അങ്ങേയറ്റം മഹത്തായ ആ യുദ്ധഭൂമിയിൽ, ചിലർ കത്തികൾ കൈവശം വെച്ചുകൊണ്ട് കത്തിയുധത്തിൽ നിപുണരായി നിലകൊണ്ടിരുന്നു. മറ്റുചിലർ സ്ലിംഗുകൾ കൈവശം വെച്ച സ്ലിംഗുകാരായും, ചിലർ വജ്രംപോലുള്ള മുഷ്ടികൾ കൊണ്ട് ഭീഷണിയായി, മറ്റുചിലർ അങ്കുഷങ്ങൾ കയ്യിൽ പിടിച്ച് അങ്കുഷധാരികളായി നിലകൊണ്ടിരുന്നു. ചിലർ ഉഴുവുകൾ കൈവശം വെച്ച ഉഴുതുപോരിൽ പ്രാവിണ്യമുള്ളവരായി, മറ്റുചിലർ ത്രിശൂലങ്ങൾ കൈവശം വെച്ച ത്രിശൂലധാരികളായി. ചിലർ ശൃംഖലകളും വലകളും അണിഞ്ഞ്, മറ്റുചിലർ സുന്ദരമായ ലതാമാലകൾ അണിഞ്ഞ് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. കൂർത്ത കുന്തങ്ങൾ കൈവശം വെച്ച കുന്തയുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും, ശൂലങ്ങൾ കൈവശം വെച്ച ശൂലധാരികളും അങ്ങ് സമരഭൂമിയിൽ തിരയലുകൾ പോലെ കലഹിച്ചു. അവരുടെ ആക്രോഷം കാലാന്ത്യത്തിൽ സമുദ്രതരംഗങ്ങൾ ഉണർത്തുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു. ചക്രായുധങ്ങളുടെ ചുറ്റലും അമ്പുകളുടെ പ്രഹരവാതവും ആകാശത്തെ ഒരു മഹാസമുദ്രം പോലെ മാറ്റി, അവിടെ ചുറ്റുന്ന ആയുധങ്ങൾ मगरങ്ങളായി ദൃശ്യമായി. ആയുധങ്ങളുടെ തിരമാലകളും, അനേകം സൈന്യങ്ങൾ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന ആ യുദ്ധഭൂമി, അതിക്രമിക്കാൻ അമരന്മാർക്കു പോലും പ്രയാസമുള്ള ഒരു നദിസമുദ്രം പോലെ ആയി. രണ്ടു ഭാഗത്തായി ഇരുണ്ട രാജാക്കന്മാരുടെ സൈന്യങ്ങൾ, ഒരു സൈന്യത്തിന്റെ രണ്ടു ചിറകുകൾ പോലെ, യുദ്ധഭൂമിയുടെ ഇരുപാതിയും പിടിച്ചുനിൽക്കുകയായിരുന്നു. അതിനുശേഷം, ദിശകളുടെയും പ്രദേശങ്ങളുടെയും അനുസരണത്തിൽ, കിഴക്കൻ ദിക്കിൽ വസിക്കുന്ന ജനങ്ങളെപ്പറ്റി കേൾക്കൂ. ലീലാനാഥന്റെ കമലഭാഗത്തിന്റെ ഈ ഭാഗത്ത്, കാശികൾ, മഗധർ, കോസലർ, മിഥിലാർ, ഉത്കളർ, മേക്കളർ, കവടർ, പുത്രർ, അവുപോലെ ഔണ്ഡ്രർ, ഗൗഡകർ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവർ വസിക്കുന്നു. അവിടെ ദ്രിമയർ, മദ്രർ, സുഹ്മർ, താമ്രലിപ്തർ, പ്രാഗ്ജ്യോതിഷർ, വാജിമുഖർ, അംബഷ്ടർ, പുരുഷാദർ എന്നിവരും ഉണ്ട്. കർണാക്ഷർ, അവിശ്രോത്രർ, മീനമാംസഭോജികൾ, വ്യാഘ്രവക്ത്രർ, കിരാതർ, ശവർ, ഏകപാദർ എന്നിവരും അവിടെയുണ്ട്. ഇവിടെയാണ് മാല്യവാൻ എന്ന പർവ്വതവും, ശിവിവാൻ, ജ്ഞാന, വൃഷഭധ്വജ, പത്മ എന്നിങ്ങനെയുള്ള പർവ്വതങ്ങളെയും ഉദയപർവ്വതത്തെയും കാണാം. തെക്ക്-കിഴക്കൻ ഭാഗത്ത്, വിന്ധ്യപർവ്വതത്തിൽ വസിക്കുന്നവർ ചേദയർ, വത്സർ, ദാശാർണർ, അംഗർ, വംഗർ, ഉപവംഗർ എന്നിവരാണ്. അവിടെയുണ്ട് കലിംഗർ, പുത്രർ, ജഠർ, വിദർഭർ, മേക്കളർ, ശവർ, നഗ്നപർണർ, കണ്ഠതൃപുരപൂരികർ. കണ്ഠകസ്ഥല, പൃഥുദ്വീപകത്തിലെ സൗമ്യർ, കണ്ഠദ്ര, ശോണിക, ചർമൺവതിൽ വസിക്കുന്നവർ എന്നിവരും അവിടെയുണ്ട്. കോക്കക, ഹേമകുട്യ, ശ്മശ്രുദര, ബാലിഗ്രീവ, മഹാഗ്രീവ, കിഷ്കിന്ദ, നാരികേലിന എന്നിവരാണ് അവിടെയുള്ളവർ. ഈ ഭാഗത്തിന്റെ തെക്കോട്ട്, വിന്ധ്യ, കുസുമപിഡ, മഹേന്ദ്ര, ദുണ്ടുര എന്നീ പർവ്വതങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. മലയം, സൂര്യവംശം, ഗണരാജ്യ, നൃരാജ്യ, അവന്തി, സംബവതി എന്നിങ്ങനെയുള്ള പ്രശസ്ത പ്രദേശങ്ങളും ഉണ്ട്. ദശപൂര്യ, ഏകകച്ച, ഋഷിക, തുരുഷ്ക, ശക, വനവാസ, പർവ്വതവാസികൾ, ഭദ്രഗിരി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾ അവിടെയുണ്ട്. നഗര, ദണ്ഡക, ഗണരാജ്യ, നൃരാജ്യ, സഹാര, ഋശ്യമൂക, കർക്കോട്ട, വനതിമ്ബില എന്നിവിടങ്ങളിലെ ജനങ്ങളും ഉണ്ട്. പത്മവാസികൾ, ചൗരക, കർകവീര, വൈരിക, പാശിക, ധർമ്മപട്ടണ, പംസിക എന്നിവിടങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾ അവിടെയുണ്ട്. ശകിക, കൃഷ്ണചേലുര, നർമദ, താമ്രപർണക, ഗോനന്ദ, കനക, ചൈനപട്ടണവാസികൾ എന്നിവരും ഉണ്ട്. താലികാടക, നദീതടവാസികൾ, രഹക, വെണ്ണകരഹന, വൈവുണ്ടക, തുംബവന, ലജിനദ്വീപ, കർണക എന്നിവിടങ്ങളിലുള്ളവരും അവിടെയുണ്ട്. കർണികാര, ശിവയ, കുങ്കുണ, ചിത്രകൂട്ടക, കർണാടക, മഞ്ചകാടക, മഹാകടവിക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവർ അവിടെയുണ്ട്. ആന്ധ്രർ, കൊള്ളർ, ശിനയ, ശിവാടക, ചവൈരിക, ബാലദേവ, പട്ടണക, ക്രൗഞ്ച, ടീവ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവർ അവിടെയുണ്ട്. ശിലാക്ഷ, രദത, നന്ദനന്ദ, അമലയ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവർ ചിത്രകൂട്ടപർവ്വതത്തിലെ ജനങ്ങൾ കൂടിയാണ്; ഇവർ ലങ്കാരക്ഷകരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളിലാണ്. ഇപ്പോൾ, തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിക്കിൽ മഹാരാഷ്ട്ര, സുറാഷ്ട്ര, സിന്ധു, സൗവീര, ശൂദ്ര, ആഭീര, ദ്രാവിഡ എന്നീ ജനങ്ങൾ വസിക്കുന്നു. കൂടാതെ, കോട്ടക, ഷണ്ട, സിന്ധു, കലിരുഹ, ഹേമഗിരി, റൈവതക എന്നിങ്ങനെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളും പർവ്വതങ്ങളും അവിടെയുണ്ട്. മയാവന, നഭുക എന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ യവനർ വസിക്കുന്നു; പഹ്ലവ, മാർഗണാവർത്ത, ധൂമ്രാംബഷ്ടക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവർ അവിടെയുണ്ട്. ലാജകണ, ആമ്രഗിരിവാസികൾ, അതിനപ്പുറം സമുദ്രവും അവിടെയുണ്ട്; അവിടെയാണു ഔർവന്റെ അഗ്നികൾ. ഇവർ ലീലാനാഥന്റെ ജനങ്ങൾ ആണെന്ന് പറയുന്നു. ഇനി, ഇതിന് വിരുദ്ധ ദിശകളിൽ വസിക്കുന്ന ജനങ്ങളെപ്പറ്റി കേൾക്കൂ. പടിഞ്ഞാറൻ ദിക്കിൽ, മഹത്തായ പർവ്വതങ്ങൾ ഉണ്ട്: മതിമാൻ, ക്ഷുരാർപ്പണ, വനൗകഹ, മേഘവാൻ, ചക്രവാൻ, അഷ്ടപർവ്വത. പഞ്ചനദ, കാശ, ബ്രഹ്മവാസതക, തരക്ഷത, പരവ, ശാന്തിക എന്നിങ്ങനെയുള്ളവർ അവിടെയുണ്ട്. വടകപോക്രയോടു ചേർന്ന്, ഗിരിവന, അവമ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ ഉണ്ട്; ധർമ്മപരിധി ഉപേക്ഷിച്ച മ്ലേഛർ അവിടെയുണ്ട്. അതിനുശേഷം, ഇരുനൂറു യോജന ദൂരത്തോളം വ്യാപിച്ച പ്രദേശവും, അതിനു ശേഷം മുത്തും രത്നവുമായ അലങ്കൃതമായ മഹേന്ദ്രപർവ്വതത്തിന്റെ ശിഖരവും കാണാം. നൂറുകണക്കിന് പർവ്വതങ്ങൾ ചുറ്റിയ അഷ്ടോണപർവ്വതം അവിടെയുണ്ട്; പര്യാത്രപർവ്വതത്തിന്റെ തീരത്തു, ഭയാനകമായ മഹാസമുദ്രങ്ങളും ഉണ്ട്. പടിഞ്ഞാറ്-വടക്കേ ദിക്കിൽ ഗിരിമതി പ്രദേശവും, വെണുമതി, തുരമതി ദേശവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഫാൽഗുണക, മണ്ഡവ്യ, ഏകനേത്രക, പുരുകുണ്ട, തുഖാര, താലമല്ല, ലഹവഹ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവർ അവിടെയുണ്ട്. വന്ദില, നവില, വല, ദീർഘകേശ, ദൃഢബാഹു, രംഗ, ഖമുനിക, കംപ, ഗുരുഹ, അറുഹ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവർ അവിടെയുണ്ട്. പിന്നീട്, സ്ത്രീരാജ്യം എന്ന അപൂർവരാജ്യവും, പശുമൃഗങ്ങളുടെ സന്തതിക്കുള്ള സ്ഥലം, വടക്കോട്ടു ഹിമാലയ, കാഞ്ജപർവ്വതം, മധുമാൻപർവ്വതം എന്നിവയും കാണാം. അവിടെയുണ്ട് കൈലാസം, വസുമാൻ, മെരു എന്നീ മഹാപർവ്വതങ്ങൾ. ആ വഴികളിൽ മദ്രർ, പൗരവർ, യൗധേയർ, മാലവർ, ശൂരസേനർ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവർ വസിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, അനേകം ജനതകളും, മലകളും, ദേശങ്ങളും, അങ്ങേയറ്റം വിപുലമായ ഭൂമിയിലും മഹാസമരഭൂമിയിലും പരസ്പരം നേരിട്ട് നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.