ക്വാധമഃ പ്രാകൃതാരമ്ഭോ ഹീനകര്മരതിസ് സദാ । വരാകോ ദാനവസ് തുച്ഛജാതിര് ഭക്തിഃ ക്വ വൈഷ്ണവീ
അവശ്യമില്ലാത്ത സാധാരണ പ്രവർത്തികൾ, എപ്പോഴും താഴ്ന്ന കാര്യങ്ങളിൽ ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തുന്നവൻ, നിസ്സാരമായ ജന്മം ഉള്ള ദാനവൻ—ഇവയൊക്കെ എവിടെയും വിഷ്ണുവിനോടുള്ള ഭക്തിയുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്താനാവില്ല.
കമലിനീ പരുഷോഷരഭൂഗതാ സുഖയതീഹ യഥാ ന ദുരാശ്രയാ । ദനുസുതോ ഽപി ഹി മാധവഭക്തിമാന് ഇതി കഥാ ന തഥേശ സുഖായ നഃ
കഠിനമായ കാറ്റ് താമരപ്പൂവിന്മേൽ വീശുമ്പോൾ അതിന് സന്തോഷം നൽകാത്തതുപോലെ, ദാനവപുത്രൻ മാധവനോടു ഭക്തനാണെന്ന കഥയും ഞങ്ങൾക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നില്ല, പ്രഭോ.
ഗര്ജന്തമ് അതിസംരബ്ധം സുരലോകമ് അഥാരിഹാ । ഉവാച മാധവോ വാക്യം ശിഖിവൃന്ദമ് ഇവാമ്ബുദഃ
അപ്പോൾ ദേവതകൾ അത്യന്തം ഉന്മാദത്തോടെ ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, മാധവൻ ആകാശത്ത് ഇടിമുഴങ്ങുമ്പോൾ മയിലുകൾക്കു സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ അവരോട് വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
വിബുധാ മാ വിഷണ്ണാസ് സ്ഥ പ്രഹ്ലാദോ ഭക്തിമാന് ഇതി । പാശ്ചാത്യം ജന്മ തസ്യേദം മോക്ഷാര്ഹോ ഽസാവ് അരിന്ദമഃ
ദേവന്മാരേ, മനസ്സിലോർത്തു വിഷമിക്കേണ്ട. പ്രഹ്ലാദൻ ഭക്തിയുള്ളവനാണ്. അവന്റെ ജനനം പാശ്ചാത്യദേശത്താണെങ്കിലും, മോക്ഷത്തിന് അർഹനാണ് ഈ ശത്രുനാശകനെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
ഇത ഉത്തരമ് ഏതേന ഗര്ഭതാ ദനുസൂനുനാ । ന കര്തവ്യാ പ്രദഗ്ധേന ബീജേനേവാങ്കുരക്രിയാ
ഇനി മുതൽ ഈ ദാനവപുത്രന്റെ വംശം തുടരേണ്ടതില്ല. ഗർഭത്തിൽ തന്നെ ദഹിച്ചുപോയതിനാൽ, കത്തിയ വിത്തിൽ നിന്ന് മുള പൊട്ടാത്തതുപോലെ, ഇനി അവനിൽ നിന്നു ഒന്നും ഉണ്ടാകില്ല.
ഗുണവാന് നിര്ഗുണോ ജാത ഇത്യ് അനര്ഥക്രമം വിദുഃ । നിര്ഗുണോ ഗുണവാഞ് ജാത ഇത്യ് ആഹുസ് സിദ്ധിദം ക്രമമ്
ഗുണങ്ങളില്ലാത്തതിൽ നിന്ന് ഗുണങ്ങൾക്കൊപ്പം ജനിക്കുന്നത് ദുർഭാഗ്യത്തിന്റെ വഴി ആണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു. എന്നാൽ, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തത് തന്നെ ഗുണങ്ങൾക്കൊപ്പം ഉണ്ടാകുന്നത് സിദ്ധിക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്നു എന്നാണ് അവർ പറയുന്നത്.
ആത്മീയാനി വിചിത്രാണി ഭുവനാന്യ് അമരോത്തമാഃ । പ്രയാത നാസുഖായൈഷാ പ്രാഹ്ലാദീ ഗുണിതേഹ വഃ
അമരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, നിങ്ങൾക്കുള്ള ലോകങ്ങൾ പലവിധമാണ്. ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഈ പ്രഹ്ലാദൻ നിങ്ങളുടെ ദുഃഖത്തിനായി വന്നതല്ല.
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ വിബുധാംസ് തത്ര ക്ഷീരോദാര്ണവവീചിഷു । അന്തര്ധാനം യയൌ ദേവസ് തടതാപിഞ്ഛഗുച്ഛവത്
അങ്ങനെ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞ ശേഷം, ആ ദേവൻ പാൽക്കടലിന്റെ തിരകളിൽ ഒരു താടിപ്പീലി കൂട്ടം പോലെ അപ്രത്യക്ഷനായി.
സോ ഽപി സമ്പൂജിതഹരിസ് സുരൌഘോ ഽവ്രജദ് അമ്ബരമ് । പുനര് മന്ദരനിര്ധൂതാത് കണജാലമ് ഇവാര്ണവാത്
ഹരിയെ ആരാധിച്ച ദേവസമൂഹം ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു, മന്ദരപർവ്വതം കയറ്റുമ്പോൾ കടലിൽ നിന്ന് പൊങ്ങുന്ന ജലബിന്ദുക്കളെപ്പോലെ.
പ്രഹ്ലാദം പ്രതി ഗീര്വാണാസ് തതസ് സ്നിഗ്ധത്വമ് ആയയുഃ । മഹാന്തോ യത്ര നോദ്വിഗ്നാസ് തത്ര വിശ്വാസവന് മനഃ
അതിനുശേഷം ദേവന്മാർക്ക് പ്രഹ്ലാദനോടു സ്നേഹം ഉണ്ടായി; മഹാന്മാർ ഭയപ്പെടാത്തിടത്ത് മനസിന് വിശ്വാസം ഉണ്ടാകുന്നു.
പ്രത്യഹം പൂജയാമ് ആസ ദേവദേവം ജനാര്ദനമ് । മനസാ കര്മണാ വാചാ പ്രഹ്ലാദോ ഭക്തിമാന് ഇതി
പ്രഹ്ലാദൻ എല്ലാ ദിവസവും മനസോടെ, പ്രവർത്തിയോടെ, വാക്കോടെ ദേവദേവനായ ജനാർദ്ദനനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.
അഥ പൂജാപരസ്യാസ്യ സമവര്ധന്ത കാലതഃ । വിവേകാനന്ദവൈരാഗ്യവിഭവപ്രമുഖാ ഗുണാഃ
അവൻ ഭക്തിയിൽ മുഴുകി കഴിയുമ്പോൾ, കാലക്രമേണ വിവേകം, ആനന്ദം, വൈരാഗ്യം, സമൃദ്ധി തുടങ്ങിയ ഗുണങ്ങൾ അവനിൽ വളർന്നു.
നാഭ്യനന്ദദ് അസൌ ഭോഗപൂഗം ശുഷ്കമ് ഇവ ദ്രുമമ് । ന ചാരമത കാന്താസു മൃഗോ മരുമഹീഷ്വ് ഇവ
അവൻ ആനന്ദങ്ങൾക്കുള്ള കൂട്ടത്തിൽ സന്തോഷം കണ്ടില്ല, ഉണങ്ങിയ മരത്തിൽ ആഹ്ലാദം കാണാത്തതുപോലെ. സ്ത്രീകളുടെ ഇടയിൽ അവൻ ചുറ്റി നടന്നില്ല, മരുഭൂമിയിലെ മൃഗം പോലെ.
ന രേമേ ലോകചര്ചാസു ശാസ്ത്രാര്ഥകഥനാദ് ഋതേ । നാജായത രതിസ് തസ്യ ദൃശ്യേ സ്ഥല ഇവാബ്ജിനീ
ശാസ്ത്രാർത്ഥ ചർച്ചകൾ ഒഴികെ ലോകത്തിലെ സംസാരങ്ങളിൽ അവൻ ആനന്ദം കണ്ടില്ല. കാണുന്ന വസ്തുക്കളിൽ അവനു രതി ഉണരുന്നില്ല, ഉണങ്ങിയ നിലത്തുള്ള താമരപൂവ് പോലെ.
ന വിശശ്രാമ ചേതോ ഽസ്യ ഭോഗരോഗാനുരഞ്ജനേ । മുക്താഫലമ് അസംശ്ലിഷ്ടം മുക്താഫല ഇവാതലേ
ഭോഗങ്ങളുടെ രോഗകരമായ ആകർഷണത്തിൽ അവന്റെ മനസ്സ് വിശ്രമിച്ചില്ല; മുത്ത് പാളിയിലെ മുത്ത് അതിന്റെ മേൽപുറത്ത് ചേർന്നില്ലാത്തതുപോലെ.
ത്യക്തഭോഗാഭികലനം വിശ്രാന്തിമ് അഥ നാഗതമ് । ചേതഃ കേവലമ് അസ്യാസീദ് ദോലായാമ് ഇവ യോജിതമ്
ആനന്ദസുഖങ്ങളേക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാ ആലോചനകളും ഉപേക്ഷിച്ച്, വിശ്രമം ഇനിയും ലഭിക്കാതിരുന്ന അവളുടെ മനസ്സ് ഒരു ഊഞ്ഞാലിൽ ഇരുത്തിയതുപോലെ സമതുല്യമായിരുന്നതു.
പ്രാഹ്ലാദീം താം സ്ഥിതിം കൃഷ്ണദേഹഃ ക്ഷീരോദകോടരാത് । വിവേദ സര്വഗതയാ തയാ പരമകാന്തയാ
പാൽക്കടലിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ നിന്ന് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, അത്യന്തം പ്രിയപ്പെട്ട ആ പരമാനന്ദാവസ്ഥ കൃഷ്ണൻ അനുഭവിച്ചു.
അഥ പാതാലമാര്ഗേണ വിഷ്ണുര് ആഹ്ലാദിതാഗ്രഗഃ । പൂജാദേവഗൃഹം തസ്യ പ്രഹ്ലാദസ്യ സമായയൌ
പാതാളമാർഗ്ഗം വഴി, സന്തോഷത്തിൽ നിറഞ്ഞ വിഷ്ണു, ആനന്ദത്തിൽ മുൻപന്തിയിലുണ്ടായിരുന്ന പ്രഹ്ലാദന്റെ പൂജാമന്ദിരത്തിൽ എത്തി.
വിജ്ഞായാഭ്യാഗതം ദേവം പൂജയാ ദ്വിഗുണേദ്ധയാ । ദൈത്യേന്ദ്രഃ പുണ്ഡരീകാക്ഷമ് ആദരാത് പര്യപൂജയത്
ദൈവം എത്തിയതായി മനസ്സിലാക്കി, ദൈത്യരാജാവ് ഇരട്ടിയ ആകാംക്ഷയോടെ, കമലനയനനായവനെ വലിയ ആദരവോടെ പൂജിച്ചു.
പൂജാഗൃഹഗതം ദേവം പ്രത്യക്ഷാവസ്ഥിതം ഹരിമ് । പ്രഹ്ലാദഃ പരമപ്രീതോ ഗിരാ തുഷ്ടാവ പുഷ്ടയാ
പൂജാമന്ദിരത്തില് നേരില് പ്രത്യക്ഷമായിരുന്ന ഹരിയെ കണ്ടപ്പോള് പ്രഹ്ലാദന് അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ ഉറപ്പുള്ള വാക്കുകളില് അവനെ സ്തുതിച്ചു.
ത്രിഭുവനഭവനാഭിരാമകോശം സകലകലങ്കഹരം പരം പ്രകാശമ് । അശരണശരണം ശരണ്യമ് ഈശം ഹരിമ് അജമ് ഈശ്വരമ് അച്യുതം പ്രപദ്യേ
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും വാസസ്ഥലങ്ങള്ക്ക് ആനന്ദം പകരുന്നവനും, എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നീക്കുന്ന പരമപ്രകാശവുമായ, ആരെയും ആശ്രയിക്കാനില്ലാത്തവര്ക്ക് ആശ്രയമായ, ജനനം ഇല്ലാത്ത, നശിക്കാത്ത, ഈശ്വരനായ ഹരിയെ ഞാന് ആശ്രയിക്കുന്നു.
കുവലയദലശൈലസന്നികാശം ശരദമലാമ്ബരകോടരോപമാനമ് । ഭ്രമരതിമിരകജ്ജലാഞ്ജനാഭം സരസിജചക്രഗദാധരം പ്രപദ്യേ
നീലനീര്പ്പടലത്തെയും പര്വ്വതത്തെയുംപ്പോലെയുള്ള രൂപം, ശരദ്കാലത്തിലെ ആകാശംപോലെയുള്ള വസ്ത്രം, കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ ഇരുണ്ട നിറംപോലെയും കജ്ജലത്തെയുംപ്പോലെയും ദേഹം, താമരയും ചക്രവും ഗദയും കൈവശമുള്ളവനെയും ഞാന് ആശ്രയിക്കുന്നു.
വിചലദലികലാപകോമലാങ്ഗം സിതദലപങ്കജകുട്മലാഭശങ്ഖമ് । ശ്രുതിരണിതവിരിഞ്ചചഞ്ചരീകം സ്വഹൃദയപദ്മജലാശയം പ്രപദ്യേ
ചലിക്കുന്ന തേനീച്ചയുടെ നൂലുപോലെ മൃദുലമായ അവയവങ്ങള്, വെള്ള തവളപ്പൂവിന്റെ കൂമ്പരുപംപോലെയുള്ള ശംഖം, വേദങ്ങളുടെ ഗൂഢമായ ധ്വനികള് ചെവികളില് മുഴങ്ങുന്നവന്, എന്റെ ഹൃദയത്തിലെ താമരക്കുളത്തില് വസിക്കുന്നവന്—ഇവനെ ഞാന് ആശ്രയിക്കുന്നു.
സിതമണിഗണതാരകാവകീര്ണം സ്മിതധവലാനനപീവരേന്ദുബിമ്ബമ് । ഹൃദയമണിമരീചിജാലഗങ്ഗം ഹരിശരദമ്ബരമ് ആതതം പ്രപദ്യേ
വെളുത്ത മണികൾ പോലെ തിളങ്ങുന്ന നക്ഷത്രങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, പുഞ്ചിരിയോടെ പ്രകാശിക്കുന്ന മുഖംപോലെയുള്ള പൂർണ്ണചന്ദ്രൻ, ഹൃദയത്തിലെ രത്നങ്ങളുടെ കിരണങ്ങൾ ഒഴുകുന്ന ഒരു വലിയ ശരദ്കാല ആകാശത്തിൽ ഞാൻ ആശ്രയം തേടുന്നു.
ത്രിഭുവനനലിനീസിതാരവിന്ദം തിമിരസമാനവിമോഹദീപമ് അഗ്ര്യമ് । ജഡതരമ് അജഡം ചിദാത്മതത്ത്വം ജഗദഖിലാര്തിഹരം ഹരിം പ്രപദ്യേ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും താമരപ്പൂക്കൾക്ക് ഏറ്റവും വലിയ വിളക്കായി, അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുട്ട് നീക്കുന്ന പ്രകാശമായി, ജഡവും അജഡവും ആയുള്ള ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമായി, ലോകത്തിലെ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും അകറ്റുന്ന ഹരിയെ ഞാൻ ആശ്രയിക്കുന്നു.
നവവികസിതപദ്മരേണുഗൌരം സ്ഫുടകമലാവപുഷോപരൂഷിതാങ്ഗമ് । ദിനഗമസമയാരുണാമ്ബരാഭം കനകനിഭാമ്ബരസുന്ദരം പ്രപദ്യേ
പുതുതായി വിരിഞ്ഞ താമരപ്പൂവിന്റെ പൊടിപോലുള്ള വെളുത്തതും, തെളിഞ്ഞ താമരപ്പൂവിന്മേൽ വിശ്രമിക്കുന്ന ദേഹവും, അസ്തമയസമയത്തിലെ ചുവന്ന ആകാശംപോലെയുള്ള വസ്ത്രവും, പൊന്നുപോലെയുള്ള ഭംഗിയുള്ള ആ രൂപത്തിൽ ഞാൻ ആശ്രയം തേടുന്നു.
അവിരതഹതസൃഷ്ടസര്ഗലീലം സതതമ് അജാതമ് അവര്ധനം വിശാലമ് । യുഗശതജരഢാഭിജാതദേഹം തരുതലശായിനമ് അര്ഭകം പ്രപദ്യേ
അവിരതമായി ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന കളിയുള്ള, എപ്പോഴും ജനിക്കാത്തതും മാറാത്തതും വിശാലമായതുമായ, നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കാലം പഴകിയതുപോലുള്ള ദേഹം ഉള്ള, വൃക്ഷത്തണലിൽ കിടക്കുന്ന ബാലനിൽ ഞാൻ ആശ്രയം തേടുന്നു.
ദിതിസുതനലിനീതുഷാരപാതം സുരനലിനീസതതോദിതാര്കബിമ്ബമ് । കമലജനലിനീജലാവപൂരം ഹൃദി നലിനീനിലയം വിഭും പ്രപദ്യേ
എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ താമസിക്കുന്ന അതിവ്യാപകനായവനിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. ദാനവരുടെ കമലത്തിന് മഞ്ഞുതുള്ളി പോലെ, ദേവതകളുടെ കമലത്തിന് എപ്പോഴും ഉദയിക്കുന്ന സൂര്യനായി, കമലജന്മാവിന്റെ കമലത്തിന് നിറഞ്ഞു ഒഴുകുന്ന വെള്ളമായി, ഹൃദയത്തിലെ കമലപൂക്കളെ പോലെ അവൻ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഇതി ഗുണബഹുലാഭിര് വാഗ്ഭിര് അഭ്യര്ചിതോ ഽസൌ ഹരിര് അസുരവിനാശശ് ശ്രീനിഷണ്ണാംസദേശഃ । ജലദ ഇവ മയൂരം പ്രീതിമാന് പ്രീയമാണം കുവലയദലദേഹഃ പ്രത്യുവാചാസുരേന്ദ്രമ്
ഇങ്ങനെ ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടു സമൃദ്ധമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് ആരാധിക്കപ്പെട്ട ദാനവവിനാശകനായ ഹരി, ശ്രീലക്ഷ്മിയുടെ പക്കൽ ഇരുന്ന്, നീലകുമുദപ്പൂവിന്റെ നിറമുള്ള ശരീരത്തോടെ, മേഘം കണ്ടു സന്തോഷിക്കുന്ന മയിലുപോലെ ആനന്ദത്തോടെ, ദാനവാധിപനോട് പ്രസന്നമായി പറഞ്ഞു.
വരം ഗുണനിധേ ദൈത്യകുലചൂഡാമഹാമണേ । ഗൃഹാണാഭിമതം ഭൂയോജന്മദുഃഖോപശാന്തയേ
ഗുണങ്ങളുടെ സമുദ്രമേ, ദാനവകുലത്തിലെ മഹാമാണിക്യമേ, ജന്മദുഃഖം ശമിപ്പാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം തിരഞ്ഞെടുത്ത് എടുക്കുക.