അദ്യാപരിമിതാകാരകാരണൈകതയാത്മനഃ । സര്വതസ് സുഖമ് അഭ്യേമി രസായന ഇവാര്ണവേ
ഇന്ന് അതിരില്ലാത്ത ആത്മാവിന്റെ കാരണഫല ഏകത്വം മനസ്സിലാക്കി, ഞാൻ എല്ലായിടത്തും ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു, സമുദ്രത്തിലെ അമൃതം പോലെ.
കോ ഽയം താവദ് അഹം കിം സ്യാദ് ആത്മേത്യ് ആത്മാവലോകനമ് । പൃച്ഛാമ്യ് ഉശനസം നാഥം നൂനമ് അജ്ഞാനശാന്തയേ
എന്താണ് ഈ 'ഞാൻ'? 'ആത്മാവ്' എന്നത് എന്താണ് അർത്ഥം? ആത്മാവിനെ മനസ്സിലാക്കാൻ, അജ്ഞാനം മാറാൻ ഞാൻ ഉശനസെന്ന മഹാനായ സന്യാസിയോട് ചോദിക്കണം എന്നു ഞാൻ തീരുമാനിച്ചു.
സഞ്ചിന്തയാമി പരമേശ്വരമ് ആശു ശുക്രമ് ഉദ്യത്പ്രസാദമ് അഥ തേന ഗിരോപദിഷ്ടഃ । തിഷ്ഠാമ്യ് അനന്തവിഭവേ സ്വയമ് ആത്മനാത്മന്യ് അക്ഷീണമ് അര്ഥമ് ഉപദേശഗിരഃ ഫലന്തി
വേഗത്തിൽ ഞാൻ പരമേശ്വരനായ ശുക്രനെ, ദയയാൽ നിറഞ്ഞവനായി, മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു; അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ഞാൻ ആത്മാവിന്റെ അനന്ത സമ്പത്തിൽ നിലകൊണ്ടു, ആ ഉപദേശങ്ങൾ എന്റെ ഉള്ളിൽ ഫലിച്ചു.
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ ഭഗവാന് ബഡിര് ആമീലിതേക്ഷണഃ । ദധ്യൌ കമലപത്ത്രാക്ഷം ശുക്രമ് ആകാശമന്ദിരമ്
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച ശേഷം, മഹാനായ ഭൃഗു കണ്ണ് അടച്ച്, താമരപ്പൂവിന്റെ കണികൾപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ള, ആകാശത്തിൽ വസിക്കുന്ന ശുക്രനെ ധ്യാനിച്ചു.
സര്വസ്ഥചിന്മയാനന്തനിത്യധ്യാനോ ഽഥ ഭാര്ഗവഃ । ചേതന്തം ജ്ഞാതവാഞ് ശിഷ്യം ബഡിം ഗുര്വര്ഥിനം പുരേ
എല്ലായിടത്തും ഉള്ള അനന്തമായ ചൈതന്യത്തിൽ സ്ഥിരമായ ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായ ഭാർഗവൻ, ഗുരുവിനെ തേടിയിരുന്ന തന്റെ ശിഷ്യനായ ഭൃഗുവിനെ അവൻ ആലോചിച്ചപ്പോൾ മനസ്സിലാക്കി.
അഥ സര്വഗതാനന്തചിദാത്മാ ഭാര്ഗവഃ പ്രഭുഃ । ആനിനായ സ ദേഹം സ്വം രത്നവാതായനം ബഡേഃ
അപ്പൊഴ് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, അനന്തമായ ജ്ഞാനസ്വരൂപിയായ ഭാർഗവൻ തന്റെ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ദേഹത്തെ ബഡിയുടെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.
ഗുരുദേഹപ്രഭാജാലപരിമൃഷ്ടതനുര് ബഡിഃ । ബുബുധേ പ്രാതര് അര്കാംശുസമ്ബോധിതമ് ഇവാമ്ബുജമ്
ഗുരുവിന്റെ ദേഹത്തിന്റെ പ്രകാശം സ്പർശിച്ച ബഡിയുടെ ശരീരം, പ്രഭാതത്തിൽ സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ സ്പർശിച്ച കമലം പോലെ ഉണർന്നു.
തത്ര രത്നാര്ഘദാനേന മന്ദാരകുസുമോത്കരൈഃ । പാദാഭിവന്ദനേനൈനം പൂജയാമ് ആസ ഭാര്ഗവമ്
അവിടെ ബഡി വിലയേറിയ രത്നങ്ങൾ, മന്ദാരപൂക്കളുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ സമർപ്പിച്ച്, ഭക്തിപൂർവ്വം പാദങ്ങൾ സ്പർശിച്ച് ഭാർഗവനെ ആരാധിച്ചു.
രത്നാര്ഘപരികീര്ണാങ്ഗം കൃതമന്ദാരശേഖരമ് । മഹാര്ഹാസനവിശ്രാന്തമ് അഥോവാച ഗുരും ബഡിഃ
രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ശരീരവും, മന്ദാരപൂക്കൾ കിരീടമായി ധരിച്ചും, അത്യന്തം വിലപ്പെട്ട ആസനത്തിൽ ഇരുന്നും, ബഡി തന്റെ ഗുരുവിനോട് പറഞ്ഞു.
ഭഗവംസ് ത്വത്പ്രസാദോത്ഥാ പ്രതിഭേയം പുരസ് തവ । നിയോജയതി മാം വക്തും കാര്യം കര്തുമ് ഇവാര്കഭാഃ
ഭഗവന്, നിങ്ങളുടെ കൃപകൊണ്ടാണ് ഈ ബോധം നിങ്ങളുടെ മുമ്പിൽ ഉദയിക്കുന്നത്. എനിക്ക് സംസാരിക്കാനും, ഒരു കാര്യത്തെ ചെയ്യാനും സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ പോലെ പ്രേരണയാകുന്നു.
ഭോഗാന് പ്രതി വിരക്തോ ഽസ്മി മഹാസമ്മോഹദായിനഃ । തത്ത്വം വിജ്ഞാതുമ് ഇച്ഛാമി മഹാസമ്മോഹഹാരി യത്
ഭോഗങ്ങളിൽ എനിക്ക് ആസക്തിയില്ല, അവ വലിയ മായയെ only ഉണർത്തുന്നു. ഈ വലിയ മായയെ അകറ്റുന്ന സത്യം അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
കിമ് ഇഹാസ്തി കിയന്മാത്രമ് ഇദം കിമ്മയമ് ഏവ വാ । കോ ഽഹം കസ് ത്വം കിമ് ഏതേ വാ ലോകാ ഇതി വദാശു മേ
ഇവിടെ എന്താണ് ഉള്ളത്? ഇതിന്റെ അളവ് എത്ര? ഇത് എന്തുകൊണ്ടാണ് ഉണ്ടായത്? ഞാൻ ആരാണ്? നിങ്ങൾ ആരാണ്? ഈ ലോകങ്ങൾ എന്താണ്? ദയവായി എനിക്ക് വേഗം പറയൂ.
ബഹുനാത്ര കിമ് ഉക്തേന ഖം ഗന്തും യത്നവാന് അഹമ് । സര്വം ദാനവരാജേന്ദ്ര സാരം സങ്ക്ഷേപതശ് ശൃണു
ഇവിടെ കൂടുതൽ പറയേണ്ടതെന്താണ്? ഞാൻ ആകാശത്തെ തേടുകയാണ്. ദാനവരാജാവേ, എല്ലാം ചുരുക്കത്തിൽ പറയുന്ന സാരം കേൾക്കൂ.
ചിദ് ഇഹാസ്തി ഹി ചിന്മാത്രമ് ഇദം ചിന്മയമ് ഏവ ച । ചിത് ത്വം ചിദ് അഹമ് ഏതേ ച ലോകാശ് ചിദ് ഇതി സങ്ഗ്രഹഃ
ഇവിടെ ഉള്ളത് ശുദ്ധമായ ചൈതന്യമാണ്. ഈ ലോകം മുഴുവൻ ചൈതന്യത്താൽ നിറഞ്ഞതാണ്. നീയും ഞാനും ഈ ലോകങ്ങളൊക്കെയും ചൈതന്യമാണ്—ഇതാണ് സാരാംശം.
ചിതം നിശ്ചയമ് ആദായ വിലോകയ ധിയേദ്ധയാ । സ്വയമ് ഏവാത്മനാത്മാനമ് അനന്തം പദമ് ആപ്സ്യസി
ഈ ഉറപ്പുള്ള അറിവ് മനസ്സിൽ ഉറപ്പാക്കി, ബുദ്ധിയോടെ ശ്രദ്ധിക്കണം. അങ്ങനെ നീ സ്വയം തന്നെ അനന്തമായ അവസ്ഥയിലേക്കെത്തും.
ഭവ്യോ ഽസി ചേത് തദ് ഏതസ്മാത് സര്വമ് ആപ്നോഷി നിശ്ചയാത് । നോ ചേത് തദ് ബഹ്വ് അപി പ്രോക്തം ത്വയി ഭസ്മനി ഹൂയതേ
നിനക്ക് ഈ സത്യം സ്വീകരിക്കാൻ മനസ്സുണ്ടെങ്കിൽ, അതിലൂടെ നീ എല്ലാം നേടും. ഇല്ലെങ്കിൽ എത്ര പറഞ്ഞാലും, അതെല്ലാം ചിതയിൽ ഇട്ടുപോകുന്നതുപോലെയാണ്.
ചിച്ചേത്യകലനാ ബന്ധസ് തന്മുക്തിര് മുക്തിര് ഉച്യതേ । ചിദ് അചേത്യാ കിലാത്മേതി സര്വസിദ്ധാന്തസങ്ഗ്രഹഃ
വിഷയം-വിഷയി എന്ന ഭാവനയാണ് ബന്ധനം; അതില്ലായ്മയാണ് മോക്ഷം. ചൈതന്യത്തിന് പുറമെ മറ്റൊന്നുമില്ലെന്നു മനസ്സിലാക്കുക—ഇതാണ് എല്ലാ ഉപദേശങ്ങളുടെയും സാരം.
ഏതം നിശ്ചയമ് ആദായ വിലോകയ ധിയേദ്ധയാ । സ്വയമ് ഏവാത്മനാത്മാനമ് അനന്തം പദമ് ആപ്സ്യസി
ഈ ഉറച്ച വിശ്വാസം മനസ്സിൽ സ്വീകരിച്ച്, മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധിയോടെ ശ്രദ്ധിക്കൂ. നീ തന്നെ, നിന്റെ ആത്മാവിലൂടെ, അതിമഹത്തായ അവസ്ഥയിലേക്കെത്തും.
ഖം വ്രജാമ്യ് അഹമ് അത്രൈതേ മുനയസ് സപ്ത സങ്ഗതാഃ । കേനാപി സുരകാര്യേണ വര്തവ്യം തത്ര ഖേ മയാ
ഞാൻ ആകാശത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; ഇവിടെ ഈ ഏഴു മുനികളും ഒന്നിച്ചു കൂടിയിരിക്കുന്നു. ദൈവികമായ ഒരു കാര്യം നിമിത്തമായി, ആകാശത്തിൽ തന്നെ ഞാൻ ഇരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
രാജന് യാവദ് അയം ദേഹസ് താവന് മുക്തധിയാമ് അപി । യഥാപ്രാപ്താര്ഥസന്ത്യാഗോ രോചതേ ന സ്വഭാവതഃ
രാജാവേ, ഈ ശരീരം നിലനിൽക്കുന്നത്രയും, മോക്ഷം നേടിയവർക്കും ലഭിച്ച വസ്തുക്കൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമല്ല, ലഭിച്ചപോലെ ഉപേക്ഷിക്കുമ്പോഴാണ് അതിന് ഇഷ്ടം.
ഇതി കഥിതവതാഥ ഭാര്ഗവേണ സ്ഫുടജലരാശിപഥേ മഹാജവേന । പ്ലുതമ് അലിശബലേ നഭോഽന്തരാലേ തരലതരങ്ഗവദ് ആകുലേ ഗ്രഹൌഘൈഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭാർഗവൻ വേഗത്തിൽ സുതാരമായ ജലപഥം കടന്ന്, തേനീച്ചകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ, ആകാശത്തിനുള്ളിൽ, ഗ്രഹങ്ങളുടെ കൂട്ടം തിരയുന്ന തരംഗങ്ങൾപോലെ അലയുന്ന ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടി.
സുരാസുരസഭാപൂജ്യേ തസ്മിന് ഭൃഗുസുതേ ഗതേ । മനസാ ചിന്തയാമ് ആസ ബഡിര് ബലവതാം വരഃ
ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും സഭകളിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന ഭൃഗുപുതൻ അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. അതിനുശേഷം ശക്തന്മാരിൽ പ്രധാനം ആയ ബഡിഃ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു.
യുക്തമ് ഉക്തം ഭഗവതാ ചിദ് ഏവേദം ജഗത്ത്രയമ് । ചിദ് അഹം ചിദ് ഇമേ ലോകാശ് ചിദ് ആശാ ചിദ് ഇയം ക്രിയാ
ഭഗവാൻ പറഞ്ഞത് ശരിയാണെന്ന് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി: ഈ മൂന്നു ലോകവും ശരിക്കും ചൈതന്യമാണ്; ഞാൻ ചൈതന്യമാണ്, ഈ ലോകങ്ങൾ ചൈതന്യമാണ്, ആകാശം ചൈതന്യമാണ്, ഈ പ്രവർത്തിയും ചൈതന്യമാണ്.
സബാഹ്യാഭ്യന്തരം സര്വം ചിദ് ഏവ പരമാര്ഥതഃ । അസ്തി ചിദ്വ്യതിരേകേണ നേഹ കിഞ്ചന കുത്രചിത്
പുറത്തും അകത്തും എല്ലാം യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ചൈതന്യമാണ് മാത്രം; ചൈതന്യത്തിന് പുറമെ ഇവിടെ എവിടെയും ഒന്നും ഇല്ല.
അയമ് ആദിത്യ ഇത്യ് അര്കോ ന ചിതാ ചേത്യതേ യദി । തദ് അര്കതമസോര് ഭേദഃ ക ഇവേഹോപലഭ്യതേ
'ഇതാണ് സൂര്യൻ' എന്ന് പറയുമ്പോൾ സൂര്യനെ ചൈതന്യമായി തിരിച്ചറിയുന്നില്ലെങ്കിൽ, സൂര്യനും ഇരുണ്ടതും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഇവിടെ എങ്ങനെ അറിയാൻ കഴിയും?
ഇയം ഭൂര് ഇതി ഭൂര് ഏഷാ ചിതാ യദി ന ചേത്യതേ । ഭൂമേഃ കിം നാമ ഭൂമിത്വം തദ് ഭവേദ് ഭവ്യതാം ഗതമ്
ഇത് ഭൂമി എന്നാണ് പറയുമ്പോൾ, അതിനെ ചൈതന്യമായി തിരിച്ചറിയുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഭൂമിയുടെ ഭൂമിത്വം എന്താണ്? അങ്ങനെ ആകുമ്പോൾ അതിന്റെ സാരവും അസ്തിത്വവും ഇല്ലാതാകും.
ഇമാ ദിശോ ദിശ ഇതി ചേത്യന്തേ ന ചിതാ യദി । തത് കിം നാമ ദിശാം ദിക്ത്വം ശൈലാനാം വാപി കാദ്രിതാ
ഇവയാണ് ദിക്കുകൾ എന്ന് പറയുമ്പോൾ, അതിനെ ചൈതന്യമായി തിരിച്ചറിയുന്നില്ലെങ്കിൽ, ദിക്കുകളുടെ ദിക്കായ്മ എന്താണ്? പർവതങ്ങളുടെ പർവതമായതിന്റെ അർത്ഥം എന്താകും?
ഇദം ജഗദ് ഇതി ജഗച് ചിതാ യദി ന ചേത്യതേ । തത് കിം ജഗത്ത്വം ജഗതോ നഭസ്ത്വം നഭസോ ഽഥ കിമ്
ഇത് ലോകം എന്നാണ് പറയുമ്പോൾ, അതിനെ ചൈതന്യമായി തിരിച്ചറിയുന്നില്ലെങ്കിൽ, ലോകത്തിന്റെ ലോകത്വം എന്താണ്? ആകാശത്തിന്റെ ആകാശത്വം എന്താണ്?
കായോ ഽയം പര്വതാകാരശ് ചിതാ യദി ന ചേത്യതേ । തത് കിം നാമ ശരീരത്വം ശരീരസ്യ ശരീരിണാമ്
ഈ ശരീരം പർവതത്തിന്റെ രൂപം കൊണ്ടതാണെന്ന് പറയുമ്പോൾ, അതിനെ ചൈതന്യമായി തിരിച്ചറിയുന്നില്ലെങ്കിൽ, ശരീരത്തിന്റെ ശരീരത്വം എന്താണ്? ജീവികളുടെ ശരീരമായതിന്റെ അർത്ഥം എന്താണ്?
ചിദ് ഇന്ദ്രിയാണി ചിത് കായശ് ചിന് മനശ് ചിത് തദേഷണാ । ചിദ് അന്തശ് ചിദ് ബഹിശ് ചിത് ഖം ചിദ് ഭാവശ് ചിദ് ഭവസ്ഥിതിഃ
ബോധം തന്നെയാണ് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, ബോധം തന്നെയാണ് ശരീരം, ബോധം തന്നെയാണ് മനസ്സ്, അതിന്റെ ആഗ്രഹവും ബോധം തന്നെയാണ്. ബോധം ഉള്ളിലും ബോധം പുറത്തും, ബോധം ആകാശവും, ബോധം സത്തയും, ബോധം നിലനില്പും തന്നെയാണ്.