കുബേരയമശക്രാദ്യാ ഉപായനകരാസ് സുരാഃ । യക്ഷാ വിദ്യാധരാ നാഗാസ് സേവാവസരകാങ്ക്ഷിണഃ
കുബേരനും യമനും ഇന്ദ്രനും പോലുള്ള ദേവന്മാർ സമ്മാനങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു; യക്ഷന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ, നാഗന്മാർ എന്നിവരും സേവനത്തിനായി ആഗ്രഹത്തോടെ അവിടെ എത്തിയിരുന്നു.
രമ്ഭാതിലോത്തമാദ്യാശ് ച ചാമരിണ്യോ വരാങ്ഗനാഃ । സരിതസ് സാഗരാശ് ശൈലാ ദിശശ് ച വിദിശസ് തഥാ
രംഭ, തിലോത്തമ എന്നിവരും, ചാമരികളിലെ മനോഹരിയായ സ്ത്രീകളും, നദികൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾ, ദിശകളും ഇടക്കാല ദിശകളും—all ഇവർ അന്നേരം അവിടെയെത്തി.
സേവാര്ഥമ് ആയയുസ് തസ്യ തം പ്രദേശം തദാ ബഡേഃ । അന്യേ ച ബഹവസ് സിദ്ധാസ് ത്രൈലോക്യോദരവാസിനഃ
അവരൊക്കെയും ബഡിയുടെ ആ സ്ഥലത്ത് സേവനത്തിനായി എത്തി; കൂടാതെ മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ ഗഹനങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന അനേകം സിദ്ധന്മാരും അവിടെ എത്തിയിരുന്നു.
ധ്യാനമൌനസമാധിസ്ഥം ചിത്രാര്പിതമ് ഇവാചലമ് । നമത്കിരീടാവലയോ ദദൃശുര് ബഡിമ് ആദൃതാഃ
ധ്യാനം, മൗനം, സമാധി എന്നിവയിൽ ലീനനായ ബഡിയെ, അത്ഭുതങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട പർവതംപോലെ അചഞ്ചലനായി, കിരീടം ധരിച്ച തലകെട്ടുകളോടെ ആദരവോടെ അവർ കണ്ടു.
തം ദൃഷ്ട്വാ കൃതകര്തവ്യാഃ പ്രണേമുസ് തേ മഹാസുരാഃ । വിഷാദവിസ്മയാനന്ദഭയമന്ഥരതാം യയുഃ
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, ആ മഹാസുരന്മാർ തങ്ങളുടെ കടമകൾ നിർവഹിച്ചു വിനയത്തോടെ വണങ്ങി; അവർക്ക് ദുഃഖം, അത്ഭുതം, ആനന്ദം, ഭയം എന്നിവ ചേർന്ന് മനസ്സിൽ ഭാരം തോന്നി.
മന്ത്രിണോ ഽഥ വിചാര്യാത്ര കിം പ്രാപ്തമ് ഇതി ദാനവാഃ । ഭാര്ഗവം ചിന്തയാമ് ആസുര് ഗുരും സര്വവിദാം വരമ്
അപ്പോൾ മന്ത്രിമാർ അവിടെ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ ആലോചിച്ചു, ദാനവന്മാർ എല്ലാം അറിയുന്നവരിൽ പ്രധാനനായ ഗുരുവായ ഭാർഗവനെ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു.
ചിന്തനാനന്തരം ദൈത്യാ ഭാര്ഗവം ഭാസുരം പുരഃ । ദദൃശുഃ കല്പിതപ്രാപ്തം ഗന്ധര്വനഗരം യഥാ
അവരുടെ ആലോചനയ്ക്കു ശേഷം, ദൈത്യന്മാർ ഭാസുരനായ ഭാർഗവനെ തങ്ങളുടെ മുമ്പിൽ കണ്ടു, ഗന്ധർവനഗരം പോലെ സൃഷ്ടിച്ചുവെന്നതുപോലെയായിരുന്നു ആ ദർശനം.
പൂജ്യമാനോ ഽസുരഗണൈര് നിവിഷ്ടോ ഗുരുവിഷ്ടരേ । ദദര്ശ ധ്യാനമൌനസ്ഥം ഭാര്ഗവോ ദാനവേശ്വരമ്
അസുരസംഘങ്ങൾ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ച ഗുരുസ്ഥാനത്ത് ഇരുന്ന്, ഭാർഗവൻ ധ്യാനത്തിലും മൗനത്തിലും ആഴപ്പെട്ടിരുന്ന ദാനവാധിപതിയെ കണ്ടു.
വിശ്രമ്യ സ ക്ഷണമ് ഇവ പ്രേമവാന് അവലോക്യ ച । ബഡിം വിചാരയന് ദൃഷ്ട്യാ പരിക്ഷീണഭവഭ്രമമ്
അവൻ ഒരു നിമിഷം വിശ്രമിച്ച്, സ്നേഹത്തോടെ നോക്കി, ബഡിയെ ദൃഷ്ടിയിലൂടെ പരിശോധിച്ചു; ഭവഭ്രമം ക്ഷയിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് അവൻ മനസ്സിലാക്കി.
ദേഹരശ്മിശതൈര് ദന്തദീപ്തിഭിഃ ക്ഷീരസാഗരേ । ക്ഷിപന്ന് ഇവ സഭാമ് ആഹ ഹസന് വാക്യമ് ഇദം ഗുരുഃ
ഗുരു, പാൽസമുദ്രം പോലെ തിളങ്ങുന്ന പല്ലുകളുടെ നൂറുകണക്കിന് കിരണങ്ങൾ കൊണ്ട് സഭയെ പ്രകാശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, ഒരു മന്ദഹാസത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അഹോ ചിത്രമ് ഇദം ദൈത്യാസ് സ്വവിചാരണയൈവ യത് । സമ്പ്രാപ്തവിമലാലോകസ് സിദ്ധോ ഽയം ഭഗവാന് ബഡിഃ
അയ്യോ, ഇതെന്തൊരു അത്ഭുതം! ദാനവന്മാർ സ്വയം ആലോചിച്ചുകൊണ്ട്, നിർമ്മലമായ ദൃഷ്ടി നേടുകയും, ഈ മഹാനായ ബഡിയും സിദ്ധനാവുകയും ചെയ്തു.
അയം തദ് ഏവമ് ഏവേഹ തിഷ്ഠന് ദാനവസത്തമാഃ । സ്വാത്മനി സ്ഥിതിമ് ആപ്നോതു പദം പശ്യത്വ് അനാമയമ്
ദാനവശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഈയാൾ ഇങ്ങനെയിരിക്കുകയും, തന്റെ ആത്മാവിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുകയും, കഷ്ടം ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ കാണുകയും ചെയ്യട്ടെ.
ശ്രാന്തോ വിശ്രാന്തിമ് ആയാതഃ ക്ഷീണചിന്താഭരഭ്രമഃ । ശാന്തസംസാരനീഹാരോ ബോധനീയോ ന ദാനവാഃ
ചിന്തയുടെ ഭാരവും ലോകസഞ്ചാരത്തിന്റെ മൂടൽമഞ്ഞും ശമിച്ചിരിക്കുന്നു; ഈയാൾ ക്ഷീണിച്ച് വിശ്രമത്തിലേക്ക് എത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇനിയും ദാനവന്മാരേ, ഇദ്ദേഹത്തിന് ഉപദേശം ആവശ്യമില്ല.
സ്വ ഏവാലോക ഏതേന സമ്പ്രാപ്തോ ഽജ്ഞാനസങ്ക്ഷയേ । ശാന്തേ ഽഭ്രസമ്ഭ്രമേ സൌരോ ദിനേനേവ കരോത്കരഃ
അജ്ഞാനത്തിന്റെ അകറ്റം മൂലം സ്വയം പ്രകാശം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു; മേഘങ്ങൾ അകന്നശേഷം സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ പോലെ മനസ്സിൽ തെളിച്ചം നിറയുന്നു.
സ്വയമ് ഏവ ഹി കാലേന പ്രബോധമ് അയമ് ഏഷ്യതി । ബീജകോശാത് സ്വസംവിത്ത്യാ സുപ്തമൂര്തിര് ഇവാങ്കുരഃ
കാലക്രമേണ അവൻ സ്വയം ഉണരുന്നു, വിത്തിനുള്ളിൽ നിന്നു തനിക്കു താനെ അറിയലിലൂടെ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന മുളപ്പൊടിപോലെ.
കുരുധ്വം സ്വാനി കാര്യാണി സര്വേ ദാനവനായകാഃ । ബഡിര് വര്ഷസഹസ്രേണ സമാധേര് ബോധമ് ഏഷ്യതി
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും, ദാനവനേതാക്കളേ, നിങ്ങളുടെ ജോലി നോക്കൂ; ബഡി ആയിരം വർഷം സമാധിയിൽ കഴിഞ്ഞശേഷം ഉണരും.
ഇത്യ് ഉക്തേ ഗുരുണാ തത്ര ഭയഹര്ഷവിഷാദജാമ് । ദൈത്യാശ് ചിന്താം ജഹുശ് ശുഷ്കാം മഞ്ജരീമ് ഇവ പാദപാഃ
ഗുരു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭയം, സന്തോഷം, ദു:ഖം എന്നിവയിൽ നിന്നുണ്ടായ ഉണങ്ങിയ ചിന്തകൾ ദാനവർ വൃക്ഷങ്ങൾ ഉണങ്ങിയ പൂക്കൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ വിട്ടുകളഞ്ഞു.
വൈരോചനിസഭാസംസ്ഥാം വിധായ പ്രാഗ്വ്യവസ്ഥയാ । സ്വവ്യാപാരപരാസ് തസ്ഥുസ് സര്വ ഏവാസുരാസ് തതഃ
വൈരോചനിയുടെ സഭപോലെ ഒരു വലിയ സംഗമം ഒരുക്കി, മുമ്പ് ചെയ്തതുപോലെ ഇരിപ്പിടങ്ങൾ ക്രമീകരിച്ചു. അതിനുശേഷം, എല്ലാ അസുരന്മാരും തങ്ങളുടേതായ കാര്യങ്ങളിൽ മുഴുകി നിന്നു.
നരാ മഹീമ് അഹിപതയോ രസാതലം ഗ്രഹാ നഭസ് ത്രിദശഗണാസ് ത്രിവിഷ്ടപമ് । ദിശോ ഽദ്രയോ ജലപതയശ് ച കന്ദരാന് വനേചരാ ഗഗനചരാശ് ച ഖം യയുഃ
മനുഷ്യർ ഭൂമിയിലേക്ക് പോയി, പാമ്പുകളുടെ രാജാക്കന്മാർ പാതാളത്തിലേക്ക്, ഗ്രഹങ്ങൾ ആകാശത്തിലേക്ക്, ദേവന്മാരുടെ കൂട്ടം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക്, ദിശകളും പർവ്വതങ്ങളും ജലാധിപതികളും ഗുഹകളിലേക്ക്, കാട്ടിൽ താമസിക്കുന്നവരും ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നവരും ആകാശത്തിലേക്ക് പോയി.
അഥ വര്ഷസഹസ്രേണ ദിവ്യേനാസുരസത്തമഃ । ദേവദുന്ദുഭിനിര്ഘോഷൈര് ബുബുധേ ഭഗവാന് ബഡിഃ
അതിനുശേഷം, ആയിരം വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അസുരന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനായ ഭഗവാൻ ബഡിക്ക് ദിവ്യമായ ദുണ്ടുഭികളുടെ ശബ്ദം കേട്ട് ഉണർവ് വന്നു.
ബഡൌ പ്രബുദ്ധേ തദ് ബാഢം വിരേജേ നഗരം തദാ । വൈരിഞ്ച ഇവ സൂര്യൌഘ ഉദിതേ കമലാകരഃ
ബഡി ഉണർന്നപ്പോൾ, ആ നഗരം അതിവിശിഷ്ടമായി പ്രകാശിച്ചു; ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനേകം സൂര്യന്മാർ ഉദിച്ചപ്പോൾ കമലപൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞ തടാകം എങ്ങനെ പ്രകാശിക്കുമോ അതുപോലെയായിരുന്നു.
ബഡിഃ പ്രബുദ്ധ ഏവാസൌ യാവന് നായാന്തി ദാനവാഃ । താവത് സഞ്ചിന്തയാമ് ആസ സമാധിസദനേ ക്ഷണമ്
ബഡിഃ ഉണർന്ന ഉടനെ, ദാനവന്മാർ എത്തുന്നതിന് മുമ്പ്, ധ്യാനാസനത്തിൽ ഒരു നിമിഷം ആലോചിച്ചു.
അഹോ നു രമ്യാ പദവീ ശീതലാ പാരമാര്ഥികീ । അഹമ് അസ്യാം ക്ഷണം സ്ഥിത്വാ പരാം വിശ്രാന്തിമ് ആഗതഃ
അയ്യോ, എത്ര മനോഹരവും തണുപ്പും നിറഞ്ഞതുമായ ഈ പരമാർത്ഥപഥം! ഞാൻ ഇതിൽ ഒരു നിമിഷം നില്ക്കുമ്പോൾ തന്നെ പരമമായ വിശ്രമം അനുഭവിച്ചു.
തദ് ഏനാമ് ഏവ പദവീമ് അവലമ്ബ്യ വസാമ്യ് അഹമ് । ഭവതീഹോപഭുക്താഭിഃ കിം മേ ബാഹ്യവിഭൂതിഭിഃ
അതിനാൽ, ഈ വഴിയെ ആശ്രയിച്ച് ഞാൻ ഇവിടെ തന്നെ താമസിക്കും. നിങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്ന പുറംശക്തികൾ എനിക്ക് എന്തിനാണ്?
ഐന്ദവേഷ്വ് അപി ബിമ്ബേഷു ന തഥാനന്ദവീചയഃ । തോഷയന്തി യഥാന്തര് മാം സംവിദ്വിഭവഭൂമയഃ
ഇന്ദ്രന്റെ പ്രകാശമുള്ള ലോകങ്ങളിലും എനിക്ക് അകത്തുള്ള ബോധാവസ്ഥകൾ നൽകുന്ന സന്തോഷം പോലെ ആനന്ദതരംഗങ്ങൾ അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല.
ഇതി ഭൂയോ ഽപി വിശ്രാന്ത്യൈ കുര്വാണം ഗലിതം മനഃ । ബഡിമ് ആവാരയാമ് ആസുര് ദൈത്യാശ് ചന്ദ്രമ് ഇവാമ്ബുദാഃ
ഇങ്ങനെ വീണ്ടും വിശ്രമം തേടി അവന്റെ മനസ്സ് ലയിച്ചു പോയപ്പോൾ, ദാനവന്മാർ മേഘങ്ങൾ ചന്ദ്രനെ മറയ്ക്കുന്നതുപോലെ അവനെ തടഞ്ഞു.
താന് ആലോക്യ പുനര് ദധ്യൌ തത്പ്രണാമാകുലേക്ഷണഃ । തൈഃ കുലാചലസങ്കാശൈഃ പരിവീതവപുസ് ത്വ് ഇദമ്
അവരെ കണ്ടപ്പോൾ, അവരുടെ വിനയത്തിൽ കണ്ണുകൾ അലയുന്ന അവൻ വീണ്ടും ആലോചിച്ചു; കുന്നുപോലെയുള്ള ആ ദാനവന്മാർ അവന്റെ ശരീരം ചുറ്റി നിന്നു.
ചിതഃ ക്ഷീണവികല്പസ്യ കിമ് ഉപാദേയമ് അസ്തി മേ । മനോ യദഭിപാതിത്വാദ് യാതു തദ്രസതാമ് അലമ്
ഇപ്പോഴിതാ, ആലോചനകൾ ഇല്ലാതായ മനസ്സിനുള്ളിൽ എനിക്ക് നേടാനുള്ളത് എന്താണ്? കീഴടക്കപ്പെട്ട മനസ്സ് അതിന്റെ സ്വഭാവത്തിലേക്ക് തന്നെ ലയിക്കട്ടെ, അതു മതി.
മോക്ഷമ് ഇച്ഛാമ്യ് അഹം കസ്മാദ് ബദ്ധഃ കേനാസ്മി വൈ പുരാ । അബദ്ധോ മോക്ഷമ് ഇച്ഛാമി കേയം ബാലവിഡമ്ബനാ
മുക്തി എനിക്ക് വേണ്ടതെന്തിന്? മുമ്പ് ആരാണ് എന്നെ ബന്ധിച്ചിരുന്നത്? ബന്ധനമില്ലാതെ ഞാൻ മുക്തി ആഗ്രഹിക്കുന്നത് എന്തൊരു ബാലിശമായ കളിയാണിത്?
ന ബന്ധോ ഽസ്തി ന മോക്ഷോ ഽസ്തി മൌര്ഖ്യം മേ ക്ഷയമ് ആഗതമ് । കിം മേ ധ്യാനവിലാസേന കിം വാധ്യാനേന മേ ഭവേത്
എനിക്ക് ബന്ധം ഇല്ല, മോക്ഷം ഇല്ല; എന്റെ അജ്ഞാനം അവസാനിച്ചു. ഇനി ധ്യാനത്തിന്റെ കളിയിലും പഠനത്തിലും എനിക്ക് എന്ത് പ്രയോജനം?