ത്രിഭുവനഭവനാഭിരാമകോശം സകലകലങ്കഹരം പരം പ്രകാശമ് । അശരണശരണം ശരണ്യമ് ഈശം ഹരിമ് അജമ് ഈശ്വരമ് അച്യുതം പ്രപദ്യേ
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും വാസസ്ഥലങ്ങള്ക്ക് ആനന്ദം പകരുന്നവനും, എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നീക്കുന്ന പരമപ്രകാശവുമായ, ആരെയും ആശ്രയിക്കാനില്ലാത്തവര്ക്ക് ആശ്രയമായ, ജനനം ഇല്ലാത്ത, നശിക്കാത്ത, ഈശ്വരനായ ഹരിയെ ഞാന് ആശ്രയിക്കുന്നു.
കുവലയദലശൈലസന്നികാശം ശരദമലാമ്ബരകോടരോപമാനമ് । ഭ്രമരതിമിരകജ്ജലാഞ്ജനാഭം സരസിജചക്രഗദാധരം പ്രപദ്യേ
നീലനീര്പ്പടലത്തെയും പര്വ്വതത്തെയുംപ്പോലെയുള്ള രൂപം, ശരദ്കാലത്തിലെ ആകാശംപോലെയുള്ള വസ്ത്രം, കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ ഇരുണ്ട നിറംപോലെയും കജ്ജലത്തെയുംപ്പോലെയും ദേഹം, താമരയും ചക്രവും ഗദയും കൈവശമുള്ളവനെയും ഞാന് ആശ്രയിക്കുന്നു.
വിചലദലികലാപകോമലാങ്ഗം സിതദലപങ്കജകുട്മലാഭശങ്ഖമ് । ശ്രുതിരണിതവിരിഞ്ചചഞ്ചരീകം സ്വഹൃദയപദ്മജലാശയം പ്രപദ്യേ
ചലിക്കുന്ന തേനീച്ചയുടെ നൂലുപോലെ മൃദുലമായ അവയവങ്ങള്, വെള്ള തവളപ്പൂവിന്റെ കൂമ്പരുപംപോലെയുള്ള ശംഖം, വേദങ്ങളുടെ ഗൂഢമായ ധ്വനികള് ചെവികളില് മുഴങ്ങുന്നവന്, എന്റെ ഹൃദയത്തിലെ താമരക്കുളത്തില് വസിക്കുന്നവന്—ഇവനെ ഞാന് ആശ്രയിക്കുന്നു.
സിതമണിഗണതാരകാവകീര്ണം സ്മിതധവലാനനപീവരേന്ദുബിമ്ബമ് । ഹൃദയമണിമരീചിജാലഗങ്ഗം ഹരിശരദമ്ബരമ് ആതതം പ്രപദ്യേ
വെളുത്ത മണികൾ പോലെ തിളങ്ങുന്ന നക്ഷത്രങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, പുഞ്ചിരിയോടെ പ്രകാശിക്കുന്ന മുഖംപോലെയുള്ള പൂർണ്ണചന്ദ്രൻ, ഹൃദയത്തിലെ രത്നങ്ങളുടെ കിരണങ്ങൾ ഒഴുകുന്ന ഒരു വലിയ ശരദ്കാല ആകാശത്തിൽ ഞാൻ ആശ്രയം തേടുന്നു.
ത്രിഭുവനനലിനീസിതാരവിന്ദം തിമിരസമാനവിമോഹദീപമ് അഗ്ര്യമ് । ജഡതരമ് അജഡം ചിദാത്മതത്ത്വം ജഗദഖിലാര്തിഹരം ഹരിം പ്രപദ്യേ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും താമരപ്പൂക്കൾക്ക് ഏറ്റവും വലിയ വിളക്കായി, അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുട്ട് നീക്കുന്ന പ്രകാശമായി, ജഡവും അജഡവും ആയുള്ള ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമായി, ലോകത്തിലെ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും അകറ്റുന്ന ഹരിയെ ഞാൻ ആശ്രയിക്കുന്നു.
നവവികസിതപദ്മരേണുഗൌരം സ്ഫുടകമലാവപുഷോപരൂഷിതാങ്ഗമ് । ദിനഗമസമയാരുണാമ്ബരാഭം കനകനിഭാമ്ബരസുന്ദരം പ്രപദ്യേ
പുതുതായി വിരിഞ്ഞ താമരപ്പൂവിന്റെ പൊടിപോലുള്ള വെളുത്തതും, തെളിഞ്ഞ താമരപ്പൂവിന്മേൽ വിശ്രമിക്കുന്ന ദേഹവും, അസ്തമയസമയത്തിലെ ചുവന്ന ആകാശംപോലെയുള്ള വസ്ത്രവും, പൊന്നുപോലെയുള്ള ഭംഗിയുള്ള ആ രൂപത്തിൽ ഞാൻ ആശ്രയം തേടുന്നു.
അവിരതഹതസൃഷ്ടസര്ഗലീലം സതതമ് അജാതമ് അവര്ധനം വിശാലമ് । യുഗശതജരഢാഭിജാതദേഹം തരുതലശായിനമ് അര്ഭകം പ്രപദ്യേ
അവിരതമായി ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന കളിയുള്ള, എപ്പോഴും ജനിക്കാത്തതും മാറാത്തതും വിശാലമായതുമായ, നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കാലം പഴകിയതുപോലുള്ള ദേഹം ഉള്ള, വൃക്ഷത്തണലിൽ കിടക്കുന്ന ബാലനിൽ ഞാൻ ആശ്രയം തേടുന്നു.
ദിതിസുതനലിനീതുഷാരപാതം സുരനലിനീസതതോദിതാര്കബിമ്ബമ് । കമലജനലിനീജലാവപൂരം ഹൃദി നലിനീനിലയം വിഭും പ്രപദ്യേ
എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ താമസിക്കുന്ന അതിവ്യാപകനായവനിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. ദാനവരുടെ കമലത്തിന് മഞ്ഞുതുള്ളി പോലെ, ദേവതകളുടെ കമലത്തിന് എപ്പോഴും ഉദയിക്കുന്ന സൂര്യനായി, കമലജന്മാവിന്റെ കമലത്തിന് നിറഞ്ഞു ഒഴുകുന്ന വെള്ളമായി, ഹൃദയത്തിലെ കമലപൂക്കളെ പോലെ അവൻ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഇതി ഗുണബഹുലാഭിര് വാഗ്ഭിര് അഭ്യര്ചിതോ ഽസൌ ഹരിര് അസുരവിനാശശ് ശ്രീനിഷണ്ണാംസദേശഃ । ജലദ ഇവ മയൂരം പ്രീതിമാന് പ്രീയമാണം കുവലയദലദേഹഃ പ്രത്യുവാചാസുരേന്ദ്രമ്
ഇങ്ങനെ ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടു സമൃദ്ധമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് ആരാധിക്കപ്പെട്ട ദാനവവിനാശകനായ ഹരി, ശ്രീലക്ഷ്മിയുടെ പക്കൽ ഇരുന്ന്, നീലകുമുദപ്പൂവിന്റെ നിറമുള്ള ശരീരത്തോടെ, മേഘം കണ്ടു സന്തോഷിക്കുന്ന മയിലുപോലെ ആനന്ദത്തോടെ, ദാനവാധിപനോട് പ്രസന്നമായി പറഞ്ഞു.
വരം ഗുണനിധേ ദൈത്യകുലചൂഡാമഹാമണേ । ഗൃഹാണാഭിമതം ഭൂയോജന്മദുഃഖോപശാന്തയേ
ഗുണങ്ങളുടെ സമുദ്രമേ, ദാനവകുലത്തിലെ മഹാമാണിക്യമേ, ജന്മദുഃഖം ശമിപ്പാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം തിരഞ്ഞെടുത്ത് എടുക്കുക.
സര്വസങ്കല്പഫലദ സര്വലോകാന്തരസ്ഥിത । യദ് ഉദാരതമം വേത്സി തദ് ഏവാദിശ ദേവ മേ
എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഫലം നൽകുന്നവനേ, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും നിലകൊള്ളുന്നവനേ, ഏറ്റവും ഉത്തമമെന്നു നീ അറിയുന്നതു തന്നെയാണ് ദേവാ, എന്നോട് കല്പിക്കുക, ഞാൻ അതു സ്വീകരിക്കും.
സര്വസമ്ഭ്രമസംശാന്ത്യൈ പരമായ ഫലായ ച । ബ്രഹ്മവിശ്രാന്തിപര്യന്തോ വിവേകോ ഽസ്തു തവാനഘ
സകല അശാന്തതകളും പൂര്ണമായി ശമിപ്പിക്കാനും, പരമഫലമായ ബ്രഹ്മനിലവില് വിശ്രമം നേടാനും, നീ പാപരഹിതനായവനേ, നിനക്ക് വിവേകം ഉണ്ടാകട്ടെ.
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ ദിതിപുത്രേന്ദ്രം വിഷ്ണുര് അന്തരധീയത । കൃതഘര്ഘരനിര്ഹ്രാദസ് തരങ്ഗസ് തോയധേര് ഇവ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദിതിയുടെ പുത്രന്മാരുടെ അധിപനോടു വിഷ്ണു കടല്തരംഗങ്ങളുടെ ഗംഭീരശബ്ദം പോലെ ഒരു നാദം മുഴക്കി അപ്രത്യക്ഷനായി.
വിഷ്ണാവ് അന്തര്ഹിതേ ദേവേ പൂജായാഃ കുസുമാഞ്ജലിമ് । പാശ്ചാത്യം ദാനവസ് ത്യക്ത്വാ മണിരത്നപരിഷ്കൃതമ്
വിഷ്ണു ദേവന് അപ്രത്യക്ഷനായപ്പോള് ദാനവന് പൂജയ്ക്ക് വേണ്ടി പടിഞ്ഞാറ് വച്ചിരുന്ന മണിമുത്തുകള് അലങ്കരിച്ച പൂക്കളെ മാറ്റി വച്ചു.
പദ്മാസനസ്ഥോ ഽഥ മൃദാവ് ഉപവിശ്യ വരാസനേ । സ്തോത്രപാഠവിധാവ് അത്ര ചിന്തയാമ് ആസ ചിന്തയാ
ശേഷം, പദ്മാസനത്തില് ഇരുന്ന്, നല്ലൊരു ഇരിപ്പിടത്തില് സാവധാനം ഇരിക്കയും, സ്തോത്രങ്ങള് പാരായണം ചെയ്യുന്ന രീതിയില് ആഴമായി ചിന്തിക്കാനും തുടങ്ങി.
വിചാരവാന് ഏവ ഭവാന് ഭവത്വ് ഇതി ഭവാരിണാ । ദേവേനോക്തോ ഽസ്മി തേനാന്തഃ കരോമ്യ് ആശു വിചാരണാമ്
ഭാവത്തിന്റെ ശത്രുവായ ദൈവം എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ആന്തരവിവേകം ഉണ്ടാകട്ടെ.' അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഉടൻ തന്നെ അകത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞ് ആലോചിക്കുകയാണ്.
കിമ് അഹം നാമ താവത് സ്യാം യോ ഽസ്മിന് ഭുവനഡമ്ബരേ । വച്മി ഗച്ഛാമി തിഷ്ഠാമി പ്രയതേ ചാഹരാമി ച
ഈ വിശാലമായ ലോകത്തിൽ സംസാരിക്കുകയും പോകുകയും നിൽക്കുകയും പരിശ്രമിക്കുകയും ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഞാൻ ആരാണ് എന്നോർത്താൽ അറിയാമോ?
ജഗത് താവദ് ഇദം നാഹം സവൃക്ഷവനപര്വതമ് । യദ് ബാഹ്യം ജഡമ് അത്യന്തം തത് സ്യാം കഥമ് അഹം കില
മരങ്ങളും കാടുകളും പർവ്വതങ്ങളും ഉള്ള ഈ ലോകം ഞാൻ അല്ല; പുറത്തുള്ളതും ജഡമായതുമായ ഒന്നും എങ്ങനെ ഞാൻ ആകുമെന്നു ചിന്തിക്കാം.
അസന്ന് അഭ്യുത്ഥിതോ മൂകഃ പവനൈസ് സ്ഫുരതി ക്ഷണമ് । കാലേനാല്പേന വിലയീ ദേഹോ നാഹമ് അചേതനഃ
ദേഹം ജഡമായതും, ഉണരുന്നതും, സംസാരശേഷിയില്ലാത്തതും, കാറ്റ് തൊട്ടാൽ ഒരു നിമിഷം ചലിക്കുന്നതും, കുറച്ചു സമയത്തിനകം നശിക്കുന്നതുമാണ്. ഞാൻ ആ ജഡം അല്ല.
ജഡയാ കര്ണശഷ്കുല്യാ കല്പ്യമാനഃ ക്ഷണസ്ഥയാ । ശൂന്യാകൃതിശ് ശൂന്യഭവശ് ശബ്ദോ നാഹമ് അചേതനഃ
ഞാൻ ജഡമായ ശബ്ദം അല്ല, ചെവിയുടെ താൽക്കാലികമായ, ജീവൻ ഇല്ലാത്ത ത്വക്ക് ഉണ്ടാക്കുന്ന, ശൂന്യമായ രൂപവും ശൂന്യമായ ഉത്ഭവവുമുള്ളത്. ഞാൻ അജ്ഞാനവും ജഡവുമല്ല.
ത്വചാ ക്ഷണവിനാശിന്യാ പ്രാപ്യമ് അപ്രാപ്യമ് അന്യഥാ । ചിത്പ്രസാദോപലബ്ധാത്മ സ്പര്ശനം നാസ്മ്യ് അചേതനമ്
താൽക്കാലികമായി നശിക്കുന്ന ത്വക്കിലൂടെ അനുഭവപ്പെടുന്ന സ്പർശം അല്ല ഞാൻ. അതു ലഭിക്കാമോ ഇല്ലയോ എന്നത് വേറെയാണു്. ഞാൻ ചൈതന്യത്തിന്റെ തെളിച്ചത്തിൽ അറിവാകുന്ന ആത്മാവാണ്, ജഡം അല്ല.
ലബ്ധാത്മാ ജിഹ്വയാ തുച്ഛോ ലോലയാ ലോലസത്തയാ । സ്വല്പസ്പന്ദോ ദ്രവ്യനിഷ്ഠോ രസോ നാഹമ് അചേതനഃ
ചഞ്ചലമായ നാവിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന, അത്ര പ്രധാനമല്ലാത്ത, വസ്തുവിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന, അല്പം മാത്രം ചലനം ഉള്ള രുചി ഞാൻ അല്ല. ഞാൻ ജഡമല്ല.
ദൃശ്യദര്ശനയോര് ലീനം ക്ഷയി ക്ഷണവിനാശിനോഃ । കേവലേ ദ്രഷ്ടരി ക്ഷീണം രൂപം നാഹമ് അചേതനമ്
കാണുന്നവനും കാണപ്പെടുന്നവനും തമ്മിൽ ലയിക്കുന്ന, ഒരു നിമിഷം മാത്രം നിലനിൽക്കുന്ന രൂപം ഞാൻ അല്ല. ശുദ്ധസാക്ഷിയിൽ ആ രൂപം ഇല്ലാതാകുന്നു. ഞാൻ ജഡമല്ല.
നാസയാത്യന്തജഡയാ ക്ഷയിണ്യാ പരികല്പിതഃ । പേലവോ ഽനിയതാധാരോ ഗന്ധോ നാഹമ് അചേതനഃ
നശ്വരവും അജഡവുമായ മൂക്കിലൂടെ കണക്കാക്കുന്ന, സ്ഥിരമായ അടിസ്ഥാനമില്ലാത്ത, ദുർബലമായ ഗന്ധം ഞാൻ അല്ല; ഞാൻ ജഡവസ്തു അല്ല.
നിര്മമോ ഽമനനശ് ശാന്തോ ഗതപഞ്ചേന്ദ്രിയഭ്രമഃ । ശുദ്ധശ് ചേതന ഏവാഹം കലാകലനവര്ജിതഃ
എനിക്ക് സ്വന്തമായത് ഒന്നുമില്ല, ചിന്തയില്ല, ഞാൻ സമാധാനത്തിലാണ്, അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ഭ്രമം വിട്ടിരിക്കുന്നു; ഞാൻ ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമാണ്, വിഭജനം ഒന്നുമില്ലാത്തത്.
ചേത്യവര്ജിതചിന്മാത്രമ് അഹമ് ഏഷോ ഽവഭാസകഃ । സബാഹ്യാഭ്യന്തരവ്യാപീ നിഷ്കലാമലസന്മയഃ
ജ്ഞേയങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത ശുദ്ധചൈതന്യമായ ഞാൻ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവൻ; പുറവും അകവും എല്ലാം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, വിഭജനം ഇല്ലാത്ത, മലിനതയില്ലാത്ത, സത്യസ്വരൂപനായവൻ.
ആ ഇദാനീം സ്മൃതം സത്യമ് ഏതത് തദ് അഖിലം മയാ । നിര്വികല്പചിദാഭാസ ഏഷ ആത്മാസ്മി സര്വഗഃ
ഇതുവരെ ഞാൻ സത്യം ഓർത്തിരിക്കുന്നു: ഈ അഖണ്ഡമായ ചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രത്യക്ഷമായ ആത്മാവാണ് ഞാൻ; എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവൻ.
അനേന ചേതനേനേമേ സര്വേ ഘടപടാദയഃ । സൂര്യാന്താ അവഭാസന്തേ ദീപേനോത്തമതേജസാ
ഈ ചൈതന്യത്താൽ തന്നെ ഈ മൺപാത്രങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും സൂര്യൻ വരെ ഉള്ള എല്ലാ വസ്തുക്കളും പ്രകാശിക്കുന്നു, അതുപോലെ അതീവ പ്രകാശമുള്ള വിളക്കിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ എല്ലാം തെളിയുന്നതുപോലെ.
അനേനൈതാസ് സ്ഫുരന്തീഹ വിചിത്രേന്ദ്രിയവൃത്തയഃ । തേജസാന്തഃ പ്രകാശേന യഥാഗ്നികണപങ്ക്തയഃ
ഇതിന്റെ പ്രകാശത്താൽ ഇവിടെ അത്ഭുതകരമായ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ വിവിധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉണരുന്നു, അഗ്നിയിൽ നിന്ന് പടർന്നുവരുന്ന ചിന്തകളെപ്പോലെ.
അനേനൈതാസ് സ്ഫുരന്ത്യ് അന്തര് മനോമനനശക്തയഃ । സര്വഗേന നിദാഘേന യഥാ മരുമരീചയഃ
ഇതിന്റെ ഉള്ളിൽ മനസ്സിന്റെയും ചിന്തയുടെയും ശക്തികൾ ഉണരുന്നു, എല്ലാ ദിശയിലുമുള്ള വേനലിൽ മരുഭൂമിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന മായാമൃഗജലങ്ങളെപ്പോലെ.