അന്ന് യുദ്ധഭൂമി സന്ധ്യയുടെ ചുവന്ന പ്രകാശത്തിൽ മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു. accomplished beings-ഉം അശുചിതമായ മൃതദേഹങ്ങളും നിറഞ്ഞു, പുഷ്പമാലകളും പാമ്പുകളുടെ ത്വക്കും, രശ്മികൾക്കൊപ്പം ചുരുളിയ വസ്ത്രങ്ങളും അലങ്കരമായി കിടന്നു. വീണു കിടക്കുന്ന creeper-കളുടെ പതാകകൾ വീരരുടെ తొടയിൽ നിന്നും അർച്ചുകൾ പോലെ രൂപം കൊണ്ടു, കൈകളും കാലുകളും അമ്പുകളുടെ കാടുപോലെ ചിതറിപ്പോയി. ആ ഭൂമി, കത്തിയായുധങ്ങളുടെ വെളിച്ചം നിറഞ്ഞു, പുല്ല് വയലിന്റെ ഇരുണ്ടതയും, മണലും, തblade-കളുടെ തകർത്ത ഭാഗങ്ങളും ചേർന്ന്, ഭയാനകമായും കാട്ടുപോലും, കൈകളുടെ കെട്ടുകൾ ചിതറിപ്പോയി. അശോക വൃക്ഷങ്ങളുടെ പൂത്തതുപോലുള്ള ആ സ്ഥലം, യുദ്ധത്തിലെ തീയും, കഠിന ശബ്ദങ്ങളും നിറഞ്ഞു, siddha-കളുടെ നേതാവിനെ ഭയപ്പെടുത്തി ഓടിപ്പോയി. പทองം കൊണ്ടുള്ള ശില്പങ്ങളാൽ ആ ഭൂമിയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയിരുന്നു; അതിൽ യുവസൂര്യന്റെ പ്രകാശം പോലെ കത്തിയായുധങ്ങൾ അലങ്കരമായിരുന്നു. കുന്തങ്ങൾ, വാളുകൾ, ചക്രങ്ങൾ, ജാവലിനുകൾ, ഗദകൾ, യുദ്ധത്തിന്റെ ഗർജ്ജനം—ഇവയൊക്കെ നിറഞ്ഞു. അപ്പോഴേക്കും എല്ലാ സേനകളും നശിച്ചുപോയി; യുദ്ധഭൂമി ശൂന്യമായി, ഇരുവശത്തും കുറച്ചു സൈനികർ മാത്രം ശേഷിച്ചു. തകർന്ന, ചിതറിപ്പോയ, മരിച്ച, നശിച്ച, ഓടിപ്പോവുന്ന മനുഷ്യർ; വീണു കിടക്കുന്ന മൃതദേഹങ്ങളുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ, രക്തം ഒഴുകുന്ന മണ്ണ്. ആ രക്തനദിയുടെ ഭാരവും,尸heap-കൾ ഒഴുകിപ്പോകുന്നതും, അമ്പുകൾ, കുന്തങ്ങൾ, വാളുകൾ, വലിയ കല്ലുകൾ—ഇവകൊണ്ട് നിറഞ്ഞു. വീരായുധങ്ങളുടെ പ്രഹരത്തിൽ തല ഇല്ലാത്ത ശരീരങ്ങൾ ചിതറിപ്പോയി; Vetala-കളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ ആ നിലത്ത് wild palm trees-ന്റെ നൃത്തം പോലെ ഗർജ്ജിച്ചു. ശൂന്യവും ജ്വലിച്ചും കിടക്കുന്ന യുദ്ധഭൂമിയിൽ, ആ രണ്ടു വീരന്മാർ—ആകാശത്തിലെ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും പോലെ—lotus-red chariot-കളിൽ തിളങ്ങി, ദിവ്യ ചിഹ്നങ്ങളായി കാഴ്ചവന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് സൈനികർ ചുറ്റി, discus, spear, club, dart, മറ്റു ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വച്ചു. വീർത്വം നിറഞ്ഞ ആ വീരന്മാർ, യുദ്ധഭൂമിയുടെ വിശാലതയിൽ ഇഷ്ടം പോലെ സഞ്ചരിച്ചു; വീരരുടെ നിലവിളിയും, വലിയ ചക്രങ്ങളുടെ grinding sound-ഉം, മരിച്ചവരും ജീവിച്ചവരും ഇടയിൽ. രക്തനദികൾ, മദ്യപാനത്തിൽ മയങ്ങുന്ന ആനകൾ crossing ചെയ്തതുപോലെ, ചക്രങ്ങൾ ചുവന്ന വെള്ളത്തിൽ മുക്കി, മുടിയും അകത്തളവും പിടിച്ചുകിടന്നു. വീടുന്ന ആനകളെ ചക്രങ്ങളുടെ ശക്തിയിൽ ചാരിയിച്ചും, ജ്വലിക്കുന്ന രത്നങ്ങളുടെ ജിംഗിള്, അലങ്കരിച്ച yoke-കളുടെ clatter, ഈ രഥങ്ങളിൽ മുഴങ്ങി. പതാകകൾ കാറ്റിൽ അടിക്കപ്പെട്ട് ഉരുണ്ട ശബ്ദം ഉണർത്തി; പല മഹാവീരന്മാരും, അനേകം ഭയപ്പെട്ട സൈനികരും അതിനെ അനുഗമിച്ചു. കുന്തങ്ങൾ, അമ്പുകൾ, ബില്ലുകൾ, lance, dart, spike, whirling discs-ന്റെ പ്രകാശം—ഇവയുടെ ഭാരവും അവർ വഹിച്ചു. അപ്രത്യക്ഷമായ വൃത്തങ്ങളിൽ囲まれて, ആ രണ്ടു വീരന്മാർ, ആയുധങ്ങളുടെ മേഘം പോലെ, തമ്മിൽ മുഖാമുഖം നിന്നു. അമ്പുകളുടെ volleys എറിഞ്ഞതിൽ കയ്യുകൾ പിണഞ്ഞു, ഇരുവരും പെരുവെള്ളം പുകയുന്ന മേഘങ്ങൾപോലെ roar ചെയ്തു. ആ രണ്ടു സിംഹപോലുള്ള വീരന്മാർ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ, അമ്പുകൾ കല്ലുകളും ഗദകളും പോലെ ആകാശത്ത് വ്യാപിച്ചു. ചില അമ്പുകൾ വാളിന്റെ രൂപവും, ചിലത് hammer-ഉം club-ഉം പോലെ; ചിലത് sharp disc-edges, ചിലത് axe-mouths. spear-point-ഉം razor-edge-ഉം lance-tip-ഉം half-moon-ഉം രൂപത്തിലുള്ള അമ്പുകൾ. lion-faced head-ഉം trident-tip-ഉം three-pronged face-ഉം വലിയ കല്ലുകൾ പോലെ massive-ഉം. കല്ല് തല അമ്പുകൾ apocalypse-ന്റെ കാറ്റിൽ പെയ്യുന്ന കല്ല് മഴപോലെ പറന്നു; അപ്പോൾ, എല്ലാം കലഹം, പ്രളയസമുദ്രം ഉണർന്നതുപോലെ. അപ്പോൾ രാജാവ്, ഉയർന്ന തിരമാലകളുള്ള സമുദ്രത്തിന് മുന്നിൽ എത്തി, കോപത്തിൽ midday sun-പോലെ blazing ആയി. തന്റെ ബില്ല് വലിച്ചപ്പോൾ, ദിശകൾ മുഴുവൻ thunderous blast-ഉം, devas’ mountain-ന്റെ കുന്നുകൾ strike ചെയ്യുന്ന apocalypse wind-ഉം പോലെ. മഹാരാജാവ് അമ്പുകളുടെ volleys വിടുവിച്ചു, quiver-ൽ morning sun-ന്റെ rays പോലെ. bowstring-ൽ നിന്ന് ഒരു വലിയ അമ്പ് പുറത്ത് വന്നാലും, അതു പറക്കുമ്പോൾ ആയിരങ്ങൾ, ലക്ഷങ്ങൾ ആകാശത്ത് വീണു. സമുദ്രത്തിന്റെ ശക്തിയും, സൂര്യന്റെ പ്രകാശവും, വിഷ്ണുവിന്റെ ബില്ലിന്റെ might-ഉം ഇരുവർക്കും. Musulā എന്ന club-shaped arrow-കൾ bowstring-ൽ നിന്നും roar ചെയ്തു, ആകാശം mountains-ന്റെ apocalypse-ൽ പോലെ cover ചെയ്തു. golden-tipped arrow-കൾ, missiles-ന്റെ storm-ൽ sky-യിൽ flashes ആയി, apocalypse-ൽ distress-ൽ star-കൾ വീഴുന്നതുപോലെ. Viduratha-യിൽ നിന്ന് അമ്പുകളുടെ ഒഴുക്ക്, ocean-ന്റെ flood-ഉം sun-ന്റെ rays-ഉം പോലെ, നിശ്ചലമായി. great tree-യിൽ നിന്ന് fierce wind-ൽ flowers swept ചെയ്യുന്നതും, red-hot iron-ൽ sparks shower ചെയ്യുന്നതും പോലെ, അമ്പുകൾ പറന്നു. rain-cloud-ൽ നിന്ന് stream-ഉം waterfall-ൽ droplets-ഉം city fire-ൽ brilliant sparks-ഉം. അമ്പുകളുടെ crackling കേട്ടപ്പോൾ, രണ്ടു സേനകളും ocean calm ആയതുപോലെ, silent ആയി, mute attention-ൽ നോക്കി. അമ്പുകളുടെ flood sky-യിലൂടെ surged ചെയ്തു, Ganga-യുടെ swelling-ഉം yakṣas-ന്റെ roaring tumult-ഉം. bow cloud-ൽ നിന്ന് golden-tipped arrow-കളുടെ rain, dreadful cries of dying-ഉം thunder-ഉം പോലെ. നഗരത്തിലെ lady, window-ൽ നിന്ന് arrow river advancing to flood the ocean-ഉം, playful curiosity-യിൽ നോക്കി. അമ്പുകളുടെ കൂമ്പാരവും, ഭർത്താവിന്റെ വിജയം പ്രതീക്ഷിച്ച്, lotus face joy-ൽ പൂത്തി, അവൾ പറഞ്ഞു: “വിജയം, ദേവി! നമ്മുടെ നാഥൻ ജയിക്കുന്നു—നോക്കൂ, ഈ torrent of arrows-ൽ Meru Mountain പോലും പൊടിയാകും.” അവൾ അങ്ങനെ affection-ൽ thick voice-ൽ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രണ്ടു ദേവികൾ, bright laughter-ൽ, human tenderness-ൽ, മനസ്സിൽ ആസ്വദിച്ചു. ഇങ്ങനെയാണ് ആ മഹായുദ്ധത്തിന്റെ അതിമനോഹരവും ഭയാനകവുമായ രംഗങ്ങൾ, അമ്പുകളുടെ നദികൾ, വീരരുടെ roar, ദേവികൾക്ക് പോലും മനുഷ്യത്വം ഉണർത്തിയ ആ മഹോത്സവം.