അനര്ഥഗഹനാശ് ചാര്ഥാ വ്യര്ഥാര്ഥനകദര്ഥനാഃ । ദിശന്തോ ദുഃഖസംരമ്ഭസഹിതാ ആഹിതാപദഃ
ലോകത്തിൽ ആളുകൾ തേടുന്ന വസ്തുക്കൾ ദുരന്തം നിറഞ്ഞവയാണ്; വ്യർത്ഥമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നത് വെറുതെ കഷ്ടപ്പാടും വേദനയും മാത്രമേ തരൂ. ഈ ദിക്കുകൾ എല്ലാം ദു:ഖത്തിന്റെ കലഹത്തിൽ നിറഞ്ഞു, അപകടങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഫലബന്ധീനി കര്മാണി നാനാചാരമയാനി ച । സുഖദുഃഖാവപൂര്ണാനി താനി വക്തും ന ശക്നുമഃ
ഫലത്തിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രവൃത്തികളും പലവിധ ആചാരങ്ങൾ നിറഞ്ഞവയും, സന്തോഷവും ദു:ഖവും ചേർന്നവയാണ്; അവയെ പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കാൻ നമ്മുക്ക് കഴിയില്ല.
പൂര്ണാം ദൃഷ്ടിമ് അവഷ്ടഭ്യ ധ്യേയത്യാഗവിലാസിനീമ് । ജീവന്മുക്തതയാ സ്വസ്ഥോ ലോകേ വിഹര രാഘവ
പൂർണ്ണമായ ദൃഷ്ടിയോടെ, ധ്യാനത്തിന്റെ ഉപേക്ഷത്തിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തി, ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ മോക്ഷം നേടിയവനായി മനസ്സിലൊരു സമാധാനത്തോടെ ഈ ലോകത്ത് ജീവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുക, രാഘവ.
അന്തസ് സന്ത്യക്തസര്വാശോ വീതരാഗോ വിവാസനഃ । ബഹിസ് സര്വസമാചാരോ ലോകേ വിഹര രാഘവ
അകത്തൊക്കെയും ആഗ്രഹങ്ങൾ വിട്ട്, രാഗം ഇല്ലാതെ, പുറത്തു എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും പങ്കെടുത്ത്, ലോകത്തിൽ ജീവിച്ചുകൊൾക, രാഘവാ.
ഉദാരഃ പേശലാചാരസ് സര്വാചാരാനുവൃത്തിമാന് । അന്തസ് സര്വപരിത്യാഗീ ലോകേ വിഹര രാഘവ
നല്ല പെരുമാറ്റവും, എല്ലാവരോടും സൗമ്യമായ പെരുമാറ്റവും, എല്ലായിടത്തും ശീലങ്ങൾ പാലിച്ചും, അകത്തൊക്കെയും എല്ലാം വിട്ടുമാറിയും, ലോകത്തിൽ ജീവിച്ചുകൊൾക, രാഘവാ.
പ്രവിചാര്യ ദശാസ് സര്വാ യദ് അതുച്ഛതരം പദമ് । തദ് ഏവ ഭാവേനാലമ്ബ്യ ലോകേ വിഹര രാഘവ
എല്ലാ അവസ്ഥകളും ആലോചിച്ച്, ഏറ്റവും ചെറുതും നിർമലവുമായതിനെ മനസ്സിൽ പിടിച്ചുകൊണ്ട്, ലോകത്തിൽ ജീവിച്ചുകൊൾക, രാഘവാ.
അന്തര് നൈരാശ്യമ് ആദായ ബഹിര് ആശോന്മുഖേഹിതഃ । ബഹിസ് തപ്തോ ഽന്തര് ആശീതോ ലോകേ വിഹര രാഘവ
അകത്തൊക്കെയും നിരാശയോടെ, പുറത്തു പ്രതീക്ഷയോടെ പെരുമാറി, പുറത്തു ചൂടുള്ളവനായി, അകത്ത് തണുത്തവനായി, ലോകത്തിൽ ജീവിച്ചുകൊൾക, രാഘവാ.
ബഹിഃ കൃത്രിമസംരമ്ഭോ ഹൃദി സംരമ്ഭവര്ജിതഃ । കര്താ ബഹിര് അകര്താന്തര് ലോകേ വിഹര രാഘവ
പുറത്ത് നീ ശ്രമത്തോടെ പ്രവർത്തിച്ചാലും, ഉള്ളിൽ ഒരുപോലും ഉല്ലാസമോ ഉത്കണ്ഠയോ ഇല്ലാതെ ഇരിക്കുക. ലോകത്തിൽ നീ പ്രവർത്തകനായി ജീവിച്ചാലും, മനസ്സിൽ പ്രവർത്തനമില്ലാത്തവനായി ഇരിക്കുക, രാഘവ.
ജ്ഞാതവാന് അസി സര്വേഷാം ഭാവാനാം സത്യമ് ആന്തരമ് । യഥേച്ഛസി തയാ ദൃഷ്ട്യാ ലോകേ വിഹര രാഘവ
എല്ലാ ഭാവങ്ങളുടെയും യഥാർത്ഥ അന്തസ്സ്വഭാവം നീ മനസ്സിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. ആ ദൃഷ്ടിയോടെ, ഇഷ്ടംപോലെ ലോകത്തിൽ ജീവിക്കൂ, രാഘവ.
കൃത്രിമോല്ലാസഹര്ഷസ്ഥഃ കൃത്രിമോദ്വേഗദൂഷണഃ । കൃത്രിമാരമ്ഭസംരമ്ഭോ ലോകേ വിഹര രാഘവ
കൃത്രിമമായ സന്തോഷത്തിലും ഉല്ലാസത്തിലും നിലകൊള്ളുക, കൃത്രിമമായ ദുഃഖങ്ങൾ നിന്നെ ബാധിക്കാതിരിക്കുക. കൃത്രിമമായ ശ്രമത്തോടും ഉത്സാഹത്തോടും കൂടി ലോകത്തിൽ ജീവിക്കൂ, രാഘവ.
ത്യക്താഹങ്കൃതിര് ആശ്വസ്തമതിര് ആകാശശോഭനഃ । അഗൃഹീതകലങ്കാങ്കോ ലോകേ വിഹര രാഘവ
അഹംഭാവം ഉപേക്ഷിച്ച്, മനസ്സ് സമാധാനത്തോടെ, ആകാശംപോലെ തെളിഞ്ഞും കറപ്പില്ലാതെയും ലോകത്തിൽ ജീവിക്കൂ, രാഘവ.
ആശാപാശശതോന്മുക്തസ് സമസ് സര്വാസു വൃത്തിഷു । ബഹിഃ പ്രകൃതകാര്യസ്ഥോ ലോകേ വിഹര രാഘവ
ആശയുടെ നൂറുകെട്ടുകളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും മനസ്സിൽ സമത്വം പുലർത്തി, പുറത്തു സാധാരണ കാര്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവനായി, ഈ ലോകത്ത് സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കൂ രാഘവ.
ന ബന്ധോ ഽസ്തി ന മോക്ഷോ ഽസ്തി ദേഹിനഃ പരമാര്ഥതഃ । മിഥ്യേയമ് ഇന്ദ്രജാലശ്രീസ് സംസാരപരിവര്തനാ
ശരീരമുള്ളവർക്കു യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ബന്ധനമോ മോക്ഷമോ ഒന്നുമില്ല; ഈ ലോകപരിവർത്തനം ഒരു മായാജാലംപോലെയുള്ള ഭ്രമം മാത്രമാണ്.
ഭ്രാന്തിമാത്രമ് ഇദം മോഹാജ് ജഗദ് രാഘവ ദൃശ്യതേ । ജനിതപ്രത്യയം സ്ഫാരേ ജലം തീവ്രാതപേ യഥാ
രാഘവ, ഈ ലോകം അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭ്രമം മാത്രമായി തോന്നുന്നു; കടുത്ത ചൂടിൽ ദൂരത്ത് വെള്ളം കാണുന്നതുപോലെ, മനസ്സിൽ ഉറച്ച വിശ്വാസം കൊണ്ടു മാത്രം ഉണ്ടാകുന്ന ഒരു മായയാണ് ഇത്.
അബദ്ധസ്യൈകരൂപസ്യ സര്വഗസ്യാത്മനഃ കഥമ് । ബന്ധസ് സ്യാത് തദഭാവേ തു മോക്ഷഃ കസ്യ വിധീയതേ
എല്ലാവരിലും ഒരേ സ്വഭാവമുള്ള, ബന്ധനമില്ലാത്ത അത്മാവിന് എങ്ങനെയാണ് ബന്ധം ഉണ്ടാകാൻ കഴിയുക? അങ്ങനെ ഒരു ബന്ധം ഇല്ലെങ്കിൽ മോക്ഷം ആര്ക്കാണ് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നത്?
അതത്ത്വജ്ഞാനജാതേയം സാംസാരീ ഭ്രാന്തിര് ആതതാ । തത്ത്വജ്ഞാനാത് ക്ഷയം യാതി രജ്ജ്വാമ് ഇവ ഭുജങ്ഗധീഃ
യാഥാര്ത്ഥ്യത്തെ അറിയാത്തതുകൊണ്ടാണ് ഈ ലോകഭ്രമം ഉരുത്തിരിയുന്നത്. സത്യം മനസ്സിലാക്കുമ്പോള് ഈ ഭ്രമം ഇല്ലാതാകും, കയറില് പാമ്പ് കാണുന്ന തെറ്റായ ധാരണ അകറ്റപ്പെടുന്നതുപോലെ.
ജ്ഞാതവാന് അസി തത്ത്വം സ്വമ് അനയാ സൂക്ഷ്മയാ ധിയാ । ജാതോ ഽസി നിരഹങ്കാരോ വ്യോമവത് തിഷ്ഠ നിര്മലഃ
നീ ഈ സൂക്ഷ്മമായ വിവേകത്തോടെ നിന്റെ യഥാര്ത്ഥ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. നീ അഹങ്കാരം വിട്ട് ആകാശംപോലെ നിർമ്മലനായി നിലകൊള്ളുന്നു.
നാസി ചേത് ത്വം തദ് അഖിലാസ് സുഹൃദ്ബാന്ധവഭാവനാഃ । സന്ത്യജാസത്സ്വഭാവസ്യ കാ നാമ കില ഭാവനാ
നീ അതല്ലെങ്കില് എല്ലാ സ്നേഹിതരും ബന്ധുക്കളുമെന്ന ധാരണകള് ഉപേക്ഷിക്കണം. യാഥാര്ത്ഥ്യമല്ലാത്തതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചിട്ടെന്ത് പ്രയോജനം?
അസി ചേത് ത്വം തദ് അത്യന്തസത്ത്വവാന് അനുമീയസേ । ഇദമ്പ്രഥമതാം പ്രാപ്തഃ പരമാദ് അസി കാരണാത്
നീ അതാണെങ്കില് അത്യന്തം സത്യമുള്ളവനായി കരുതപ്പെടുന്നു. ഈ ഉന്നത അവസ്ഥയിലേക്കെത്തിയതുകൊണ്ടാണ് നീ പരമാവധി മഹത്തായവന്.
ഭോഗബന്ധുജഗദ്ഭാവൈഃ കര്മഭിശ് ച ശുഭാശൂഭൈഃ । ആത്മനോ നാസ്തി സമ്ബന്ധഃ കിമ് ഏനമ് അനുശോചസി
ആനന്ദങ്ങൾക്കും ബന്ധുക്കൾക്കും ലോകത്തിനും നല്ലതോ ചീത്തയോ ആയ പ്രവൃത്തികൾക്കും ആത്മാവിനൊന്നും ബന്ധമില്ല. ഇതെല്ലാം കൊണ്ടു നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?
ആത്മതത്ത്വൈകസാരോ ഽഹമ് ഇതി ജാതധിയോ ഭവൈഃ । ന തേ രാമാസ്തി സമ്ബന്ധഃ കിം ബിഭേഷി ജഗദ്ഭ്രമാത്
ആത്മതത്ത്വത്തിൽ മനസ്സ് ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന രാമാ, നിനക്ക് ലോകത്തിലെ അവസ്ഥകളുമായി യാതൊരു ബന്ധവും ഇല്ല. ഈ ലോകമോഹം കൊണ്ടു നീ എന്തിനാണ് ഭയപ്പെടുന്നത്?
അജാതസ്യ സതോ ബന്ധോര് ബന്ധുദുഃഖസുഖക്രമൈഃ । കസ് തേ രാഘവ സമ്ബന്ധോ യദ് ഏതാന് അനുശോചസി
ജനിച്ചിട്ടില്ലാത്തതും സത്യമുള്ളതുമായ രാഘവാ, ബന്ധുക്കളുടെ സുഖദുഃഖങ്ങളുമായി നിനക്ക് എന്താണ് ബന്ധം? നീ ഇതെല്ലാം കൊണ്ടു എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?
ത്വം ചേദ് ബഭൂവിഥ പുരാ തഥേദാനീം ഭവിഷ്യസി । യദ്യ് അഥേഹ സ്ഥിതോ ഽസീതി ജ്ഞാതവാന് അസി നിശ്ചയമ്
നീ മുമ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിൽ, ഇപ്പോഴും ഭാവിയിലും ഉണ്ടാകും. ഇവിടെ നിലകൊള്ളുന്നുവെന്നുറപ്പുള്ളവനാണെങ്കിൽ, ഇതെല്ലാം നിനക്ക് വ്യക്തമായി അറിയാം.
തദ് അനന്തതരാന് അന്യാന് പ്രാഗ്യോനിഗണസംസ്തുതാന് । ബന്ധൂന് അതീതാന് സുബഹൂന് കസ്മാത് ത്വം നാനുശോചസി
അനന്തമായ മറ്റു ബന്ധുക്കളെ, ജ്ഞാനികൾ പ്രശംസിച്ചവരെയും, മുമ്പ് ഈ ലോകം വിട്ടുപോയവരെയും നീ എന്തുകൊണ്ട് ദുഃഖിക്കുന്നില്ല?
പൂര്വമ് അദ്യ തഥേദാനീം ബഭൂവിഥ ഭവിഷ്യസി । യദി രാമ തഥാപി ത്വം സദ്രൂപഃ കിം വിമുഹ്യസി
നീ മുമ്പും ഉണ്ടായിരുന്നുവല്ലോ, ഇപ്പോഴും ഉണ്ടല്ലോ, ഭാവിയിൽ ഉണ്ടാകും എന്നും. രാമാ, നിന്റെ സ്വഭാവം ഒരുപോലെയാണ് എങ്കിലും, നീ എന്തുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ ആശ്ചര്യപ്പെടുന്നു?
പുരാ ഭൂത്വാദ്യ ഭൂത്വാ ച ഭൂയശ് ചേന് ന ഭവിഷ്യസി । തഥാപി ക്ഷീണസംസാരഃ കിമര്ഥമ് അനുശോചസി
നീ മുമ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും, ഇപ്പോഴും ഉണ്ടെങ്കിലും, ഇനി ഉണ്ടാകില്ലെങ്കിൽ പോലും, നിന്റെ ബന്ധനങ്ങൾ കുറഞ്ഞിരിക്കുമ്പോൾ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?
തസ്മാന് ന ദുഃഖിതാ യുക്താ പ്രകൃതേ ജാഗതേ ക്രമേ । ന ചൈവ മുദിതാ യുക്താ യുക്തം കാര്യാനുവര്തനമ്
ലോകം സ്വഭാവപ്രകാരം മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ ദുഃഖിക്കുന്നത് ശരിയല്ല. അതുപോലെ അതിയായ സന്തോഷം കാണിക്കലും ശരിയല്ല. ചെയ്യേണ്ടത് ചെയ്യുന്നതാണ് ഉചിതം.
മാ ഗച്ഛ ദുഃഖിതാം രാമ സുഖിതാമ് അപി മാ വ്രജ । സമതാമ് ഏഹി സര്വത്ര പരമാത്മാസി സര്വഗഃ
രാമാ, നീ ദു:ഖത്തിലേക്കും അതിയായ സന്തോഷത്തിലേക്കും പോകേണ്ടതില്ല. എല്ലായിടത്തും മനസ്സിന്റെ സമത്വം കൈവരിക്കണം. നീ പരമാത്മാവാണ്, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
അനന്തസ് സ്വച്ഛരൂപസ് ത്വം ഖമ് ഇവാതിതതാന്തരഃ । നിത്യശുദ്ധഃ പ്രകാശസ് ത്വം ജ്വാലായാ ഇവ കോടരമ്
നീ അതിരുകളില്ലാത്തവനും, സ്വച്ഛമായ സ്വഭാവമുള്ളവനും ആകാശംപോലെ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനും ആണു. നീ എപ്പോഴും ശുദ്ധനും പ്രകാശവാനുമാണ്, അഗ്നിയുടെ ഉള്ളിലിരിക്കുന്ന ജ്വാലപോലെയാണ്.
ജാഗതാനാം പദാര്ഥാനാമ് അദൃശ്യാണുതനുസ് തനുഃ । ഹൃത്സ്ഥോ ഽസി ഹാരമുക്താനാമ് ഏകസ് തന്തുര് ഇവാതതഃ
ലോകത്തിലെ വസ്തുക്കളിൽ നിന്നു കാണാനാവാത്ത സൂക്ഷ്മശരീരമാണ് നിന്റെത്. നീ ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നു, മുത്തുമാലയിലെ എല്ലാ മുത്തുകളും ഒരേ തന്തിയിൽ കെട്ടിയിരിപ്പതുപോലെ.