തതോ വിചാരസ് തദനു ജ്ഞാനശാസ്ത്രാര്ഥസങ്ഗ്രഹഃ । തതഃ ക്രമേണ പരമപദപ്രാപ്തിഃ പ്രജായതേ
അതിനുശേഷം ചിന്ത വരും, പിന്നെ ജ്ഞാനശാസ്ത്രങ്ങളുടെ അർത്ഥം പഠിക്കുക; അതിനുശേഷം ക്രമമായി പരമാവസ്ഥയിലേക്കുള്ള പ്രാപ്തി സംഭവിക്കും.
യദാസുരപതേ കാലേ വിഷയേഭ്യോ വിരംസ്യസി । തദാ വിചാരവശതഃ പരമം പദമ് ഏഷ്യസി
ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവേ, നീ യോജിച്ച സമയത്ത് ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ നിന്ന് പിന്മാറുമ്പോൾ, വിവേകശക്തിയാൽ നീ പരമാവസ്ഥയെ പ്രാപിക്കും.
സമ്യക് പ്രാപ്സ്യസി വിശ്രാന്തിമ് ആത്മന്യ് അത്യന്തപാവനേ । ന പുനഃ കലനാപങ്കേ ദുഃഖായാവപതിഷ്യസി
അത്യന്തം വിശുദ്ധമായ ആത്മാവിൽ നിന്നെ നീയേ ശരിക്കും വിശ്രമം പ്രാപിക്കും; വീണ്ടും ചിന്തകളുടെ ചതിയിൽ വീണു ദുഃഖം അനുഭവിക്കേണ്ടി വരില്ല.
ദേശക്രമേണ ധനമ് അല്പവിഗര്ഹണേന തേനാങ്ഗ സാധുജനമ് അര്ജയ മാനപൂര്വമ് । തത്സങ്ഗമോത്ഥവിഷയാഭ്യവഹേലനേന സമ്യഗ്വിചാരവിഭവേന തവാത്മലാഭഃ
മിതമായ അപവാദം മാത്രം ഉണ്ടാകുന്ന സമ്പത്ത് ക്രമമായി സമ്പാദിച്ച്, പ്രിയനേ, ആദരവോടെ നല്ലവരുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കണം; അവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളെ അവഗണിച്ച്, ശരിയായ വിവേകശേഷിയാൽ നീ ആത്മാവിനെ കണ്ടെത്തും.
ഏതന് മേ കഥിതം പൂര്വം പിത്രാ ചാരുവിചാരിണാ । ഇദാനീം സംസ്മൃതം ദിഷ്ട്യാ സമ്പ്രബോധമ് അഹം ഗതഃ
ഇത് മുമ്പ് എന്നെ അന്വേഷനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള എന്റെ അച്ഛൻ പറഞ്ഞതാണു്; ഇപ്പോൾ ഭാഗ്യവശാൽ അത് ഓർമ്മയിൽ വന്നതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഉണർവ് പ്രാപിച്ചു.
അദ്യേയം മമ സഞ്ജാതാ ഭോഗാന് പ്രത്യ് അരതിസ് സ്ഫുടമ് । ദിഷ്ട്യാ ശമസുഖം സ്വച്ഛം വിശാമ്യ് അമൃതശീതലമ്
ഇന്ന് എനിക്ക് ഭോഗങ്ങളിൽ വ്യക്തമായ വിരക്തി ജനിച്ചു. ഭാഗ്യവശാൽ ഞാൻ ശാന്തിയുടെ നിർമ്മലവും അമൃതസ്വഭാവമുള്ളതും തണുത്തതുമായ സുഖത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
പുനര് ആപൂരയന്ന് ആശാഃ പുനര് അഭ്യാഹരന് ധനമ് । പുനര് ആവര്ജയന് കാന്താഃ ഖിന്നോ ഽസ്മി വിഭവസ്ഥിതൌ
വീണ്ടും വീണ്ടും ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറയ്ക്കുകയും, വീണ്ടും സമ്പത്ത് സമ്പാദിക്കുകയും, വീണ്ടും പ്രിയപ്പെട്ടവരെ ആകർഷിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ഈ സമൃദ്ധിയിലൊക്കെയും ഞാൻ ക്ഷീണിച്ചു പോയിരിക്കുന്നു.
അഹോ നു ഖലു രമ്യേയം ശമഭൂശ് ശീതലാന്തരാ । സര്വാ ഏവ ശമം യാന്തി സുഖദുഃഖദൃശശ് ശമേ
ശാന്തിയുടെ ഈ നിലയിടം അതിമനോഹരവും ഉള്ളിൽ തണുപ്പുള്ളതുമാണ്. സുഖദുഃഖങ്ങളുടെ എല്ലാ അനുഭവങ്ങളും ശാന്തിയിലൊടുങ്ങുന്നു.
ശാമ്യാമി പരിനിര്വാമി സുഖമ് ആസേ ശമേ സ്ഥിതഃ । അയമ് അന്തഃ പ്രഹൃഷ്യാമി ചന്ദ്രബിമ്ബ ഇവാര്പിതഃ
ഞാൻ ശാന്തമാകുന്നു, പൂർണ്ണമായും വിശ്രമിക്കുന്നു, ശാന്തിയിൽ സുഖത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നു. ഉള്ളിൽ ഞാൻ സന്തോഷിക്കുന്നു, ചന്ദ്രന്റെ പ്രഭയാൽ സ്പർശിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ.
ഉത്താണ്ഡവമനോരംഹഃപോഷിതോരുശരീരകമ് । അനാരതപരിക്ഷോഭം ഹാ ദുഃഖം വിഭവാര്ജനമ്
ആശകളുടെ അശാന്തമായ നൃത്തം കൊണ്ടു ഇളകുന്ന ഈ വലിയ ശരീരം പോഷിപ്പിക്കേണ്ടതും, അതിനായി സമ്പത്ത് സമ്പാദിക്കേണ്ടതും, എല്ലായ്പ്പോഴും മനസ്സിൽ കലഹം ഉണ്ടാക്കുന്നതുമാണ്. സമ്പത്ത് സമ്പാദിക്കുന്നത് ദുഃഖം തന്നെയാണ്.
അങ്ഗമ് അങ്ഗേന സമ്പീഡ്യ മാംസം മാംസേന ച സ്ത്രിയാഃ । പുരാഹമ് അഭവം പ്രീതോ യത് തന് മോഹവിജൃമ്ഭിതമ്
ഒരു സ്ത്രീയുടെ കൈകളും എന്റെ കൈകളും ചേർന്ന്, മാംസം മാംസത്തിൽ ചേർന്ന് ഞാൻ ഒരിക്കൽ സന്തോഷിച്ചു. പക്ഷേ, അതെല്ലാം ഭ്രമത്തിന്റെ പ്രകടനമായിരുന്നു.
ദൃഷ്ടാന്തദൃഷ്ടയോ ദൃഷ്ടാ ഭുക്തം ഭോക്തവ്യമ് അക്ഷതമ് । ആക്രാന്തമ് അഖിലം ഭൂതജാതം കിമ് ഇവ ശോഭനമ്
എല്ലാ അനുഭവങ്ങളും ഞാൻ കണ്ടു, അനുഭവിക്കേണ്ടതെല്ലാം അനുഭവിച്ചു, ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാ ജീവികളും ഞാൻ കണ്ടുമുട്ടി. എന്നാൽ, അതിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആസ്വദിക്കാൻ എന്താണ് ബാക്കിയുള്ളത്?
പുനസ് താന്യ് ഏവ താന്യ് ഏവ തത്രേഹാന്യത്ര ചാത്ര ച । ഇതശ് ചേതശ് ച വസ്തൂനി നാപൂര്വം നാമ കിഞ്ചന
ഇവിടെയും അവിടെയും, വീണ്ടും വീണ്ടും, അതേ കാര്യങ്ങളാണ്, അതേ വസ്തുക്കളാണ്. ഇവിടെ നിന്നും അവിടെ വരെ, യഥാർത്ഥത്തിൽ പുതിയത് ഒന്നുമില്ല.
സര്വമ് ഏവ പരിത്യജ്യ പരിഹൃത്യ ധിയാ സ്വയമ് । സ്വച്ഛ ഏവാവതിഷ്ഠേ ഽഹം പൂര്ണോ ഽര്ണവ ഇവാത്മനി
എല്ലാം മനസ്സോടെ വിട്ടുവിട്ടു, എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഞാൻ താനേ ശുദ്ധനും പൂർണ്ണനുമായി നിലകൊള്ളുന്നു, സമുദ്രം തന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ.
പാതാലേ ഭൂതലേ സ്വര്ഗേ സ്ത്രിയോ രത്നോപലാദയഃ । സാരം തദ് അപി തുച്ഛേന കാലേനാശു നിഗീര്യതേ
പാതാളത്തിലും ഭൂമിയിലും സ്വർഗ്ഗത്തിലും—സ്ത്രീകളും രത്നങ്ങളും മറ്റും—even അവയുടെ സാരം പോലും, അത്ര വലിയതല്ലാത്ത കാലം അതിവേഗം വിഴുങ്ങുന്നു.
ഏതാവന്തമ് അഹം കാലം ഭൃശം ബാലോ ഽഭവം പുരാ । യഃ കുര്വന് ദ്വേഷമ് അമരൈസ് തുച്ഛയാ ജഗദിച്ഛയാ
ഇത്രയും കാലം മുമ്പ് ഞാൻ സത്യത്തിൽ ബാലനായിരുന്നു—ലോകത്തിലെ ചെറിയ ആഗ്രഹം കൊണ്ടും അമരന്മാരോടുള്ള വെറുപ്പിൽ നിന്നും ഞാൻ ജീവിച്ചിരുന്നു.
മനോനിര്മാണമാത്രേണ ജഗന്നാമ്നാ മഹാധിനാ । ത്യക്തേനാത്തേന വാര്ഥസ് സ്യാത് ക ഉദാരോ മഹാത്മനഃ
മനസ്സിന്റെ സങ്കല്പം കൊണ്ടാണ് ലോകം മഹത്തായതെന്ന് പറയുന്നത്; അതിനെ ഉപേക്ഷിച്ചാലോ അനുഭവിച്ചാലോ മഹാത്മാവിന് എന്ത് പ്രയോജനം?
കഷ്ടം ചിരതരം കാലമ് അനര്ഥോ ഽര്ഥധിയാ മയാ । അജ്ഞാനമദമത്തേന ബാലേന ശ്വേവ സേവിതഃ
ദുർഭാഗ്യങ്ങൾക്കായി ഞാൻ വളരെക്കാലം പുറത്തുള്ള ലാഭം തേടി, അജ്ഞാനത്തിലും അഹങ്കാരത്തിലും മയങ്ങി, ബാല്യത്തിൽപോലും ഒരു നായ്ക്ക് പോലെ അതിനെ പിന്തുടർന്നു.
തരത്തരലതൃഷ്ണേന കിമ് ഇവാസ്മിഞ് ജഗത്ത്രയേ । മയാ ന കൃതമ് അജ്ഞേന പശ്ചാത്താപാഭിവൃദ്ധയേ
ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും, അതിവേഗം മാറുന്ന ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും അജ്ഞാനത്തിനും അടിമയായി, ഞാൻ ചെയ്തിട്ടില്ലാത്തത് എന്താണ്? പിന്നീടുള്ള പശ്ചാത്താപം മാത്രമേ അതിനാൽ ലഭിച്ചുള്ളൂ.
ഏതയാ തദ് അലം മേ ഽസ്തു തുച്ഛയാ പൂര്വചിന്തയാ । പൌരുഷം യാതി സാഫല്യം വര്തമാനചികിത്സയാ
ഇനി ഈ വിലകുറഞ്ഞ പഴയ ചിന്തകൾക്ക് വേണ്ടതില്ല; ഇപ്പോൾ തന്നെ ശരിയായ ശ്രമം കൊണ്ടാണ് ഫലം ലഭിക്കുന്നത്.
അദ്യാപരിമിതാകാരകാരണൈകതയാത്മനഃ । സര്വതസ് സുഖമ് അഭ്യേമി രസായന ഇവാര്ണവേ
ഇന്ന് അതിരില്ലാത്ത ആത്മാവിന്റെ കാരണഫല ഏകത്വം മനസ്സിലാക്കി, ഞാൻ എല്ലായിടത്തും ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു, സമുദ്രത്തിലെ അമൃതം പോലെ.
കോ ഽയം താവദ് അഹം കിം സ്യാദ് ആത്മേത്യ് ആത്മാവലോകനമ് । പൃച്ഛാമ്യ് ഉശനസം നാഥം നൂനമ് അജ്ഞാനശാന്തയേ
എന്താണ് ഈ 'ഞാൻ'? 'ആത്മാവ്' എന്നത് എന്താണ് അർത്ഥം? ആത്മാവിനെ മനസ്സിലാക്കാൻ, അജ്ഞാനം മാറാൻ ഞാൻ ഉശനസെന്ന മഹാനായ സന്യാസിയോട് ചോദിക്കണം എന്നു ഞാൻ തീരുമാനിച്ചു.
സഞ്ചിന്തയാമി പരമേശ്വരമ് ആശു ശുക്രമ് ഉദ്യത്പ്രസാദമ് അഥ തേന ഗിരോപദിഷ്ടഃ । തിഷ്ഠാമ്യ് അനന്തവിഭവേ സ്വയമ് ആത്മനാത്മന്യ് അക്ഷീണമ് അര്ഥമ് ഉപദേശഗിരഃ ഫലന്തി
വേഗത്തിൽ ഞാൻ പരമേശ്വരനായ ശുക്രനെ, ദയയാൽ നിറഞ്ഞവനായി, മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു; അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ഞാൻ ആത്മാവിന്റെ അനന്ത സമ്പത്തിൽ നിലകൊണ്ടു, ആ ഉപദേശങ്ങൾ എന്റെ ഉള്ളിൽ ഫലിച്ചു.
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ ഭഗവാന് ബഡിര് ആമീലിതേക്ഷണഃ । ദധ്യൌ കമലപത്ത്രാക്ഷം ശുക്രമ് ആകാശമന്ദിരമ്
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച ശേഷം, മഹാനായ ഭൃഗു കണ്ണ് അടച്ച്, താമരപ്പൂവിന്റെ കണികൾപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ള, ആകാശത്തിൽ വസിക്കുന്ന ശുക്രനെ ധ്യാനിച്ചു.
സര്വസ്ഥചിന്മയാനന്തനിത്യധ്യാനോ ഽഥ ഭാര്ഗവഃ । ചേതന്തം ജ്ഞാതവാഞ് ശിഷ്യം ബഡിം ഗുര്വര്ഥിനം പുരേ
എല്ലായിടത്തും ഉള്ള അനന്തമായ ചൈതന്യത്തിൽ സ്ഥിരമായ ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായ ഭാർഗവൻ, ഗുരുവിനെ തേടിയിരുന്ന തന്റെ ശിഷ്യനായ ഭൃഗുവിനെ അവൻ ആലോചിച്ചപ്പോൾ മനസ്സിലാക്കി.
അഥ സര്വഗതാനന്തചിദാത്മാ ഭാര്ഗവഃ പ്രഭുഃ । ആനിനായ സ ദേഹം സ്വം രത്നവാതായനം ബഡേഃ
അപ്പൊഴ് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, അനന്തമായ ജ്ഞാനസ്വരൂപിയായ ഭാർഗവൻ തന്റെ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ദേഹത്തെ ബഡിയുടെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.
ഗുരുദേഹപ്രഭാജാലപരിമൃഷ്ടതനുര് ബഡിഃ । ബുബുധേ പ്രാതര് അര്കാംശുസമ്ബോധിതമ് ഇവാമ്ബുജമ്
ഗുരുവിന്റെ ദേഹത്തിന്റെ പ്രകാശം സ്പർശിച്ച ബഡിയുടെ ശരീരം, പ്രഭാതത്തിൽ സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ സ്പർശിച്ച കമലം പോലെ ഉണർന്നു.
തത്ര രത്നാര്ഘദാനേന മന്ദാരകുസുമോത്കരൈഃ । പാദാഭിവന്ദനേനൈനം പൂജയാമ് ആസ ഭാര്ഗവമ്
അവിടെ ബഡി വിലയേറിയ രത്നങ്ങൾ, മന്ദാരപൂക്കളുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ സമർപ്പിച്ച്, ഭക്തിപൂർവ്വം പാദങ്ങൾ സ്പർശിച്ച് ഭാർഗവനെ ആരാധിച്ചു.
രത്നാര്ഘപരികീര്ണാങ്ഗം കൃതമന്ദാരശേഖരമ് । മഹാര്ഹാസനവിശ്രാന്തമ് അഥോവാച ഗുരും ബഡിഃ
രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ശരീരവും, മന്ദാരപൂക്കൾ കിരീടമായി ധരിച്ചും, അത്യന്തം വിലപ്പെട്ട ആസനത്തിൽ ഇരുന്നും, ബഡി തന്റെ ഗുരുവിനോട് പറഞ്ഞു.
ഭഗവംസ് ത്വത്പ്രസാദോത്ഥാ പ്രതിഭേയം പുരസ് തവ । നിയോജയതി മാം വക്തും കാര്യം കര്തുമ് ഇവാര്കഭാഃ
ഭഗവന്, നിങ്ങളുടെ കൃപകൊണ്ടാണ് ഈ ബോധം നിങ്ങളുടെ മുമ്പിൽ ഉദയിക്കുന്നത്. എനിക്ക് സംസാരിക്കാനും, ഒരു കാര്യത്തെ ചെയ്യാനും സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ പോലെ പ്രേരണയാകുന്നു.