ആ സമയത്തുനിന്ന് രാജാവ്, കാണുന്ന കാര്യങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കുകയോ അതിലധികം执 cling ചെയ്യുകയോ ഇല്ലാതെ, സംശയമില്ലാതെ ഇപ്പോഴത്തെ നിമിഷത്തിൽ ഉറച്ചു നിലകൊണ്ടു. നിരന്തരമായ വിവേകത്തോടെ, ആ മനസ്സോടെ, അദ്ദേഹം വീണ്ടും ഒരിക്കലും മലിനതയെ നേടുന്നില്ല; ഏകദേശം രാജകീയാകാശം അഴിമയില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നപോലെയാണ്. തന്റെ തന്നെ വിവേകത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള അന്വേഷണത്തിലൂടെ, ആ രാജാവിന്റെ മനസ് പരിപൂർണ്ണമായ പരിജ്ഞാനത്തെ, അതിരില്ലാത്ത ശുദ്ധിയെ, ആകാംഷിച്ചു. മിഥ്യാഭാവങ്ങളുടെയും രോഗങ്ങളുടെയും മലിനതയിൽ നിന്നും സ്വതന്ത്രമായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചൈതന്യം, ഹൃദയാകാശത്തിൽ സൂര്യൻ ഉദിക്കുന്നതുപോലെ ഉയർന്നു. മനസ്സിൽ പടർന്നിരിക്കുന്ന എല്ലാ വസ്തുക്കളെയും, രത്നങ്ങൾപോലെ, അദ്ദേഹം തന്റെ തന്നെ സ്വരൂപമായി കണ്ടു—അനന്തമായ ആത്മാവായ, എല്ലാ ജിവികളുടെ സാരത്വം അറിയുന്നവൻ. അദ്ദേഹം ഒരിക്കലും അതിയായി സന്തോഷിച്ചില്ല, അതിയായി ദുഃഖിച്ചില്ല; ലോക കാര്യങ്ങളിൽ സ്വാഭാവികമായി ഇടപെടുന്നതിനാൽ, മനസ്സിനെ സമത്വത്തിൽ നിലനിർത്തി. ആ നിമിഷത്തിൽ, മഹത്വം നൽകുന്നവനേ, ജനകൻ ജീവന്മുക്തനായി, പ്രായമായ ജ്ഞാനവും, മനുഷ്യരുടെ ആന്തര്യവും ബാഹ്യവുമുള്ള സ്വഭാവം അറിയുകയും ചെയ്തു. വിദേഹരാജ്യത്തെ ഭരിച്ച്, ജനങ്ങളുടെ ജീവനെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, ജനകൻ സന്തോഷത്താൽ അല്ലെങ്കിൽ ദുഃഖത്താൽ ബാധിക്കപ്പെട്ടില്ല; ഒരിക്കലും കലങ്ങിയില്ല. ഗുണങ്ങളോ ദോഷങ്ങളോ ഇല്ലാതെ, neither set nor rise, തന്റെ രാജ്യത്ത് ലഭ്യമായ നേട്ടങ്ങളോ നഷ്ടങ്ങളോ കൊണ്ടും അദ്ദേഹം neither dejected nor elated. പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നാലും, അദ്ദേഹം യാതൊന്നും എവിടെയും ചെയ്തില്ല; എപ്പോഴും ജീവന്മുക്തനായി നിലകൊണ്ടു. ഗഹനമായ ഉറക്കത്തിലുള്ള രാജാവിനുപോലെ, എല്ലാ കാര്യങ്ങളോടും ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ ധാരണകളും ജനകന്റെ ഉള്ളിൽ പൂർണ്ണമായും അസ്തമിച്ചു. അദ്ദേഹം ഭാവിയെ ചിന്തിച്ചില്ല, ഭൂതകാലത്തെ ചിന്തിച്ചില്ല; ഇപ്പോഴത്തെ നിമിഷത്തിൽ മാത്രം, ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, നിലകൊണ്ടു. കുമുദനേത്രനായ രാമാ, നേടേണ്ടതെല്ലാം അദ്ദേഹം സ്വന്തമായ വിവേകത്തിലൂടെ മാത്രം നേടി; മറ്റേതെങ്കിലും ആഗ്രഹം കൊണ്ടല്ല. Inquiry, one's own mind, only so far—അവസാനമായ അതിരിലെത്തുന്നതുവരെ മാത്രം ഒരാൾ ചിന്തിക്കുന്നു. ആ അവസ്ഥ neither guru, nor scriptures, nor merit—noble association and clear inquiry of the mind കൊണ്ട് മാത്രം ലഭിക്കുന്നു. രാമാ, ആ അവസ്ഥ, affectionate, innate, sincere wisdom കൊണ്ടാണ് നേടുന്നത്; മറ്റേതെങ്കിലും പേരോ പ്രവർത്തിയോ കൊണ്ടല്ല. ജ്ഞാനത്തിന്റെ ജ്വാല ശക്തമായി കത്തുന്നവൻ, ഭൂതകാലവും ഭാവിയും പരിശോധിച്ചാൽ, അന്ധകാരമൊന്നും അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുടരില്ല. കടക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള, ദുഃഖത്തിന്റെ തിരകൾ നിറഞ്ഞ those calamities, ജ്ഞാനത്താൽ തരണം ചെയ്യാം, ഒരു തോണി വെള്ളത്തിൽ കടക്കുന്നതുപോലെ. ജ്ഞാനമില്ലാത്ത ഭോഷൻ, ചെറിയ ദുരന്തം പോലും ബാധിക്കും; കാറ്റ് മുള്ള് നാളികേരത്തിനെ 흔ുക്കുന്നതുപോലെ. സഹായികളില്ലാതെ, ഗ്രന്ഥങ്ങളില്ലാതെ, സഖികളില്ലാതെ പോലും, ജ്ഞാനി ലോകസമുദ്രം കടക്കുന്നു, രാമാ, ഒരു തോണിപോലെ. സഹായം ഇല്ലായിരുന്നാലും, ജ്ഞാനി തന്റെ ലക്ഷ്യത്തിലെത്തുന്നു; ഭോഷൻ, even after attaining the main objective, അതിനെ നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ആദ്യമായി, scriptures, noble people എന്നിവയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ജ്ഞാനം വളർത്തണം; വള്ളിക്ക് ഫലത്തിനായി വെള്ളം നൽകുന്നതുപോലെ. മഹത്തായ പ്രവർത്തിയുടെ വൃക്ഷം, ജ്ഞാനത്തിന്റെ ശക്തി എന്ന വലിയ വേരിൽ നിന്ന്, അതീവ മധുരമായ ഫലം സമയത്ത് നൽകുന്നു, പൂർണ്ണചന്ദ്രൻപോലെ. പുറത്തുള്ള വസ്തുക്കൾ നേടാൻ ആളുകൾ എടുക്കുന്ന same effort, ആദ്യം ജ്ഞാനം വളർത്താൻ ഉപയോഗിക്കണം. dullness of understanding, suffering-ന്റെ അതിരാണ്, calamities-ന്റെ treasury, samsara-യുടെ seed—അത് ഉപേക്ഷിക്കണം. സ്വർഗ്ഗത്തിൽ, പാതാളത്തിൽ, രാജത്വത്തിൽ ലഭിക്കുന്നതെല്ലാം wisdom-ന്റെ treasury-യിൽ നിന്നാണ്. ഈ ഭയാനകമായ samsara-സമുദ്രം wisdom കൊണ്ടാണ് കടക്കുന്നത്, rituals, pilgrimages, austerities കൊണ്ടല്ല, രാഘവാ. ഭൂമിയിൽ ലഭിക്കുന്ന divine prosperity, wisdom-ന്റെ flowering vine-ന്റെ മധുരഫലമായി ഉദിക്കുന്നു. ജ്ഞാനത്താൽ, lions whose claws have been cut, jackals conquer them, deer are conquered by lions—just so. Low birth-ഉള്ളവരും, wisdom-ന്റെ ശക്തിയിൽ രാജത്വം നേടിയിട്ടുണ്ട്; ഇവിടെ, liberation-ഉം സ്വർഗ്ഗം-ഉം ജ്ഞാനികൾക്കാണ്. വിവേകത്തോടെ സംസാരിക്കുന്നവരും, contemplation-ൽ ആസ്വദിക്കുന്നവരും, ഉജ്ജ്വലരായി തിളങ്ങുന്നു; സമുദ്രത്തിന്റെ roar-നു മേൽ സൂര്യൻ തിളങ്ങുന്നതുപോലെ. വിവേകം, ജ്ഞാനിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ നിലക്കുന്ന wish-fulfilling gem; contemplations-നുസരിച്ച്, wish-fulfilling vine-പോലെ ഫലം നൽകുന്നു. മഹത്വം ഉള്ളവൻ samsara-യെ വിവേകത്തോടെ കടക്കുന്നു; inferior is cast away. Instructed reaches the far shore; uninstructed perishes, boat-പോലെ. Rightly directed understanding leads to the far shore; wrongly directed leads to misfortune—boat-പോലെ. Multitudes of faults, arrows-പോലെ, undeluded wise person-നെ ബാധിക്കില്ല; well-armored-നായവനെ arrows ബാധിക്കാത്തപോലെ. ദിയരേ, വിവേകത്താൽ ഈ ലോകം സത്യത്തിൽ കാണുന്നു; rightly seeing, misfortune nor fortune approach. Inert self-ന്റെ dark covering, ego-യുടെ cloud-പോലെ supreme sun-നെ മറയ്ക്കുന്നു; wind of discernment-ൽ അത് കീറപ്പെടുന്നു. incomparable state-നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, mind-നെ ആദ്യം nurture ചെയ്യണം; farmer earth-നെ തയ്യാറാക്കുന്നതുപോലെ. ഈ രീതിയിൽ, രാമാ, സ്വയം സ്വയം നിരീക്ഷിച്ചാൽ, ജനകനെപ്പോലെ, ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്ന അവസ്ഥയിലേക്കു നീ ഉടൻ എത്തും. പാശ്ചാത്യത്തിലെ രാജകുലത്തിൽ ജനിച്ച ജ്ഞാനികൾ, ജനകനെപ്പോലെ, നേടേണ്ടതെല്ലാം സ്വയം നേടുന്നു.