ദിവി ഭൂമൌ തഥാകാശേ ബഹിര് അന്തശ് ച മേ വിഭുഃ । യോ ഽവഭാത്യ് അവഭാസാത്മാ തസ്മൈ വിശ്വാത്മനേ നമഃ
ആകാശത്തിലും ഭൂമിയിലും, പുറത്തും അകത്തും എവിടെയും പരന്നിരിക്കുന്ന പ്രകാശസ്വരൂപനായ സർവ്വാത്മാവിനാണ് എന്റെ നമസ്കാരം.
അഹമ് ബദ്ധോ വിമുക്തസ് സ്യാമ് ഇതി യസ്യാസ്തി നിശ്ചയഃ । നാത്യന്തതജ്ജ്ഞോ നാതജ്ജ്ഞസ് സോ ഽസ്മിഞ് ശാസ്ത്രേ ഽധികാരവാന്
ഞാൻ ബന്ധനത്തിലാണ്, മോചനം നേടണം എന്നുറപ്പുള്ളവനും, അതിയായ അജ്ഞാനിയും പൂർണ്ണജ്ഞാനിയും അല്ലാത്തവനും മാത്രമാണ് ഈ ശാസ്ത്രം പഠിക്കാൻ യോഗ്യത.
കഥോപായാന് വിചാര്യാദൌ മോക്ഷോപായാന് ഇമാന് അഥ । യോ വിചാരയതി പ്രാജ്ഞോ ന സ ഭൂയോ ഽഭിജായതേ
മോക്ഷം നേടാനുള്ള മാർഗങ്ങൾ ആദ്യം തന്നെ ആലോചിച്ച് അന്വേഷിക്കുന്ന ജ്ഞാനിയ്ക്ക് വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല.
അസ്മിന് രാമായണേ നാമ കഥോപായാന് മഹാഫലാന് । ഏതാംസ് തു പ്രഥമം കൃത്വാ പുരാഹമ് അരിമര്ദന
രാമായണം എന്ന ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ, ശത്രുനാശകനേ, മോക്ഷം നേടാൻ സഹായിക്കുന്ന ഫലപ്രദമായ കഥകൾ ആദ്യം ഞാൻ അവതരിപ്പിച്ചു.
ശിഷ്യായാസ്മൈ വിനീതായ ഭരദ്വാജായ ധീമതേ । ഏകാഗ്രോ ദത്തവാന് രമ്യാന് മണീന് അബ്ധിര് ഇവാര്ഥിനേ
വിദ്വാൻ ഭരദ്വാജൻ എന്ന വിനയമുള്ള ശിഷ്യനു, സമുദ്രം ഒരു ലക്ഷ്യത്തോടെ രത്നങ്ങൾ നൽകുന്നതുപോലെ മനോഹരമായ ഈ രത്നങ്ങൾ നൽകി.
തത ഏതേ കഥോപായാ ഭരദ്വാജേന ധീമതാ । കസ്മിംശ്ചിന് മേരുഗഹനേ ബ്രഹ്മണോ ഽഗ്ര ഉദാഹൃതാഃ
പിന്നീട് ഈ മോക്ഷോപായകഥകൾ ധീരനായ ഭരദ്വാജൻ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, മെരു പർവതത്തിലെ ഒരു ഗുഹയിൽ പ്രസംഗിച്ചു.
അഥാസ്യ തുഷ്ടോ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ । വരം പുത്ര ഗൃഹാണേതി സമുവാച മഹാശയഃ
അപ്പോൾ ലോകങ്ങളുടെ പിതാവായ മഹാനായ ബ്രഹ്മാവ് സന്തോഷത്തോടെ, വലിയ സ്നേഹത്തോടെ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'മകനേ, നീ ഒരു വരം ചോദിക്കൂ.'
ഭഗവന് ഭൂതഭവ്യേശ വരോ ഽയം മേ ഽദ്യ രോചതേ । യേനേയം ജനതാ ദുഃഖാന് മുച്യതേ തദ് ഉദാഹര
ഭഗവനേ, ഭൂതഭവ്യങ്ങളുടെ അധിപനേ, ഇന്നിവരമാണ് എനിക്ക് ഇഷ്ടം: ഈ ജനങ്ങൾ ദു:ഖങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരാകാൻ എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് ദയവായി പറയൂ.
ഗുരും വാല്മീകിമ് അത്രാശു പ്രാര്ഥയസ്വ പ്രയത്നതഃ । തേനേദം യത് സമാരബ്ധം രാമായണമ് അനിന്ദിതമ്
നീ ഇവിടെ വാല്മീകി ഗുരുവിനെ മനസ്സോടെ സമീപിച്ചു അപേക്ഷിക്കണം; അദ്ദേഹമാണ് ഈ നിഷ്കളങ്കമായ രാമായണം ആരംഭിച്ചത്.
തസ്മിഞ് ജ്ഞാതേ നരോ മോഹാത് സമഗ്രാത് സന്തരിഷ്യതി । സേതുനേവാമ്ബുധേഃ പാരമ് അപാരഗുണശാലിനാ
ഇത് അറിഞ്ഞാൽ, ആരെങ്കിലും മായയിൽ ആണെങ്കിലും, അവൻ മുഴുവൻ ദു:ഖങ്ങൾ കടന്ന് പോവും — കടത്തുപാലം ഉപയോഗിച്ച് കടലിന്റെ അപ്പുറം കടക്കുന്നതുപോലെ, അല്ലെങ്കിൽ കടന്നുപോകാൻ കഴിയാത്ത വലിയ അപകടങ്ങൾ നിറഞ്ഞ കടലുപോലെ.
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ സ ഭരദ്വാജം പരമേഷ്ഠീ മമാശ്രമമ് । അഭ്യാഗമത് സമം തേന ഭരദ്വാജേന ഭൂതകൃത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, പരമേശ്വരൻ ഭാരദ്വാജനോടൊപ്പം എന്റെ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി.
തൂര്ണം സമ്പൂജിതോ ദേവസ് സോ ഽര്ഘ്യപാദ്യാദിനാ മയാ । അവോചന് മാം മഹാസത്ത്വസ് സര്വഭൂതഹിതേ രതഃ
ഉടൻ തന്നെ ഞാൻ ദേവനെ അർഘ്യപാദ്യാദികൾകൊണ്ട് ആദരിച്ചു; എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമത്തിൽ മനസ്സുള്ള മഹാത്മാവ് എന്നോട് പറഞ്ഞു.
രാമസ്വഭാവകഥനാദ് അസ്മാദ് വരമുനേ ത്വയാ । നോദ്യോഗസ് സമ്പരിത്യാജ്യ ആ സമാപ്തേര് അനിന്ദിതാത്
മഹർഷേ, രാമന്റെ സ്വഭാവം വിവരിക്കുമ്പോൾ ഈ നിർമലമായ ദൗത്യത്തിൽ പൂർണ്ണതയെത്തുംവരെ നീ ശ്രമം ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
ജ്ഞാതേനാനേന ലോകോ ഽയമ് അസ്മാത് സംസാരസങ്കടാത് । സമുത്തരിഷ്യതി ക്ഷിപ്രം പോതേനേവാശു സാഗരാത്
ഇത് അറിഞ്ഞാൽ, ലോകം ഈ സാംസാരിക കഷ്ടതകളിൽ നിന്നു വേഗത്തിൽ രക്ഷപ്പെടും, ഒരു കപ്പലിൽ കയറി കടൽ കടക്കുന്നതുപോലെ.
വക്തും തവൈതമ് ഏവാര്ഥമ് അഹമ് ആഗതവാന് അയമ് । കുരു ലോകഹിതാര്ഥം ത്വം ശാസ്ത്രമ് ഇത്യ് ഉക്തവാന് അജഃ
ഈ കാര്യങ്ങൾ പറയാനാണ് ഞാൻ ഇവിടെ വന്നത്; ലോകക്ഷേമത്തിനായി നീ ഈ ശാസ്ത്രം രചിക്കണം — അജന്മാവായവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
മമ പുണ്യാശ്രമാത് തസ്മാത് ക്ഷണാദ് അന്തര്ധിമ് ആഗതഃ । മുഹൂര്താദ് ഉദ്യതഃ പ്രോച്ചൈസ് തരങ്ഗ ഇവ വാരിണഃ
എന്റെ പുണ്യാശ്രമത്തിൽ നിന്ന് അവൻ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അപ്രത്യക്ഷനായി; വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് ഉയരുന്ന തിരമാലപോലെ, ഒരു ക്ഷണത്തിൽ ഉയർന്നു.
തസ്മിന് പ്രയാതേ ഭഗവത്യ് അഹം വിസ്മയമ് ആഗതഃ । പുനസ് തത്ര ഭരദ്വാജമ് അപൃച്ഛം സ്വച്ഛയാ ധിയാ
അവൻ പോയപ്പോൾ ഞാൻ അത്ഭുതത്തോടെ നിറഞ്ഞു; പിന്നെ മനസ്സു ശുദ്ധിയോടെ ഞാൻ വീണ്ടും ഭരദ്വാജനോടു ചോദിച്ചു.
കിമ് ഏതദ് ബ്രഹ്മണാ പ്രോക്തമ് ഭരദ്വാജ വദാശു മേ । ഇത്യ് ഉക്തേന പുനഃ പ്രോക്തമ് ഭരദ്വാജേന മേ ഽനഘ
ഭരദ്വാജ, ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞത് എന്താണെന്ന് എനിക്ക് വേഗം പറയൂ എന്നു ഞാൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ, അപ്പൊഴ് ഭരദ്വാജൻ വീണ്ടും എനിക്ക് മറുപടി പറഞ്ഞു, പാപരഹിതനായവനേ.
ഏതദ് ഉക്തമ് ഭഗവതാ യഥാ രാമായണം കുരു । സര്വലോകഹിതായാശു സംസാരാര്ണവപോതകമ്
ഭഗവാൻ ഇങ്ങനെ കല്പിച്ചു: 'രാമായണം രചിക്കണം, അതു ലോകത്തിലെ എല്ലാവർക്കും ഉപകാരപ്പെടുന്ന വിധത്തിൽ, ഈ ജനനമരണസമുദ്രം അതിവേഗം കടക്കാൻ ഒരു വള്ളംപോലെ ആക്കണം.'
മഹ്യം ച ഭഗവന് ബ്രൂഹി കഥം സംസാരസങ്കടേ । രാമോ വ്യവഹൃതോ ഽപ്യ് അസ്മിന് ഭരതശ് ച മഹാമനാഃ
ഭഗവാനേ, ദയവായി എന്നോട് പറയൂ: ഈ ലോകത്തിലെ കഠിനമായ ജീവിതത്തിൽ, രാമനും മഹാത്മാവായ ഭരതനും, ലോകകാര്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോഴും, എങ്ങനെ പെരുമാറി?
ശത്രുഘ്നോ ലക്ഷ്മണശ് ചാപി സീതാ ചാപി യശസ്വിനീ । രാമാനുയായിനസ് തേ വാ മന്ത്രിപുത്രാ മഹാധിയഃ
ശത്രുഘ്നനും ലക്ഷ്മണനും, പ്രശസ്തയായ സീതയും, രാമനെ അനുഗമിച്ച മന്ത്രിമാരുടെ പുത്രന്മാരും, എങ്ങനെ പെരുമാറി?
നിര്ദുഃഖതാം കഥം തേ തു പ്രാപ്താസ് തദ് ബ്രൂഹി മേ സ്ഫുടമ് । തഥൈവാഹം തരിഷ്യാമി തതോ ജനതയാ സഹ
അവർക്കെങ്ങനെ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളിൽനിന്നും മോചനം ലഭിച്ചു? ഇത് വ്യക്തമായി എന്നോട് പറയൂ. അങ്ങനെ ഞാൻ ജനങ്ങളോടൊപ്പം ഈ ലോകസമുദ്രം കടക്കാൻ കഴിയും.
ഭരദ്വാജേന രാജേന്ദ്ര യദേത്യ് ഉക്തോ ഽസ്മി സാദരമ് । തദാ കര്തും വിഭോര് ആജ്ഞാമ് അഹം വക്തും പ്രവൃത്തവാന്
രാജാവേ, ഭരദ്വാജൻ ആദരപൂർവ്വം 'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഞാൻ ഭഗവാന്റെ കല്പന അനുസരിച്ച് ഈ കഥ പറയാൻ ആരംഭിച്ചു.
ശൃണു വത്സ ഭരദ്വാജ യഥാപൃഷ്ടം വദാമി തേ । ശ്രുതേന യേന സമ്മോഹമ് അലം ദൂരീകരിഷ്യസി
പ്രിയ ഭരദ്വാജാ, നീ ചോദിച്ചതുപോലെ ഞാൻ പറയാം. ഇത് കേട്ടാൽ, നീയുള്ള എല്ലാ ഭ്രമവും തീർക്കാൻ കഴിയും.
തഥാ വ്യവഹര പ്രാജ്ഞ യഥാ വ്യവഹൃതസ് സുഖീ । സര്വാസംസക്തയാ ബുദ്ധ്യാ രാമോ രാജീവലോചനഃ
അതിനാല്, നീയും എല്ലായ്പ്പോഴും വിവേകത്തോടെ പെരുമാറണം. രാമന് പോലെ, എല്ലായ്പ്പോഴും മനസ്സില് ഏതൊന്നിലും ആശക്തിയില്ലാതെ ജീവിച്ചാല് സുഖത്തോടെ കഴിയാം.
ലക്ഷ്മണോ ഭരതശ് ചൈവ ശത്രുഘ്നശ് ച മഹാമനാഃ । കൌസല്യാ ച സുമിത്രാ ച സീതാ ദശരഥസ് തഥാ
അതു പോലെ തന്നെ ലക്ഷ്മണനും, ഭരതനും, മഹാത്മാവായ ശത്രുഘ്നനും, കൗസല്യയും, സുമിത്രയും, സീതയും, ദശരഥനും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
കൃതാസ്ഥശ് ചാവിരോധശ് ച ബോധപാരമ് ഉപാഗതഃ । വസിഷ്ഠോ വാമദേവശ് ച മന്ത്രിണോ ഽഷ്ടൌ തഥേതരേ
അവരുപോലെ തന്നെ, ഉറച്ച മനസ്സും എതിര്പ്പില്ലായ്മയും നേടിയ വസിഷ്ഠനും വാമദേവനും, എട്ട് മന്ത്രിമാരും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
ഘൃഷ്ടിര് വികുന്തോ ഭാമശ് ച സത്യവര്ധന ഏവ ച । വിഭീഷണസ് സുഷേണശ് ച ഹനുമാന് ഇന്ദ്രജിത് തഥാ
ഘൃഷ്ടി, വികുക്ഷി, ഭാമ, സത്യവര്ധനന്, വിഭീഷണന്, സുഷേണന്, ഹനുമാന്, ഇന്ദ്രജിത്ത് ഇവരും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
ഏതേ ഽഷ്ടാവിംശതിഃ പ്രോക്താസ് സമനീരാഗചേതസഃ । ജീവന്മുക്താ മഹാത്മാനോ യഥാപ്രാപ്താനുവര്തിനഃ
ഈ ഇരുപത്തി എട്ടു പേരും മനസ്സില് ആശക്തിയില്ലാത്തവരും, ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോള് തന്നെ മോക്ഷം നേടിയ മഹാത്മാക്കളുമാണ്. അവര് ലഭിക്കുന്നതെല്ലാം പ്രകൃതിപ്രകാരമാണ് സ്വീകരിച്ചത്.
ഏഭിര് യഥാ ഹൃതം ദത്തം ഗൃഹീതമ് ഉഷിതം സ്മൃതമ് । തഥാ ചേദ് വര്തസേ പുത്ര മുക്ത ഏവാസി സങ്കടാത്
മകനേ, നീയും അവരെപ്പോലെ തന്നെ, നല്കുമ്പോഴും സ്വീകരിക്കുമ്പോഴും, താമസിക്കുമ്പോഴും ഓര്ക്കുമ്പോഴും ആശക്തിയില്ലാതെ ജീവിച്ചാല് എല്ലാ കഷ്ടപ്പാടുകളില് നിന്നും മോചിതനാകും.