ഏതേഷാം പ്രഥമഃ പ്രോതസ് തൃഷ്ണയാ ബന്ധയോഗ്യയാ । ശുദ്ധതൃഷ്ണാസ് ത്രയസ് സ്വച്ഛാ ജീവന്മുക്താ വിലാസിനഃ
ഇവയിൽ ആദ്യത്തേത് തൃശ്യയാൽ ബന്ധനത്തിനായി അനുയോജ്യമാണ്; ശേഷിക്കുന്ന മൂന്നു ശുദ്ധമായ ആഗ്രഹങ്ങളോടെ, തെളിഞ്ഞതും ജീവന്മുക്തരുടെ ആനന്ദത്തിൽ ലയിച്ചവയുമാണ്.
സര്വമ് ആത്മാഹമ് ഏവേതി നിശ്ചയോ യോ മഹാമതേ । തമ് ആദായ വിഷാദായ ന ഭൂയോ യാതി തേ മതിഃ
മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, 'എല്ലാം ഞാനാണ്' എന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസം നിനക്ക് ഉണ്ടെങ്കില് മനസ്സ് വീണ്ടും ദുഃഖത്തിലേക്ക് വീഴുകയില്ല.
തിര്യഗ് ഊര്ധ്വമ് അധസ്താച് ച വ്യാപകോ മഹിമാത്മനഃ । സര്വമ് ആത്മേതി തേനാന്തര് നിശ്ചയേന ന ബധ്യസേ
ആത്മാവിന്റെ മഹത്വം എല്ലായിടത്തും, മുകളിലും താഴെയും അങ്ങോട്ടും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. 'എല്ലാം ആത്മാവാണ്' എന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസം ഉള്ളവന് അകത്തൊന്നിലും ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
ശൂന്യം പ്രകൃതിമായേ ച ബ്രഹ്മ വിജ്ഞാനമ് ഇത്യ് അപി । ശിവഃ പുരുഷ ഈശേതി നിത്യമ് ആത്മൈവ കഥ്യതേ
ശൂന്യത, പ്രകൃതി, മായ, ബ്രഹ്മം, ജ്ഞാനം, ശിവന്, പുരുഷന്, ഈശ്വരന്—ഇവയെല്ലാം എപ്പോഴും ആത്മാവായി മാത്രമേ പറയപ്പെടുന്നുള്ളൂ.
സദാ സര്വം സദ് ഏവേദം നേഹ ദ്വിത്വാന്യതേ ക്വചിത് । വിദ്യതേ വിദ്യയാ വ്യാപ്തം ജഗന് നേതരയാന്ധയാ
എപ്പോഴും എല്ലാം ഒരേയൊന്നാണ്; ഇവിടെ എവിടെയും രണ്ടായ്മയോ വേറിട്ടതോ ഇല്ല. ലോകം ജ്ഞാനത്താല് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, അജ്ഞാനത്താല് അല്ല.
ആപാതാലമ് അനന്താത്മാ പൂരിതോ ഽമ്ബുഭിര് അമ്ബുധിഃ । ആബ്രഹ്മസ്തമ്ബപര്യന്തം ജഗദ് ആപൂര്ണമ് ആത്മനാ
അഴിമുഖം മുതല് ആഴം വരെ സമുദ്രം വെള്ളംകൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതുപോലെ, ബ്രഹ്മാവില് നിന്ന് ഏറ്റവും ചെറുതായിരിക്കുന്ന പുല്ല് വരെ ഈ ലോകം മുഴുവന് ആത്മാവാല് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഋതം സര്വമ് ഇദം നിത്യം നാനൃതം വിദ്യതേ ക്വചിത് । വാര്യ് ഏവ സകലോ ഽമ്ഭോധിര് ന തരങ്ഗാദയഃ പൃഥക്
ഇവിടെയുള്ളതൊക്കെയും സത്യമാണു, ശാശ്വതമാണു; അസത്യം എവിടെയും ഇല്ല. സമുദ്രം മുഴുവന് വെള്ളം മാത്രമാണ്, തിരകളും മറ്റും അതില് നിന്ന് വേറെയല്ല.
പൃഥക് കടകകേയൂരനൂപുരാദി ന കാഞ്ചനാത് । ഭിന്നാസ് തരുതൃണാകാരകോടയശ് ചൈവ നാത്മനഃ
കങ്കണവും കൈവളയും പാദസരം മുതലായവ പൊന്നില് നിന്ന് വേറെയല്ല; അതുപോലെ, അനേകം വൃക്ഷങ്ങളും പുല്ലുകളും ആത്മാവില് നിന്ന് വേറെയല്ല.
ദ്വൈതാദ്വൈതസമുദ്ഭേദൈര് ജഗന്നിര്മാണലീലയാ । പരമാത്മമയീ ശക്തിര് അദ്വൈതൈവ വിജൃമ്ഭതേ
ദ്വൈതവും അദ്വൈതവും എന്നിങ്ങനെ വിഭജിച്ച് സൃഷ്ടിയുടെ കളിയിലൂടെ പരമാത്മാവിന്റെ ശക്തി അദ്വൈതമായിട്ടാണ് പ്രകടമാകുന്നത്.
ആത്മീയേ പരകീയേ ച സര്വസ്മിന്ന് ഏവ സര്വദാ । നഷ്ടേ വോപചിതേ കാര്യേ സുഖദുഃഖേ ഗൃഹാണ മാ
സ്വന്തമായതിലും മറ്റുള്ളതിലും, എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും, നഷ്ടമായാലും ലഭിച്ചാലും, സന്തോഷത്തിലും ദുഃഖത്തിലും, ഒന്നും പിടിക്കുകയോ തള്ളിക്കളയുകയോ ചെയ്യരുത്.
ഭാവാദ്വൈതമ് ഉപാശ്രിത്യ സത്താദ്വൈതമയാത്മകഃ । കര്മാദ്വൈതമ് അനാദൃത്യ ദ്വൈതാദ്വൈതമയോ ഭവ
അസ്തിത്വത്തിന്റെ ഏകത്വത്തിൽ ആശ്രയമിട്ട്, അതിന്റെ സ്വഭാവം ഏകത്വം ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, പ്രവർത്തിയുടെ ഏകത്വം അവഗണിച്ച്, ഇരട്ടത്വവും ഏകത്വവും ഉള്ളവനായി ഇരിക്കണം.
ഭവഭൂമിഷു ഭീമാസു ഭവഭാവനയാനയാ । മാ പതോത്പാതപൂര്ണാസു നദീഷ്വ് അന്ധഃ കരീ യഥാ
ജീവിതത്തിന്റെ ഭയങ്കരമായ നിലങ്ങളിൽ, ഈ ഭാവനയുടെ വഴി ഉപയോഗിച്ച്, ദുരന്തങ്ങൾ നിറഞ്ഞ നദികളിൽ അന്ധമായ ആനപോലെ വീഴരുത്.
ദ്വിത്വം ന സമ്ഭവതി സര്വഗതേ മഹാത്മന്യ് ആത്മന്യ് അഥൈക്യമ് അപി ച ദ്വിതയോദിതാത്മ । അദ്വൈതമ് ഐക്യരഹിതം സതതോദിതം ച സര്വം ന കിഞ്ചിദ് അപി ചാഹുര് അതസ് സ്വരൂപമ്
എല്ലാം വ്യാപിച്ച മഹാത്മാവിൽ ഇരട്ടത്വം ഉണ്ടാകുന്നില്ല; ഇരട്ടത്വത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏകത്വവും ഇല്ല. ഏകത്വമില്ലാത്ത ഏകത്വം എല്ലായ്പ്പോഴും തെളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് സത്യസ്വഭാവം ഒന്നുമല്ലെന്ന് പറയുന്നു.
നൈവാഹമ് അസ്മി ന ച നാമ ജഗന്തി സന്തി സര്വം ച വിദ്യത ഇദം നനു നിര്വികാരമ് । വിജ്ഞാനമാത്രമ് അവഭാസത ഏവ ശാന്തം നാസന് ന സജ് ജഗദ് അഹം ച സദേതി വിദ്ധി
ഞാനും ഇല്ല, പേരൊന്നും ഇല്ല, ലോകങ്ങളും ഇല്ല. എല്ലാം ഈ ശുദ്ധമായ ബോധം മാത്രം, മാറ്റമില്ലാത്തത്. സമാധാനമായ ഈ ബോധം മാത്രം പ്രകാശിക്കുന്നു; ലോകവും ഞാനും യാഥാർത്ഥ്യമായോ അസത്യമായോ ഇല്ലെന്നു മനസ്സിലാക്കണം.
പരമമ് അമൃതമ് ആദ്യം ഭാസനം സര്വഭാസാമ് അജമ് അജരമ് അചിന്ത്യം നിഷ്ക്രമം നിര്വികാരമ് । വിഗതകരണജാലമ് ജീവനം ജീവശക്തേസ് സകലകലനഹീനം കാരണം കാരണാനാമ്
പരമമായ അമൃതം, ആദ്യമായ പ്രകാശം, എല്ലാപ്രകാശങ്ങൾക്കും പിന്നിലുള്ളത്, ജനനം ഇല്ലാത്തത്, ക്ഷയം ഇല്ലാത്തത്, മനസ്സിൽ പിടികൂടാൻ കഴിയാത്തത്, ആരംഭമില്ലാത്തത്, മാറ്റമില്ലാത്തത്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ കുടയില്ലാത്തത്, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ജീവശക്തിയായത്, എല്ലാ കൃത്രിമത്വങ്ങൾക്കും അതീതമായത്, എല്ലാ കാരണങ്ങൾക്കും കാരണം.
സതതമ് ഉദിതമ് ഈശം വ്യാതതേ ചിത്പ്രകാശേ സ്ഥിതമ് അനുഭവബീജം സ്വാത്മഭാവോപദേശ്യമ് । സ്വദനമ് അനു ചിതോ ഽന്തര് ബ്രഹ്മ സര്വം സദൈതത് ത്വമ് അഹമ് അപി ജഗച് ചേത്യ് അസ്തു തേ നിശ്ചയോ ഽന്തഃ
മുക്താശയാനാം മഹതാമ് അഹതാനാം കുദൃഷ്ടിഭിഃ । സ്വഭാവോ ഽയം മഹാബാഹോ ലീലയാ ചരതാമ് ഇഹ
മഹാബാഹുവേ, മനസ്സിൽ മോചനം നേടിയ മഹാത്മാക്കളുടെയും, ആർക്കും ദോഷം വരാത്തവരുടെയും, തെറ്റായ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ ബാധിക്കാത്തവരുടെയും സ്വഭാവം ഇതാണ് — അവർ ഇവിടെ ലീലയായി സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
വിഹരന്ന് അപി സംസാരേ ജീവന്മുക്തമനാ മുനിഃ । ആദിമധ്യാന്തവിരസാ വിഹസഞ് ജാഗതീര് ഗതീഃ
ലോകത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്നാലും, മനസ്സിൽ മോചിതനായ മഹാത്മാവ് ആദിയും നടുവും അവസാനം ഇല്ലാത്ത ഈ ലോകമാർഗ്ഗങ്ങളെ കാണുമ്പോൾ ഹൃദയത്തിൽനിന്ന് ചിരിക്കുന്നു.
സര്വപ്രകൃതകാര്യസ്ഥോ മധ്യസ്ഥസ് സര്വവൃത്തിഷു । ധ്യേയം തം വാസനാത്യാഗമ് അവലമ്ബ്യ വ്യവസ്ഥിതഃ
എല്ലാ സ്വാഭാവിക പ്രവർത്തനങ്ങളിലും ഇടപെടാതെ, എല്ലാ പ്രവൃത്തികളിലും സമഭാവത്തോടെ, എല്ലാ വാസനകളും ഉപേക്ഷിച്ച് അചഞ്ചലനായി നിലകൊള്ളുന്നവനെയാണ് ധ്യാനിക്കേണ്ടത്.
സര്വത്ര വിഗതോദ്വേഗസ് സര്വാര്ഥപരിപോഷകഃ । വിവേകോദ്യാനതുഷ്ടാത്മാ പ്രബോധോപവനേ സ്ഥിതഃ
എവിടെയും ആശങ്കയില്ലാതെ, എല്ലായിടത്തും എല്ലാവിധ ലക്ഷ്യങ്ങൾ പോഷിപ്പിച്ചു, വിവേകത്തിന്റെ തോട്ടത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ, ജ്ഞാനത്തിന്റെ കാട്ടിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനാണ്.
സര്വാതീതപദാലമ്ബീ പൂര്ണേന്ദുശിശിരാശയഃ । നോദ്വേഗീ ന ച തുഷ്ടാത്മാ സംസാരേ നാവസീദതി
എല്ലാവിധ പരിധികൾക്കുമപ്പുറം നിലകൊണ്ട, പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെ ശാന്തമായ മനസ്സോടെ, ഉല്ലാസമോ വിഷമമോ ഇല്ലാതെ, ഈ ലോകത്തിൽ ഒരിക്കലും മുങ്ങിപ്പോകുന്നവനല്ല.
സര്വശത്രുഷു മധ്യസ്ഥോ ദയാദാക്ഷിണ്യസംയുതഃ । പ്രാപ്തക്രമകരോ ഽഗ്ര്യാണാം സംസാരേ നാവസീദതി
എല്ലാ ശത്രുക്കളോടും സമഭാവം പുലർത്തി, കരുണയും ദയയും ഉള്ളവനായി, സമയത്തിനനുസരിച്ച് ശരിയായ പ്രവർത്തനം ചെയ്യുന്നവൻ, ഈ ലോകസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നില്ല.
നാഭിനന്ദതി ന ദ്വേഷ്ടി ന ശോചതി ന കാങ്ക്ഷതി । മൌനസ്ഥഃ പ്രകൃതാരമ്ഭീ സംസാരേ നാവസീദതി
അവൻ സന്തോഷിക്കുകയോ വെറുക്കുകയോ ദുഃഖിക്കുകയോ ആഗ്രഹിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; മൗനത്തിൽ സ്ഥിരനായി, സ്വാഭാവികമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ട്, ഈ ലോകസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങുന്നില്ല.
പൃഷ്ടസ് സന് പ്രകൃതം വക്താ ന പൃഷ്ടസ് സ്ഥാണുവത് സ്ഥിതഃ । ഈഹിതാനീഹിതൈര് മുക്തസ് സംസാരേ നാവസീദതി
ചോദിച്ചാൽ അവൻ യോജിച്ചതു സംസാരിക്കുന്നു; ചോദിക്കാതിരുന്നാൽ ഒരു തൂണുപോലെ നില്ക്കുന്നു; ശ്രമം ചെയ്യുന്നതിലും ചെയ്യാത്തതിലും ബന്ധമില്ലാത്തവൻ ഈ ലോകസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങുന്നില്ല.
സര്വസ്യാഭിമതം വക്താ ചോദിതഃ പേശലോക്തിമാന് । ആശയജ്ഞശ് ച ഭൂതാനാം സംസാരേ നാവസീദതി
ആർ ചോദിച്ചാൽ എല്ലാവർക്കും ഇഷ്ടമാകുന്നതും മനോഹരമായതുമായ വാക്കുകൾ സംസാരിക്കുന്നവൻ, ജീവികളുടെ മനസ്സിലാക്കുന്നവൻ, ഈ ലോകസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങുന്നില്ല.
യുക്തായുക്തദശാഗ്രസ്തമ് ആശോപഹതചേഷ്ടിതമ് । ജാനാതി ലോകവൃത്താന്തം കരകോടരബില്വവത്
ശരിയായതും തെറ്റായതുമായ നിലകളിൽ കുടുങ്ങി, ആസയങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രവർത്തികൾ തടസ്സപ്പെടുന്ന ലോകത്തിന്റെ കാര്യങ്ങൾ, കാക്കയുടെ കൂടിലോ ബില്വഫലത്തിന്റെ ഉള്ളിലോ എന്താണ് എന്ന് അറിയുന്നതുപോലെ, അവൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു.
പരം പദമ് ഉപാരൂഢോ ഭങ്ഗുരാം ജാഗതീം സ്ഥിതിമ് । അന്തശ്ശീതലയാ ബുദ്ധ്യാ ഹസന്ന് ഇവ നിരീക്ഷതേ
പരമാവസ്ഥയിലേക്ക് ഉയർന്നവൻ, ലോകത്തിന്റെ ഭംഗുരമായ നിലയെ, ഉള്ളിൽ ശാന്തമായ മനസ്സോടെ, പുഞ്ചിരിയോടെ നോക്കുന്നതുപോലെയാണ്.
ജിതചിത്താ മഹാത്മാനോ യേ ഹി ദൃഷ്ടപരാവരാഃ । സ്വഭാവ ഈദൃശസ് തേഷാം കഥിതസ് തവ രാഘവ
മനസ്സിനെ ജയിച്ച മഹാത്മാക്കൾ, ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ സത്യങ്ങൾ കണ്ടവർ—അവരുടെ സ്വഭാവം, രാഘവ, ഇതുവരെ നിന്നോട് വിശദീകരിച്ചു.
വക്തും വയം തു മൂര്ഖാണാമ് അജിതാത്മീയചേതസാമ് । ഭോഗകര്ദമമഗ്നാനാം ന വിദ്മോ ഽഭിമതം മതമ്
പക്ഷേ, അജിതചിത്തരായ, ആസ്വാദനത്തിന്റെ ചളിയിൽ മുങ്ങിയ അജ്ഞന്മാർക്ക് എന്താണ് പ്രസംഗിക്കാൻ അനുയോജ്യം എന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല.
തേഷാമ് അഭിമതാ നാര്യോ ഹാവഭാവവിഭൂഷണാഃ । ജ്വാലാ നരകവഹ്നീനാം യാസ് താഃ കനകരോചിഷഃ
അവരെ ആകർഷിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾ, ഭാവഭംഗിയും ചലനങ്ങളും അലങ്കാരമാക്കി തിളങ്ങുന്നവരായിരുന്നാലും, സ്വർണ്ണം പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലും, അവർ നരകാഗ്നിയുടെ ജ്വാലകളാണ്.
എപ്പോഴും തെളിയുന്ന ഈശ്വരൻ, ബോധത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ വ്യാപിച്ചുനിൽക്കുന്നവൻ, അനുഭവത്തിന്റെ വിത്തായി നിലകൊള്ളുന്നവൻ, സ്വയം അറിയേണ്ടതായ ആത്മാവിന്റെ സാരം പഠിപ്പിക്കുന്നവൻ; ബോധത്തിനുള്ളിൽ ഇതിന്റെ രുചി അനുഭവിച്ച്, 'ബ്രഹ്മം എല്ലായിടത്തും, എല്ലായ്പ്പോഴും; നീയും ഞാനും ലോകവും അതാണ്' എന്നുറപ്പുള്ള വിശ്വാസം മനസ്സിൽ ഉറപ്പിക്കണം.