വര്ഷാണി കതിചിത് പ്രാപ്യ ജഗദ്ഗ്രാമടികാമ് ഇമാമ് । കിം നാമ പ്രാപദ് ഉചിതം ഹിരണ്യകശിപുഃ കില
അൽപ്പവർഷങ്ങൾക്കായി ഈ ലോകം എന്ന ഗ്രാമം സ്വന്തമാക്കിയിട്ടും, ഹിരണ്യകശിപു യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് വിലപിടിച്ചുള്ളത് നേടിയത്?
അനാസ്വാദ്യ ശമാനന്ദം ജഗദ്രാജ്യശതാന്യ് അപി । സമാസ്വാദയതാ നേഹ കിഞ്ചിദ് ആസ്വാദിതം ഭവേത്
ശാന്തിയുടെ ആനന്ദം ഒരിക്കലും അനുഭവിക്കാതെ, ലോകത്തിലെ നൂറുകണക്കിന് രാജ്യങ്ങൾ അനുഭവിച്ചാലും, യാഥാർത്ഥത്തിൽ ഇവിടെ ഒന്നും അനുഭവിച്ചിട്ടില്ലെന്നതുതന്നെ സത്യം.
ന കിഞ്ചിദ് യേന സമ്പ്രാപ്തം തേനേദം പരമാമൃതമ് । സമ്പ്രാപ്യാന്തഃ പ്രപൂര്ണേന സര്വം പ്രാപ്തമ് അഖണ്ഡിതമ്
ഒന്നും ലഭിക്കാത്തതുകൊണ്ട് ഒന്നും നേടുന്നില്ല; എന്നാൽ അകത്തുള്ള പരമാമൃതം ലഭിച്ചാൽ, അതുകൊണ്ട് എല്ലാം പൂർണ്ണമായി, വിഭജിക്കപ്പെടാതെ, നേടപ്പെടുന്നു.
ത്യക്താമിതപദോ മൂര്ഖോ മിതമ് ഏതി ന പണ്ഡിതഃ । ഉഷ്ട്രോ ഹി ത്യക്തസുലതഃ കണ്ടകം യാതി നേതരഃ
മണ്ടൻ ശരിയായ വഴി ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, ശരിയായ അളവോ ജ്ഞാനമോ നേടുന്നില്ല. എളുപ്പം പോകാവുന്ന വഴിവിട്ട ഒട്ടകം മുള്ളുകളിലേക്കു പോകുന്നതുപോലെയാണ് അതു.
പരാം ദൃഷ്ടിമ് ഇമാം ത്യക്ത്വാ ദഗ്ധരാജ്യേ രമേത കഃ । കസ് ത്യക്തേക്ഷുരസഃ പ്രാജ്ഞഃ കടുനിമ്ബപയഃ പിബേത്
ഈ ഉന്നതമായ ദർശനം ഉപേക്ഷിച്ചവൻ ചുട്ടുപോയ രാജ്യം കണ്ടു ആനന്ദിക്കുമോ? ഇഞ്ചിപ്പഞ്ചസാരയുടെ മധുരം ഉപേക്ഷിച്ച ജ്ഞാനി ആരെങ്കിലും കയ്പുള്ള വേപ്പനീർ കുടിക്കുമോ?
മൂര്ഖാ ഏവ ഹി തേ സര്വേ ബഭൂവുര് മേ പിതാമഹാഃ । ഇമാം ദൃഷ്ടിം പരിത്യജ്യ യേ രതാ രാജ്യസങ്കടേ
ഈ ദർശനം ഉപേക്ഷിച്ച് രാജസുഖങ്ങളിൽ ആസ്വദിച്ച എന്റെ പിതാമഹന്മാർ എല്ലാവരും മണ്ടന്മാരായിരുന്നു.
ക്വ ഫുല്ലാ നന്ദനസ്ഥല്യഃ ക്വ ദഗ്ധാ മരുഭൂമയഃ । ക്വേമാ ബോധദൃശശ് ശാന്താഃ ക്വ ഭോഗേഷ്വ് ആത്മബുദ്ധയഃ
പുഷ്പിച്ച നന്ദനവനം എവിടെയാണ്, ചുട്ടുപോയ മരുഭൂമി എവിടെയാണ്? ഈ ശാന്തമായ ബോധദർശനം എവിടെയാണ്, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ ആത്മബോധം എവിടെയാണ്?
ന കിഞ്ചിദ് അസ്തി ത്രൈലോക്യേ യദ് രാജ്യമ് അഭിവാഞ്ഛ്യതേ । സര്വം ചാസ്ത്യ് ഏവ ചിത്തത്ത്വേ തത് കസ്മാന് നാനുഭൂയതേ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും രാജത്വം എന്ന ആഗ്രഹിക്കേണ്ട ഒന്നുമില്ല. എല്ലാം തന്നെ മനസ്സിന്റെ സാരത്തിൽ ഉണ്ട്. എന്നാൽ അതെന്തുകൊണ്ടാണ് അനുഭവപ്പെടാത്തത്?
ചിതാ സര്വസ്ഥയാ സ്വച്ഛസമയാ നിര്വികാരയാ । സര്വഥാ സര്വദാ സര്വം സര്വതസ് സാധു ലഭ്യതേ
എപ്പോഴും സുതാര്യമായും മാറ്റമില്ലാത്തതുമായ മനസ്സിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ എല്ലാം എവിടെയും എല്ലായ്പ്പോഴും എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാണ്.
ഭാനവീ തൈജസീ ശക്തിര് അമൃതസ്രുതിര് ഐന്ദവീ । ബ്രാഹ്മീ മഹത്താ മഹതീ ശാക്രീ ത്രൈലോക്യരാജതാ
സൂര്യന്റെ ശക്തിയും അഗ്നിയുടെ തേജസ്സും അമൃതം പകരുന്ന ചന്ദ്രബലവും ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടിശക്തിയും മഹത്വവും ഐശ്വര്യവും ഇന്ദ്രന്റെ വല്ലഭതയും മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ രാജത്വവും—
പരമാ പൂര്ണതാ ശാര്വീ ജയലക്ഷ്മീശ് ച വൈഷ്ണവീ । മാനസീ ശീഘ്രഗമിതാ ബലവത്താ തു വായവീ
പരമമായ പൂർണ്ണത, ശിവന്റെ ശക്തി, ജയലക്ഷ്മി, വിഷ്ണുവിന്റെ ബലം, മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള ശക്തി, വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ശക്തി, വായുവിന്റെ ബലം—
ആഗ്നേയീ ദാഹകലനാ പായസീ രസനിര്വൃതിഃ । മൌനീ മഹാതപസ്സിദ്ധിര് വിദ്യാ ബാര്ഹസ്പതീ തഥാ
അഗ്നിയുടെ സ്വഭാവം ദഹിപ്പിക്കാനുള്ള ശക്തിയാണ്; പാൽപോലെയുള്ളത് രുചിയുടെ ആനന്ദം; മൗനം വലിയ തപസ്സിന്റെ ഫലമാണ്; ബൃഹസ്പതിപോലെയുള്ളത് ജ്ഞാനമാണ്.
വൈമാനികീ വ്യോമഗതാ സ്ഥിരതാപി ച പാര്വതീ । ഗമ്ഭീരതാഥ സാമുദ്രീ മൈരവീ ച മഹോന്നതിഃ
ആകാശവാസിയായത് ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കാനുള്ള കഴിവാണ്; പർവതത്തിൽ ജനിച്ചത് ഉറച്ചത്വം; സമുദ്രസദൃശം ആഴമാണ്; മേരുപോലെയുള്ളത് വലിയ ഉയരമാണ്.
സമശ്രീസ് സൌഗതീ സോമ്യാ മാദനീ മദലോലതാ । മാധവീ പുഷ്പമയതാ ശാരദീ ഘനസസ്യതാ
സമൃദ്ധി സമമായ ഭാഗ്യമാണ്; ബുദ്ധപോലെയുള്ളത് സൌമ്യത; മദപാനപോലെയുള്ളത് ഉന്മാദം; വസന്തംപോലെയുള്ളത് പുഷ്പഭരിതത്വം; ശരത്കാലംപോലെയുള്ളത് ധാന്യസമൃദ്ധിയാണ്.
യാക്ഷീ ച മായാമയതാ നാഭസീ നിഷ്കലങ്കതാ । ശീതതാപി ച തൌഷാരീ നൈദാഘീ താപതപ്തതാ
യക്ഷിപോലെയുള്ളത് മായയാണ്; ആകാശംപോലെയുള്ളത് കളങ്കമില്ലാത്തത്വം; ശീതകാലംപോലെയുള്ളത് തണുപ്പാണ്; ഉഷ്ണകാലംപോലെയുള്ളത് അതിയായ ചൂടാണ്.
ഏതാശ് ചാന്യാസ് തഥാ ബഹ്വ്യോ ദേശകാലക്രിയാത്മികാഃ । നാനാകാരവികാരോത്ഥാസ് ത്രികാലോദരസംസ്ഥിതാഃ
ഇവയും മറ്റു അനേകം രൂപങ്ങളും ദേശം, കാലം, പ്രവർത്തനം എന്നിവയുടെ സ്വഭാവം കൊണ്ടാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. പലവിധ രൂപങ്ങളിലായി മാറിമാറി, മൂന്നു കാലങ്ങളുടെയും ഗർഭത്തിൽ ഇവ നിലനിൽക്കുന്നു.
വിചിത്രാശ് ശക്തയസ് സ്വച്ഛസമയാ നിര്വികാരയാ । ചിതാ ക്രിയന്തേ പരയാ കലാകലനമുക്തയാ
ഈ വൈവിധ്യമാർന്ന ശക്തികൾ, തങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തിൽ തെളിഞ്ഞും, മാറ്റമില്ലാതെയും, പരമമായ അളവില്ലാത്ത കലാപാടവത്തിൽ നിന്ന്, ചൈതന്യം സ്വതന്ത്രമായി സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
വികല്പഹീനാ ചിത് സര്വപദാര്ഥശതദൃഷ്ടിഷു । സമമ് ഏവാഭിപതതി പ്രഭാ പ്രാഭാകരീ യഥാ
സങ്കല്പങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത ശുദ്ധമായ ചൈതന്യം, നൂറുകണക്കിന് വസ്തുക്കളിൽ ഒരുപോലെ വ്യാപിക്കുന്നു; സൂര്യപ്രകാശം എല്ലായിടത്തും ഒരുപോലെ വീഴുന്നതുപോലെ.
സര്വാശാകോശവിശ്രാന്താം പദാര്ഥപടലീം മഹീ । കാലത്രയേഹാകലിതാം യഥാനുഭവതി ക്ഷണാത്
എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളുടെ ഭണ്ഡാരത്തിൽ വിശ്രമിക്കുന്ന വസ്തുക്കളുടെ കൂട്ടം, മൂന്നു കാലങ്ങളാൽ സ്പർശിക്കപ്പെടാതെ, ഭൂമി ഒരു നിമിഷത്തിൽ അനുഭവിക്കുന്നു.
തഥാ സമസ്തസംസാരബൃഹദ്ദൃശ്യദശാശ്രിയമ് । കാലത്രയസ്ഥാമ് അമലാ ചിച് ചിനോതി തതാത്മികാ
ഇങ്ങനെ, ഈ വിശാലമായ ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ അവസ്ഥകളിലും നിലനിൽക്കുന്ന, മൂന്നു കാലങ്ങളിലും അഴുക്കില്ലാതെ തിളങ്ങുന്ന ശുദ്ധമായ ബോധം, എല്ലാം തന്നെ തന്റെ സ്വഭാവമായിട്ടാണ് കാണുന്നത്.
തുല്യകാലപരാമൃഷ്ടത്രികാലകലനാശതാ । അനന്താനുഭവാഭോഗാ പരിപൂര്ണൈവ ശുദ്ധചിത്
മൂന്നു കാലങ്ങളിലെയും വ്യത്യാസങ്ങൾ ബാധിക്കാത്ത, കാലത്തിന്റെ കണക്കുകൾക്കപ്പുറമുള്ള, അനന്തമായ അനുഭവസുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്ന, പൂർണ്ണമായ ശുദ്ധബുദ്ധിയാണ് അതു.
പരാമൃഷ്ടത്രികാലായാ ദൃഷ്ടാനന്തദൃശശ് ചിതഃ । സമതാപരപര്യായാ പൂര്ണതൈവാവശിഷ്യതേ
മൂന്നു കാലങ്ങളുടെയും സ്പർശം ഇല്ലാതെ, അനേകം ദൃശ്യങ്ങൾ കാണുന്ന ബോധത്തിൽ, സമത എന്ന മറ്റൊരു പേരിലുള്ള പൂർണ്ണത മാത്രമേ ശേഷിക്കുകയുള്ളൂ.
തുല്യകാലാവബുദ്ധേന മൃദുനാ കടുനാ ച ചിത് । സമേന സമതാമ് ഏതി മധുനിഷ്ഠാനുഭൂതിവത്
സൗമ്യമായതായാലും കടുത്തതായാലും, എല്ലാകാലത്തും ഒരുപോലെ കാണുന്ന ബോധം, തേൻ രുചി അനുഭവിക്കുന്നവനുപോലെ, സമതയെ നേടുന്നു.
ത്യക്തസങ്കല്പകലയാ സൂക്ഷ്മയാ ചിദവസ്ഥയാ । സര്വഭാവാനുഗതയാ സത്താദ്വൈതൈകരൂപയാ
ചിന്തകളുടെ കളി ഉപേക്ഷിച്ച്, അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമായ മനസ്സിന്റെ അവസ്ഥയിൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലായിടത്തും ഒരേ സത്ത്വത്തിന്റെ ഏകത്വത്തിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, മനസ്സിന് സമത്വം ലഭിക്കുന്നു.
വിചിത്രാപി പദാര്ഥശ്രീര് അന്യോഽന്യവലിതാന്തരാ । തുല്യകാലാനുഭവനാത് സാമ്യേനൈവാനുഭൂയതേ
വ്യത്യസ്തമായ വസ്തുക്കളുടെ ഭംഗിയും പരസ്പരം ചേർന്നിരിക്കുന്നതും, എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരേ രീതിയിൽ അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ, അവയിൽ സമത്വം അനുഭവപ്പെടുന്നു.
ഭാവേന ഭാവമ് ആശ്രിത്യ ഭാവസ് ത്യജതി ദുഃഖിതാമ് । പ്രേക്ഷ്യ ഭാവമ് അഭാവേന ഭാവസ് ത്യജതി തുഷ്ടതാമ്
ഒരു അവസ്ഥയെ ആശ്രയിച്ചാൽ മറ്റൊരു അവസ്ഥ ദുഃഖം വിട്ടുപോകുന്നു; ഒരു അവസ്ഥയുടെ അഭാവം കാണുമ്പോൾ മറ്റൊരു അവസ്ഥ സന്തോഷവും വിട്ടുപോകുന്നു.
കാലത്രയമ് ഉപേക്ഷിത്ര്യാ ഹീനായാശ് ചേത്യബന്ധനൈഃ । ചിതശ് ചേത്യമ് ഉപേക്ഷിത്ര്യാസ് സമതൈവാവശിഷ്യതേ
കാലത്തിന്റെ മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളും അവഗണിച്ചും, ചിന്തയുടെ ബന്ധങ്ങൾ കുറച്ചുമാണ്, മനസ്സിൽ വസ്തുക്കളെ അവഗണിച്ചാൽ, അവിടെ സമത്വം മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു.
യാതി വാചാമ് അഗമ്യത്വാദ് അസത്താമ് ഇവ ശാശ്വതീമ് । നൈരാത്മ്യസിദ്ധാന്തദശാമ് ഉപയാതേവ തിഷ്ഠതി
വാക്കുകൾക്കു അതിന്റെ അതിരുകൾ കടക്കാനാവില്ല; അതു ശാശ്വതമായ ഇല്ലായ്മയിലേക്കു കടക്കുന്നതുപോലെയാണ്. സ്വഭാവരഹിതത്വത്തിന്റെ സിദ്ധാന്തത്തിൽ പൂർണ്ണമായ് ലയിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഭവത്യ് ആത്മാ തഥാ ബ്രഹ്മ നകിഞ്ചിച് ചാഖിലം ച വാ । പരമോപശമേ ലീനാ മോക്ഷനാമ്നാ പരോച്യതേ
ഇങ്ങനെ ആത്മാവ് ബ്രഹ്മമായി, അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നുമല്ലാത്തതായും, അല്ലെങ്കിൽ എല്ലാം തന്നെയായും മാറുന്നു; പരമമായ ശാന്തിയിൽ ലയിച്ചാൽ അതിനെ മോക്ഷം എന്നു വിളിക്കുന്നു.
സങ്കല്പകലിതാ ത്വ് ഏഷാ മന്ദാഭാസതയാ ജഗത് । ന സമ്യക് പശ്യതീദം ചിദ് ദൃഷ്ടിഃ പടലിനീ യഥാ
ഈ ലോകം മനസ്സിന്റെ ഭ്രമത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദിക്കുന്നത്; അതു മങ്ങലുള്ള പ്രത്യക്ഷം മാത്രമാണ്. മായയാൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ചൈതന്യം ഈ യാഥാർത്ഥ്യം ശരിയായി കാണുന്നില്ല, മറച്ചുവെച്ച കണ്ണുപോലെയാണ്.