ഏക ഏവാസ്തി സുമഹാംസ് തത്ര രാജാ മഹാദ്യുതിഃ । സര്വകൃത് സര്വഗസ് സര്വസ് സ ച തൂഷ്ണീം വ്യവസ്ഥിതഃ
അവിടെ ഒരാൾ മാത്രം ഉണ്ട്, അത്യന്തം മഹത്വമുള്ള രാജാവു, അതിശയപ്രഭയോടെ, എല്ലാം ചെയ്യുന്നവൻ, എല്ലായിടത്തും ഉള്ളവൻ, എല്ലാം തന്നെയാണ്, എന്നാൽ അവൻ മൗനത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
തേന സങ്കല്പിതോ മന്ത്രീ സര്വസമ്മന്ത്രണോന്മുഖഃ । അഘടം ഘടയത്യ് ആശു ഘടം വിഘടയത്യ് അലമ്
അവന്റെ ചിന്തയാൽ ഒരു മന്ത്രിയും ഉണ്ടാകുന്നു, എല്ലായ്പ്പോഴും ആലോചനകളിൽ താൽപ്പര്യമുള്ളവൻ; അസാധ്യമായത് അതിവേഗം സാധ്യമാക്കുകയും, സാധ്യമായത് എളുപ്പത്തിൽ അകറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഭോക്തും കിഞ്ചിന് ന ശക്നോതി ന ച ജാനാതി കിഞ്ചന । രാജാര്ഥം കേവലം സര്വം കരോത്യ് അജ്ഞോ ഽപി സന് സദാ
അവൻ ഒന്നും അനുഭവിക്കാനോ അറിയാനോ കഴിയില്ല; എന്നാൽ രാജാവിന്റെ കാര്യത്തിനായി എല്ലാം ചെയ്യുന്നു, അജ്ഞനായിരുന്നാലും എന്നും.
സ ഏവ സര്വകാര്യൈകകര്താ തസ്യ മഹീപതേഃ । രാജാ കേവലമ് ഏകാന്തേ സ്വസ്ഥ ഏവാവതിഷ്ഠതേ
അവനാണ് ആ രാജാവിന്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ചെയ്യുന്നത്; രാജാവ് സ്വയം നിലകൊണ്ട്, ഒറ്റയ്ക്ക് ശാന്തമായി ഇരിക്കുന്നു.
ആധിവ്യാധിവിനിര്മുക്തഃ കസ് സ ദേശോ മഹാദ്യുതിഃ । കഥമ് ആസാദ്യതേ വാപി കേന വാധിഗതഃ പ്രഭോ
ആ മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ള ദേശം ഏതാണ്, ദുഃഖവും രോഗവും ഇല്ലാത്തത്? അതെങ്ങനെ ലഭിക്കും, അല്ലെങ്കിൽ ആരാണ് അതിനെ കണ്ടെത്തിയത്, പ്രഭോ?
കസ് സ താദൃഗ്വിധോ മന്ത്രീ രാജാ വാപി മഹാബലഃ । ഹേലാലൂനജഗജ്ജാലൈര് യോ ഽസ്മാഭിര് അപി നോ ജിതഃ
ലോകത്തിന്റെ കളിയിലായി ചിതറുന്ന എല്ലാ കുടുക്കുകളും നേരിട്ടിട്ടും ഞങ്ങൾ ജയിക്കാനാകാത്ത ശക്തശാലിയായ മന്ത്രിയോ രാജാവോ ആരാണ്?
അപൂര്വമ് ഏതദ് ആഖ്യാനം മമാമരഭയപ്രദ । കഥയാപനയാസ്മാന് മേ ഹൃദ്വ്യോമ്നസ് സംശയാമ്ബുദമ്
ഈ കഥ ഞാൻ മുമ്പ് കേട്ടിട്ടില്ല, ഇത് എന്നെ ഭയരഹിതനാക്കുന്നു; ദയവായി ഇത് പറഞ്ഞ് എന്റെ ഹൃദയാകാശത്തിലെ സംശയമേഘം നീക്കം ചെയ്യൂ.
സ തത്ര മന്ത്രീ ഭഗവാന് ദേവാസുരഗണൈസ് സുത । സമേതൈര് ലക്ഷഗുണിതൈര് അപി നാക്രമ്യതേ മനാക്
അവിടെ മന്ത്രിയായി ഭഗവാൻ, ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും പുത്രൻ, ആയിരക്കണക്കിന് കൂട്ടുകാരോടുകൂടിയാലും, ഒരിക്കലും തോൽക്കാത്തവനാണ്.
നാസൌ സഹസ്രനയനോ ന യമോ ന ധനേശ്വരഃ । നാമരോ നാസുരോ വാപി യദി പുത്രക ജീയതേ
അവൻ ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രനല്ല, യമനല്ല, ധനത്തിന്റെ ദൈവമായ കുബേരനുമല്ല; അവൻ മരിച്ചവനോ അസുരനോ അല്ല, കുഞ്ഞേ, അവൻ ഒരിക്കലും തോൽക്കുന്നതുമില്ല.
തത്രാസിമുസുലപ്രാസവജ്രചക്രഗദാദയഃ । ഹേതയഃ കുണ്ഠതാം യാന്തി ദൃഷദീവോത്പലാഹതിഃ
അവിടെ വാൾ, മുഷ്ടി, കുന്തം, വജ്രം, ചക്രം, ഗദ തുടങ്ങിയ ആയുധങ്ങൾ എല്ലാം കല്ലിൽ തട്ടുന്ന താമരപൂവുപോലെ ശക്തിയില്ലാതാകും.
ഗമ്യോ ഽസൌ നാസ്ത്രശസ്ത്രാണാം ന ഭടോത്കടകര്മണാമ് । തേന ദേവാസുരാസ് സര്വേ സര്വദൈവ വശീകൃതാഃ
അവനെ ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ടോ, ഭയങ്കരമായ യുദ്ധപ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടോ കീഴടക്കാൻ കഴിയില്ല; അതുകൊണ്ടാണ് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും എല്ലാം എപ്പോഴും അവന്റെ വശത്താകുന്നത്.
അവിഷ്ണുനാപി തേനൈവ ഹിരണ്യാക്ഷാദയോ ഽസുരാഃ । പാതിതാഃ കല്പവാതേന മേരുകല്പദ്രുമാ ഇവ
വിഷ്ണുവില്ലാതെ പോലും, അതേ ഹിരണ്യാക്ഷനും മറ്റും പോലുള്ള അസുരന്മാർ കാലത്തിന്റെ കാറ്റിൽ, മേരു പർവ്വതത്തിലെ കൽപ്പവൃക്ഷങ്ങൾ വീഴുന്നപോലെ താഴെ വീണുപോയി.
നാരായണാദയോ ദേവാ അപി സര്വാവബോധിനഃ । തേനാക്രമ്യ യഥാകാമമ് അവടേഷു നിവേശിതാഃ
നാരായണനും മറ്റും എല്ലാം അറിയുന്ന ദേവന്മാരും അവന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം കീഴടക്കി, അവൻ ആഗ്രഹിച്ചിടങ്ങളിൽ കുഴികളിൽ പാർപ്പിച്ചു.
തത്പ്രസാദേന സാടോപം പഞ്ചമാത്രശരസ് സ്മരഃ । ത്രൈലോക്യമ് ഇദമ് ആക്രമ്യ സമ്രാഡ് ഇവ വിവല്ഗതി
അവന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു, അഞ്ചു അമ്പുകൾ കൈവശമുള്ള അഭിമാനിയായ കാമദേവൻ ഈ മൂന്നു ലോകവും ഒരു ചക്രവർത്തിയെപ്പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
സുരാസുരൌഘഗര്ഹ്യോ ഽപി ഗുണഹീനോ ഽപി ദുര്മതിഃ । ദുരാകൃതിര് അപി ക്രോധസ് തത്പ്രസാദേന ജൃമ്ഭതേ
ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും കൂട്ടം ഉപേക്ഷിച്ചവനും, ഗുണമില്ലാത്തവനും, തെറ്റായ ചിന്തയുള്ളവനും, മോശം രൂപമുള്ളവനും ആ ക്രോധം അവന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു വളരുന്നു.
ദേവാസുരസമൂഹാനാം സങ്ഗരോ യത് പുനഃ പുനഃ । തദ് ഏതത് ക്രീഡനം തസ്യ മന്ത്രിണോ മന്ത്രശാലിനഃ
ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും കൂട്ടങ്ങൾ തമ്മിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും നടക്കുന്ന യുദ്ധങ്ങൾ ആ മന്ത്രജ്ഞനായ മന്ത്രിയുടെ കളിയാണു മാത്രം.
സ മന്ത്രീ കേവലം പുത്ര തേനൈവ പ്രഭുണാ യദി । ജീയതേ തത് സുജേയോ ഽസാവ് അന്യഥാ ത്വ് അചലാചലഃ
മകനേ, ആ പ്രഭുവിന്റെ സഹായം ഉണ്ടെങ്കിൽ ആ മന്ത്രിയ്ക്ക് മാത്രം ജയം ലഭിക്കും; ഇല്ലെങ്കിൽ അവൻ ഒരു പർവ്വതംപോലെ അചഞ്ചലനാണ്.
തസ്യൈവ തത്പ്രഭോഃ കാലേ ജേതും തം മന്ത്രിണം നിജമ് । ഇച്ഛാ സഞ്ജായതേ തേന ജീയതേ ഽസാവ് അയത്നതഃ
ആ പ്രഭുവിന്റെ സമയത്ത്, തന്റെ മന്ത്രിയെ ജയിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം ഉണരുന്നു; അതിനാൽ അവൻ എളുപ്പത്തിൽ തോറ്റുപോകുന്നു.
ത്രൈലോക്യവലനാമല്ലമ് ഉല്ലാസിതജഗത്ത്രയമ് । ജേതും ചേദ് അസ്തി തേ ശക്തിസ് തത് പരാക്രമവാന് അസി
മൂന്നു ലോകവും കുലുക്കുന്ന, ലോകങ്ങളെ ഉല്ലസിപ്പിക്കുന്ന ആ മല്ലനെ ജയിക്കാൻ നിന്നിൽ ശക്തിയുണ്ടെങ്കിൽ, നീ വാസ്തവത്തിൽ ശക്തനായവനാണ്.
തസ്മിന്ന് അഭ്യുദിതേ സൂര്യേ ത്രൈലോക്യകമലാകരാഃ । ഇമേ വികാസമ് ആയാന്തി വിലീയന്തേ ലയം ഗതേ
ആ സൂര്യൻ ഉദിച്ചാൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ താമരപ്പൂക്കൾ വിരിയുന്നു; അതു അസ്തമിക്കുമ്പോൾ അവ അടച്ചു ലയിക്കുന്നു.
തമ് ഏകമ് ഏകയാ ബുദ്ധ്യാ വ്യാമോഹപരിഹീനയാ । യദി ജേതും സമര്ഥോ ഽസി ധീരസ് തദ് അസി സുവ്രത
നിന്റെ മനസ്സ് ഒരുമയോടെ, ഭ്രമം ഇല്ലാതെ, ആ ഏകനെ ജയിക്കാൻ കഴിയുന്നുവെങ്കിൽ, ധൈര്യശാലിയായ നീ സത്യത്തിൽ നല്ലവനാണ്.
തസ്മിഞ് ജിതേ ജിതാ ലോകാ ഭവന്ത്യ് അവിജിതാ അപി । അജിതേ ത്വ് അജിതാ ഏതേ ചിരകാലജിതാ അപി
അവനെ ജയിച്ചാൽ ലോകങ്ങൾ എല്ലാം ജയിച്ചതുപോലെയാണ്, ജയിക്കാത്തപക്ഷം എത്രകാലം ജയിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അവ ജയിക്കപ്പെട്ടതല്ല.
തസ്മാദ് അനന്തസിദ്ധ്യര്ഥം ശാശ്വതായ സുഖായ ച । തജ്ജയേ യത്നമ് ആതിഷ്ഠ കഷ്ടയാപി ഹി ചേഷ്ടയാ
അതിനാൽ അനന്തമായ സിദ്ധിക്കും ശാശ്വതമായ സന്തോഷത്തിനും വേണ്ടി, അതിനെ ജയിക്കാൻ വലിയ പ്രയാസം കൊണ്ടെങ്കിലും ശ്രമിക്കണം.
സസുരമ് അസുരനാഗയക്ഷയുക്തം സനരമഹോരഗകിന്നരം സമേതമ് । ത്രിജഗദ് അപി വശീകൃതം സമന്താദ് അതിബലിനാ നനു ഹേലയൈവ തേന
അത്യന്തം ശക്തനായ അവനാൽ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും നാഗന്മാരും യക്ഷന്മാരും മനുഷ്യരും മഹാസർപ്പങ്ങളും കിന്നരന്മാരും ചേർന്നുള്ള മൂന്ന് ലോകങ്ങളും എളുപ്പത്തിൽ അവന്റെ വശത്താക്കപ്പെടുന്നു.
കേനോപായേന ബലവാന് സ താത പരിജീയതേ । കോ ഽസൌ വേതി മഹാവീര്യ സര്വം പ്രകഥയാശു മേ
എന്ത് വഴി ആ ശക്തൻ ജയിക്കപ്പെടുന്നു, അച്ഛാ? ആൾ ആരാണ്? മഹാശക്തനേ, ദയവായി എനിക്ക് എല്ലാം വേഗത്തിൽ പറയൂ.
മന്ത്രിണസ് തസ്യ തനയ നിത്യാജേയസ്ഥിതേര് അപി । ശൃണു വച്മി സുസാധത്വം യേനാസൌ പരിജീയതേ
മകനേ, ആളുടെ സ്ഥാനം എപ്പോഴും ജയിക്കാനാവാത്തതാണെങ്കിലും, എളുപ്പത്തിൽ അവനെ ജയിക്കാൻ കഴിയുന്ന മാർഗം ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
പുത്ര യുക്ത്യാ ഗൃഹീതോ ഽസൌ ക്ഷണാദ് ആയാതി വശ്യതാമ് । യുക്തിം വിനാ ദഹത്യ് ഏഷ ആശീവിഷ ഇവോദ്ധതഃ
മകനേ, തന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പിടിച്ചാൽ അവൻ ഉടൻ തന്നെ വശീകരിക്കപ്പെടും; തന്ത്രം ഇല്ലാതെ നോക്കിയാൽ, കോപിച്ച പാമ്പുപോലെ അവൻ ദഹിപ്പിക്കും.
ബാലവല് ലാലയിത്വൈനം യുക്ത്യാ നിയമയന്തി യേ । രാജാനം തം സമാലോക്യ പദമ് ആസാദയന്തി തേ
ഒരു കുഞ്ഞിനെ പോലെ സ്നേഹത്തോടെ വളർത്തിയും, വിവേകത്തോടെ നിയന്ത്രിച്ചും ആ രാജാവിനെ കാണുന്നവർ, പരമാവസ്ഥയിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്.
ദൃഷ്ടേ തസ്മിന് മഹീപാലേ സ മന്ത്രീ വശമ് ഏതി വഃ । തസ്മിംശ് ച മന്ത്രിണ്യ് ആക്രാന്തേ സ രാജാ ദൃശ്യതേ പുനഃ
ആ ഭൂപാലനെ കണ്ടപ്പോൾ, മന്ത്രിയും നിങ്ങളുടെ വശത്താകുന്നു; മന്ത്രിയെ കീഴടക്കുമ്പോൾ, രാജാവിനെ വീണ്ടും കാണാൻ സാധിക്കും.
യാവന് ന ദൃഷ്ടോ രാജാസൌ താവന് മന്ത്രീ ന ജീയതേ । മന്ത്രീ ച യാവന് ന ജിതസ് താവദ് രാജാ ന ദൃശ്യതേ
രാജാവിനെ കാണാത്തിടത്തോളം, മന്ത്രിയെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; മന്ത്രിയെ കീഴടക്കാത്തിടത്തോളം, രാജാവിനെ കാണാൻ കഴിയില്ല.