അര്ഥേനാപൂരയാമ് ആസ ഭൃത്യാന് അര്ഥിഗണാംസ് തഥാ । ലലനാ ലാലയാമ് ആസ വിചിത്രവിഭവാര്പണൈഃ
സമ്പത്തുകൊണ്ട് ഭൃത്യന്മാരെയും അപേക്ഷക്കാരെയും അവൻ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി; വിവിധ സമ്പത്തുകൾ നൽകി സ്ത്രീകളെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
ഇത്യ് അസാവ് അവസത് തസ്മിന് രാജ്യേ സകലശാസനേ । യജ്ഞം പ്രതി ബഭൂവാഥ മതിര് അസ്യ കദാചന
അങ്ങനെ അവൻ ആ രാജ്യത്ത് എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ഭരിച്ച് താമസിച്ചു. ഒരിക്കൽ, യജ്ഞം നടത്താനുള്ള ആഗ്രഹം അവന്റെ മനസ്സിൽ ഉദിച്ചു.
തര്പിതാശേഷഭുവനം ദേവര്ഷിഗണപൂജിതമ് । സഹ ശുക്രാദിഭിര് മുഖ്യൈസ് സ ചകാര മഹാമഖമ്
അവൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും സന്നിധിയിൽ, ശുക്രൻ മുതലായ പ്രധാനികളോടൊപ്പം മഹായജ്ഞം നടത്തി.
ബഡിര് ഭോഗഭരസ്യാര്ഥീ നേതി നിര്ണീയ മാധവഃ । ബഡേര് ഈപ്സിതസിദ്ധ്യര്ഥം സിദ്ധിദസ് തന്മഖം യയൌ
ബഡി കൂടുതൽ അനുഭവങ്ങൾക്കായി ആഗ്രഹിച്ചു. മാധവൻ അവനെ അർഹനല്ലെന്ന് തീരുമാനിച്ചെങ്കിലും, ബഡിയുടെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റാൻ വിജയദായകൻ ആ യജ്ഞത്തിലേക്ക് പോയി.
ഭോഗൈകകൃപണായേദം ജഗജ്ജങ്ഗലഖണ്ഡകമ് । ദാതും യോഗ്യായ ശക്രായ വയോജ്യേഷ്ഠായ കാര്യവിത്
വ്യഞ്ജനങ്ങൾക്കു മാത്രം പ്രാധാന്യമുള്ള ഈ വനഭാഗം പോലെയുള്ള ലോകം, അനുഭവത്തിൽ മാത്രം താൽപര്യമുള്ളവനല്ല, അർഹനും പ്രായത്തിൽ മുതിർന്നവനും കാര്യങ്ങളിൽ പാടവമുള്ളവനുമായ ശക്രനു നൽകണം.
ക്രമമാത്രച്ഛലേനാത്ര വഞ്ചയിത്വാ ബഡിം ഹരിഃ । ബബന്ധ പാതാലതലേ ഭൂഗേഹ ഇവ വാനരമ്
ഇവിടെ ഹരിച്ഛൻ വെറും ക്രമം പാലിക്കുന്നതുപോലെയാണെന്ന് നടിച്ച് ബഡിയെ വഞ്ചിച്ചു, പിന്നെ ഭൂഗർഭത്തിൽ ഒരു വാനരനെ വീട്ടിൽ കെട്ടിയിടുന്നതുപോലെ അവനെ ബന്ധിച്ചു.
അദ്യാസൌ സംസ്ഥിതോ രാമ പുനരിന്ദ്രത്വഹേതുനാ । ജീവന്മുക്തവപുസ് സ്വസ്ഥോ നിത്യം ധ്യാനനിഷണ്ണധീഃ
ഇപ്പോൾ, രാമാ, അവൻ വീണ്ടും ഇന്ദ്രപദം നേടാനായി ജീവന്മുക്തന്റെ ശരീരത്തിൽ, മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ, എല്ലായ്പ്പോഴും ധ്യാനത്തിൽ ലയിച്ചവനായി നിലകൊള്ളുന്നു.
പാതാലകുഹരേ തിഷ്ഠഞ് ജീവന്മുക്തമതിര് ബഡിഃ । ആപദം സമ്പദം ദൃഷ്ട്യാ സമയൈവ സ പശ്യതി
ഭൂഗർഭത്തിലെ ഒരു ഗുഹയിൽ താമസിച്ചുകൊണ്ട്, ജീവന്മുക്തബുദ്ധിയുള്ള ബഡി, അനിഷ്ടവും ഐശ്വര്യവും സമയമെത്തുമ്പോൾ ഒരേ മനസ്സോടെ കാണുന്നു.
നാസ്തമ് ഏതി ന ചോദേതി തത്പ്രജ്ഞാ സുഖദുഃഖയോഃ । സമാ സ്ഥിരതരാകാരാ ചിത്രസൂര്യാവലീ യഥാ
സന്തോഷത്തിലും ദുഃഖത്തിലും അവന്റെ ബോധം അസ്തമിക്കുകയോ ഉദിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; അതു ചിത്രമായ സൂര്യരശ്മികൾ പോലെ സ്ഥിരമായി സമമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ആവിര്ഭാവതിരോഭാവസഹസ്രാണീഹ ജീവതാമ് । തന്മനശ് ചിരമ് ആലോക്യ ഭോഗേഷു വിരതിം ഗതമ്
ഇവിടെ ജീവികൾക്കിടയിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ജനനവും നാശവും നടക്കുന്നു. ഇതെല്ലാം ദീര്ഘമായി നിരീക്ഷിച്ചവരുടെ മനസ്സ് ആസ്വാദനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നു പോകുന്നു.
ദശകോടീശ് ച വര്ഷാണാമ് അനുശാസ്യ ജഗത്ത്രയമ് । അന്തേ വിരക്തതാം പ്രാപ്തമ് ഉപശാന്തം ബഡേര് മനഃ
പത്ത് കോടി വർഷം മൂന്നു ലോകവും ഭരിച്ച ശേഷം, അവസാനം ബഡന്റെ മനസ്സ് വൈരാഗ്യവും ശാന്തിയും നേടി.
ഊഹാപോഹസഹസ്രാണി ഭാവാഭാവശതാനി ച । ബഡിനാ പരിദൃഷ്ടാനി ക്വ സമാശ്വാസമ് ഏത്വ് അസൌ
ആലോചനകളും നിരാകരണങ്ങളും ആയിരങ്ങൾ, ഉണരലിന്റെയും ഇല്ലായ്മയുടെയും നൂറുകണക്കിന് അവസ്ഥകളും ബഡൻ കണ്ടു. ഇപ്പോൾ അവന് ആശ്വാസം എവിടെയാണ്?
ഭോഗാഭിലാഷം സന്ത്യജ്യ ബഡിസ് സമ്പൂര്ണമാനസഃ । ആത്മാരാമസ് സ്ഥിതോ നിത്യമ് അദ്യ പാതാലകോടരേ
ഭോഗലാലസ്യം ഉപേക്ഷിച്ച്, മനസ്സ് പൂർണ്ണമായ സന്തോഷത്തോടെ, ബഡൻ ഇന്ന് പാതാളത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ ആത്മസുഖത്തിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
പുനര് ഏതേന ബഡിനാ ജഗദ് ഇന്ദ്രതയാഖിലമ് । അനുശാസ്യമ് ഇദം രാമ ബഹൂന് വര്ഷഗണാന് ഇഹ
ഇവിടെ, ബഡനെന്ന മഹാനായവൻ, ഇന്ദ്രനായി ഈ ലോകം മുഴുവൻ അനേകം വർഷങ്ങൾ ഭരിച്ചു, രാമാ.
ന തസ്യേന്ദ്രപദപ്രാപ്ത്യാ തുഷ്ടിസ് സമുപജായതേ । ന തസ്യ സ്വപദഭ്രംശാദ് ഉദ്വേഗ ഉപജായതേ
ഇന്ദ്രപദം ലഭിച്ചിട്ടും അവനിൽ സന്തോഷം ഉണ്ടാകുന്നില്ല; തന്റെ സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെട്ടാലും അവനിൽ വിഷമം ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
സ സമസ് സര്വഭാവേഷു സര്വദൈവോദിതാശയഃ । സമ്പ്രാപ്തമ് ആഹരന് സ്വസ്ഥ ആകാശ ഇവ തിഷ്ഠതി
അവൻ എല്ലായിടത്തും സമഭാവത്തോടെ, ദൈവിക മനസ്സോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു; എന്ത് വന്നാലും ശാന്തമായി സ്വീകരിച്ച് ആകാശംപോലെ അചഞ്ചലനായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ബഡിവിജ്ഞാനസമ്പ്രാപ്തിര് ഏഷാ തേ കഥിതാ മയാ । ഏതാം ദൃഷ്ടിമ് അവഷ്ടഭ്യ ത്വമ് അപ്യ് അഭ്യുദിതോ ഭവ
ബഡന്റെ ജ്ഞാനം എങ്ങനെ ലഭിച്ചുവെന്നത് ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു; ഈ ദൃഷ്ടി ഉറപ്പിച്ച് നീയും ഉയർന്നവനാകണം.
ബഡിവത് സ്വവിവേകേന നിത്യോ ഽഹമ് ഇതി നിശ്ചയാത് । പദമ് ആസാദയാദ്വന്ദ്വം പൌരുഷേണൈവ രാഘവ
ബഡിയുടെ പോലെ, സ്വയം വിവേകത്തോടെ 'ഞാൻ ശാശ്വതനാണ്' എന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസം പുലർത്തി, രാഘവ, നീ സ്വന്തം പരിശ്രമം കൊണ്ട് ഇരട്ടത്വങ്ങൾ അതിജയിച്ച് ആ നിലയിലേയ്ക്ക് എത്തണം.
ദ്വേ ചാഷ്ടൌ ചൈവ വര്ഷാണാം കോടീര് ഭുക്ത്വാ ജഗത്ത്രയമ് । അന്തേ വൈരസ്യമ് ആപന്നോ ബഡിര് അപ്യ് അസുരോത്തമഃ
എൺപത് കോടിയോളം വർഷങ്ങൾ മൂന്നു ലോകങ്ങളും അനുഭവിച്ച് കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അസുരന്മാരിൽ പ്രധാനനായ ബഡി അവസാനം എല്ലാം പ്രത്യക്ഷമായും രുചികെട്ടുപോയി.
തസ്മാദ് അവശ്യവൈരസ്യം ഭോഗപൂഗമ് അരിന്ദമ । സന്ത്യജ്യ സതതാനന്ദമ് അവൈരസ്യപദം വ്രജ
അതിനാൽ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവനേ, അനേകം അനുഭവങ്ങൾക്കു ശേഷം വിരക്തി നിർബന്ധമായെത്തും; ആ അനുഭവങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് എപ്പോഴും ആനന്ദം നിറഞ്ഞ, വിരക്തതയുള്ള അവസ്ഥയിലേക്കു നീ പ്രവേശിക്കണം.
ഇമാ ദൃശ്യദൃശോ രാമ നാനാകാരവികാരദാഃ । ന കാശ്ചന തവാത്മീയാ ദൂരാച് ഛൈലശിലാ ഇവ
രാമ, ഈ കാണുന്നവയും കാണാത്തവയും പലവിധ രൂപങ്ങളും മാറ്റങ്ങളും ഉണ്ടാക്കുന്നു; അവയൊന്നും നിനക്കു സ്വന്തമായതല്ല, ദൂരെയുള്ള പർവ്വതക്കല്ലുകൾ പോലെ.
ധാവമാനമ് ഇഹാമുത്ര ലുഠിതം ലോകവൃത്തിഷു । സംസ്ഥാപയ നിബധ്യൈതന് മനോ ഹൃദയകോടരേ
ഇവിടെയും അവിടെയും ലോകത്തിലെ കാര്യങ്ങളിൽ അലഞ്ഞു തിരിയുന്ന മനസ്സിനെ, ഹൃദയത്തിന്റെ ആന്തരികതയിൽ ഉറപ്പിച്ച് നിർത്തൂ.
ചിദാദിത്യോ ഭവാന് ഏവ സര്വത്ര ജഗതി സ്ഥിതഃ । കഃ പരസ് തേ ക ആത്മീയഃ പരിസ്ഖലസി കിം മുധാ
നീ തന്നെ എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുന്ന ചൈതന്യത്തിന്റെ സൂര്യൻ ആണല്ലോ. ആരാണ് നിന്നിൽ നിന്ന് വേറെയോ, ആരാണ് നിന്റെതോ? നീ എന്തിന് വ്യർത്ഥമായി അലഞ്ഞു നടക്കുന്നു?
ത്വമ് അനന്തോ മഹാബാഹുസ് ത്വമ് ആദ്യഃ പുരുഷോത്തമഃ । ത്വം പദാര്ഥശതാകാരൈഃ പരിസ്ഫൂര്ജസി ചിദ്വപുഃ
നീ അതിരില്ലാത്തവനും മഹാശക്തിയുള്ളവനും ആദിയുമാണ്, ഉത്തമപുരുഷൻ. നൂറുകണക്കിന് വസ്ത്രരൂപങ്ങളിൽ നീ ചൈതന്യമായി പ്രകാശിക്കുന്നു.
ത്വയി സര്വമ് ഇദം പ്രോതം ജഗത് സ്ഥാവരജങ്ഗമമ് । ബോധേ നിത്യോദിതേ ശുദ്ധേ സൂത്രേ മണിഗണോ യഥാ
ഈ സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലവുമായ ലോകം മുഴുവൻ നിന്റെ മേൽ തന്നെ അണിയിച്ചിരിക്കുന്നു; എപ്പോഴും ഉദയിക്കുന്ന ശുദ്ധമായ ബോധത്തിൽ, ഒരു തന്തിയിൽ മുത്തുകളെ പോലെ.
ന ജായസേ ന മ്രിയസേ ത്വമ് അജഃ പുരുഷോ വിരാട് । ചിച് ഛുദ്ധോ ജന്മമരണഭ്രാന്തയോ മാ ഭവന്തു തേ
നീ ജനിക്കുകയോ മരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; നീ ജനനമില്ലാത്ത, വിശാലമായ പുരുഷനാണ് — ശുദ്ധമായ ബോധം. ജനനവും മരണവും സംബന്ധിച്ചുള്ള ഭ്രമകൾ നിന്നിൽ ഉയരരുത്.
സമസ്തജന്മരോഗാണാം പ്രവിചാര്യ ബലാബലമ് । തൃഷ്ണാമ് ഉത്സൃജ്യ ഭോഗാനാം ഭോക്തൈവ ഭവ കേവലമ്
എല്ലാ ജനനങ്ങളുടെയും രോഗങ്ങളുടെയും ശക്തിയും ദൗർബല്യവും ആലോചിച്ച്, അനുഭവങ്ങളുടെ渴യൊഴിഞ്ഞ്, നീ വെറും അനുഭവിക്കുന്നവനായി മാത്രം നിലകൊൾക.
ത്വയി സ്ഥിതേ ജഗന്നാഥേ ചിദാദിത്യേ സദോദിതേ । ഇദമ് ആഭാസതേ സര്വം സംസാരസ്വപ്നമണ്ഡലമ്
നീ ലോകത്തിന്റെ നാഥനായി, എപ്പോഴും ഉദിച്ചിരിക്കുന്ന ബോധസൂര്യനായി നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, ഈ മുഴുവൻ ലോകം — സാംസാരിക സ്വപ്നവലയം — പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
മാ വിഷാദം കൃഥാ വ്യര്ഥം സുഖദുഃഖൈഷണാ ന തേ । ശുദ്ധശ് ചിദ് അസി സര്വാത്മാ സര്വവസ്ത്വവഭാസകഃ
നിരർത്ഥകമായ നിരാശയിൽ വീഴരുത്; സന്തോഷത്തെയും ദുഃഖത്തെയും തേടുന്നത് നിനക്കല്ല. നീ ശുദ്ധബോധമാണ്, എല്ലായിടത്തെയും ആത്മാവും എല്ലാവസ്തുക്കളെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവനും.
പൂര്വമ് ഇഷ്ടമ് അനിഷ്ടം ത്വമ് അനിഷ്ടം ചേഷ്ടമ് ഇത്യ് അപി । പരികല്പ്യ തദഭ്യാസാത് തതോ ഽപി ദ്വേ പരിത്യജ
നീ മുമ്പ് ആഗ്രഹിച്ചതോ ആഗ്രഹിക്കാത്തതോ, ഇപ്പോൾ ഇഷ്ടമില്ലെങ്കിലും ചെയ്യുന്നതോ, ഇതെല്ലാം മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച് പതിവാക്കിയതൊക്കെയും, ഒടുവിൽ അവ രണ്ടും ഉപേക്ഷിക്കണം.