ദൃശ്യതേ തസ്യ നേയത്താ ന നാമ പരികല്പനാ । നൈകതാ നാന്യതാ ചൈവ ന മഹത്താ ന ചാണുതാ
അത് എന്ന ബോധത്തിന് ദിശയോ പേരോ ധാരണയോ ഇല്ല; അതിന് ഏകത്വമോ ഭിന്നതയോ മഹത്ത്വമോ ചെറുതായിരിപ്പോ ഇല്ല.
വേദനം ത്വമ് അസംവേദ്യം മയി ചേദ് ദുഃഖകാരണമ് । വിവേകജേന ഭേദേന തദ് ഇദം ഹന്യസേ മയാ
നിന്റെ അനുഭവം എന്നിൽ അജ്ഞാനമാണെങ്കിൽ, അതാണ് എന്റെ ദുഃഖത്തിന് കാരണമാകുന്നത്. വിവേകത്തോടെ വേർതിരിച്ച് ഞാൻ അതിനെ ഇല്ലാതാക്കുന്നു.
ഇദം മാംസം ഇദം രക്തമ് ഇമാന്യ് അസ്ഥീനി ദേഹകേ । ഇമേ തേ ശ്വാസമരുതഃ കോ ഽസാവ് അഹമ് ഇതി സ്ഥിതഃ
ഇത് മാംസം, ഇത് രക്തം, ഇവയാണ് അസ്ഥികൾ ഈ ശരീരത്തിൽ. ഇവയാണ് നിന്റെ ശ്വാസവും വായുവും. പിന്നെ, ഈ 'ഞാൻ' എന്നത് ആരാണ് എന്ന് അവശേഷിക്കുന്നു?
മാംസമ് അന്യദ് അസൃക് ചാന്യദ് അസ്ഥീന്യ് അന്യാനി ചിത്ത ഹേ । ബോധോ ഽന്യസ് സ്പന്ദനം ചാന്യത് കോ ഽസാവ് അഹമ് ഇതി സ്ഥിതഃ
മാംസം ഒന്നാണ്, രക്തം മറ്റൊന്ന്, അസ്ഥികൾ വേറെയും, മനസേ, ബോധം വേറെയും, ചലനം മറ്റൊന്നാണ്. പിന്നെ, ഈ 'ഞാൻ' എന്നത് ആരാണ് എന്ന് അവശേഷിക്കുന്നു?
ഇദം ഘ്രാണമ് ഇയം ജിഹ്വാ ത്വഗ് ഇയം ശ്രവണേ ഇമേ । ഇദം ചക്ഷുര് അയം സ്പന്ദഃ കോ ഽസാവ് അഹമ് ഇതി സ്ഥിതഃ
ഇത് മൂക്ക്, ഇത് നാവ്, ഇത് ത്വക്ക്, ഇവയാണ് ചെവികൾ, ഇത് കണ്ണ്, ഇത് ചലനം. പിന്നെ, ഈ 'ഞാൻ' എന്നത് ആരാണ് എന്ന് അവശേഷിക്കുന്നു?
യഥാഭൂതതയാ നാഹമ് അസ്മി ന ത്വം ന വാസനാ । ആത്മാ ശുദ്ധശ് ചിദാഭാസഃ കേവലോ ഽയം വിജൃമ്ഭതേ
യഥാർത്ഥത്തിൽ ഞാനും നീയും വാസനകളും ഇല്ല; ശുദ്ധവും ബോധം പോലെ തെളിയുന്ന ആത്മാവു മാത്രം ഇവിടെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
അഹമ് ഏവേഹ സര്വത്ര നാഹം കിഞ്ചിദ് അപീഹ വാ । ഇത്യ് ഏവ സന്മയീ ദൃഷ്ടിര് നേതരോ വിദ്യതേ ക്രമഃ
ഇവിടെ എല്ലായിടത്തും ഞാൻ മാത്രമേയുള്ളൂ; മറ്റൊന്നും എവിടെയും ഇല്ല. ഈ സത്യദർശനമാണ് ഏകമാർഗം, വേറൊന്നുമില്ല.
ചിരമ് അജ്ഞാനധൂര്തേന പോഥിതോ ഽസ്മ്യ് അത്യ് അഹന്തയാ । വൃകേണ ദൃപ്തേനാടവ്യാം ലബ്ധ്വേവ പശുപോതകഃ
നീണ്ട കാലം അജ്ഞാനത്തിന്റെ ചതിയാൽ, അത്യധികമായ അഹങ്കാരത്തിൽ ഞാൻ തകർന്നുപോയി; കാട്ടിൽ ഒരു ഗർവ്വമുള്ള ചെന്നായ്ക്ക് പിടിയിലായ കുഞ്ഞുപോലെയായിരുന്നു.
ദിഷ്ട്യേദാനീം പരിജ്ഞാതോ മയൈഷോ ഽജ്ഞാനതസ്കരഃ । പുനര് ന സംശ്രയാമ്യ് ഏനം സ്വരൂപാര്ഥാപഹാരിണമ്
ഇപ്പോൾ ഭാഗ്യവശാൽ ഈ അജ്ഞാനത്തെന്ന കള്ളനെ ഞാൻ തിരിച്ചറിയിച്ചു; ഇനി എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം കവർച്ച ചെയ്യുന്ന ഇതിൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും ആശ്രയിക്കില്ല.
നിര്ദുഃഖോ ദുഃഖയോഗ്യസ്യ നാഹമ് അസ്യ ന ചൈഷ മേ । കശ്ചിദ് ഭവതി ശൈലസ്യ തത്സ്ഥ ഏവ യഥാമ്ബുദഃ
എനിക്ക് ദു:ഖമില്ല; ദു:ഖം അനുഭവിക്കാൻ യോഗ്യനായവനുമായി എനിക്ക് യാതൊരു ബന്ധവും ഇല്ല, അവനുമെനിക്കില്ല. ഒരു മേഘം ഒരു പർവതത്തിൽ നിന്ന് വേറെയായി നില്ക്കുന്നതുപോലെ, മറ്റാരും എന്നിൽ ലയിക്കാറില്ല.
നാഹം ഭൂത്വാ ത്വ് അഹം ഹീദം വച്മി തിഷ്ഠാമി യാമി വാ । ആത്മാവലോകനേനാഹമ് അനഹങ്കാരതാം ഗതഃ
ഞാൻ 'ഞാൻ ആകുന്നു', 'ഞാൻ നില്ക്കുന്നു', 'ഞാൻ പോകുന്നു' എന്നൊന്നും പറയുന്നില്ല. ആത്മാവിൽ ആഴമായി അന്വേഷിച്ചതിലൂടെ ഞാൻ അഹങ്കാരമില്ലാത്ത നിലയിലേക്കാണ് എത്തിയത്.
നൂനമ് ഏവാന്യ ഏവൈതേ മത്തോ ഽജ്ഞാശ് ചക്ഷുരാദയഃ । യാന്തു തിഷ്ഠന്തു വാ ദേഹേ മമൈതേ തു ന കേചന
നിശ്ചയമായും, കാഴ്ചയൊക്കെയുള്ള ഈ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എന്നിൽ നിന്നു വേറെയാണ്; അവ അജ്ഞാനികളാണ്. അവ ശരീരത്തിൽ വരട്ടെ, നില്ക്കട്ടെ, എങ്കിലും ഇവയിൽ ഒന്നും എന്റേതല്ല.
കഷ്ടം കോ ഽയമ് അഹം നാമ കഥം കേനോപകല്പിതഃ । ജഗദ്ബാലകവേതാലസ് താലോത്താലാതുലാകൃതിഃ
അയ്യോ, ഈ 'ഞാൻ' എന്നത് എന്താണ്? എങ്ങനെ, ആരാൽ ഇതു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്? ഇത് കുട്ടികളുടെ കളിപ്പാവയോ, ഭ്രമരൂപമായ ഒരു ഭൂതമോ, കൈയടിച്ചോ അളന്നോ ഉണ്ടാക്കിയ ഒരു രൂപമോ പോലെയാണ്.
ഏതാവന്തം ചിരം കാലം വ്യര്ഥമ് ആലുഠിതോ ഽവടേ । അഹമ് അമ്ബുതൃണോന്മുക്തേ ദുരദ്രൌ ഹരിണോ യഥാ
ഇത്രയും കാലം ഞാൻ ഈ കുഴിയിൽ വെറുതെ അലഞ്ഞു, വെള്ളവും പുല്ലും തേടി മരുഭൂമിയിൽ വഴിതെറ്റിയ കുരങ്ങുപോലെ.
സ്വാര്ഥൈകാലോകനേ ചക്ഷുര് യദി തൂന്മുഖതാം ഗതമ് । തദ് അഹം നാമ കോ ഽസൌ സ്യാദ് യോ ഽസ്മി ദുഃഖേന മോഹിതഃ
കണ്ണ് തന്റെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞാൽ, ഈ ദു:ഖത്തിൽ മയങ്ങുന്ന 'ഞാൻ' എന്നത് ആരാണ്?
സ്പര്ശനാമ്നി നിജേ തത്ത്വേ യദി ജാതാ ത്വഗ് ഉന്മുഖീ । തത് കോ ഽയം സ്യാദ് അഹം നാമ കുപിശാച ഇവോദിതഃ
തൊട്ടിൽ തന്നെ തിരിഞ്ഞു നോക്കുമ്പോൾ, ഈ കപടഭൂതംപോലെയുള്ള 'ഞാൻ' എന്നത് ആരാണ്?
രസേഷ്വ് അഭിനിഷണ്ണേ ഽസ്മിന് സ്വേ ക്രമേ രസനേന്ദ്രിയേ । അഹം മൃഷ്ടഭുഗ് ഇത്യ് ഏഷ കുതസ്ത്യഃ കുത്സിതോ ഭ്രമഃ
രുചികൾക്കിടയിൽ നാവിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ ലയിച്ചാൽ, 'ഞാൻ രുചികരമായത് ആസ്വദിക്കുന്നു' എന്ന ഈ തെറ്റായ ഭ്രമം എവിടെ നിന്നാണ് വരുന്നത്?
ശബ്ദശക്തിം ശ്രിതേ ശ്രോത്രേ വരാകേ സ്വാര്ഥപണ്ഡിതേ । തദ് അഹങ്കാരദുഃഖസ്യ നിര്ബീജസ്യ ക ആഗമഃ
ശബ്ദത്തിന്റെ ശക്തി ചെവിയിലേക്കു വരുമ്പോൾ, അതിന്റെ സ്വന്തം കാര്യത്തിൽ അത്രയും നിപുണമല്ലാത്ത ഈ ചെവിയിൽ അഹംഭാവമില്ലാത്ത ദു:ഖം എങ്ങനെയാകും ഉണ്ടാകുക?
ആത്മമ്ഭരിത്വഭരിതേ ഘ്രാണേ സ്വം ഗന്ധമ് ആഗതേ । അഹം ഘ്രാതേതി യോ മന്താ തം ചൌരം നൈവ വേദ്മ്യ് അഹമ്
തന്റെ സുഖം നിറഞ്ഞ മൂക്കിൽ ഒരു ഗന്ധം എത്തുമ്പോൾ, 'ഞാനാണ് ഈ ഗന്ധം വാസിക്കുന്നത്' എന്ന് കരുതുന്ന ആ കള്ളനെ ഞാൻ അറിയുന്നില്ല.
മൃഗതൃഷ്ണാക്രമേണൈഷാ ഭാവനാപ്യ് അര്ഥഭാവനീ । ഭാവസ് തസ്യാമ് അസത്യായാം യസ്യാസാവ് അപി സമ്ഭ്രമഃ
വിഷയങ്ങളെ കണക്കാക്കുന്ന ഈ ഭാവന മരുഭൂമിയിലെ മൃഗതൃശ്യയെപ്പോലെയാണ്; യാഥാർത്ഥ്യമല്ലാത്തതിനെ യാഥാർത്ഥ്യമെന്നു കരുതുന്നവനാണ് അതിൽ ആശങ്കപ്പെടുന്നത്.
വാസനാഹീനമ് അപ്യ് ഏതച് ചക്ഷുരാദീന്ദ്രിയം സ്വതഃ । പ്രവര്തതേ ബഹിസ് സ്വാര്ഥേ വാസനാ നാത്ര കാരണമ്
വാസനകളില്ലാതിരുന്നാലും കണ്ണുപോലുള്ള ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി പുറത്തുള്ള കാര്യങ്ങളിലേക്കു പ്രവർത്തിക്കുന്നു; ഇവിടെ വാസനകൾക്ക് കാരണമില്ല.
വാസനാരഹിതം കര്മ ക്രിയതേ നനു ചിത്ത ഹേ । കേവലം നാനുഭൂയന്തേ സുഖദുഃഖദൃശോ ഽത്ര താഃ
ഹേ മനസേ, വാസനകളില്ലാതെ പ്രവർത്തികൾ നടക്കുന്നു. എന്നാൽ ആ സമയത്ത് സുഖം ദുഃഖം പോലുള്ള അനുഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാകില്ല.
തസ്മാന് മൂര്ഖാണീന്ദ്രിയാണി ത്യക്ത്വാന്തര്വാസനാം നിജാമ് । കുരുധ്വം കര്മ ഹേ സര്വം ന ദുഃഖം സമവാപ്സ്യഥ
അതിനാൽ, മൂഢമായ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും ഉള്ളിലെ വാസനകൾക്കും വിട പറഞ്ഞ്, നിങ്ങൾ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും ചെയ്യൂ; അങ്ങനെ ദുഃഖം നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല.
ഭവദ്ഭിര് ഏവ ദുഃഖായ വാസനാ വാസിതാ മുധാ । ബാലൈഃ പങ്കക്രീഡനകവിനാശേനേവ ഖിന്നതാ
നിങ്ങളാണ് സ്വയം വാസനകൾ കൊണ്ട് മനസ്സ് ദുഃഖത്തിലാക്കുന്നത്, മണ്ണിൽ കളിക്കുന്ന കുട്ടികൾക്ക് കളിപ്പാട്ടം നഷ്ടമായപ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ദുഃഖംപോലെ.
വാസനാദ്യാ ദൃശസ് സര്വാ വ്യതിരിക്താസ് തു നാത്മനഃ । ജലാദ് ഇവ തരങ്ഗാല്യോ ജ്ഞസ്യൈവാജ്ഞസ്യ നാനഘ
വാസന മുതലായ എല്ലാ അനുഭവങ്ങളും ആത്മാവിൽ നിന്ന് വേറെയാണ്, പാപരഹിതനേ, ജലത്തിൽ നിന്ന് തിരകൾ വേറെയാണെന്നത് പോലെ. ഈ സത്യം ജ്ഞാനികൾക്ക് അറിയാം, അജ്ഞന്മാർക്ക് അല്ല.
തൃഷ്ണയൈവ വിനഷ്ടാസ് സ്ഥ വ്യര്ഥമ് ഇന്ദ്രിയചാരകാഃ । കോശകാരാഃ കുക്രിമയസ് തന്തുനേവ സ്വയമ്ഭുവാ
നിങ്ങൾ തൃഷ്ണയാൽ മാത്രം നശിക്കുന്നു, വ്യർത്ഥമായി ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ പിന്നാലെ അലയുന്നു, താനെത്തന്നെ നൂലിൽ കുടുക്കുന്ന പാറ്റപുഴുവിനെപ്പോലെ.
തൃഷ്ണയൈവേഹ ലുഠഥ ജരാമരണസങ്കടേ । ഭ്രമദൃഷ്ട്യേവ ശിഖരിപഥികാശ് ശ്വഭ്രഭൂമിഷു
തൃഷ്ണയാൽ മാത്രമാണ് നിങ്ങൾ ഇവിടെ ജരയും മരണവും നിറഞ്ഞ ഭീഷണിയിൽ അകപ്പെട്ട് അലയുന്നത്, കുന്നിൻ വഴിയിൽ കാഴ്ച തെറ്റി കുഴിയിലേക്കു വീഴുന്ന യാത്രക്കാരനെപ്പോലെ.
വാസനൈവേഹ ഭവതാം ഹേതുര് ഏകത്ര ബന്ധനേ । രജ്ജുശ് ശൂന്യാശയപ്രോതാ മുക്താനാമ് ആതതാ യഥാ
ഇവിടെ നിങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് മനസ്സിലെ പഴയ ചിന്തകളാണ്; ശൂന്യത്തിൽ കെട്ടിയ കയറുപോലെ, ബന്ധിതർക്കു അത് ഉണ്ട്, മോചിതർക്കു അതൊന്നുമില്ലാത്തതുപോലെയാണ്.
കല്പനാമാത്രകലിതാ ന സത്യൈഷാ ഹി വസ്തുതഃ । അസങ്കല്പനമാത്രേണ ദാത്രേണേവ വിലൂയതേ
ഇത് എല്ലാം മനസ്സിന്റെ കൃത്രിമം മാത്രമാണ്; യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇതിന് സത്യമില്ല. ചിന്തകൾ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ, ഒരിക്കലും നൽകിയിട്ടില്ലാത്ത ഒരു സമ്മാനത്തെപ്പോലെ, അത് അപ്രത്യക്ഷമാവുന്നു.
ഏഷാ ഹി ഭവതാമ് ഏവ വിമോഹായ ക്ഷയായ ച । വാതലേഖേവ ദീപാനാം സ്ഫുരതാമ് അപി തേജസാ
ഇതാണ് നിങ്ങളെ ഭ്രമിപ്പിക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന കാരണമായത്. കാറ്റ് എത്ര തെളിഞ്ഞ് കത്തുന്ന വിളക്കുകളെയും അണയ്ക്കുന്നതുപോലെ തന്നെയാണ് ഇതിന്റെ സ്വഭാവം.