രാജുവंशത്തിലെ രാമ, ഒരു മനുഷ്യന് ഒന്നും സ്വന്തമില്ലെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സ് സാന്ത്വനവും രോഗരഹിതവും ആണെങ്കില്, രാജസിംഹാസനത്തിലെ സന്തോഷം അനുഭവിക്കാം. അവന് ലഭിക്കാത്തതിനെ ആഗ്രഹിക്കില്ല; ലഭിക്കുന്നതിനെ സ്വാഭാവികമായി സ്വീകരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ സൗമ്യനും നല്ല പെരുമാറ്റമുള്ളവനുമായ ഒരാളെ സാന്ത്വനമുള്ളവനെന്ന് വിളിക്കുന്നു. മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധിയും പൂര്ണ്ണതയും ഉള്ള മഹാന്റെ മുഖത്ത് ഐശ്വര്യം തിളങ്ങുന്നു, ശുദ്ധമായ പാലക്കടലില് ഐശ്വര്യം തിളങ്ങുന്നതുപോലെ. പൂര്ണ്ണതയില് പൂര്ണ്ണമായി ആശ്രയിച്ച്, സ്വന്തമായ പരിശ്രമവും ശക്തിയും ഉപയോഗിച്ച്, എവിടെയും ആഗ്രഹം ഉപേക്ഷിക്കണം. സാന്ത്വനത്തിന്റെ അമൃതം നിറഞ്ഞ ഹൃദയത്തില് സ്വാഭാവികമായ ശീതളത വരുന്നു; ആഗ്രഹമില്ലാത്തവനില് സ്ഥിരതയും, ചന്ദ്രന്റെ ശീതളതപോലെ ദീര്ഘകാലം നിലനില്ക്കും. സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മനസ്സുള്ളവനെ ധനസമ്പത്ത് രാജാവിനെ സേവിക്കുന്ന ഉപചാരങ്ങളുപോലെ സേവിക്കുന്നു. അതുപോലെ, ശുദ്ധവും സാന്ത്വനമുള്ള ആത്മാവില് അഭ്യസിക്കുന്നവന്റെ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും മഴക്കാലത്ത് പൊടിപടര്ച്ച അടുക്കുന്നതുപോലെ വേഗത്തില് അകറ്റപ്പെടുന്നു. ശുദ്ധമായ പെരുമാറ്റമുള്ള, ദോഷരഹിതവും ശാന്തവുമായവന് പൂർണ്ണതയിൽ spotless moon-പോലെ തിളങ്ങുന്നു. ഉദാരതയുടെ സമത്വം നിറഞ്ഞ മുഖം കണ്ടാല്, ആ മനുഷ്യനെ കാണുന്നവര്ക്ക് സമ്പത്തും വസ്തുക്കളും നല്കാത്ത സംതൃപ്തി ലഭിക്കുന്നു. രഘുവംശത്തിലെ വംശജ, സമത്വവും ഉന്നത മനസ്സും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ശുദ്ധവനെ മഹർഷികളും ദേവതകളും വരെ നമിക്കുന്നു. ഹേ മഹാബുദ്ധി, ഈ ലോകത്തിൽ സദ്ഗുണമുള്ളവരുടെ സാന്നിധ്യം, സാംസാരിക ദുഃഖങ്ങൾ കടക്കുന്നതിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും ഉപകാരപ്രദമാണ്. സദ്ഗുണമുള്ളവരുമായി ചേർന്ന് വളരുന്ന വിവേകപ്പൂവ് സംരക്ഷിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കൾ അതിന്റെ ഫലസമ്പത്ത് ലഭിക്കുന്ന പാത്രങ്ങളാണ്. ജ്ഞാനികളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, ശൂന്യത പോലും സമൃദ്ധിയാകുന്നു; മരണവും ഉത്സവമാകുന്നു; ദുഃഖവും ഐശ്വര്യമെന്ന പോലെ തിളങ്ങുന്നു. ഈ ലോകത്തിൽ, സദ്ഗുണമുള്ളവരുടെ സാന്നിധ്യം മാത്രം ദുഃഖത്തിന്റെ തണൽ, മായയുടെ കാറ്റ്, അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുട്ട് എന്നിവയെ സൂര്യൻ കീഴടക്കുന്നപോലെ കീഴടക്കുന്നു. സദ്ഗുണമുള്ളവരുടെ സാന്നിധ്യം ബുദ്ധിയുടെ പരമോന്നത വർദ്ധക, അജ്ഞാനത്തിന്റെ വൃക്ഷം നശിപ്പിക്കുന്നതും, ദുഃഖം നീക്കുന്നതും ആണെന്ന് അറിയുക. സദ്ഗുണമുള്ളവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നിന്ന്, വിവേകത്തിന്റെ പരമപ്രകാശം ഉരുത്തിരിയുന്നു – ദുഃഖരഹിതവൃക്ഷത്തിലെ പൂക്കളെപ്പോലെ തിളങ്ങിയും ആനന്ദകരമായും. സദ്ഗുണമുള്ളവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ശക്തികൾ, അപകടരഹിതവും, ശാന്തവും, സദാ സമൃദ്ധിയും, അതുല്യമായ സന്തോഷവും നൽകുന്നു. ഏറ്റവും ദുഷ്കരവും സഹായരഹിതവും സ്ഥിതിയിലായിരുന്നവരും, സദ്ഗുണമുള്ളവരുടെ സാന്നിധ്യം ഒരുപോലും ഉപേക്ഷിക്കരുത്. ഈ ലോകത്തിൽ, സദ്ഗുണമുള്ളവരുടെ സാന്നിധ്യം ധർമ്മപഥത്തിൽ ദീപങ്ങളാണ്; അവ ഹൃദയത്തിലെ ഇരുട്ട് നീക്കി, ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്നു. സദ്ഗുണമുള്ളവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ശീതളവും ശുദ്ധവുമായ ഗംഗയിൽ കുളിച്ചവന് ദാനങ്ങൾ, തീർത്ഥയാത്രകൾ, വ്രതങ്ങൾ, യാഗങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ആവശ്യം ഇല്ല. വാസ്തവത്തിൽ, വാസനകളില്ലാതെ, സംശയങ്ങൾ മുറിച്ച, ഹൃദയത്തിലെ കുരുക്കുകൾ അഴിച്ച സദ്ഗുണമുള്ളവരുണ്ടെങ്കിൽ, വ്രതങ്ങളും തീർത്ഥയാത്രകളും ആവശ്യമില്ല. മനസ്സു ശാന്തമായവരാണ് സത്യം ആരാധനാർഹരും, ഏറ്റവും പരിശ്രമത്തോടെ അന്വേഷിക്കേണ്ടവരും; സദ്ഗുണമുള്ളവരെ ദരിദ്രന്മാർ രത്നം പോലെ കാണണം. ഉത്തമസംഗതി കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ജ്ഞാനികളുടെ ബുദ്ധി, celestial nymphs-ന്റെ കൂട്ടത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന താളംപോലെ എല്ലായ്പ്പോഴും തിളങ്ങുന്നു. ശുദ്ധമായ ലീലാവസ്ഥയിൽ എത്തിയ മഹാനായവന് സദ്ഗുണമുള്ളവരുടെ ഉന്നതസംഗതി ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കില്ല. അജ്ഞാനത്തിന്റെ കുരുക്കുകൾ അഴിച്ച, എല്ലാവരുടെയും ആദരമുള്ള സദ്ഗുണമുള്ളവരെ എല്ലാ മാർഗ്ഗങ്ങളിലും സേവിക്കണം, കാരണം അവരാണ് സാംസാരിക സമുദ്രം കടക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗം. സദ്ഗുണമുള്ളവരെ അവഗണിച്ചവൻ, നരകാഗ്നിക്ക് ഇന്ധനമായ വരണ്ട മരച്ചിലകളെപ്പോലെയാണ്; സദ്ഗുണമുള്ളവരാണ് നരകാഗ്നി ശമിപ്പിക്കുന്ന മഴമേഘങ്ങൾ. ദാരിദ്ര്യവും, മരണവും, ദുഃഖവും, മറ്റും ദുഃഖകരമായ മായകളും, സദ്ഗുണമുള്ളവരുടെ സാന്നിധ്യ라는 ഔഷധം കൊണ്ട് പൂര്ണ്ണമായും ശമിക്കുന്നു. സാന്ത്വനം, സദ്ഗുണമുള്ളവരുടെ സാന്നിധ്യം, അന്വേഷണം, ശാന്തത – ഇവയൊക്കെയാണ് സാംസാരിക സമുദ്രം കടക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങൾ. സന്തോഷം പരമോന്നത ലാഭം, ഉത്തമസംഗതി പരമമാർഗ്ഗം, അന്വേഷണം പരമജ്ഞാനം, ശാന്തത പരമാനന്ദം. ഈ നാലു ശുദ്ധമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ആഴത്തിൽ അഭ്യസിച്ചാൽ, സാംസാരികത അപ്രത്യക്ഷമാകും; ഇവയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവർ മായയും സാംസാരികതയും കടന്നവരാണ്. ഇവയിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്ന് അഭ്യസിച്ചും, ശുദ്ധമായ ജാഗ്രതയുണ്ടായാലും, ജ്ഞാനികൾക്ക് നാലും കൈവരിച്ചവയാണ്. ഇവയിൽ ഒന്ന് പോലും സമ്പൂർണ്ണമായി അഭ്യസിച്ചാൽ, എല്ലാം ലഭിക്കും; അതിനാൽ, പൂർണ്ണമായ പ്രാപ്തിക്ക് കുറഞ്ഞത് ഒന്ന്라도 ദൃഢമായി അഭ്യസിക്കണം. സദ്ഗുണമുള്ളവരുടെ സാന്നിധ്യം, സന്തോഷം, അന്വേഷണം, ശാന്തത – മനസ്സു ശുദ്ധമായവനിൽ, അവയെ അഭ്യസിക്കാതെ സ്വാഭാവികമായി ഉദിക്കുന്നു, സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന നദികൾപോലെ. ഉത്തമസംഗതിയിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്നവനിൽ, അന്വേഷണം, സന്തോഷം, ശാന്തത സമൃദ്ധിയുള്ളവനിൽ ഐശ്വര്യം വളരുന്നതുപോലെ വളരുന്നു. സന്തോഷമുള്ളവനിൽ, അന്വേഷണം, ശാന്തത, സദ്ഗുണമുള്ളവരുടെ സാന്നിധ്യം, പൂർണ്ണചന്ദ്രനിൽ സൗന്ദര്യവും ഗുണങ്ങളും വളരുന്നതുപോലെ വളരുന്നു. അന്വേഷണത്തിന് വിലകൽപ്പിക്കുന്നവനിൽ, ഉത്തമസംഗതി, സന്തോഷം, ശാന്തത, ബുദ്ധിമാനായ മന്ത്രിയുള്ള രാജാവിൽ ജയവും ഐശ്വര്യവും വളരുന്നതുപോലെ വളരുന്നു. അതിനാൽ, രഘുവംശത്തിലെ വംശജ, മനസ്സിനെ പരിശ്രമത്തോടെ കീഴടക്കി, ഈ ഗുണങ്ങളിൽ കുറഞ്ഞത് ഒന്ന്라도 ദൃഢമായി അഭ്യസിക്കണം. പരമോന്നത പരിശ്രമത്തിൽ ആശ്രയിച്ച്, മനസ്സെന്ന ആനയെ കീഴടക്കാതെ, ഒരു ഗുണം പോലും ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ, പരമോന്നത പ്രാപ്തി ഇല്ല. ദൃഢമായ പരിശ്രമത്തോടെ, രാമ, പല്ല് പല്ലിൽ ചുരണ്ടി, മനസ്സിനെ ഗുണലഭ്യത്തിലേക്ക് ഉറപ്പിച്ചു കൊണ്ടുപോകണം. ദേവൻ, യക്ഷൻ, മനുഷ്യൻ, മര even, മഹാബാഹുവായവനേ, ഇതിന് മറ്റൊരു മാർഗ്ഗം ഈ ലോകത്തിൽ ഇല്ല.