സര്വാതീതപദാലമ്ബീ പൂര്ണേന്ദുശിശിരാശയഃ । നോദ്വേഗീ ന ച തുഷ്ടാത്മാ സംസാരേ നാവസീദതി
എല്ലാവിധ പരിധികൾക്കുമപ്പുറം നിലകൊണ്ട, പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെ ശാന്തമായ മനസ്സോടെ, ഉല്ലാസമോ വിഷമമോ ഇല്ലാതെ, ഈ ലോകത്തിൽ ഒരിക്കലും മുങ്ങിപ്പോകുന്നവനല്ല.
സര്വശത്രുഷു മധ്യസ്ഥോ ദയാദാക്ഷിണ്യസംയുതഃ । പ്രാപ്തക്രമകരോ ഽഗ്ര്യാണാം സംസാരേ നാവസീദതി
എല്ലാ ശത്രുക്കളോടും സമഭാവം പുലർത്തി, കരുണയും ദയയും ഉള്ളവനായി, സമയത്തിനനുസരിച്ച് ശരിയായ പ്രവർത്തനം ചെയ്യുന്നവൻ, ഈ ലോകസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നില്ല.
നാഭിനന്ദതി ന ദ്വേഷ്ടി ന ശോചതി ന കാങ്ക്ഷതി । മൌനസ്ഥഃ പ്രകൃതാരമ്ഭീ സംസാരേ നാവസീദതി
അവൻ സന്തോഷിക്കുകയോ വെറുക്കുകയോ ദുഃഖിക്കുകയോ ആഗ്രഹിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; മൗനത്തിൽ സ്ഥിരനായി, സ്വാഭാവികമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ട്, ഈ ലോകസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങുന്നില്ല.
പൃഷ്ടസ് സന് പ്രകൃതം വക്താ ന പൃഷ്ടസ് സ്ഥാണുവത് സ്ഥിതഃ । ഈഹിതാനീഹിതൈര് മുക്തസ് സംസാരേ നാവസീദതി
ചോദിച്ചാൽ അവൻ യോജിച്ചതു സംസാരിക്കുന്നു; ചോദിക്കാതിരുന്നാൽ ഒരു തൂണുപോലെ നില്ക്കുന്നു; ശ്രമം ചെയ്യുന്നതിലും ചെയ്യാത്തതിലും ബന്ധമില്ലാത്തവൻ ഈ ലോകസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങുന്നില്ല.
സര്വസ്യാഭിമതം വക്താ ചോദിതഃ പേശലോക്തിമാന് । ആശയജ്ഞശ് ച ഭൂതാനാം സംസാരേ നാവസീദതി
ആർ ചോദിച്ചാൽ എല്ലാവർക്കും ഇഷ്ടമാകുന്നതും മനോഹരമായതുമായ വാക്കുകൾ സംസാരിക്കുന്നവൻ, ജീവികളുടെ മനസ്സിലാക്കുന്നവൻ, ഈ ലോകസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങുന്നില്ല.
യുക്തായുക്തദശാഗ്രസ്തമ് ആശോപഹതചേഷ്ടിതമ് । ജാനാതി ലോകവൃത്താന്തം കരകോടരബില്വവത്
ശരിയായതും തെറ്റായതുമായ നിലകളിൽ കുടുങ്ങി, ആസയങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രവർത്തികൾ തടസ്സപ്പെടുന്ന ലോകത്തിന്റെ കാര്യങ്ങൾ, കാക്കയുടെ കൂടിലോ ബില്വഫലത്തിന്റെ ഉള്ളിലോ എന്താണ് എന്ന് അറിയുന്നതുപോലെ, അവൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു.
പരം പദമ് ഉപാരൂഢോ ഭങ്ഗുരാം ജാഗതീം സ്ഥിതിമ് । അന്തശ്ശീതലയാ ബുദ്ധ്യാ ഹസന്ന് ഇവ നിരീക്ഷതേ
പരമാവസ്ഥയിലേക്ക് ഉയർന്നവൻ, ലോകത്തിന്റെ ഭംഗുരമായ നിലയെ, ഉള്ളിൽ ശാന്തമായ മനസ്സോടെ, പുഞ്ചിരിയോടെ നോക്കുന്നതുപോലെയാണ്.
ജിതചിത്താ മഹാത്മാനോ യേ ഹി ദൃഷ്ടപരാവരാഃ । സ്വഭാവ ഈദൃശസ് തേഷാം കഥിതസ് തവ രാഘവ
മനസ്സിനെ ജയിച്ച മഹാത്മാക്കൾ, ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ സത്യങ്ങൾ കണ്ടവർ—അവരുടെ സ്വഭാവം, രാഘവ, ഇതുവരെ നിന്നോട് വിശദീകരിച്ചു.
വക്തും വയം തു മൂര്ഖാണാമ് അജിതാത്മീയചേതസാമ് । ഭോഗകര്ദമമഗ്നാനാം ന വിദ്മോ ഽഭിമതം മതമ്
പക്ഷേ, അജിതചിത്തരായ, ആസ്വാദനത്തിന്റെ ചളിയിൽ മുങ്ങിയ അജ്ഞന്മാർക്ക് എന്താണ് പ്രസംഗിക്കാൻ അനുയോജ്യം എന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല.
തേഷാമ് അഭിമതാ നാര്യോ ഹാവഭാവവിഭൂഷണാഃ । ജ്വാലാ നരകവഹ്നീനാം യാസ് താഃ കനകരോചിഷഃ
അവരെ ആകർഷിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾ, ഭാവഭംഗിയും ചലനങ്ങളും അലങ്കാരമാക്കി തിളങ്ങുന്നവരായിരുന്നാലും, സ്വർണ്ണം പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലും, അവർ നരകാഗ്നിയുടെ ജ്വാലകളാണ്.
അനര്ഥഗഹനാശ് ചാര്ഥാ വ്യര്ഥാര്ഥനകദര്ഥനാഃ । ദിശന്തോ ദുഃഖസംരമ്ഭസഹിതാ ആഹിതാപദഃ
ലോകത്തിൽ ആളുകൾ തേടുന്ന വസ്തുക്കൾ ദുരന്തം നിറഞ്ഞവയാണ്; വ്യർത്ഥമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നത് വെറുതെ കഷ്ടപ്പാടും വേദനയും മാത്രമേ തരൂ. ഈ ദിക്കുകൾ എല്ലാം ദു:ഖത്തിന്റെ കലഹത്തിൽ നിറഞ്ഞു, അപകടങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഫലബന്ധീനി കര്മാണി നാനാചാരമയാനി ച । സുഖദുഃഖാവപൂര്ണാനി താനി വക്തും ന ശക്നുമഃ
ഫലത്തിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രവൃത്തികളും പലവിധ ആചാരങ്ങൾ നിറഞ്ഞവയും, സന്തോഷവും ദു:ഖവും ചേർന്നവയാണ്; അവയെ പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കാൻ നമ്മുക്ക് കഴിയില്ല.
പൂര്ണാം ദൃഷ്ടിമ് അവഷ്ടഭ്യ ധ്യേയത്യാഗവിലാസിനീമ് । ജീവന്മുക്തതയാ സ്വസ്ഥോ ലോകേ വിഹര രാഘവ
പൂർണ്ണമായ ദൃഷ്ടിയോടെ, ധ്യാനത്തിന്റെ ഉപേക്ഷത്തിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തി, ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ മോക്ഷം നേടിയവനായി മനസ്സിലൊരു സമാധാനത്തോടെ ഈ ലോകത്ത് ജീവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുക, രാഘവ.
അന്തസ് സന്ത്യക്തസര്വാശോ വീതരാഗോ വിവാസനഃ । ബഹിസ് സര്വസമാചാരോ ലോകേ വിഹര രാഘവ
അകത്തൊക്കെയും ആഗ്രഹങ്ങൾ വിട്ട്, രാഗം ഇല്ലാതെ, പുറത്തു എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും പങ്കെടുത്ത്, ലോകത്തിൽ ജീവിച്ചുകൊൾക, രാഘവാ.
ഉദാരഃ പേശലാചാരസ് സര്വാചാരാനുവൃത്തിമാന് । അന്തസ് സര്വപരിത്യാഗീ ലോകേ വിഹര രാഘവ
നല്ല പെരുമാറ്റവും, എല്ലാവരോടും സൗമ്യമായ പെരുമാറ്റവും, എല്ലായിടത്തും ശീലങ്ങൾ പാലിച്ചും, അകത്തൊക്കെയും എല്ലാം വിട്ടുമാറിയും, ലോകത്തിൽ ജീവിച്ചുകൊൾക, രാഘവാ.
പ്രവിചാര്യ ദശാസ് സര്വാ യദ് അതുച്ഛതരം പദമ് । തദ് ഏവ ഭാവേനാലമ്ബ്യ ലോകേ വിഹര രാഘവ
എല്ലാ അവസ്ഥകളും ആലോചിച്ച്, ഏറ്റവും ചെറുതും നിർമലവുമായതിനെ മനസ്സിൽ പിടിച്ചുകൊണ്ട്, ലോകത്തിൽ ജീവിച്ചുകൊൾക, രാഘവാ.
അന്തര് നൈരാശ്യമ് ആദായ ബഹിര് ആശോന്മുഖേഹിതഃ । ബഹിസ് തപ്തോ ഽന്തര് ആശീതോ ലോകേ വിഹര രാഘവ
അകത്തൊക്കെയും നിരാശയോടെ, പുറത്തു പ്രതീക്ഷയോടെ പെരുമാറി, പുറത്തു ചൂടുള്ളവനായി, അകത്ത് തണുത്തവനായി, ലോകത്തിൽ ജീവിച്ചുകൊൾക, രാഘവാ.
ബഹിഃ കൃത്രിമസംരമ്ഭോ ഹൃദി സംരമ്ഭവര്ജിതഃ । കര്താ ബഹിര് അകര്താന്തര് ലോകേ വിഹര രാഘവ
പുറത്ത് നീ ശ്രമത്തോടെ പ്രവർത്തിച്ചാലും, ഉള്ളിൽ ഒരുപോലും ഉല്ലാസമോ ഉത്കണ്ഠയോ ഇല്ലാതെ ഇരിക്കുക. ലോകത്തിൽ നീ പ്രവർത്തകനായി ജീവിച്ചാലും, മനസ്സിൽ പ്രവർത്തനമില്ലാത്തവനായി ഇരിക്കുക, രാഘവ.
ജ്ഞാതവാന് അസി സര്വേഷാം ഭാവാനാം സത്യമ് ആന്തരമ് । യഥേച്ഛസി തയാ ദൃഷ്ട്യാ ലോകേ വിഹര രാഘവ
എല്ലാ ഭാവങ്ങളുടെയും യഥാർത്ഥ അന്തസ്സ്വഭാവം നീ മനസ്സിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. ആ ദൃഷ്ടിയോടെ, ഇഷ്ടംപോലെ ലോകത്തിൽ ജീവിക്കൂ, രാഘവ.
കൃത്രിമോല്ലാസഹര്ഷസ്ഥഃ കൃത്രിമോദ്വേഗദൂഷണഃ । കൃത്രിമാരമ്ഭസംരമ്ഭോ ലോകേ വിഹര രാഘവ
കൃത്രിമമായ സന്തോഷത്തിലും ഉല്ലാസത്തിലും നിലകൊള്ളുക, കൃത്രിമമായ ദുഃഖങ്ങൾ നിന്നെ ബാധിക്കാതിരിക്കുക. കൃത്രിമമായ ശ്രമത്തോടും ഉത്സാഹത്തോടും കൂടി ലോകത്തിൽ ജീവിക്കൂ, രാഘവ.
ത്യക്താഹങ്കൃതിര് ആശ്വസ്തമതിര് ആകാശശോഭനഃ । അഗൃഹീതകലങ്കാങ്കോ ലോകേ വിഹര രാഘവ
അഹംഭാവം ഉപേക്ഷിച്ച്, മനസ്സ് സമാധാനത്തോടെ, ആകാശംപോലെ തെളിഞ്ഞും കറപ്പില്ലാതെയും ലോകത്തിൽ ജീവിക്കൂ, രാഘവ.
ആശാപാശശതോന്മുക്തസ് സമസ് സര്വാസു വൃത്തിഷു । ബഹിഃ പ്രകൃതകാര്യസ്ഥോ ലോകേ വിഹര രാഘവ
ആശയുടെ നൂറുകെട്ടുകളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും മനസ്സിൽ സമത്വം പുലർത്തി, പുറത്തു സാധാരണ കാര്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവനായി, ഈ ലോകത്ത് സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കൂ രാഘവ.
ന ബന്ധോ ഽസ്തി ന മോക്ഷോ ഽസ്തി ദേഹിനഃ പരമാര്ഥതഃ । മിഥ്യേയമ് ഇന്ദ്രജാലശ്രീസ് സംസാരപരിവര്തനാ
ശരീരമുള്ളവർക്കു യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ബന്ധനമോ മോക്ഷമോ ഒന്നുമില്ല; ഈ ലോകപരിവർത്തനം ഒരു മായാജാലംപോലെയുള്ള ഭ്രമം മാത്രമാണ്.
ഭ്രാന്തിമാത്രമ് ഇദം മോഹാജ് ജഗദ് രാഘവ ദൃശ്യതേ । ജനിതപ്രത്യയം സ്ഫാരേ ജലം തീവ്രാതപേ യഥാ
രാഘവ, ഈ ലോകം അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭ്രമം മാത്രമായി തോന്നുന്നു; കടുത്ത ചൂടിൽ ദൂരത്ത് വെള്ളം കാണുന്നതുപോലെ, മനസ്സിൽ ഉറച്ച വിശ്വാസം കൊണ്ടു മാത്രം ഉണ്ടാകുന്ന ഒരു മായയാണ് ഇത്.
അബദ്ധസ്യൈകരൂപസ്യ സര്വഗസ്യാത്മനഃ കഥമ് । ബന്ധസ് സ്യാത് തദഭാവേ തു മോക്ഷഃ കസ്യ വിധീയതേ
എല്ലാവരിലും ഒരേ സ്വഭാവമുള്ള, ബന്ധനമില്ലാത്ത അത്മാവിന് എങ്ങനെയാണ് ബന്ധം ഉണ്ടാകാൻ കഴിയുക? അങ്ങനെ ഒരു ബന്ധം ഇല്ലെങ്കിൽ മോക്ഷം ആര്ക്കാണ് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നത്?
അതത്ത്വജ്ഞാനജാതേയം സാംസാരീ ഭ്രാന്തിര് ആതതാ । തത്ത്വജ്ഞാനാത് ക്ഷയം യാതി രജ്ജ്വാമ് ഇവ ഭുജങ്ഗധീഃ
യാഥാര്ത്ഥ്യത്തെ അറിയാത്തതുകൊണ്ടാണ് ഈ ലോകഭ്രമം ഉരുത്തിരിയുന്നത്. സത്യം മനസ്സിലാക്കുമ്പോള് ഈ ഭ്രമം ഇല്ലാതാകും, കയറില് പാമ്പ് കാണുന്ന തെറ്റായ ധാരണ അകറ്റപ്പെടുന്നതുപോലെ.
ജ്ഞാതവാന് അസി തത്ത്വം സ്വമ് അനയാ സൂക്ഷ്മയാ ധിയാ । ജാതോ ഽസി നിരഹങ്കാരോ വ്യോമവത് തിഷ്ഠ നിര്മലഃ
നീ ഈ സൂക്ഷ്മമായ വിവേകത്തോടെ നിന്റെ യഥാര്ത്ഥ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. നീ അഹങ്കാരം വിട്ട് ആകാശംപോലെ നിർമ്മലനായി നിലകൊള്ളുന്നു.
നാസി ചേത് ത്വം തദ് അഖിലാസ് സുഹൃദ്ബാന്ധവഭാവനാഃ । സന്ത്യജാസത്സ്വഭാവസ്യ കാ നാമ കില ഭാവനാ
നീ അതല്ലെങ്കില് എല്ലാ സ്നേഹിതരും ബന്ധുക്കളുമെന്ന ധാരണകള് ഉപേക്ഷിക്കണം. യാഥാര്ത്ഥ്യമല്ലാത്തതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചിട്ടെന്ത് പ്രയോജനം?
അസി ചേത് ത്വം തദ് അത്യന്തസത്ത്വവാന് അനുമീയസേ । ഇദമ്പ്രഥമതാം പ്രാപ്തഃ പരമാദ് അസി കാരണാത്
നീ അതാണെങ്കില് അത്യന്തം സത്യമുള്ളവനായി കരുതപ്പെടുന്നു. ഈ ഉന്നത അവസ്ഥയിലേക്കെത്തിയതുകൊണ്ടാണ് നീ പരമാവധി മഹത്തായവന്.
ഭോഗബന്ധുജഗദ്ഭാവൈഃ കര്മഭിശ് ച ശുഭാശൂഭൈഃ । ആത്മനോ നാസ്തി സമ്ബന്ധഃ കിമ് ഏനമ് അനുശോചസി
ആനന്ദങ്ങൾക്കും ബന്ധുക്കൾക്കും ലോകത്തിനും നല്ലതോ ചീത്തയോ ആയ പ്രവൃത്തികൾക്കും ആത്മാവിനൊന്നും ബന്ധമില്ല. ഇതെല്ലാം കൊണ്ടു നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?