പ്രത്യഹം പൂജയാമ് ആസ ദേവദേവം ജനാര്ദനമ് । മനസാ കര്മണാ വാചാ പ്രഹ്ലാദോ ഭക്തിമാന് ഇതി
പ്രഹ്ലാദൻ എല്ലാ ദിവസവും മനസോടെ, പ്രവർത്തിയോടെ, വാക്കോടെ ദേവദേവനായ ജനാർദ്ദനനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.
അഥ പൂജാപരസ്യാസ്യ സമവര്ധന്ത കാലതഃ । വിവേകാനന്ദവൈരാഗ്യവിഭവപ്രമുഖാ ഗുണാഃ
അവൻ ഭക്തിയിൽ മുഴുകി കഴിയുമ്പോൾ, കാലക്രമേണ വിവേകം, ആനന്ദം, വൈരാഗ്യം, സമൃദ്ധി തുടങ്ങിയ ഗുണങ്ങൾ അവനിൽ വളർന്നു.
നാഭ്യനന്ദദ് അസൌ ഭോഗപൂഗം ശുഷ്കമ് ഇവ ദ്രുമമ് । ന ചാരമത കാന്താസു മൃഗോ മരുമഹീഷ്വ് ഇവ
അവൻ ആനന്ദങ്ങൾക്കുള്ള കൂട്ടത്തിൽ സന്തോഷം കണ്ടില്ല, ഉണങ്ങിയ മരത്തിൽ ആഹ്ലാദം കാണാത്തതുപോലെ. സ്ത്രീകളുടെ ഇടയിൽ അവൻ ചുറ്റി നടന്നില്ല, മരുഭൂമിയിലെ മൃഗം പോലെ.
ന രേമേ ലോകചര്ചാസു ശാസ്ത്രാര്ഥകഥനാദ് ഋതേ । നാജായത രതിസ് തസ്യ ദൃശ്യേ സ്ഥല ഇവാബ്ജിനീ
ശാസ്ത്രാർത്ഥ ചർച്ചകൾ ഒഴികെ ലോകത്തിലെ സംസാരങ്ങളിൽ അവൻ ആനന്ദം കണ്ടില്ല. കാണുന്ന വസ്തുക്കളിൽ അവനു രതി ഉണരുന്നില്ല, ഉണങ്ങിയ നിലത്തുള്ള താമരപൂവ് പോലെ.
ന വിശശ്രാമ ചേതോ ഽസ്യ ഭോഗരോഗാനുരഞ്ജനേ । മുക്താഫലമ് അസംശ്ലിഷ്ടം മുക്താഫല ഇവാതലേ
ഭോഗങ്ങളുടെ രോഗകരമായ ആകർഷണത്തിൽ അവന്റെ മനസ്സ് വിശ്രമിച്ചില്ല; മുത്ത് പാളിയിലെ മുത്ത് അതിന്റെ മേൽപുറത്ത് ചേർന്നില്ലാത്തതുപോലെ.
ത്യക്തഭോഗാഭികലനം വിശ്രാന്തിമ് അഥ നാഗതമ് । ചേതഃ കേവലമ് അസ്യാസീദ് ദോലായാമ് ഇവ യോജിതമ്
ആനന്ദസുഖങ്ങളേക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാ ആലോചനകളും ഉപേക്ഷിച്ച്, വിശ്രമം ഇനിയും ലഭിക്കാതിരുന്ന അവളുടെ മനസ്സ് ഒരു ഊഞ്ഞാലിൽ ഇരുത്തിയതുപോലെ സമതുല്യമായിരുന്നതു.
പ്രാഹ്ലാദീം താം സ്ഥിതിം കൃഷ്ണദേഹഃ ക്ഷീരോദകോടരാത് । വിവേദ സര്വഗതയാ തയാ പരമകാന്തയാ
പാൽക്കടലിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ നിന്ന് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, അത്യന്തം പ്രിയപ്പെട്ട ആ പരമാനന്ദാവസ്ഥ കൃഷ്ണൻ അനുഭവിച്ചു.
അഥ പാതാലമാര്ഗേണ വിഷ്ണുര് ആഹ്ലാദിതാഗ്രഗഃ । പൂജാദേവഗൃഹം തസ്യ പ്രഹ്ലാദസ്യ സമായയൌ
പാതാളമാർഗ്ഗം വഴി, സന്തോഷത്തിൽ നിറഞ്ഞ വിഷ്ണു, ആനന്ദത്തിൽ മുൻപന്തിയിലുണ്ടായിരുന്ന പ്രഹ്ലാദന്റെ പൂജാമന്ദിരത്തിൽ എത്തി.
വിജ്ഞായാഭ്യാഗതം ദേവം പൂജയാ ദ്വിഗുണേദ്ധയാ । ദൈത്യേന്ദ്രഃ പുണ്ഡരീകാക്ഷമ് ആദരാത് പര്യപൂജയത്
ദൈവം എത്തിയതായി മനസ്സിലാക്കി, ദൈത്യരാജാവ് ഇരട്ടിയ ആകാംക്ഷയോടെ, കമലനയനനായവനെ വലിയ ആദരവോടെ പൂജിച്ചു.
പൂജാഗൃഹഗതം ദേവം പ്രത്യക്ഷാവസ്ഥിതം ഹരിമ് । പ്രഹ്ലാദഃ പരമപ്രീതോ ഗിരാ തുഷ്ടാവ പുഷ്ടയാ
പൂജാമന്ദിരത്തില് നേരില് പ്രത്യക്ഷമായിരുന്ന ഹരിയെ കണ്ടപ്പോള് പ്രഹ്ലാദന് അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ ഉറപ്പുള്ള വാക്കുകളില് അവനെ സ്തുതിച്ചു.
ത്രിഭുവനഭവനാഭിരാമകോശം സകലകലങ്കഹരം പരം പ്രകാശമ് । അശരണശരണം ശരണ്യമ് ഈശം ഹരിമ് അജമ് ഈശ്വരമ് അച്യുതം പ്രപദ്യേ
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും വാസസ്ഥലങ്ങള്ക്ക് ആനന്ദം പകരുന്നവനും, എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നീക്കുന്ന പരമപ്രകാശവുമായ, ആരെയും ആശ്രയിക്കാനില്ലാത്തവര്ക്ക് ആശ്രയമായ, ജനനം ഇല്ലാത്ത, നശിക്കാത്ത, ഈശ്വരനായ ഹരിയെ ഞാന് ആശ്രയിക്കുന്നു.
കുവലയദലശൈലസന്നികാശം ശരദമലാമ്ബരകോടരോപമാനമ് । ഭ്രമരതിമിരകജ്ജലാഞ്ജനാഭം സരസിജചക്രഗദാധരം പ്രപദ്യേ
നീലനീര്പ്പടലത്തെയും പര്വ്വതത്തെയുംപ്പോലെയുള്ള രൂപം, ശരദ്കാലത്തിലെ ആകാശംപോലെയുള്ള വസ്ത്രം, കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ ഇരുണ്ട നിറംപോലെയും കജ്ജലത്തെയുംപ്പോലെയും ദേഹം, താമരയും ചക്രവും ഗദയും കൈവശമുള്ളവനെയും ഞാന് ആശ്രയിക്കുന്നു.
വിചലദലികലാപകോമലാങ്ഗം സിതദലപങ്കജകുട്മലാഭശങ്ഖമ് । ശ്രുതിരണിതവിരിഞ്ചചഞ്ചരീകം സ്വഹൃദയപദ്മജലാശയം പ്രപദ്യേ
ചലിക്കുന്ന തേനീച്ചയുടെ നൂലുപോലെ മൃദുലമായ അവയവങ്ങള്, വെള്ള തവളപ്പൂവിന്റെ കൂമ്പരുപംപോലെയുള്ള ശംഖം, വേദങ്ങളുടെ ഗൂഢമായ ധ്വനികള് ചെവികളില് മുഴങ്ങുന്നവന്, എന്റെ ഹൃദയത്തിലെ താമരക്കുളത്തില് വസിക്കുന്നവന്—ഇവനെ ഞാന് ആശ്രയിക്കുന്നു.
സിതമണിഗണതാരകാവകീര്ണം സ്മിതധവലാനനപീവരേന്ദുബിമ്ബമ് । ഹൃദയമണിമരീചിജാലഗങ്ഗം ഹരിശരദമ്ബരമ് ആതതം പ്രപദ്യേ
വെളുത്ത മണികൾ പോലെ തിളങ്ങുന്ന നക്ഷത്രങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, പുഞ്ചിരിയോടെ പ്രകാശിക്കുന്ന മുഖംപോലെയുള്ള പൂർണ്ണചന്ദ്രൻ, ഹൃദയത്തിലെ രത്നങ്ങളുടെ കിരണങ്ങൾ ഒഴുകുന്ന ഒരു വലിയ ശരദ്കാല ആകാശത്തിൽ ഞാൻ ആശ്രയം തേടുന്നു.
ത്രിഭുവനനലിനീസിതാരവിന്ദം തിമിരസമാനവിമോഹദീപമ് അഗ്ര്യമ് । ജഡതരമ് അജഡം ചിദാത്മതത്ത്വം ജഗദഖിലാര്തിഹരം ഹരിം പ്രപദ്യേ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും താമരപ്പൂക്കൾക്ക് ഏറ്റവും വലിയ വിളക്കായി, അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുട്ട് നീക്കുന്ന പ്രകാശമായി, ജഡവും അജഡവും ആയുള്ള ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമായി, ലോകത്തിലെ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും അകറ്റുന്ന ഹരിയെ ഞാൻ ആശ്രയിക്കുന്നു.
നവവികസിതപദ്മരേണുഗൌരം സ്ഫുടകമലാവപുഷോപരൂഷിതാങ്ഗമ് । ദിനഗമസമയാരുണാമ്ബരാഭം കനകനിഭാമ്ബരസുന്ദരം പ്രപദ്യേ
പുതുതായി വിരിഞ്ഞ താമരപ്പൂവിന്റെ പൊടിപോലുള്ള വെളുത്തതും, തെളിഞ്ഞ താമരപ്പൂവിന്മേൽ വിശ്രമിക്കുന്ന ദേഹവും, അസ്തമയസമയത്തിലെ ചുവന്ന ആകാശംപോലെയുള്ള വസ്ത്രവും, പൊന്നുപോലെയുള്ള ഭംഗിയുള്ള ആ രൂപത്തിൽ ഞാൻ ആശ്രയം തേടുന്നു.
അവിരതഹതസൃഷ്ടസര്ഗലീലം സതതമ് അജാതമ് അവര്ധനം വിശാലമ് । യുഗശതജരഢാഭിജാതദേഹം തരുതലശായിനമ് അര്ഭകം പ്രപദ്യേ
അവിരതമായി ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന കളിയുള്ള, എപ്പോഴും ജനിക്കാത്തതും മാറാത്തതും വിശാലമായതുമായ, നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കാലം പഴകിയതുപോലുള്ള ദേഹം ഉള്ള, വൃക്ഷത്തണലിൽ കിടക്കുന്ന ബാലനിൽ ഞാൻ ആശ്രയം തേടുന്നു.
ദിതിസുതനലിനീതുഷാരപാതം സുരനലിനീസതതോദിതാര്കബിമ്ബമ് । കമലജനലിനീജലാവപൂരം ഹൃദി നലിനീനിലയം വിഭും പ്രപദ്യേ
എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ താമസിക്കുന്ന അതിവ്യാപകനായവനിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. ദാനവരുടെ കമലത്തിന് മഞ്ഞുതുള്ളി പോലെ, ദേവതകളുടെ കമലത്തിന് എപ്പോഴും ഉദയിക്കുന്ന സൂര്യനായി, കമലജന്മാവിന്റെ കമലത്തിന് നിറഞ്ഞു ഒഴുകുന്ന വെള്ളമായി, ഹൃദയത്തിലെ കമലപൂക്കളെ പോലെ അവൻ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഇതി ഗുണബഹുലാഭിര് വാഗ്ഭിര് അഭ്യര്ചിതോ ഽസൌ ഹരിര് അസുരവിനാശശ് ശ്രീനിഷണ്ണാംസദേശഃ । ജലദ ഇവ മയൂരം പ്രീതിമാന് പ്രീയമാണം കുവലയദലദേഹഃ പ്രത്യുവാചാസുരേന്ദ്രമ്
ഇങ്ങനെ ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടു സമൃദ്ധമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് ആരാധിക്കപ്പെട്ട ദാനവവിനാശകനായ ഹരി, ശ്രീലക്ഷ്മിയുടെ പക്കൽ ഇരുന്ന്, നീലകുമുദപ്പൂവിന്റെ നിറമുള്ള ശരീരത്തോടെ, മേഘം കണ്ടു സന്തോഷിക്കുന്ന മയിലുപോലെ ആനന്ദത്തോടെ, ദാനവാധിപനോട് പ്രസന്നമായി പറഞ്ഞു.
വരം ഗുണനിധേ ദൈത്യകുലചൂഡാമഹാമണേ । ഗൃഹാണാഭിമതം ഭൂയോജന്മദുഃഖോപശാന്തയേ
ഗുണങ്ങളുടെ സമുദ്രമേ, ദാനവകുലത്തിലെ മഹാമാണിക്യമേ, ജന്മദുഃഖം ശമിപ്പാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം തിരഞ്ഞെടുത്ത് എടുക്കുക.
സര്വസങ്കല്പഫലദ സര്വലോകാന്തരസ്ഥിത । യദ് ഉദാരതമം വേത്സി തദ് ഏവാദിശ ദേവ മേ
എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഫലം നൽകുന്നവനേ, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും നിലകൊള്ളുന്നവനേ, ഏറ്റവും ഉത്തമമെന്നു നീ അറിയുന്നതു തന്നെയാണ് ദേവാ, എന്നോട് കല്പിക്കുക, ഞാൻ അതു സ്വീകരിക്കും.
സര്വസമ്ഭ്രമസംശാന്ത്യൈ പരമായ ഫലായ ച । ബ്രഹ്മവിശ്രാന്തിപര്യന്തോ വിവേകോ ഽസ്തു തവാനഘ
സകല അശാന്തതകളും പൂര്ണമായി ശമിപ്പിക്കാനും, പരമഫലമായ ബ്രഹ്മനിലവില് വിശ്രമം നേടാനും, നീ പാപരഹിതനായവനേ, നിനക്ക് വിവേകം ഉണ്ടാകട്ടെ.
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ ദിതിപുത്രേന്ദ്രം വിഷ്ണുര് അന്തരധീയത । കൃതഘര്ഘരനിര്ഹ്രാദസ് തരങ്ഗസ് തോയധേര് ഇവ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദിതിയുടെ പുത്രന്മാരുടെ അധിപനോടു വിഷ്ണു കടല്തരംഗങ്ങളുടെ ഗംഭീരശബ്ദം പോലെ ഒരു നാദം മുഴക്കി അപ്രത്യക്ഷനായി.
വിഷ്ണാവ് അന്തര്ഹിതേ ദേവേ പൂജായാഃ കുസുമാഞ്ജലിമ് । പാശ്ചാത്യം ദാനവസ് ത്യക്ത്വാ മണിരത്നപരിഷ്കൃതമ്
വിഷ്ണു ദേവന് അപ്രത്യക്ഷനായപ്പോള് ദാനവന് പൂജയ്ക്ക് വേണ്ടി പടിഞ്ഞാറ് വച്ചിരുന്ന മണിമുത്തുകള് അലങ്കരിച്ച പൂക്കളെ മാറ്റി വച്ചു.
പദ്മാസനസ്ഥോ ഽഥ മൃദാവ് ഉപവിശ്യ വരാസനേ । സ്തോത്രപാഠവിധാവ് അത്ര ചിന്തയാമ് ആസ ചിന്തയാ
ശേഷം, പദ്മാസനത്തില് ഇരുന്ന്, നല്ലൊരു ഇരിപ്പിടത്തില് സാവധാനം ഇരിക്കയും, സ്തോത്രങ്ങള് പാരായണം ചെയ്യുന്ന രീതിയില് ആഴമായി ചിന്തിക്കാനും തുടങ്ങി.
വിചാരവാന് ഏവ ഭവാന് ഭവത്വ് ഇതി ഭവാരിണാ । ദേവേനോക്തോ ഽസ്മി തേനാന്തഃ കരോമ്യ് ആശു വിചാരണാമ്
ഭാവത്തിന്റെ ശത്രുവായ ദൈവം എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ആന്തരവിവേകം ഉണ്ടാകട്ടെ.' അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഉടൻ തന്നെ അകത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞ് ആലോചിക്കുകയാണ്.
കിമ് അഹം നാമ താവത് സ്യാം യോ ഽസ്മിന് ഭുവനഡമ്ബരേ । വച്മി ഗച്ഛാമി തിഷ്ഠാമി പ്രയതേ ചാഹരാമി ച
ഈ വിശാലമായ ലോകത്തിൽ സംസാരിക്കുകയും പോകുകയും നിൽക്കുകയും പരിശ്രമിക്കുകയും ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഞാൻ ആരാണ് എന്നോർത്താൽ അറിയാമോ?
ജഗത് താവദ് ഇദം നാഹം സവൃക്ഷവനപര്വതമ് । യദ് ബാഹ്യം ജഡമ് അത്യന്തം തത് സ്യാം കഥമ് അഹം കില
മരങ്ങളും കാടുകളും പർവ്വതങ്ങളും ഉള്ള ഈ ലോകം ഞാൻ അല്ല; പുറത്തുള്ളതും ജഡമായതുമായ ഒന്നും എങ്ങനെ ഞാൻ ആകുമെന്നു ചിന്തിക്കാം.
അസന്ന് അഭ്യുത്ഥിതോ മൂകഃ പവനൈസ് സ്ഫുരതി ക്ഷണമ് । കാലേനാല്പേന വിലയീ ദേഹോ നാഹമ് അചേതനഃ
ദേഹം ജഡമായതും, ഉണരുന്നതും, സംസാരശേഷിയില്ലാത്തതും, കാറ്റ് തൊട്ടാൽ ഒരു നിമിഷം ചലിക്കുന്നതും, കുറച്ചു സമയത്തിനകം നശിക്കുന്നതുമാണ്. ഞാൻ ആ ജഡം അല്ല.
ജഡയാ കര്ണശഷ്കുല്യാ കല്പ്യമാനഃ ക്ഷണസ്ഥയാ । ശൂന്യാകൃതിശ് ശൂന്യഭവശ് ശബ്ദോ നാഹമ് അചേതനഃ
ഞാൻ ജഡമായ ശബ്ദം അല്ല, ചെവിയുടെ താൽക്കാലികമായ, ജീവൻ ഇല്ലാത്ത ത്വക്ക് ഉണ്ടാക്കുന്ന, ശൂന്യമായ രൂപവും ശൂന്യമായ ഉത്ഭവവുമുള്ളത്. ഞാൻ അജ്ഞാനവും ജഡവുമല്ല.