസ്തീതി നിദര്ശിതമ്
രഘുവംശത്തിലെ സന്തോഷമേ, ഈ രീതിയിലുള്ള വാക്കുകൾകൊണ്ടു ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞത്, 'ഞാൻ' എന്നതോ ലോകം എന്നതോ അതിന്റെ ആരംഭം എന്നതോ എന്നിങ്ങനെയുള്ള വേർതിരിവൊന്നുമില്ലെന്ന് കാണിച്ചുതന്നതാണ്.
ന ചിത്തമ് അസ്തി നോ ചേത്താ ന ജഗത്താദിവിഭ്രമഃ । ദൃഷദീവാമ്ബരമ് അതശ് ശാന്തം ശാമ്യതി കേവലമ്
ഇവിടെ മനസ്സുമില്ല, ചിന്തകനുമില്ല, ലോകം തുടങ്ങിയ ഭ്രമങ്ങളുമില്ല. കല്ലിനുള്ളിലെ ആകാശംപോലെ, എല്ലാം ശാന്തമായ് നിശ്ശബ്ദമായി അപ്രത്യക്ഷമാവുന്നു.
യഥാവര്താദിതാമ് ഏതി ദ്രവത്വാദ് വാരി വാരിണി । തഥാഹന്താദിതാമ് ഏതി ജ്ഞത്വാജ് ജ്ഞപ്തൌ ജ്ഞ ആത്മനി
ജലത്തിന് ജലത്തിൽ സ്വാഭാവികമായും ഒഴുകുന്ന ഗുണം ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ, ആത്മാവിൽ അറിവുള്ളവനിൽ അറിവ് മൂലം 'ഞാൻ' എന്ന ബോധവും അതിന്റെ ആരംഭവും ഉണ്ടാകുന്നു.
യഥാ ദ്രവത്വം പയസി യഥാ സ്പന്ദസ് സദാഗതൌ । അഹന്താദേശകാലാദി തഥാ ജ്ഞേ ജ്ഞപ്തിമാത്രകേ
എങ്ങനെ വെള്ളത്തിൽ ദ്രവത്വം ഉണ്ടോ, ചലനത്തിൽ എപ്പോഴും ചലനം ഉണ്ടോ, അതുപോലെ തന്നെ 'ഞാൻ', സ്ഥലം, കാലം തുടങ്ങിയ ധാരണകൾ ശുദ്ധമായ അറിവായ അറിവാളിൽ സ്വാഭാവികമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ജ്ഞോ ജ്ഞതായാം ഹി യജ് ജ്ഞാനം ജാനാതി ജ്ഞാനബൃംഹയാ । ജ്ഞായതേ തദ് അഹന്താദി ജീവാദ്യ് അപ്യ് അഭിജീവനൈഃ
അറിവാളൻ അറിവിന്റെ അവസ്ഥയിൽ അറിവ് അറിയുമ്പോൾ, അവബോധം വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അറിവ് അനുഭവപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ 'ഞാൻ' എന്ന ധാരണയും മറ്റു വ്യത്യാസങ്ങളും, ജീവനും ഈ പ്രക്രിയയിലൂടെ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
യഥോദേതി യദാ ജ്ഞസ്യ ജ്ഞപ്തിര് ജ്ഞാനേന യാദൃശീ । അനന്യൈവാന്യതാം ബുദ്ധ്വാ സാ തദാ ജൃമ്ഭതേ തഥാ
അറിവാളന്റെ ബോധം അറിവിലൂടെ ഉദയിക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ വേറിട്ടതിൽ വേറിട്ടതല്ലെന്നു മനസ്സിലാക്കി, അതു അങ്ങനെ തന്നെ വ്യാപിക്കുന്നു.
ജീവസ്യ ജീവിതം ജ്ഞാനം ജ്ഞതായാം ജീവജീവനേ । അണുര് അപ്യ് അസ്തി നോ ഭേദോ വിരൂപത്വേ ജ്ഞജീവയോഃ
ജീവന്റെ ജീവൻ അറിവാണ്; ജീവന്റെ നില അറിയുന്നതിൽ അറിവാണ്. അറിവാളനും ജീവനും തമ്മിൽ ഏറ്റവും ചെറുതായാണെങ്കിലും യാതൊരു വ്യത്യാസമോ രൂപഭേദമോ ഇല്ല.
യഥാ ജ്ഞജീവയോര് നാസ്തി ഭേദോ രാമ തഥൈതയോഃ । ഭേദോ ഽസ്തി ന ജ്ഞജഗതോര് വിദ്ധി ശാന്തമ് അഖണ്ഡിതമ്
ജ്ഞാനവും ജീവനും തമ്മിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ലെന്നതുപോലെ, രാമ, ഇവ രണ്ടിനും തമ്മിലും വ്യത്യാസമില്ല. ജ്ഞാനിയും ലോകവും തമ്മിലുള്ള ഭേദം മനസ്സിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നതാണ്; യഥാർത്ഥത്തിൽ എല്ലാം ശാന്തവും ഒറ്റയും അഖണ്ഡവുമാണ്.
സര്വം പ്രശാന്തമ് അജമ് ഏകമ് അനാദിമധ്യമ് ആഭാസനം സ്വദനമാത്രമ് അചേത്യചിഹ്നമ് । സര്വം പ്രശാന്തമ് അതി ശബ്ദമയീ തു ദൃഷ്ടിര് ബോധാര്ഥമ് ഏവ ഹി മുധൈവ തദ് ഓം ഇതീദമ്
എല്ലാം ശാന്തവും ജനനമില്ലാത്തതും ഏകതയും ആരംഭമോ നടുവോ ഇല്ലാത്തതും, സ്വയം രുചികാണിക്കുന്നതുപോലെയും, ചിന്തയോ അടയാളമോ ഇല്ലാത്തതും ആണ്. എല്ലാം ശാന്തമാണ്; കാണുന്നതെല്ലാം ശബ്ദം നിറഞ്ഞതായാലും, അതെല്ലാം അറിവിനായാണ്; അല്ലാത്തപക്ഷം, അത് വെറും 'ഓം' എന്ന ഉച്ചാരണമാത്രമാണ്.
അത്രൈവോദാഹരന്തീമമ് ഇതിഹാസം പുരാതനമ് । കിരാതേശസ്യ സുരഘോര് വൃത്താന്തം വിസ്മയപ്രദമ്
ഇവിടെ പുരാതനമായ ഈ കഥ പറയപ്പെടുന്നു — കിരാതരാജാവിന്റെയും ഭയങ്കര ദേവന്മാരുടെയും അത്ഭുതകരമായ സംഭവമാണ് ഇത്.
ഉത്തരസ്യാ ദിശോ മേദഃ കര്പൂരപടലം ഭുവഃ । സമ്ഭൃതം ഹസനം ശാര്വം ശുക്ലോ വാ ചാന്ദ്ര ആതപഃ
വടക്കേ ദിക്കിൽ ഭൂമി കർപ്പൂരപാളിയാൽ പൊതിഞ്ഞതുപോലെയാണ്; അതോ ശിവന്റെ ചിരിയാണോ, ചന്ദ്രന്റെ വെളുപ്പാണോ, അല്ലെങ്കിൽ ചന്ദ്രപ്രകാശത്തിന്റെ തേജസ്സാണോ എന്ന് തോന്നാം.
ഹിമാദ്രേശ് ശൃങ്ഗമ് അസ്തീഹ കൈലാസോ നാമ പര്വതഃ । ശൈലജാലസ്യ സന്മുക്താകലാപസ്യേവ നായകഃ
ഹിമാലയത്തിലെ ഒരു ശിഖരമാണ് ഇവിടെ കയിലാസം എന്ന പർവതം. പർവതങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ അതാണ് മുഖ്യൻ, മുത്തുകളുടെ മാലപോലെ മനോഹരമായത്.
വിഷ്ണോഃ ക്ഷീരോദക ഇവ സ്വര്ഗസ് സുരപതേര് ഇവ । അബ്ജജസ്യേവ നാഭ്യബ്ജം ഗൃഹം യശ് ശശിമൌലിനഃ
വിഷ്ണുവിന് ക്ഷീരസമുദ്രം എങ്ങനെയോ, ദേവേന്ദ്രന് സ്വർഗം എങ്ങനെയോ, ബ്രഹ്മാവിന് താമരനാഭം എങ്ങനെയോ, അങ്ങനെ ചന്ദ്രകുടൻ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലം അതാണ്.
രുദ്രാക്ഷവൃന്ദദോലാഭിസ് സാപ്സരോഭിര് വിഭാതി യഃ । ലോലരത്നശലാകാഭിര് ലഹരീഭിര് ഇവാര്ണവഃ
അവിടെ രുദ്രാക്ഷമണികളുടെ ഊഞ്ഞാലുകളും അപ്സരസുകളുടെ സാന്നിധ്യവും കൊണ്ട് ആ പർവതം തിളങ്ങുന്നു. ചലിക്കുന്ന രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച തിരകളാൽ സമുദ്രം എങ്ങനെ ദീപ്തിയാർന്നിരിക്കുമോ അങ്ങനെ.
ഗണാങ്ഗനാനാമ് അനിശം മത്താനാം ചരണൈര് ഹതാഃ । അശോകാ ഇവ രാജന്തേ യത്രാശോകാ വികാസിനഃ
അവിടെ ശിവന്റെ ഗണങ്ങളുടെ സ്ത്രീകൾ എപ്പോഴും മദത്തിൽ ആശോകമരങ്ങളുടെ ചുവടുകൾ ഇടുന്നു, അതിനാൽ ആ ആശോകങ്ങൾ പുഷ്പിച്ച് തിളങ്ങുന്നു.
സഞ്ചരച്ഛങ്കരേ ദിക്ഷു ഭൃഗുഷ്വ് ഇന്ദുമണിദ്രവൈഃ । നിവര്തന്തേ പ്രവര്തന്തേ യത്രാജസ്രം ച നിര്ഝരാഃ
അവിടെയുള്ള മലകളും താഴ്വരകളും ചന്ദ്രക്കല്ലുപോലെയുള്ള വെള്ളത്തിൽ പ്രകാശം പകരുന്ന നീരുറവുകൾ എല്ലായിടത്തും ഒഴുകിയും പിന്മാറിയും ഒരിക്കലും നിൽക്കാതെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.