കോ മാമ് ഏതി വിരുദ്ധാത്മാ ത്രൈലോക്യദഹനക്ഷമമ് । സ്വനാശായ മരുത്ക്ഷുബ്ധം കല്പാഗ്നിം ശലഭോ യഥാ
മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ചുട്ടുകളയാൻ ശേഷിയുള്ള എന്നെ എതിർക്കുന്നവൻ ആരാണ് എന്നോടു സമീപിക്കാൻ ധൈര്യപ്പെടുന്നത്? കാലാന്ത്യത്തിലെ അഗ്നിയെ കാറ്റ് ഉണർത്തുമ്പോൾ അതിലേക്ക് പറക്കുന്ന വണ്ടുപോലെ, അത്തരം ആളുകൾ തങ്ങളുടെ നാശത്തിനായി മാത്രം വരുന്നു.
ഇമേ തേ തൈജസീം ദൃഷ്ടിം മമാഗ്രസ്ഥാസ് സുരാസുരാഃ । ന ശക്നുവന്തി സംസോദ്ഃഉം ചക്ഷുര്മന്ദാഃ പ്രഭാമ് ഇവ
എന്റെ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ഈ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും എന്റെ തീപോലുള്ള ദൃഷ്ടിയെ സഹിക്കാൻ കഴിയില്ല; ദുർബലമായ കണ്ണുകൾക്ക് പ്രകാശത്തിന്റെ തേജസ് സഹിക്കാനാവാത്തതുപോലെ.
ഇമേ മാമ് ഈശ്വരം വിഷ്ണും ബ്രഹ്മേന്ദ്രാഗ്നിഹരാദയഃ । സ്തുവന്ത്യ് അനന്തയാ വാചാ ബഹുവക്ത്രസമുത്ഥയാ
ബ്രഹ്മാവും ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും ഹരനും മറ്റു ദേവന്മാരും അനവധി വാക്കുകളാൽ, അനേകം വായിൽ നിന്നുയരുന്ന സ്തുതികളാൽ, എന്നെ, ഈശ്വരനായ വിഷ്ണുവിനെ, പുകഴ്ത്തുന്നു.
അയം വിജൃമ്ഭിതൈശ്വര്യോ ജാതോ ഽഹമ് അജിതാകൃതിഃ । സര്വദ്വന്ദ്വപദാതീതോ മഹിമ്നാ പരമേണ ഹി
ഞാൻ പരമമായ മഹത്വത്താൽ എല്ലാ ഇരട്ടവിരുദ്ധങ്ങളെയും അതിജീവിച്ച്, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത രൂപത്തിൽ, പ്രകടമായ ഐശ്വര്യത്തോടെ ജനിച്ചവൻ ആകുന്നു.
ത്രിഭുവനഭവനോദരൈകമൂര്തി പ്രസഭവിഭിന്നസമസ്തദുഷ്ടസത്ത്വമ് । ഘനഗിരിതൃണകാനനാന്തരസ്ഥം സകലഭയാപഹരം വപുഃ പ്രണൌമി
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ എല്ലാ ഭവനങ്ങളുടെയും ആന്തര്യത്തിൽ ഏകമായ സത്ത്വം, എല്ലാ ദുഷ്ടജീവികളെയും ശക്തിയായി നശിപ്പിക്കുന്നതും, കനത്ത പർവതങ്ങളും പുല്ലും കാടുകളും തമ്മിലുള്ള ഇടങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നതും, എല്ലാ ഭയവും അകറ്റുന്നതുമായ ആ രൂപത്തിന് ഞാൻ വന്ദനം ചെയ്യുന്നു.
പ്രഹ്ലാദ ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ കൃത്വാ നാരായണീം തനുമ് । പുനസ് സഞ്ചിന്തയാമ് ആസ പൂജാര്ഥമ് അസുരദ്വിഷഃ
പ്രഹ്ലാദൻ എന്ന ചിന്തയിൽ ആകി, നാരായണിയുടെ രൂപം ധരിച്ച്, ദാനവശത്രുവിനെ പൂജിക്കാൻ വീണ്ടും മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചു.
വപുഷോ വൈഷ്ണവാദ് അസ്മാന് മരുന്മൂര്തിഃ പരാപരഃ । അയം പ്രാണപ്രവാഹേണ ബഹിര് വിഷ്ണുസ് സ്ഥിതോ ഽപരഃ
നമ്മുടെ ഈ വൈഷ്ണവരൂപത്തിൽ നിന്ന്, പരവും അപരവും ആയ വായുവിന്റെ രൂപം, പ്രാണപ്രവാഹത്തിലൂടെ, ഈ മറ്റൊരു വിഷ്ണു പുറത്തു നിലകൊള്ളുന്നു.
വൈനതേയസമാരൂഢസ് സ്ഫുടശക്തിചതുഷ്ടയഃ । ശങ്ഖചക്രഗദാപാണിശ് ശ്യാമലാങ്ഗശ് ചതുര്ഭുജഃ
ഗരുഡന് മീതെ ഇരുന്ന്, നാല് വ്യക്തമായ ശക്തികള് പ്രകടിപ്പിച്ച്, ശംഖും ചക്രവും ഗദയും കൈകളില് പിടിച്ച്, കറുത്ത ശരീരവും നാലു കൈകളും ഉള്ളവനായി—
ചന്ദ്രാര്കനയനശ് ശ്രീമാന് കാന്തനന്ദകനന്ദനഃ । പദ്മപാണിര് വിശാലാക്ഷശ് ശാര്ങ്ഗധന്വാ മഹാദ്യുതിഃ
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുമായി, മഹത്വവും കാന്തിയും നിറഞ്ഞു, നന്ദന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട പുത്രനായി, കയ്യില് താമരപൂവും, വിശാലമായ കണ്ണുകളും, ശാരംഗം എന്ന വില്ലും പിടിച്ച്, അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ളവനായി—
തദ് ഏനം പൂജയാമ്യ് ആശു പരിവാരസമന്വിതമ് । സപര്യയാ മനോമയ്യാ സര്വസമ്ഭാരരമ്യയാ
അവനെ അവന്റെ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം, മനസ്സില് സ്നേഹപൂര്വ്വം, എല്ലാ ഉചിതമായ വസ്തുക്കളോടും കൂടിയ ഭക്തിപൂര്വ്വമായ പൂജയോടെ വേഗത്തില് ആരാധിക്കുന്നു—
തത ഏനം മഹാദേവം പൂജയിഷ്യാമ്യ് അഹം പുനഃ । പൂജയാ ബാഹ്യസമ്ഭോഗമഹത്യാ ബഹുരത്നയാ
അതിനുശേഷം ആ മഹാദേവനെ വീണ്ടും പൂജിക്കും; പുറത്തു നിന്നുള്ള, അനേകം രത്നങ്ങളാല് അലങ്കരിച്ച വലിയ സമൃദ്ധിയുള്ള പൂജയോടുകൂടി—
പ്രഹ്ലാദ ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ സമ്ഭാരഭരഭാരിണാ । മനസാ പൂജയാമ് ആസ മാധവം കമലാധവമ്
ഞാൻ പ്രഹ്ലാദൻ എന്നു മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, സമൃദ്ധമായ ഭക്തിസമർപ്പണങ്ങളോടെ, മനസ്സിൽ തന്നെ മാധവനെയും കമലാദവനെയും ആരാധിച്ചു.
രത്നാര്ഘപാത്രപടലൈശ് ചന്ദനാദിവിലേപനൈഃ । ധൂപൈര് ദീപൈര് വിചിത്രൈശ് ച നാനാവിഭവഭൂഷണൈഃ
രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച അർപ്പണപാത്രങ്ങൾ, ചന്ദനം മുതലായ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, വിവിധ ധൂപങ്ങൾ, ദീപങ്ങൾ, അനേകം ഭംഗിയുള്ള ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ടു.
മന്ദാരമാലാവലനൈര് ഹേമാബ്ജപടലോത്കരൈഃ । കല്പവൃക്ഷലതാഗുച്ഛൈ രത്നസ്തബകമണ്ഡലൈഃ
മന്ദാരമാലകളും, പൊന്നാൽ നിർമ്മിതമായ താമരക്കുലകളും, കൽപ്പവൃക്ഷങ്ങളുടെ നീണ്ട വള്ളികളും, രത്നങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട തൂണുകളും കൊണ്ട്.
പല്ലവൈര് ദേവവൃക്ഷാണാം നാനാകുസുമദാമഭിഃ । കിങ്കിരാതൈര് ബുകൈഃ കുന്ദൈശ് ചണ്പകൈര് അസിതോത്പലൈഃ
ദൈവവൃക്ഷങ്ങളുടെ ഇലയാലും, പലതരം പുഷ്പമാലകളാലും, കിങ്കിരാടം, ബുകം, കുണ്ടം, ചമ്പകം, കരുത്തുള്ള നീലനീർമ്മലരികൾ എന്നിവകൊണ്ടും.
കല്ഹാരൈഃ കുമുദൈഃ കാശൈഃ ഖര്ജൂരൈശ് ചൂതകിംശുകൈഃ । അശോകൈര് മദനൈര് ബില്വൈഃ കര്ണികാരൈഃ കിരാതകൈഃ
കലഹാര, കുമുദം, കാശ, ഖർജൂര, മാവു, കിംശുകം, അശോകം, മദനം, ബില്വം, കർണികാരം, കിരാതകം എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നുവു.
കദമ്ബൈഃ കുകുരൈര് നീപൈസ് സിന്ധുവാരൈസ് സയൂഥികൈഃ । പാരിഭദ്രൈര് ഗുഗ്ഗുലുഭിര് വിദുലൈഃ കുയ്യകോത്കരൈഃ
കദംബം, കുകുരം, നീപം, സിന്ധുവാരം, യൂഥിക, പാരിഭദ്രം, ഗുഗ്ഗുലു, വിദുലം, ധാരാളം കുയ്യക മരങ്ങൾ എന്നിവയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
പ്രിയങ്ഗുപടലൈഃ പാടൈഃ പാടലൈര് ധാതുപാടലൈഃ । ആമ്രൈര് ആമ്രാതകൈര് ഭവ്യൈര് ഹരീതകവിഭീതകൈഃ
പ്രിയംഗു, പട്ടല, പാട, പാടല, ധാതുപാടല, മാവ്, ആമ്രാതകം, ഭംഗിയുള്ള ഹരീതകി, വിഭീതകി മരങ്ങൾ എന്നിവയും അവിടെ കാണാം.
സാലതാലതമാലാനാം ലതാകുസുമപല്ലവൈഃ । കോമലൈഃ കലികാജാലൈസ് സഹകാരൈസ് സകുങ്കുമൈഃ
സാല, താല, തമാല മരങ്ങളുടെ വള്ളികളും പൂക്കളും ഇളനിറം കിളിവള്ളികളും, സഹകാരം, കുങ്കുമം എന്നിവയുടെ സുന്ദരമായ കുലകളും അവിടെ വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
കേതകൈസ് സപ്തപര്ണൈശ് ച തഥേരാമഞ്ജരീഗണൈഃ । വിചിത്രപാലീവതജൈര് നാനാടങ്കതരൂദ്ഭവൈഃ
കേതക, സപ്തപർണ്ണ, അതുപോലെ എരമഞ്ഞരിയുടെ കുലങ്ങൾ, വിവിധമായ പാലീവട, മറ്റും അനേകം മനോഹരമായ വൃക്ഷങ്ങൾകൊണ്ടു ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
മനോഹരാരുകോദ്ഭൂതൈര് മാലതീമാധവീഗണൈഃ । നവശേഫാലികാജാലൈസ് സുവര്ണസുമനോഹരൈഃ
ആകർഷകമായ അരുക, മാലതി, മാധവി എന്നിവയുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, പുതുതായി വിരിഞ്ഞ ശെഫാലിക പുഷ്പങ്ങൾ, പൊന്നുപോലെയുള്ള മനോഹരമായ പുഷ്പങ്ങൾ എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.
ഭക്ഷ്യൈര് ഭോജ്യൈസ് തഥാ പാനൈര് ലേഹ്യൈഃ പേയൈശ് ച പിച്ഛിലൈഃ । രസൈഃ ഫലൈഃ പല്ലവൈശ് ച വിവിധാസ്വാദജാതിഭിഃ
ഭക്ഷ്യങ്ങൾ, വിഭവങ്ങൾ, പാനീയങ്ങൾ, ചിരവാനും കുടിക്കാനും ഉള്ളതും, മൃദുലമായ വിഭവങ്ങളും, രസങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, ഇലകൾ തുടങ്ങി പലവിധ രുചികരമായ വസ്തുക്കളും അവിടെ കാണാം.
അംശുകൈശ് ശയനൈര് യാനൈര് മഹാര്ഹൈര് ഹേമവിഷ്ടരൈഃ । ഗേയൈര് നൃത്തൈര് വാദനൈശ് ച മഹാര്ഹലലനാഗണൈഃ
വസ്ത്രങ്ങൾ, കിടക്കകൾ, പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച വിലയേറിയ വാഹനങ്ങൾ, ഗാനം, നൃത്തം, സംഗീതം എന്നിവയും, അതിലുത്തമരായ കലാകാരന്മാർ അവതരിപ്പിക്കുന്ന വിനോദങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഉദ്യാനോപവനാഭോഗസമഗ്രവിഭവാര്പണൈഃ । സര്വസൌന്ദര്യസമ്മാനൈസ് സ്വയമ് ആത്മാര്പണൈര് അപി
തോട്ടങ്ങളും ഉദ്യാനങ്ങളും അനുഭവിച്ച്, സമ്പൂർണ്ണ സമ്പത്തും എല്ലാ സൗന്ദര്യചിഹ്നങ്ങളും അർപ്പിച്ച്, സ്വയം തന്നെ സമർപ്പിച്ചുകൊണ്ട്,
ഹരിം പരമയാ ഭക്ത്യാ ജഗദ്വിഭവഭവ്യയാ । മനസാ പൂജയാമ് ആസ പ്രഹ്ലാദോ ഽന്തഃപുരേ പതിമ്
പ്രഹ്ലാദൻ അകത്തുള്ള കൊട്ടാരത്തിൽ, ലോകത്തിന്റെ മഹത്വം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ, പരമഭക്തിയോടെ ഹരിയെ ഭർത്താവായി ആരാധിച്ചു.
അഥ ദേവഗൃഹേ തസ്മിന് ബാഹ്യാര്ഥൈഃ പരിപൂര്ണയാ । പൂജയാ പൂജയാമ് ആസ ദാനവേശോ ജനാര്ദനമ്
അപ്പോൾ ആ ദേവാലയത്തിൽ, ദാനവരാജാവായ പ്രഹ്ലാദൻ എല്ലാ ബാഹ്യവസ്തുക്കളാൽ സമ്പൂർണ്ണമായ പൂജകൊണ്ട് ജനാർദ്ദനനെ ആരാധിച്ചു.
ബഹിര്ദൃശ്യേന തേനൈവ ക്രമേണ പരമേശ്വരമ് । പുനഃ പുനഃ പൂജയിത്വാ തുഷ്ടിമാന് ദാനവോ ഽഭവത്
അവിടെ കാണാവുന്ന ആ ബാഹ്യപൂജാക്രമം വീണ്ടും വീണ്ടും അനുസരിച്ച്, ദാനവൻ പരമേശ്വരനെ ആരാധിച്ചു, അതിൽ സന്തോഷം നേടി.
തതസ് തതഃ പ്രഭൃത്യ് ഏവ പ്രഹ്ലാദഃ പരമേശ്വരമ് । തഥൈവ പ്രത്യഹം ഭക്ത്യാ പൂജയാമ് ആസ പൂര്ണയാ
അന്നുമുതല് പ്രഹ്ലാദന് പരമേശ്വരനെ പൂര്ണഭക്തിയോടെ ഓരോ ദിവസവും അങ്ങനെ തന്നെ ആരാധിച്ചു.
അഥ തസ്മിന് പുരേ ദൈത്യാസ് തതഃ പ്രഭൃതി വൈഷ്ണവാഃ । സര്വ ഏവാഭവന് ഭവ്യാ രാജാ ഹ്യ് ആചാരകാരണമ്
അതിനുശേഷം ആ നഗരത്തിലെ എല്ലാ ദൈത്യരും വൈഷ്ണവരായി മാറി; രാജാവിന്റെ പെരുമാറ്റം തന്നെയാണ് എല്ലാവര്ക്കും മാതൃക.
ജഗാമ വാര്ത്താ ഗഗനം ദേവലോകമ് അഥോ ഹരിമ് । വിഷ്ണോര് ദ്വേഷം പരിത്യജ്യ ഭക്താ ദൈത്യാസ് സ്ഥിതാ ഇതി
ഈ വാര്ത്ത ആകാശത്തേക്കും ദേവലോകത്തേക്കും ഹരിയിലേക്കും വരെ എത്തി: 'ദൈത്യര് വിഷ്ണുവിനെ വെറുപ്പ് വിട്ട് ഭക്തരായി മാറിയിരിക്കുന്നു.'