രസനാഭാവമ് ആഗത്യ ഗര്ധേനാന്ധ ദുരന്ധസാമ് । മാ നാശമ് ഏഹി ബഡിശപിണ്ഡീലമ്പടമത്സ്യവത്
രുചിയുടെ വഴിയിൽ, ശക്തമായ രുചികൾക്കായുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ കാഴ്ച മങ്ങിയവനേ, ആസ്വാദനത്തിൽ ആസ്വാദനം തേടി, വലയിൽ കുടുങ്ങുന്ന മീനിനെപോലെ നശിക്കേണ്ടതില്ല.
ചാക്ഷുഷീം വൃത്തിമ് ആശ്രിത്യ സ്ത്ര്യാദിരൂപാമയോന്മുഖീമ് । മാ ഗച്ഛ ദഗ്ധതാം മുഗ്ധ കാന്തിലുബ്ധപതങ്ഗവത്
കാണാനുള്ള ഇന്ദ്രിയം ആശ്രയിച്ച് സ്ത്രീകളുടേയും മറ്റും രൂപങ്ങളിലേക്കു ആകർഷിക്കപ്പെടുന്ന മനസേ, ഭംഗിയിൽ മോഹംകൊണ്ടു വിളക്കിന്റെ ജ്വാലയിലേക്കു പറക്കുന്ന പാറ്റപോലെ നീ കത്തിപ്പോകരുത്.
ഘ്രാണമാര്ഗമ് ഉപാശ്രിത്യ ശരീരാമ്ഭോജകോടരേ । ഗന്ധോന്മുഖതയാ ബന്ധം മാ സമാശ്രയ ഭൃങ്ഗവത്
ശരീരത്തിലെ കമലത്തിന്റെ ഉള്ളിലുണ്ടാകുന്ന സുഗന്ധങ്ങളിലേക്കു മോഹംകൊണ്ടു മൂക്കിന്റെ വഴി പിന്തുടരുമ്പോൾ, തേൻചൂഷിക്കുന്ന തേനീച്ചപോലെ ആ ആസക്തിയിൽ കുടുങ്ങിപ്പോകരുത്.
കുരങ്ഗാലിപതങ്ഗേഭമീനാസ് ത്വ് ഏകൈകശോ ഹതാഃ । സര്വൈര് ഏതൈര് അനര്ഥൈസ് തു വ്യാപ്തസ്യാജ്ഞ കുതസ് സുഖമ്
മാൻ, തേനീച്ച, പാറ്റ, ആന, മീൻ ഇവയിൽ ഓരോന്നും ഓരോ ഇന്ദ്രിയസുഖത്തിൽ പെട്ട് നശിക്കുന്നു; എന്നാൽ നീ, അജ്ഞാനിയായവനേ, ഈ എല്ലാം ദോഷങ്ങളും കൂടെ അനുഭവിക്കുന്നവനായി എങ്ങനെ സന്തോഷം കണ്ടെത്തും?
ഹേ ചിത്ത വാസനാജാലം ബന്ധായ ഭവതോമ്ഭിതമ് । സ്വാത്മനസ് സഹജഃ ഫേനസ് താന്തവഃ ക്രിമിണാ യഥാ
മനസേ, ആഗ്രഹങ്ങളുടെ വല ബന്ധനത്തിൽ വളരുന്നതാണു, അതു നിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ നിന്നു പിറക്കുന്ന, കീടത്തിന് തനിക്കുള്ള ഫേനത്തന്തുവുകൾപോലെയാണ്.
ശരദഭ്രവദ് ആഗത്യ ശുദ്ധിം ത്യക്തമലാമയാമ് । യദി ശാമ്യസി നിര്മൂലം തദ് അനന്താ ജയാസ് തവ
ശരദ്കാലത്തെ മേഘംപോലെ നീ വന്നു, മലിനതയെ വിട്ട് ശുദ്ധമായ മനസ്സിലേക്കെത്തി, പൂർണ്ണമായും ശാന്തനാകുന്നുവെങ്കിൽ, അപ്പോൾ നിന്നെ തോൽപ്പിക്കാൻ ആരുമില്ല; നിന്റെ വിജയങ്ങൾ അനന്തമാണ്.
ക്ഷയോദയദശാദാത്രീഃ പര്യന്തപരിതാപിനീഃ । ജാനന്ന് അപി ജഗദ്ദൃഷ്ടീര് ന ത്യക്ഷ്യസി വിനങ്ക്ഷ്യസി
ലോകത്തെ എല്ലാ അനുഭവങ്ങളും വരികയും പോകികയും ചെയ്യുന്നതും, അവസാനം ദു:ഖം മാത്രം നൽകുന്നതുമാണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും നീ അവയെ വിട്ടൊഴിയാതെ പിടിച്ചുനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ, നീ നശിച്ചുപോകും.
കരോമ്യ് അഥ കിമര്ഥം വാ തവൈതദ് അനുശാസനമ് । വിചാരണവതഃ പുംസശ് ചിത്തമ് അസ്തി ഹി നാനഘ
എന്തിനാണ് ഞാൻ നിന്നോട് ഈ ഉപദേശം പറയേണ്ടത്? ആലോചിക്കാൻ കഴിയുന്നവർക്കു ഒരൊറ്റ മനസ്സാണ്, അനേകം മനസ്സുകൾ ഇല്ല, അകലങ്കനേ.
യാവദ് അജ്ഞാനഘനതാ താവത് പ്രഘനചിത്തതാ । യാവത് പ്രാവൃട്പ്രബലതാ താവന് നീഹാരഭൂരിതാ
അജ്ഞാനത്തിന്റെ കനത്ത ഇരുണ്ടതയുണ്ടായിരിക്കുമ്പോൾ മനസ്സും ഭാരംകൂടിയതായിരിക്കും; മഴക്കാലം ശക്തമായിരിക്കുമ്പോൾ മഞ്ഞും അത്രയേറെ ഉണ്ടാകും.
യാവദ് അജ്ഞാനതനുതാ താവച് ചിത്തസ്യ താനവമ് । പ്രാവൃട്പരിക്ഷയോ യാവത് താവന് നീഹാരസങ്ക്ഷയഃ
അജ്ഞാനം കുറയുമ്പോള് മനസ്സും അത്രയേറെ സുതാര്യമാവുന്നു. മഴക്കാലം അവസാനിക്കുമ്പോള് മഞ്ഞ് കുറയുന്നതുപോലെയാണ് ഇത്.
യാവത് താനവമ് ആയാതം ശുദ്ധം ചിത്തം വിചാരവത് । താവത് തത് ക്ഷീണമ് ഏവാഹം മന്യേ ശാരദമേഘവത്
ആലോചനയുള്ളവന്റെ മനസ്സ് ശുദ്ധവും സുതാര്യവുമായപ്പോൾ, അജ്ഞാനം ശരിക്കും ക്ഷയിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് ഞാൻ autumn-ലെ മേഘം പോലെ കരുതുന്നു.
അനുശാസനമ് ഏതദ് യദ് അസതോ നശ്യതോ ഽഥ വാ । ക്രിയതേ തന് നഭോവാരിപവനാഹനനൈസ് സമമ്
നശ്വരമായതിലേക്കോ ഇല്ലാത്തതിലേക്കോ ഈ ഉപദേശങ്ങൾ നൽകുന്നത്, ആകാശത്തിൽ കാറ്റ്, വെള്ളം, സൂര്യൻ എന്നിവയുടെ ശ്രമം പോലെയാണ്.
തസ്മാത് സങ്ക്ഷീയമാണം ത്വാം ത്യജാമ്യ് അഹമ് അസന്മയമ് । മൌര്ഖ്യം പരമമ് ഏവാഹുഃ പരിത്യാജ്യാനുശാസനമ്
അതിനാൽ, കുറയുന്ന, അസത്യമുള്ള നിന്നെ ഞാൻ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതിൽ ഉപദേശം തുടരുന്നത് ഏറ്റവും വലിയ മൂഢത്വം എന്നാണ് പറയുന്നത്.
നിര്വികല്പോ ഽസ്മി ചിദ്ദീപോ നിരഹങ്കാരവാസനഃ । ത്വയാഹങ്കാരബീജേന ന സമ്ബദ്ധോ ഽസ്മ്യ് അസന്മയ
ഞാൻ നിർവികാരമായുള്ള ബോധത്തിന്റെ പ്രകാശം ആകുന്നു; എനിക്ക് അഹംഭാവത്തിന്റെ സ്വഭാവമോ ആശയങ്ങളോ ഇല്ല. നീ അഹംഭാവത്തിന്റെ വിത്തായി എന്നെ ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല, കാരണം ഞാൻ അസത്തായ സ്വഭാവമുള്ളവൻ ആകുന്നു.
അയം സോ ഽഹമ് ഇതി വ്യര്ഥം ദുര്ദൃഷ്ടിര് അവലമ്ബിതാ । ത്വയാ മൂഢ വിനാശായ ശങ്കാവിഷവിഷൂചികാ
‘ഇതാണ് ഞാൻ’ എന്ന തെറ്റായ ധാരണ നിനക്ക് വെറുതെ പിടിച്ചുപറ്റിയതാണു്, ഭ്രമിച്ചവളേ, അതു നിന്റെ നാശത്തിനായി സംശയരൂപിയായ വിഷംപോലെയാണ്.
അനന്തസ്യാത്മതത്ത്വസ്യ തന്വീ മതിമതീ സ്ഥിതിഃ । ന സമ്ഭവതി ബില്വാന്തര് വാസിതാ ദന്തിനോ യഥാ
അനന്തമായ ആത്മതത്വത്തിന് സൂക്ഷ്മവും ബുദ്ധിയുള്ളതുമായ നിലയുണ്ടാകാൻ കഴിയില്ല; ആനയ്ക്ക് ഒരു ബിൽവഫലത്തിനകത്ത് സുഗന്ധം ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെയാണ് അതു.
മഹാസ്ഖദേവ ഗമ്ഭീരാ ദുഃഖദാ വാസനാശ്രിതാ । ത്വയൈഷാ തദ് അസത്പാതിര് നൈനാമ് അനുസരാമ്യ് അഹമ്
വലിയതും ആഴമുള്ളതുമായ ഈ വാസനകൾ ദുഃഖത്തിൽ ആധാരമിട്ടിരിക്കുന്നവയാണ്; നീ തന്നെയാണ് ഇതിന് പിന്തുണ നൽകുന്നത്. ഇതു അസത്യത്തിന്റെ നാശമാണ്, എന്നാൽ ഞാൻ അതിനെ പിന്തുടരുന്നില്ല.
കഃ കിലായം മുധാ മോഹോ ബാലസ്യേവാവിചാരിണഃ । അയം സോ ഽഹമ് ഇതി ഭ്രാന്തിസന്ദര്ഭപരികല്പിതഃ
ഇത് എന്താണ്, ഒരു വിഡ്ഢി കുട്ടിയെപ്പോലെ ചിന്തിക്കാതിരിക്കുന്നവന്റെ വെറുതെ ഭ്രമം? 'ഞാൻ ഇതാണ്' എന്ന തെറ്റിദ്ധാരണ മനസ്സിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു കപടമായ ധാരണ മാത്രമാണ്.
പാദാങ്ഗുഷ്ഠാച് ഛിരോ യാവത് കണശഃ പ്രവിചാരിതമ് । ന ലബ്ധോ ഽസാവ് അഹം നാമ കസ് സ്യാദ് അഹം ഇതി സ്ഥിതഃ
പാദം മുതൽ തലയോളം ഓരോ ഭാഗവും സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിച്ചാൽ, 'ഞാൻ' എന്നത് എവിടെയും കണ്ടെത്താനാവില്ല; അപ്പോൾ ആരാണ് 'ഞാൻ' എന്ന നിലയിൽ നിലകൊള്ളുന്നത്?
ഭരിതാശേഷദിക്കുഞ്ജം പശ്യാമ്യ് ഏകം ജഗത്ത്രയേ । സംവേദനമ് അസംവേദ്യം സര്വത്ര വിതതാത്മകമ്
എനിക്ക് മൂന്നു ലോകങ്ങളും ഒരൊറ്റ വിശാലതയായി എല്ലാ ദിക്കുകളും നിറഞ്ഞതായി കാണാം; അവിടെ അറിയപ്പെടാത്ത, സ്വയം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ബോധം എല്ലായിടത്തും പരന്നിരിക്കുന്നു.
ദൃശ്യതേ തസ്യ നേയത്താ ന നാമ പരികല്പനാ । നൈകതാ നാന്യതാ ചൈവ ന മഹത്താ ന ചാണുതാ
അത് എന്ന ബോധത്തിന് ദിശയോ പേരോ ധാരണയോ ഇല്ല; അതിന് ഏകത്വമോ ഭിന്നതയോ മഹത്ത്വമോ ചെറുതായിരിപ്പോ ഇല്ല.
വേദനം ത്വമ് അസംവേദ്യം മയി ചേദ് ദുഃഖകാരണമ് । വിവേകജേന ഭേദേന തദ് ഇദം ഹന്യസേ മയാ
നിന്റെ അനുഭവം എന്നിൽ അജ്ഞാനമാണെങ്കിൽ, അതാണ് എന്റെ ദുഃഖത്തിന് കാരണമാകുന്നത്. വിവേകത്തോടെ വേർതിരിച്ച് ഞാൻ അതിനെ ഇല്ലാതാക്കുന്നു.
ഇദം മാംസം ഇദം രക്തമ് ഇമാന്യ് അസ്ഥീനി ദേഹകേ । ഇമേ തേ ശ്വാസമരുതഃ കോ ഽസാവ് അഹമ് ഇതി സ്ഥിതഃ
ഇത് മാംസം, ഇത് രക്തം, ഇവയാണ് അസ്ഥികൾ ഈ ശരീരത്തിൽ. ഇവയാണ് നിന്റെ ശ്വാസവും വായുവും. പിന്നെ, ഈ 'ഞാൻ' എന്നത് ആരാണ് എന്ന് അവശേഷിക്കുന്നു?
മാംസമ് അന്യദ് അസൃക് ചാന്യദ് അസ്ഥീന്യ് അന്യാനി ചിത്ത ഹേ । ബോധോ ഽന്യസ് സ്പന്ദനം ചാന്യത് കോ ഽസാവ് അഹമ് ഇതി സ്ഥിതഃ
മാംസം ഒന്നാണ്, രക്തം മറ്റൊന്ന്, അസ്ഥികൾ വേറെയും, മനസേ, ബോധം വേറെയും, ചലനം മറ്റൊന്നാണ്. പിന്നെ, ഈ 'ഞാൻ' എന്നത് ആരാണ് എന്ന് അവശേഷിക്കുന്നു?
ഇദം ഘ്രാണമ് ഇയം ജിഹ്വാ ത്വഗ് ഇയം ശ്രവണേ ഇമേ । ഇദം ചക്ഷുര് അയം സ്പന്ദഃ കോ ഽസാവ് അഹമ് ഇതി സ്ഥിതഃ
ഇത് മൂക്ക്, ഇത് നാവ്, ഇത് ത്വക്ക്, ഇവയാണ് ചെവികൾ, ഇത് കണ്ണ്, ഇത് ചലനം. പിന്നെ, ഈ 'ഞാൻ' എന്നത് ആരാണ് എന്ന് അവശേഷിക്കുന്നു?
യഥാഭൂതതയാ നാഹമ് അസ്മി ന ത്വം ന വാസനാ । ആത്മാ ശുദ്ധശ് ചിദാഭാസഃ കേവലോ ഽയം വിജൃമ്ഭതേ
യഥാർത്ഥത്തിൽ ഞാനും നീയും വാസനകളും ഇല്ല; ശുദ്ധവും ബോധം പോലെ തെളിയുന്ന ആത്മാവു മാത്രം ഇവിടെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
അഹമ് ഏവേഹ സര്വത്ര നാഹം കിഞ്ചിദ് അപീഹ വാ । ഇത്യ് ഏവ സന്മയീ ദൃഷ്ടിര് നേതരോ വിദ്യതേ ക്രമഃ
ഇവിടെ എല്ലായിടത്തും ഞാൻ മാത്രമേയുള്ളൂ; മറ്റൊന്നും എവിടെയും ഇല്ല. ഈ സത്യദർശനമാണ് ഏകമാർഗം, വേറൊന്നുമില്ല.
ചിരമ് അജ്ഞാനധൂര്തേന പോഥിതോ ഽസ്മ്യ് അത്യ് അഹന്തയാ । വൃകേണ ദൃപ്തേനാടവ്യാം ലബ്ധ്വേവ പശുപോതകഃ
നീണ്ട കാലം അജ്ഞാനത്തിന്റെ ചതിയാൽ, അത്യധികമായ അഹങ്കാരത്തിൽ ഞാൻ തകർന്നുപോയി; കാട്ടിൽ ഒരു ഗർവ്വമുള്ള ചെന്നായ്ക്ക് പിടിയിലായ കുഞ്ഞുപോലെയായിരുന്നു.
ദിഷ്ട്യേദാനീം പരിജ്ഞാതോ മയൈഷോ ഽജ്ഞാനതസ്കരഃ । പുനര് ന സംശ്രയാമ്യ് ഏനം സ്വരൂപാര്ഥാപഹാരിണമ്
ഇപ്പോൾ ഭാഗ്യവശാൽ ഈ അജ്ഞാനത്തെന്ന കള്ളനെ ഞാൻ തിരിച്ചറിയിച്ചു; ഇനി എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം കവർച്ച ചെയ്യുന്ന ഇതിൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും ആശ്രയിക്കില്ല.
നിര്ദുഃഖോ ദുഃഖയോഗ്യസ്യ നാഹമ് അസ്യ ന ചൈഷ മേ । കശ്ചിദ് ഭവതി ശൈലസ്യ തത്സ്ഥ ഏവ യഥാമ്ബുദഃ
എനിക്ക് ദു:ഖമില്ല; ദു:ഖം അനുഭവിക്കാൻ യോഗ്യനായവനുമായി എനിക്ക് യാതൊരു ബന്ധവും ഇല്ല, അവനുമെനിക്കില്ല. ഒരു മേഘം ഒരു പർവതത്തിൽ നിന്ന് വേറെയായി നില്ക്കുന്നതുപോലെ, മറ്റാരും എന്നിൽ ലയിക്കാറില്ല.