തത്രാവലോകയാമ് ആസ സ്ഥാനാനി സദനാനി ച । കല്പക്ഷോഭവിവൃത്താനി ജഗന്തീവാമ്ബുജോദ്ഭവഃ
അവിടെ അവൻ ആ വീടുകളും സ്ഥലങ്ങളും ശ്രദ്ധിച്ചു. കാലചക്രത്തിന്റെ കലഹത്തിൽ അകറ്റപ്പെട്ടതുപോലെ, ബ്രഹ്മാവു സമുദ്രത്തിൽനിന്ന് ലോകങ്ങൾ ഉയരുന്നത് കാണുന്നതുപോലെ.
ഉവാച സ്വാത്മനൈവേദമ് അരണ്യേ ലുഠിതാലയേ । ശുഷ്കാസ്ഥിമാലാവലിതേ പിശാചക ഇവ ഭ്രമന്
ആ കാടിനുള്ളിലെ തകർന്ന വീട്ടിൽ, ഉണങ്ങിയ അസ്ഥിമാലകൾ ചിതറിച്ചിടത്തായി, ഒരു പിശാചുപോലെ അലഞ്ഞു നടക്കുമ്പോൾ, അവൻ മനസ്സിൽ പറഞ്ഞു:
ഇമാസ് താ മൃതമാതങ്ഗദന്തമാലാ വൃതൌ കൃതാഃ । അദ്യാപി സംസ്ഥിതാഃ കല്പം പ്രതി മേരുശിഖാ ഇവ
ഇവയാണ് മരിച്ച ആനകളുടെ ദന്തങ്ങൾ കൂട്ടമായി ഇട്ട മാലകൾ. ഇന്നും ഇവ ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു, ഒരു കാലഘട്ടം മുഴുവൻ മേരു പർവതത്തിന്റെ കൊടുമുടികൾപോലെ.
ഇഹ തദ് വാനരീമാംസം പക്വം വംശാങ്കുരൈസ് സഹ । ഭുക്തം സുരാസവോന്മത്തൈസ് സഹ ശ്വപചബന്ധുഭിഃ
ഇവിടെ, വാനരത്തിന്റെ പാകം ചെയ്ത മാംസം വംശംകുരു കൂട്ടിയിട്ട്, മദ്യം കുടിച്ച് ലഹരിയിൽ ആയിരുന്ന ശ്വപചരായ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം കഴിച്ചിരുന്നു.
ആലിങ്ഗ്യ ശ്വപചീം ശ്യാമാമ് ഇഹ കേസരിചര്മണി । സുപ്തമ് ആപീയ മൈരേയം തിക്തം ഗജമദൈര് നവൈഃ
ഇവിടെ, കറുത്ത ശ്വപചസ്ത്രീയെ സിംഹച്ചർമ്മത്തിൽ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, കയ്പുള്ള മൈരേയം പുതിയയാനയുടെ കശ്മലത്തോടൊപ്പം കുടിച്ച് ഉറങ്ങിയിരുന്നു.
കൌലേയകകുടുമ്ബിന്യഃ പിണ്യാകപരിവര്ധിതാഃ । ഇഹ ബദ്ധാ വരത്രാഭിര് മൃതേഭരദകാഷ്ഠകേ
ഇവിടെ, കുലേയക കുടുംബത്തിലെ സ്ത്രീകൾ, പിണ്യാകം കഴിച്ച് വളർന്നവർ, മരിച്ച ആനയുടെ ചിതയിൽ കയറുകൾ കൊണ്ട് കെട്ടിയിരുത്തപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഇഹ വാരണമുക്താനാം തദ് ആസീത് പിഠിരത്രയമ് । പിനദ്ധം മാഹിഷേണോഗ്രചര്മണാമ്ബുദശോഭിനാ
ഇവിടെ, ആനമുത്തുകൾ കൊണ്ടുള്ള മൂന്നു ഇരിപ്പിടങ്ങൾ, കറുത്ത മേഘംപോലുള്ള മഹിഷച്ചർമ്മം കൊണ്ട് കെട്ടി അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
സ്ഥലീഷ്വ് ഏതാസു താസ്വ് അത്ര സഹ ശ്വപചബാലകൈഃ । ചിരം വിലുലിതം ചൂതപത്ത്രപുഞ്ജേ പികൈര് ഇവ
ഈ നിലങ്ങളിൽ, അശുദ്ധജാതികളായ കുട്ടികളോടൊപ്പം, കുരുവികൾ ആടിക്കളിയാടുന്നപോലെ, മാവിന്റെ ഇലകൾ ദീർഘകാലം ചിതറിക്കിടന്നു.
രൂഢതദ്ബാലനിശ്ശ്വാസരണദ്വംശാനുവൃത്തിമത് । ഗീതം പീതം ശുനീരക്തസാധിതാസവതോഷിതൈഃ
അവിടെ ആ കുട്ടികളുടെ ശ്വാസവും നിലവിളികളും കൂട്ടിയായ്, നായരക്തത്തിൽ നിന്നുണ്ടാക്കിയ മദ്യം കുടിച്ച്, പാട്ടുപാടി, അതിൽ തൃപ്തി കണ്ടെത്തി.
അത്ര സാര്ധം കുടുമ്ബേന ജന്യത്രേഷു കുടുമ്ബിനാ । നൃത്തം തത് കൃതമ് ഉന്നാദം കല്ലോലൈര് ജലധാവ് ഇവ
അവിടെ കുടുംബത്തോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടെ, ഗൃഹസ്ഥൻ സമുദ്രത്തിലെ തിരകളെപ്പോലെ ഉച്ചത്തിൽ കലഹത്തോടെ നൃത്തം നടത്തി.
അത്രോഡ്ഡയനലോലാനാം കാകഭാസപതത്രിണാമ് । ധൃതാനാമ് അന്യഘാതാര്ഥം ഗ്രഥിതം വംശപഞ്ജരമ്
അവിടെ കാക്കകളും കുരുവികളും മറ്റു പക്ഷികളും പിടിക്കാനോ കൊല്ലാനോ വേണ്ടി, വെളളരിക്കൊണ്ടൊരു കൂട്ടു നന്നായി ചുരണ്ടി നിർമ്മിച്ചു.
ഏവമ്പ്രായാസ് സ്മരന് ഗാധിഃ പ്രാക്തനീശ് ശ്വപചക്രിയാഃ । വിസ്മയോത്കമ്പിതശിരാ ധാതുശ് ചേഷ്ടാഃ പരാമൃശന്
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചുകൊണ്ട്, ഗാധി തന്റെ പഴയ നായ്ഭക്ഷകന്റെ പ്രവൃത്തികൾ ഓർമ്മിച്ചു; അതു ചിന്തിച്ചപ്പോൾ അത്ഭുതത്തിൽ അവന്റെ തല കുലുങ്ങി.
ചചാല തസ്മാദ് ദീര്ഘേണ ദേശാത് കാലേന കാര്യവിത് । ഹൂനമണ്ഡലമ് ഉത്സൃജ്യ പ്രാപ ദേശാന്തരം ക്രമാത്
അതിനുശേഷം, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, ആ ജ്ഞാനി ആ പ്രദേശം വിട്ടു, ചൂതന്മാരുടെ ദേശം ഉപേക്ഷിച്ച്, ക്രമേണ മറ്റൊരു ദേശത്ത് എത്തി.
സമുല്ലങ്ഘ്യ നദീശൈലമണ്ഡലാരണ്യസന്തതിമ് । ആസസാദ തുഷാരാദ്രിലഗ്നം കീരജനാസ്പദമ്
അവൻ നദികളും പർവ്വതങ്ങളും കാടുകളും കാട്ടുകളും കടന്ന്, തുഷാരപർവ്വതത്തിന് സമീപമുള്ള കീരജനങ്ങളുടെ ഗ്രാമത്തിൽ എത്തി.
തത്ര പ്രാപ മഹീപാലനഗരം നഗസന്നിഭമ് । ജഗദ്ഭ്രമണഖിന്നാത്മാ സ്വര്ലോകമ് ഇവ നാരദഃ
അവിടെ, രാജാവിന്റെ ഭരണത്തിലുള്ള ഒരു വലിയ നഗരത്തിൽ അവൻ എത്തി; ലോകം ചുറ്റി അലഞ്ഞ് ക്ഷീണിച്ച മനസ്സോടെ, നാരദൻ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതുപോലെ, അവൻ ആ നഗരത്തിലേക്ക് കടന്നു.
അഥാത്മനാനുഭൂതാനി ദൃഷ്ടാന്യ് ആസേവിതാനി ച । സ്ഥാനാനി നഗരേ പശ്യന് പപ്രച്ഛ ജനമ് ആദൃതഃ
അവിടെ, താനു നേരത്തെ അനുഭവിച്ചും കണ്ടും ഇടങ്ങളിലേക്കു നഗരത്തില് എത്തിയപ്പോള്, അവന് ആദരവോടെ അവിടെയുള്ള ആളുകളോട് ചോദിച്ചു.
സാധോ സ്മരസി കച്ചിത് ത്വമ് ഇഹ ശ്വപചമ് ഈശ്വരമ് । യദി ജാനാസി തത് തന് മേ കഥയാശു യഥാവിധി
സുഹൃദേ, ഇവിടെ ഒരു നായ് ഭക്ഷകനായ രാജാവിനെ നീ ഓര്മ്മയുണ്ടോ? അറിയുന്നുണ്ടെങ്കില് ദയവായി എനിക്ക് എല്ലാം ശരിയായി ഉടന് പറഞ്ഞുതരൂ.
അഭൂദ് ഇഹാഷ്ടൌ വര്ഷാണി ശ്വപചോ ഭൂമിപോ ദ്വിജ । രാജത്വമ് അര്പിതം യസ്യ നവമങ്ഗലഹസ്തിനാ
ദ്വിജന്, ഇവിടെ എട്ടുവര്ഷത്തേക്കു ഒരു നായ് ഭക്ഷകന് രാജാവായി ഇരുന്നതുണ്ടായിരുന്നു; നവമംഗല എന്ന ആനയാണ് രാജത്വം അവനു നല്കിയത്.
അന്തേ സ സമ്പരിജ്ഞാതസ് സമ്പ്രവിഷ്ടോ ഹുതാശനമ് । അത്ര ദ്വാദശവര്ഷാണി സമതീതാനി താപസ
അവസാനത്തില് അവനെ തിരിച്ചറിയുകയും, പിന്നെ അവന് അഗ്നിയില് പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്തു; അതിനുശേഷം ഇവിടെ പന്ത്രണ്ടുവര്ഷം കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു, തപസ്വി.
യം യം പൃച്ഛത്യ് അസൌ ഗാധിര് ജനം ജാതകുതൂഹലഃ । തസ്യ തസ്യ മുഖാദ് ഏവം ശൃണോത്യ് അനുഭവത്യ് അപി
ഗാധി അത്യന്തം ആസ്വാദ്യത്തോടെ ആരെയെങ്കിലും ചോദിച്ചാൽ, ആ വ്യക്തിയുടെ വായിൽ നിന്നു തന്നെ അവൻ അതിന്റെ ഉത്തരം കേൾക്കും, അതുപോലെ അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യും.
അഥാപശ്യത് പുരേ തസ്മിന് നൃപം സബലവാഹനമ് । ദേവം ചക്രധരം ദ്രഷ്ടും മന്ദിരാന് നിര്ഗതം ബഹിഃ
അപ്പോൾ ആ നഗരത്തിൽ, തന്റെ സൈന്യവും വാഹനങ്ങളുമായി രാജാവിനെ, ചക്രം കൈവശമുള്ള ദൈവത്തെ കാണാൻ അകത്തു നിന്നു പുറത്തേക്ക് വന്നതായി അവൻ കണ്ടു.
തം ദൃഷ്ട്വാ സ്ഥഗിതാകാശം ബലരേണുപയോധരൈഃ । പ്രാക്തനീം രാജതാമ് സ്മൃത്വാ സ്വാമ് ഉവാചാതിവിസ്മിതഃ
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, സൈന്യത്തിന്റെ പൊടിക്കാറ്റ് ആകാശം മൂടിയതും, തന്റെ പഴയ രാജത്വം ഓർത്ത് അത്യന്തം അത്ഭുതത്തോടെ സ്വയം സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഇമാസ് താഃ കീരകാമിന്യഃ പദ്മഗര്ഭോപമത്വചഃ । കനകദ്രവവര്ണിന്യോ ലോലനീലോത്പലേക്ഷണാഃ
ഇവരാണ് രാജകാന്താരികൾ, താമരയുടെ ഉള്ളഭാഗംപോലെയുള്ള ചർമ്മം, പൊന്നുപോലെയുള്ള നിറം, ചഞ്ചലമായ നീല താമരപ്പൂക്കളെപ്പോലെയുള്ള കണ്ണുകൾ ഉള്ളവർ.
ചാമരൌഘാ ഇമേ ചന്ദ്രകരസമ്പിണ്ഡപാണ്ഡുരാഃ । സ്ഥിരനിര്ഝരസങ്കാശാഃ കാശപുഷ്പചയാ ഇവ
ഇവ ചാമരങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങളാണ്, ചന്ദ്രക്കിരണങ്ങളുടെ തിളക്കത്തിൽ വെളുത്തും, സ്ഥിരമായ ഒഴുക്കുപോലെയും, കാശപൂക്കളുടെ കൂമ്പാരങ്ങളെപ്പോലെയും കാണപ്പെടുന്നു.
കാന്താഭിര് അവധൂയന്തേ വാലവ്യജനരാശയഃ । ഇമാസ് താ നവവല്ലീഭിഃ കുസുമാനാമ് ഇവര്ദ്ധയഃ
ഇവ വലിയ സ്ത്രീകൾ കൈയിൽ പിടിച്ച് വീശുന്ന വാലവ്യജനങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങളാണ്, പുതുതായി വളർന്ന തണ്ടുകളിൽ പൂക്കൾ നിറയുന്നതുപോലെ.
ഇമാസ് താ മത്തമാതങ്ഗഘടാ ഘടിതമന്ദിരാഃ । സകല്പപാദപാ മേരോര് ഇവ ശ്ര്ങ്ഗപരമ്പരാഃ
ഇവ മദംപോലും ആനകളുടെ കൂട്ടങ്ങളാണ്, വലിയ മന്ദിരങ്ങൾ പോലെ ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു, മെരുകുന്നിലെ മനോരമമായ കിഴക്കൻ മലനിരകളെപ്പോലെയും, ആഗ്രഹവൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുപോലെയും.
ഏതേ തേ യമശര്വേന്ദ്രകുബേരപ്രതിമൌജസഃ । സാമന്താ വാസവസ്യേവ ലോകപാലാ മഹീഭൃതഃ
ഇവയാണ് യമനും ഇന്ദ്രനും കുബേരനും തുല്യമായ ശക്തിയുള്ള സാമന്തരാജാക്കന്മാർ, ലോകപാലകർ പോലെ ഇന്ദ്രന്റെ കീഴിൽ ഭരിക്കുന്ന ഭൂമിപാലകർ.
ഇമാസ് താസ് സര്വരത്നാഢ്യാസ് സര്വാഭിമതദാസ് തതാഃ । കല്പവൃക്ഷലതാകുഞ്ജസുന്ദര്യോ ഗൃഹപങ്ക്തയഃ
ഇവിടെയാണു എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്ന, മനോഹരമായ കൽപവൃക്ഷങ്ങളും ലതകളും നിറഞ്ഞ കുഞ്ചങ്ങൾപോലെയുള്ള വീടുകളുടെ നിരകൾ.
ഇദം തത് കീരജനതാരാജ്യം പ്രാഗ് ഭുക്തമ് അദ്യ മേ । ആത്മജന്മാന്തരാചാര ഇവ പ്രത്യക്ഷതാം ഗതമ്
ഇതെന്താ, ഞാൻ മുമ്പ് അനുഭവിച്ച കിളികളുടെയും രാജ്യമാണ്, ഇപ്പോൾ എന്റെ മുമ്പിൽ എന്റെ തന്നെ പഴയ ജന്മാനുഭവങ്ങൾ പോലെ സാക്ഷാൽഭാവത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമാവുന്നു.
സത്യസ്വപ്ന ഇവേദം മേ ജാഗ്രതോ ഽപി പുരസ് സ്ഥിതമ് । ന ജാനേ കിം കൃതോത്ഥാനാ മായേയം പ്രവിജൃമ്ഭതേ
ഇത് എനിക്ക് ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴും ഒരു സത്യസ്വപ്നംപോലെ നേരെ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നു; ഇതെന്തുകൊണ്ടാണീ മായികത ഇങ്ങനെ വിരിയുന്നത് എന്നെനിക്ക് അറിയില്ല.