യദര്ഥം കില ഭോഗശ്രീര് വാഞ്ഛ്യതേ തത് കലേവരമ് । ന മേ നാപി ച തസ്യാഹം കോ ഽര്ഥസ് സുഖലവേന മേ
ഭോഗത്തിനും ആനന്ദത്തിനുമാണ് ശരീരം ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നത്; ഞാൻ അതല്ല, അതും ഞാനല്ല—അൽപമായ സന്തോഷത്തിനുപോലും എനിക്ക് എന്ത് പ്രയോജനം?
നാഹം ദേഹ ഇതി ത്വ് അസ്മിന് യുക്തിമ് ആകര്ണയ ക്രമേ । സര്വാങ്ഗേഷ്വ് അപി സത്സ്വ് ഏവ ശവഃ കസ്മാന് ന വല്ഗതി
ഞാൻ ഈ ശരീരമല്ലെന്നു നീ ക്രമമായി ഈ വാദം കേൾക്കണം. ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാ അവയവങ്ങളും നിലനിൽക്കുമ്പോഴും, ഒരു ശവം എന്തുകൊണ്ട് ചലിക്കാറില്ല?
തസ്മാദ് ദേഹാദ് അതീതോ ഽഹം നിത്യോ ഽനസ്തമിതദ്യുതിഃ । യസ് സങ്ഗം ഭാസ്വതാ പ്രാപ്യ വേദ്മി വ്യോമനി ഭാസ്കരമ്
അതിനാൽ ഞാൻ ശരീരത്തിന് അതീതനാണ്, ശാശ്വതനും അക്ഷയമായ പ്രകാശമുള്ളവനുമാണ്. പ്രകാശമുള്ള സൂര്യനുമായി ഒരാൾക്ക് ബന്ധം ഉണ്ടാകുമ്പോലെ, ആകാശത്തിലെ സൂര്യനെ ഞാൻ അറിയുന്നു.
ജ്ഞോ ഽഹം മേ ന സുഖേനാര്ഥോ നാനര്ഥേന ച ദുഃഖിതാ । ശരീരമ് അസ്തു വാ മാസ്തു സ്ഥിതോ ഽസ്മി വിഗതജ്വരഃ
ഞാൻ അറിവുള്ളവനാണ്; എനിക്ക് ആനന്ദത്തിൽ പ്രയോജനമില്ല, ദുഃഖത്തിൽ വേദനയുമില്ല. ശരീരം ഉണ്ടാകട്ടെ ഇല്ലാതാകട്ടെ, ഞാൻ രോഗമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു.
യത്രാത്മാ തത്ര ന മനോ നേന്ദ്രിയാണി ന വാസനാഃ । പാമരാഃ പരിതിഷ്ഠന്തി നികടേ ന മഹീഭൃതഃ
ആത്മാവ് എവിടെയുണ്ടോ അവിടെ മനസ്സും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും വാസനകളും ഇല്ല. അജ്ഞന്മാർ സമീപത്ത് നിലകൊള്ളാം, ജ്ഞാനികൾ അങ്ങോട്ട് വരാറില്ല.
പദം തദ് അനുയാതോ ഽസ്മി കേവലോ ഽസ്മി ജയാമ്യ് അഹമ് । നിസ്സ്പൃഹോ ഽസ്മി നിരംശോ ഽസ്മി നിരീഹോ ഽസ്മി നിരീപ്സിതഃ
ഞാൻ ആ വഴി പിന്തുടർന്നു; ഞാൻ നിർമലൻ; ഞാൻ വിജയി; എനിക്ക് ആഗ്രഹങ്ങളൊന്നുമില്ല; ഞാൻ ഭാഗങ്ങളില്ലാത്തവൻ; എനിക്ക് പരിശ്രമമില്ല; എനിക്ക് മോഹങ്ങളില്ല.
നേദാനീം മമ സമ്ബന്ധോ മനോദേഹേന്ദ്രിയാദിഭിഃ । പൃഥക്കൃതസ്യ തൈലസ്യ തിലൈര് വിദലിതൈര് യഥാ
ഇപ്പോൾ എനിക്ക് മനസ്സിനോടോ ശരീരത്തോടോ ഇന്ദ്രിയങ്ങളോടോ മറ്റേതുമായി ബന്ധമില്ല; എങ്ങനെ എണ്ണ തിളയിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തിയാൽ പിന്നെ തിളയുമായി ബന്ധമില്ലാതാകുന്നുവോ അതുപോലെ.
സ്വസ്മാത് പദവരാദ് അസ്മാല് ലീലയാ ചലിതസ്യ മേ । അധ ആക്രമതഃ കിഞ്ചിത് പരിവാരോ ഹ്യ് അയം ശുഭഃ
ഈ പരമാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് ഞാൻ കളിയോടെ ചലിക്കുമ്പോൾ, എന്റെ ഈ ശുഭമായ കൂട്ടത്തിൽ ഒരു ഭാഗം താഴേക്ക് ഇറങ്ങുന്നു.
സ്വസ്ഥതോര്ജിതതാ സത്താ ഹൃദ്യതാ സത്യതാ ജ്ഞതാ । ആനന്ദിതോപശമിതാ മതാ ച മുദിതോദിതാ
ആരോഗ്യം, ശക്തി, സത്ത, ആനന്ദം, സത്യത, ജ്ഞാനം, സന്തോഷം, ശാന്തി, മാന്യമായ നില, ഉല്ലാസം എന്നിവ അറിയപ്പെടുന്നു.
പൂര്ണതോദാരതാ സത്യാ കാന്തിമത്തൈകതാനതാ । സര്വൈകതാ നിര്ഭയതാ ക്ഷീണദ്വിത്വവികല്പതാ
പൂർണ്ണത, ഉന്നത മനസ്സും, സത്യവും, പ്രകാശമുള്ള ഏകതയും, സർവ്വതിലും ഏകതയും, ഭയമില്ലായ്മയും, ഇരട്ടതയും സംശയവും ഇല്ലായ്മയും — ഇതൊക്കെയാണ് ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നത്.
ഏതാ നിത്യോദിതാസ് സ്വസ്ഥാസ് സുന്ദര്യസ് സുഭഗോദയാഃ । മമൈകാത്മരതേഃ കാന്താ നിത്യം ഹൃദയവല്ലഭാഃ
ഇവ എപ്പോഴും ഉദയിക്കുന്നതും, ആരോഗ്യവാന്മാരും, സുന്ദരികളും, ഭാഗ്യവതികളുമാണ്. എന്റെ ഏകാത്മാനന്ദത്തിൽ എന്റെ ഹൃദയത്തിന് പ്രിയപ്പെട്ടവരാണ് ഇവ.
സര്വഥാ സര്വദാ സര്വം സര്വസ്മിന് സമ്ഭവത്യ് അതഃ । സര്വം പ്രതി മമ ക്ഷീണേ വാഞ്ഛാവാഞ്ഛേ സുഖാസുഖമ്
അതിനാൽ എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പോഴും എല്ലാറ്റിലും, എന്റെ ആഗ്രഹം അവസാനിച്ചാലോ ഇല്ലയോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച്, സന്തോഷവും ദുഃഖവും എല്ലാറ്റിനോടും എന്നിൽ ഉണ്ടാകുന്നു.
വിഗതമോഹതയാ വിമനസ്തയാ ഗതവികല്പനചിത്തതയാ സ്ഫുടമ് । ഉപരമാമ്യ് അഹമ് ആത്മനി ശീതലേ ഘനലവശ് ശരദീവ നഭസ്തലേ
മോഹം മാറി, മനസ്സ് ശാന്തമായി, ചിന്തകൾ അകന്ന്, ഞാൻ വ്യക്തമായി എന്റെ ഉള്ളിൽ വിശ്രമിക്കുന്നു — ശരത്കാലത്തിലെ ആകാശത്തിൽ ഒരു മേഘബിന്ദു പോലെ തണുത്തതായാണ്.
ഇതി നിര്ണീയ തതയാ ധിയാ ധവലയാ മുനിഃ । ബദ്ധപദ്മാസനസ് തസ്ഥാവ് അര്ധോന്മീലിതലോചനഃ
അങ്ങനെ മനസ്സു പൂർണ്ണമായും ശുദ്ധവും തെളിയുമായിത്തീർത്ത്, മഹർഷി പദ്മാസനത്തിൽ ഇരുന്നു, കണ്ണുകൾ പകുതിയായി തുറന്ന നിലയിൽ.
ഓങ്കാരമ് അകരോത് താരസ്വരമ് ഊര്ധ്വഗതധ്വനിമ് । സമ്യഗാഹതലാങ്ഗൂലം ഘണ്ടാകുമ്ഭമ് ഇവാരവമ്
അവൻ ഉയർന്ന സ്വരത്തിൽ ദീർഘമായി 'ഓം' ഉച്ചരിച്ചു; ആ ശബ്ദം മുകളിലേക്ക് ഉയർന്ന്, മണിയുടെ മുഴക്കംപോലെയും ശംഖിന്റെ മുഴക്കംപോലെയും മുഴങ്ങിത്തുടങ്ങി.
ഓമുച്ചാരയതസ് തസ്യ സംവിത്തത്ത്വേ തദുന്മുഖേ । യാവദോങ്കാരമ് ഊര്ധ്വസ്ഥേ വിതതേ വിമലാത്മനി
'ഓം' ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ അവന്റെ ബോധം അതിന്റെ സാരത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു; ആ ശബ്ദം മുകളിലേക്ക് നീണ്ടുനിൽക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ശുദ്ധമായ ആത്മാവിൽ വ്യാപിച്ചു.
സാര്ധത്ര്യംശാത്മമാത്രസ്യ പ്രഥമേ ഽംശേ സ്ഫുടാരവേ । പ്രണവസ്യ മനാക്ക്ഷുബ്ധപ്രാണാരണിതദേഹകേ
മൂന്നു മുക്കാൽ അളവിലുള്ള പ്രണവത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ വ്യക്തമായ ശബ്ദത്തിൽ, മനസ്സ് ഉണർന്നു, ശ്വാസം ശരീരത്തിൽ മുഴുവൻ അലയടിച്ചു, അപ്പോൾ 'ഓം' എന്ന ശബ്ദം മുഴങ്ങി.
രേചകാഖ്യോ ഽഖിലം കായം പ്രാണനിഷ്ക്രമണക്രമഃ । രിക്തീചകാര പീതാമ്ബുര് അഗസ്ത്യ ഇവ സാഗരമ്
റെചക എന്ന ശ്വാസവിസർജനക്രിയ മുഴുവൻ ശരീരത്തിൽ നിന്നുമുള്ള വായു പുറത്തേക്കയച്ചു, അഗസ്ത്യൻ കടലിനെ കുടിച്ചുതീർത്തതുപോലെ അവനെ മുഴുവനായി ശൂന്യമാക്കി.
അതിഷ്ഠത് പ്രാണപവനശ് ചിദ്രസാപൂരിതേ ഽമ്ബരേ । ത്യക്തദേഹഃ പരിത്യക്തനീഡഃ ഖഗ ഇവാമ്ബരേ
പ്രാണവായു ചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രകാശം നിറഞ്ഞ ആകാശത്തിൽ നിലനിന്നു, കൂടുവിട്ടുപോയ പക്ഷി ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചവൻ അവിടെ നിലകൊണ്ടു.
ഹൃദയാഗ്നിര് ജ്വലഞ് ജ്വാലീ ദദാഹ മലിനം വപുഃ । ഉത്പാതപവനോച്ഛൂനോ ദാവശ് ശുഷ്കമ് ഇവ ദ്രുമമ്
ഹൃദയത്തിലെ അഗ്നി ജ്വലിച്ച് കത്തിയപ്പോൾ മലിനമായ ശരീരം ദഹിച്ചു പോയി; ശക്തമായ കാറ്റ് വീശുമ്പോൾ കാട്ടുതീ ഉണങ്ങിയ മരത്തെ കത്തിച്ചുതീർക്കുന്നതുപോലെ.
യാവദിച്ഛമ് അവസ്ഥൈഷാ പ്രണവപ്രഥമേ ക്രമേ । ബഭൂവ ന ഹഠാദ് ഏവ ഹഠയോഗോ ഹി ദുഃഖദഃ
പ്രണവത്തിന്റെ ആദ്യാവസ്ഥയിൽ ഈ നില അവൻ ഇഷ്ടമുള്ളത്രയും നേരം തുടർന്നു; ഇത് നിർബന്ധിതമായിരുന്നില്ല, കാരണം നിർബന്ധമായി ചെയ്യുന്ന യോഗം ദുഃഖം only ഉണ്ട്.
അഥേതരാംശാവസരേ പ്രണവസ്യ സമസ്ഥിതൌ । നിസ്സ്പന്ദകുമ്ഭകോ നാമ പ്രാണാനാമ് അഭവത് ക്രമഃ
അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ, പ്രണവത്തിന്റെ സമതുല്യതയിൽ, ശ്വാസങ്ങൾ മുഴുവൻ നിലച്ചു നിന്നു. അതിനെ ശ്വാസങ്ങളുടെ അചഞ്ചലമായ കുംഭകം എന്നായിരുന്നു വിളിച്ചത്.
ന ബഹിര് നാന്തരേ നാധോ നോര്ധ്വേ നാശാസു തത്ര തേ । സങ്ക്ഷോഭമ് അഗമന് പ്രാണാ അര്ധസംസ്തമ്ഭിതാ ഇവ
അവസ്ഥയിൽ, ശ്വാസങ്ങൾ പുറത്തേക്കോ അകത്തേക്കോ താഴേക്കോ മുകളിലേക്കോ എങ്ങോട്ടും നീങ്ങുന്നില്ല; അവ അശാന്തമല്ലാതെ, അർദ്ധം നിലച്ചതുപോലെ, ശാന്തമായി നിന്നു.
ദഗ്ധദേഹപുരോ വഹ്നിശ് ശശാമാശനിവത് ക്ഷണാത് । അദൃശ്യത സിതം ഭസ്മ ശാരീരം ഹിമപാണ്ഡുരമ്
കത്തിയ ശരീരത്തിന് മുന്നിലെ അഗ്നി ഒരു ഭക്ഷണം കഴിച്ചതിന് ശേഷം ശാന്തമാകുന്നതുപോലെ ഉടനടി ശമിച്ചു; അവശേഷിച്ചത് വെളുത്ത ചാരവും, ശരീരം മഞ്ഞു പടർന്നതുപോലെ വെളുത്തതുമായിരുന്നു.
യത്ര കര്പൂരശയ്യായാം സുപ്താനീവ സുഖോചിതമ് । ശരീരാസ്ഥീനി ലക്ഷ്യന്തേ നിസ്സ്പന്ദാനി സിതാനി ച
അവിടെ, കർപ്പൂരപ്പടുക്കയിൽ സുഖമായി വിശ്രമിക്കുന്നവരെപ്പോലെ, ശരീരത്തിലെ അസ്ഥികൾ വെളുപ്പും അചഞ്ചലതയുംകൊണ്ട് ദൃശ്യമായി കിടക്കുന്നു.
തദ് ഭസ്മ പവനാധൂതം സാസ്ഥി വായുര് അയോജയത് । സ്വദേഹേ ഭൃശമ് ഉച്ഛൂനേ ത്രിനേത്രവ്രതവാന് ഇവ
ആ ചാരം കാറ്റ് ഇളക്കി, അസ്ഥികളോടൊപ്പം ശക്തിയായി ശരീരത്തിൽ ചിതറിച്ചു, മൂന്നു കണ്ണുള്ളവന്റെ വ്രതം അനുസരിക്കുന്നവൻപോലെ.
തച് ചണ്ഡപവനോദ്ധൂതമ് ആവൃത്യ ഗഗനം ക്ഷണാത് । ശരദീവാഭ്രമിഹികാ ക്വാപി ഭസ്മാസ്ഥിമദ് യയൌ
അത് കഠിനമായ കാറ്റ് ഉയർത്തി, ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് ആകാശം മൂടി; ശരത്കാലത്തെ മഞ്ഞുപോലോ മേഘംപോലോ ആ ചാരവും അസ്ഥികളും എവിടെയോ ഒഴിഞ്ഞു.
യാവദിച്ഛമ് അവസ്ഥൈഷാ പ്രണവസ്യാപരേ ക്രമേ । ബഭൂവ ന ഹഠാദ് ഏവ ഹഠയോഗോ ഹി ദുഃഖദഃ
ഈ അവസ്ഥ ഇഷ്ടം വരുന്നത്രയും നേരം, പ്രണവത്തിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ നിലനിന്നു; ഇത് ബലമായി സംഭവിച്ചില്ല, കാരണം ബലപ്രയോഗം ദു:ഖം മാത്രമേ നൽകൂ.
തതസ് തൃതീയാവസരേ പ്രണവസ്യോപശാന്തിദേ । പൂരണാത് പൂരകോ നാമ പ്രാണാനാമ് അഭവത് ക്രമഃ
അതിനുശേഷം, പ്രണവത്തിന്റെ മൂന്നാം ഘട്ടത്തിൽ, സമാധാനം നൽകുന്ന അവസ്ഥയിൽ, ശ്വാസം നിറയ്ക്കുന്ന 'പൂരകം' എന്ന നിലയിലേക്ക് പ്രാണങ്ങൾ എത്തി.
അസ്മിന്ന് അവസരേ പ്രാണാശ് ചേതനാമൃതമധ്യഗാഃ । വ്യോമ്നി ശീതലതാമ് ഈയുര് ഹിമസംസ്പര്ശസുന്ദരീമ്
അന്നേരം പ്രാണങ്ങൾ ചൈതന്യാമൃതത്തിൽ ലയിച്ച് ആകാശത്തിൽ തണുത്തതും മഞ്ഞ് തൊട്ടതുപോലെ മനോഹരമായതുമായ ശാന്തി അനുഭവിച്ചു.