ഗമ്യോ ഽസൌ നാസ്ത്രശസ്ത്രാണാം ന ഭടോത്കടകര്മണാമ് । തേന ദേവാസുരാസ് സര്വേ സര്വദൈവ വശീകൃതാഃ
അവനെ ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ടോ, ഭയങ്കരമായ യുദ്ധപ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടോ കീഴടക്കാൻ കഴിയില്ല; അതുകൊണ്ടാണ് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും എല്ലാം എപ്പോഴും അവന്റെ വശത്താകുന്നത്.
അവിഷ്ണുനാപി തേനൈവ ഹിരണ്യാക്ഷാദയോ ഽസുരാഃ । പാതിതാഃ കല്പവാതേന മേരുകല്പദ്രുമാ ഇവ
വിഷ്ണുവില്ലാതെ പോലും, അതേ ഹിരണ്യാക്ഷനും മറ്റും പോലുള്ള അസുരന്മാർ കാലത്തിന്റെ കാറ്റിൽ, മേരു പർവ്വതത്തിലെ കൽപ്പവൃക്ഷങ്ങൾ വീഴുന്നപോലെ താഴെ വീണുപോയി.
നാരായണാദയോ ദേവാ അപി സര്വാവബോധിനഃ । തേനാക്രമ്യ യഥാകാമമ് അവടേഷു നിവേശിതാഃ
നാരായണനും മറ്റും എല്ലാം അറിയുന്ന ദേവന്മാരും അവന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം കീഴടക്കി, അവൻ ആഗ്രഹിച്ചിടങ്ങളിൽ കുഴികളിൽ പാർപ്പിച്ചു.
തത്പ്രസാദേന സാടോപം പഞ്ചമാത്രശരസ് സ്മരഃ । ത്രൈലോക്യമ് ഇദമ് ആക്രമ്യ സമ്രാഡ് ഇവ വിവല്ഗതി
അവന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു, അഞ്ചു അമ്പുകൾ കൈവശമുള്ള അഭിമാനിയായ കാമദേവൻ ഈ മൂന്നു ലോകവും ഒരു ചക്രവർത്തിയെപ്പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
സുരാസുരൌഘഗര്ഹ്യോ ഽപി ഗുണഹീനോ ഽപി ദുര്മതിഃ । ദുരാകൃതിര് അപി ക്രോധസ് തത്പ്രസാദേന ജൃമ്ഭതേ
ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും കൂട്ടം ഉപേക്ഷിച്ചവനും, ഗുണമില്ലാത്തവനും, തെറ്റായ ചിന്തയുള്ളവനും, മോശം രൂപമുള്ളവനും ആ ക്രോധം അവന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു വളരുന്നു.
ദേവാസുരസമൂഹാനാം സങ്ഗരോ യത് പുനഃ പുനഃ । തദ് ഏതത് ക്രീഡനം തസ്യ മന്ത്രിണോ മന്ത്രശാലിനഃ
ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും കൂട്ടങ്ങൾ തമ്മിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും നടക്കുന്ന യുദ്ധങ്ങൾ ആ മന്ത്രജ്ഞനായ മന്ത്രിയുടെ കളിയാണു മാത്രം.
സ മന്ത്രീ കേവലം പുത്ര തേനൈവ പ്രഭുണാ യദി । ജീയതേ തത് സുജേയോ ഽസാവ് അന്യഥാ ത്വ് അചലാചലഃ
മകനേ, ആ പ്രഭുവിന്റെ സഹായം ഉണ്ടെങ്കിൽ ആ മന്ത്രിയ്ക്ക് മാത്രം ജയം ലഭിക്കും; ഇല്ലെങ്കിൽ അവൻ ഒരു പർവ്വതംപോലെ അചഞ്ചലനാണ്.
തസ്യൈവ തത്പ്രഭോഃ കാലേ ജേതും തം മന്ത്രിണം നിജമ് । ഇച്ഛാ സഞ്ജായതേ തേന ജീയതേ ഽസാവ് അയത്നതഃ
ആ പ്രഭുവിന്റെ സമയത്ത്, തന്റെ മന്ത്രിയെ ജയിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം ഉണരുന്നു; അതിനാൽ അവൻ എളുപ്പത്തിൽ തോറ്റുപോകുന്നു.
ത്രൈലോക്യവലനാമല്ലമ് ഉല്ലാസിതജഗത്ത്രയമ് । ജേതും ചേദ് അസ്തി തേ ശക്തിസ് തത് പരാക്രമവാന് അസി
മൂന്നു ലോകവും കുലുക്കുന്ന, ലോകങ്ങളെ ഉല്ലസിപ്പിക്കുന്ന ആ മല്ലനെ ജയിക്കാൻ നിന്നിൽ ശക്തിയുണ്ടെങ്കിൽ, നീ വാസ്തവത്തിൽ ശക്തനായവനാണ്.
തസ്മിന്ന് അഭ്യുദിതേ സൂര്യേ ത്രൈലോക്യകമലാകരാഃ । ഇമേ വികാസമ് ആയാന്തി വിലീയന്തേ ലയം ഗതേ
ആ സൂര്യൻ ഉദിച്ചാൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ താമരപ്പൂക്കൾ വിരിയുന്നു; അതു അസ്തമിക്കുമ്പോൾ അവ അടച്ചു ലയിക്കുന്നു.
തമ് ഏകമ് ഏകയാ ബുദ്ധ്യാ വ്യാമോഹപരിഹീനയാ । യദി ജേതും സമര്ഥോ ഽസി ധീരസ് തദ് അസി സുവ്രത
നിന്റെ മനസ്സ് ഒരുമയോടെ, ഭ്രമം ഇല്ലാതെ, ആ ഏകനെ ജയിക്കാൻ കഴിയുന്നുവെങ്കിൽ, ധൈര്യശാലിയായ നീ സത്യത്തിൽ നല്ലവനാണ്.
തസ്മിഞ് ജിതേ ജിതാ ലോകാ ഭവന്ത്യ് അവിജിതാ അപി । അജിതേ ത്വ് അജിതാ ഏതേ ചിരകാലജിതാ അപി
അവനെ ജയിച്ചാൽ ലോകങ്ങൾ എല്ലാം ജയിച്ചതുപോലെയാണ്, ജയിക്കാത്തപക്ഷം എത്രകാലം ജയിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അവ ജയിക്കപ്പെട്ടതല്ല.
തസ്മാദ് അനന്തസിദ്ധ്യര്ഥം ശാശ്വതായ സുഖായ ച । തജ്ജയേ യത്നമ് ആതിഷ്ഠ കഷ്ടയാപി ഹി ചേഷ്ടയാ
അതിനാൽ അനന്തമായ സിദ്ധിക്കും ശാശ്വതമായ സന്തോഷത്തിനും വേണ്ടി, അതിനെ ജയിക്കാൻ വലിയ പ്രയാസം കൊണ്ടെങ്കിലും ശ്രമിക്കണം.
സസുരമ് അസുരനാഗയക്ഷയുക്തം സനരമഹോരഗകിന്നരം സമേതമ് । ത്രിജഗദ് അപി വശീകൃതം സമന്താദ് അതിബലിനാ നനു ഹേലയൈവ തേന
അത്യന്തം ശക്തനായ അവനാൽ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും നാഗന്മാരും യക്ഷന്മാരും മനുഷ്യരും മഹാസർപ്പങ്ങളും കിന്നരന്മാരും ചേർന്നുള്ള മൂന്ന് ലോകങ്ങളും എളുപ്പത്തിൽ അവന്റെ വശത്താക്കപ്പെടുന്നു.
കേനോപായേന ബലവാന് സ താത പരിജീയതേ । കോ ഽസൌ വേതി മഹാവീര്യ സര്വം പ്രകഥയാശു മേ
എന്ത് വഴി ആ ശക്തൻ ജയിക്കപ്പെടുന്നു, അച്ഛാ? ആൾ ആരാണ്? മഹാശക്തനേ, ദയവായി എനിക്ക് എല്ലാം വേഗത്തിൽ പറയൂ.
മന്ത്രിണസ് തസ്യ തനയ നിത്യാജേയസ്ഥിതേര് അപി । ശൃണു വച്മി സുസാധത്വം യേനാസൌ പരിജീയതേ
മകനേ, ആളുടെ സ്ഥാനം എപ്പോഴും ജയിക്കാനാവാത്തതാണെങ്കിലും, എളുപ്പത്തിൽ അവനെ ജയിക്കാൻ കഴിയുന്ന മാർഗം ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
പുത്ര യുക്ത്യാ ഗൃഹീതോ ഽസൌ ക്ഷണാദ് ആയാതി വശ്യതാമ് । യുക്തിം വിനാ ദഹത്യ് ഏഷ ആശീവിഷ ഇവോദ്ധതഃ
മകനേ, തന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പിടിച്ചാൽ അവൻ ഉടൻ തന്നെ വശീകരിക്കപ്പെടും; തന്ത്രം ഇല്ലാതെ നോക്കിയാൽ, കോപിച്ച പാമ്പുപോലെ അവൻ ദഹിപ്പിക്കും.
ബാലവല് ലാലയിത്വൈനം യുക്ത്യാ നിയമയന്തി യേ । രാജാനം തം സമാലോക്യ പദമ് ആസാദയന്തി തേ
ഒരു കുഞ്ഞിനെ പോലെ സ്നേഹത്തോടെ വളർത്തിയും, വിവേകത്തോടെ നിയന്ത്രിച്ചും ആ രാജാവിനെ കാണുന്നവർ, പരമാവസ്ഥയിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്.
ദൃഷ്ടേ തസ്മിന് മഹീപാലേ സ മന്ത്രീ വശമ് ഏതി വഃ । തസ്മിംശ് ച മന്ത്രിണ്യ് ആക്രാന്തേ സ രാജാ ദൃശ്യതേ പുനഃ
ആ ഭൂപാലനെ കണ്ടപ്പോൾ, മന്ത്രിയും നിങ്ങളുടെ വശത്താകുന്നു; മന്ത്രിയെ കീഴടക്കുമ്പോൾ, രാജാവിനെ വീണ്ടും കാണാൻ സാധിക്കും.
യാവന് ന ദൃഷ്ടോ രാജാസൌ താവന് മന്ത്രീ ന ജീയതേ । മന്ത്രീ ച യാവന് ന ജിതസ് താവദ് രാജാ ന ദൃശ്യതേ
രാജാവിനെ കാണാത്തിടത്തോളം, മന്ത്രിയെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; മന്ത്രിയെ കീഴടക്കാത്തിടത്തോളം, രാജാവിനെ കാണാൻ കഴിയില്ല.
രാജന്യ് അദൃഷ്ടേ ദുര്മന്ത്രീ സ ദുഃഖായോത്ഫലത്യ് അതി । മന്ത്രിണ്യ് അനിര്ജിതേ രാജാ സോ ഽത്യന്തം യാത്യ് അദൃശ്യതാമ്
രാജാവിനെ കാണാതിരുന്നാൽ, തെറ്റായ മന്ത്രിയുടെ പ്രവർത്തനം വലിയ ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കും; മന്ത്രിയെ കീഴടക്കാത്തിടത്ത്, രാജാവ് പൂർണ്ണമായും അദൃശ്യനാകും.
അഭ്യാസേനോഭയം തസ്മാത് സമമ് ഏവ സമാഹരേത് । രാജ്ഞസ് സന്ദര്ശനം തസ്യ മന്ത്രിണശ് ച പരാജയമ്
അതുകൊണ്ട്, അഭ്യാസം കൊണ്ടു രാജാവിനെ കാണുന്നതും മന്ത്രിയെ തോൽപ്പിക്കുന്നതും ഒരുപോലെ നേടണം.
പൌരുഷേണ പ്രയത്നേന സ്വാഭ്യാസേന ശനൈശ് ശനൈഃ । ദ്വയം സമ്പാദയന്ന് ഏതദ് ദേശമ് ആപ്നോതി ശോഭനമ്
സ്വന്തം ശ്രമവും പരിശ്രമവും സ്ഥിരമായ അഭ്യാസവും കൊണ്ട് ഈ രണ്ടും നേടിയാൽ, ആ മനോഹരമായ അവസ്ഥയിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്.
ത്വമ് അഭ്യാസേ ഫലീഭൂതേ തം ദേശമ് അധിഗച്ഛസി । യദി ദൈത്യേന്ദ്ര തദ് ഭൂയോ മനാഗ് അപി ന ശോചസി
നിന്റെ അഭ്യാസം ഫലപ്രദമായാൽ, ദൈത്യാധിപതേ, നീ ആ അവസ്ഥയിൽ എത്തും—നീ ഒരു നിമിഷം പോലും ദുഃഖിക്കാതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ.
സംശാന്തസകലായാസാ നിത്യപ്രമുദിതാശയാഃ । സാധവസ് തത്ര തിഷ്ഠന്തി പ്രശാന്താശേഷസംശയാഃ
അവിടെ, എല്ലാ പരിശ്രമങ്ങളും ശാന്തമായ, ഹൃദയം എപ്പോഴും സന്തോഷമുള്ള, എല്ലാ സംശയങ്ങളും അകറ്റിയ വിശുദ്ധന്മാർ വസിക്കുന്നു.
ശൃണു കഃ പുത്ര ദേശോ ഽസൌ സര്വം പ്രകടയാമി തേ । ദേശനാമ്നാ മയോക്തസ് തേ മോക്ഷസ് സകലദുഃഖഹാ
കേൾക്കൂ മകനേ, ആ ദേശം എന്താണെന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് മുഴുവൻ വെളിപ്പെടുത്താം. ഞാൻ 'ദേശം' എന്ന പേരിൽ പറഞ്ഞത് മോക്ഷമാണ്, എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും അകറ്റുന്ന അവസ്ഥ.
രാജാ തു തത്ര ഭഗവാന് ആത്മാ സര്വപദാതിഗഃ । തേന മന്ത്രീ കൃതഃ പ്രാജ്ഞോ മനോനാമാ മഹാമതേ
അവിടെ രാജാവാകുന്നത് ആ മഹാത്മാവായ ആത്മാവാണ്, എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാത്തിനുമപ്പുറം നിലകൊള്ളുന്നവൻ. മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, അവന്റെ മന്ത്രിയാണ് മനസ്സ് എന്ന പേരിലുള്ള പ്രജ്ഞാവാൻ.
മനോ വിശ്വതയാ വിഷ്വഗ് ഇദം പരിണതിം ഗതമ് । ഘടത്വേനേവ മൃത്പിണ്ഡം ധൂമോ ഽമ്ബുദതയേവ വാ
മനസ്സ് അതിന്റെ സർവ്വവ്യാപകതയാൽ ഈ ലോകം മുഴുവൻ രൂപംകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. മണ്ണിന്റെ കട്ട ഒരു കുപ്പിയായി മാറുന്നതുപോലെയും, പുക മേഘമായ് മാറുന്നതുപോലെയും.
തസ്മിഞ് ജിതേ ജിതം സര്വം സര്വം ചാസാദിതം ഭവേത് । ദുര്ജയം തദ് വിജാനീയാദ് യുക്ത്യൈവ പരിജീയതേ
അത് ജയിച്ചാൽ എല്ലാം ജയിച്ചതുപോലെയാണ്; എല്ലാം ലഭിച്ചതുമാണ്. അത് ജയിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്, പക്ഷേ ശരിയായ മാർഗ്ഗം ഉപയോഗിച്ചാൽ അതിനെ കീഴടക്കാം.
യാ യുക്തിര് ഭഗവംസ് തസ്യ ചിത്തസ്യാക്രമണേ സ്ഫുടാ । താം മേ കഥയ തത് താത യയാ ജേഷ്യാമി ദാരുണമ്
ഭഗവനേ, ആ മനസ്സിനെ അടക്കാനുള്ള വ്യക്തമായ മാർഗം ഏതാണ്? അതെനിക്ക് പറയൂ, അപ്പാ, അതിലൂടെ ഞാൻ ഈ ഭയങ്കരമായ മനസ്സിനെ ജയിക്കാം.