ಮನೋ ಮಿಥ್ಯಾಭ್ರಮಾಲ್ ಲೋಕೇ ಕರ್ತೃತಾಕರ್ತೃತಾಮಯೀಮ್ । ಕರೋತಿ ಕಲನಾಂ ರಜ್ಜ್ವಾಂ ಭ್ರಾನ್ತೇಕ್ಷಣ ಇವಾಹಿತಾಮ್
ಮನಸ್ಸು ತಪ್ಪು ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವವನಾಗಿರುತೆ ಮತ್ತು ಮಾಡುವವನಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಹಗ್ಗವನ್ನು ಹಾವೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ.
ತೇನ ಮಾ ಗಾ ಮುನೇ ಕೋಪಮ್ ಆಪದಾಮ್ ಈದೃಶಃ ಕ್ರಮಃ । ಯದ್ ಯಥಾ ತತ್ ತಥೈವಾಸ್ತು ಸತ್ಯಮ್ ಆಲೋಕಯಾಕುಲಃ
ಆಪತ್ತಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಕ್ರಮವೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಮಹರ್ಷೇ, ನೀನು ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬೇಡ. ಎಲ್ಲವೂ ಹೇಗಿದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಇರಲಿ; ಗೊಂದಲದ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಸತ್ಯವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ನ ವಯಂ ಪ್ರಭುತಾರ್ಥೇನ ನಾಭಿಮಾನವಶೀಕೃತಾಃ । ಸ್ವತೋ ಹೇವಾಕವಶತಃ ಕೇವಲಂ ನಿಯತೌ ಸ್ಥಿತಾಃ
ನಾವು ಅಧಿಕಾರದಿಂದಲೂ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದಲೂ ಪ್ರೇರಿತರಲ್ಲ; ನಮಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ನಾವು ಕೇವಲ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟವರಾಗಿದ್ದೇವೆ.
ಪ್ರಕೃತವ್ಯವಹಾರೇಹಾಂ ನಿಯತಾಂ ನಿಯತೇರ್ ವಶಾತ್ । ಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ ಸಮನುವರ್ತೇತ ನಾಭಿಮಾನಮಹಾತಮಾಃ
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೀಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅಹಂಕಾರಿಗಳಂತೆ ಅಲ್ಲ.
ಕರ್ತವ್ಯಮ್ ಏವ ಕ್ರಿಯತೇ ಕೇವಲಂ ಕಾರ್ಯಕೋವಿದೈಃ । ಸೌಷುಪ್ತೀಂ ವೃತ್ತಿಮ್ ಆಶ್ರಿತ್ಯ ಕಯಾಚಿದ್ ಅಪಿ ನಾಶಯಾ
ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವವರು ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ನಿದ್ರೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸುತ್ತಾರೆ, ನಾಶವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಅವಲಂಬಿತರಲ್ಲ.
ಕ್ವ ಸಾ ಜ್ಞಾನಮಯೀ ದೃಷ್ಟಿಃ ಕ್ವ ಮಹತ್ತ್ವಂ ಕ್ವ ಧೀರತಾ । ಮಾರ್ಗೇ ಸರ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧೇ ಹಿ ಕಿಮ್ ಅನ್ಧ ಇವ ಮುಹ್ಯಸಿ
ಅವನು ತಿಳಿವಿನ ದೃಷ್ಟಿಯು ಎಲ್ಲಿದೆ? ಮಹತ್ವ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಸ್ಥಿರತೆ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಎಲ್ಲರೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಕುರುಡನಂತೆ ಏಕೆ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿದ್ದೀಯೆ?
ತ್ರಿಕಾಲಾಮಲದರ್ಶಿತ್ವಂ ಧಾರಯನ್ನ್ ಅಪಿ ಚೇತಸಿ । ಅವಿಚಾರ್ಯ ಜಗದ್ಯಾತ್ರಾಂ ಕಿಂ ಮೂರ್ಖ ಇವ ಮುಹ್ಯಸಿ
ನೀನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಾಲಗಳ ಶುದ್ಧವಾದ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಜಗತ್ತಿನ ನಡೆಯನ್ನು ಯೋಚಿಸದೆ, ಮೂರ್ಖನಂತೆ ಏಕೆ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿದ್ದೀಯೆ?
ಸ್ವಕರ್ಮಫಲಪಾಕೋತ್ಥಾಮ್ ಅವಿಚಾರ್ಯ ದಶಾಂ ಸುತೇ । ಕಿಂ ಮೂರ್ಖ ಇವ ಸರ್ವಜ್ಞ ಮುಧಾ ಮಾಂ ಶಪ್ತುಮ್ ಅರ್ಹಸಿ
ನಿನ್ನ ಮಗನ ಸ್ಥಿತಿ ಅವನ ಸ್ವಂತ ಕರ್ಮಫಲದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಯೋಚಿಸದೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು ನೀನು, ಮೂರ್ಖನಂತೆ ಅನವಶ್ಯವಾಗಿ ನನಗೆ ಶಾಪ ಕೊಡಲು ಯೋಗ್ಯನಾಗಿದ್ದೀಯೆ?
ದೇಹಿನಾಮ್ ಇಹ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಶರೀರಂ ದ್ವಿವಿಧಂ ಮುನೇ । ಕಿಂ ನ ಜಾನಾಸಿ ವಾ ದೇಹಮ್ ಏಕಮ್ ಅನ್ಯನ್ ಮನೋಽಭಿಧಮ್
ಮುನಿಯೇ, ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಎರಡು ವಿಧದ ದೇಹಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀನು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೇ? ಒಂದು ದೇಹ ಶರೀರ, ಇನ್ನೊಂದು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ದೇಹ.
ತತ್ರ ದೇಹೋ ಜಡೋ ಽತ್ಯರ್ಥಂ ವಿನಾಶೈಕಪರಾಯಣಃ । ಮನಸ್ ತೂತ್ಥಾನನಿಯತಂ ಕದರ್ಥಾತ್ ಕ್ಷೀಯತೇ ನ ವಾ
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ದೇಹವು ಜಡವಾಗಿದ್ದು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ತೊಡಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅದು ಬಾಧೆಯಿಂದಲೇ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವಶ್ಯಕವಲ್ಲ.
ಚತುರೇಣ ಯಥಾ ಸಾಧೋ ರಥಸ್ ಸಾರಥಿನೋಹ್ಯತೇ । ಕುರ್ವತಾ ಕಿಞ್ಚನ ಸ್ವೇಹಾಂ ದೇಹೋ ಽಯಂ ಮನಸಾ ತಥಾ
ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಾಗಣೆಗಾರನು ರಥವನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾನೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಈ ದೇಹವೂ ತನ್ನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
ಅಸತ್ ಸಙ್ಕಲ್ಪ್ಯ ಕ್ರಿಯತೇ ಸಚ್ ಛರೀರಂ ವಿನಾಶ್ಯತೇ । ಕ್ಷಣೇನ ಮನಸಾ ಪಙ್ಕಪುರುಷಶ್ ಶಿಶುನಾ ಯಥಾ
ಅಸತ್ತನ್ನು ಮನಸ್ಸು ಕಲ್ಪಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ದೇಹ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸು ಮಣ್ಣಿನ ಪುಟ್ಟಗೊಂಬೆಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ರೂಪಿಸಬಹುದು.
ಚಿತ್ತಮ್ ಏವೇಹ ಪುರುಷಸ್ ತತ್ಕೃತಂ ಕೃತಮ್ ಉಚ್ಯತೇ । ತದ್ ಬದ್ಧಂ ಕಲನಾಹೇತೋಃ ಕಲನಾಸ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಯತೇ
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದರೆ ಮನಸ್ಸೇ. ಅದು ಮಾಡಿದುದನ್ನು ಮಾಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಅದು ಬಂಧನವಾಗುತ್ತದೆ; ಕಲ್ಪನೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಅದು ಮುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಯಂ ದೇಹ ಇದಂ ನೇತ್ರಮ್ ಇದಮ್ ಅಙ್ಗಮ್ ಇದಂ ಶಿರಃ । ಇದಂ ಸ್ಫಾರವಿಕಾರಂ ತನ್ ಮನ ಏವಾಭಿಧೀಯತೇ
ಇದು ದೇಹ, ಇದು ಕಣ್ಣು, ಇದು ಅಂಗ, ಇದು ತಲೆ; ಈ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಬದಲಾವಣೆ ಮನಸ್ಸೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮನೋ ಹಿ ಜೀವಜ್ ಜೀವಾಖ್ಯಂ ನಿಶ್ಚಾಯಕತಯಾ ತು ಧೀಃ । ಅಹಙ್ಕಾರೋ ಽಭಿಮಾನಿತ್ವಾನ್ ನಾನಾತ್ವಂ ತ್ವ್ ಇದಮ್ ಏತಿ ಹಿ
ಮನಸ್ಸೇ ಜೀವಿ, ಅದನ್ನು ಜೀವ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡುತ್ತಾರೆ; ತರ್ಕಶಕ್ತಿಯೇ ಬುದ್ಧಿ, ಆತ್ಮಭಾವದಿಂದ ಅಹಂkara ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಅದರಿಂದ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ದೇಹವಾಸನಯಾ ಚೇತಸ್ ತ್ವ್ ಅನ್ಯಾನಿ ಸ್ವಾನಿ ಚೇದ್ಧಯಾ । ಪಾರ್ಥಿವಾನಿ ಶರೀರಾಣಿ ಸನ್ತೀವ ಪರಿಪಶ್ಯತಿ
ದೇಹದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಇತರ ದೇಹಗಳನ್ನೂ, ತನ್ನದೇ ದೇಹವನ್ನೂ ಭೌತಿಕ ರೂಪಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಆಲೋಕಯತಿ ಚೇತ್ ಸತ್ಯಂ ತದ್ ಅಸತ್ಯಮಯೀಂ ಮನಃ । ಶರೀರಭಾವನಾಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಪರಮಾಂ ಯಾತಿ ನಿರ್ವೃತಿಮ್
ಮನಸ್ಸು ಸತ್ಯವಾಗಿ ನೋಡುವುದಾದರೆ, ದೇಹದ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪರಮ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ತನ್ ಮನಸ್ ತವ ಪುತ್ರಸ್ಯ ಸಮಾಧೌ ತ್ವಯಿ ಸಂಸ್ಥಿತೇ । ಸ್ವಮನೋರಥಮಾರ್ಗೇಣ ದೂರಾದ್ ದೂರತರಂ ಗತಮ್
ನಿನ್ನ ಮಗನ ಮನಸ್ಸು, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗಳ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ದೂರದೂರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದೆ.
ಇದಮ್ ಔಶನಸಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ದೇಹಂ ಮನ್ದರಕನ್ದರೇ । ಪ್ರಯಾತಂ ವೈಬುಧಂ ಸದ್ಮ ನೀಡೋಡ್ಡೀನಃ ಖಗೋ ಯಥಾ
ಈ ಉಶನಸದ ದೇಹವನ್ನು ಮಂದರಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು, ಅದು ತನ್ನ ಗೂಡಿನಿಂದ ಹಾರುವ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದದು.
ತತ್ರ ಮನ್ದಾರಕುಞ್ಜೇಷು ಪಾರಿಜಾತಗೃಹೇಷು ಚ । ನನ್ದನೋದ್ಯಾನಷಣ್ಡೇಷು ಲೋಕಪಾಲಪುರೇಷು ಚ
ಅಲ್ಲಿ ಮಂದಾರವನಗಳಲ್ಲಿ, ಪಾರಿಜಾತ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ನಂದನವನದ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಲೋಕಪಾಲರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ,
ಮುನೇ ಚತುರ್ಯುಗಾನ್ಯ್ ಅಷ್ಟೌ ವಿಶ್ವಾಚೀಂ ದೇವಸುನ್ದರೀಮ್ । ಅಸೇವತ ಮಹಾತೇಜಾಷ್ ಷಟ್ಪದಃ ಪದ್ಮಿನೀಮ್ ಇವ
ಮುನಿಯೇ, ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಎಂಟು ಚತುರ್ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ವಿಶ್ವಾಚಿ ಎಂಬ ದೇವಸೌಂದರ್ಯವತಿಯನ್ನು, ತಾವಳಿಗೆ ಹತ್ತುವ ಜೇನುಹುಳಿಯಂತೆ ಸೇವಿಸಿದನು.
ತೀವ್ರಸಂವೇಗಸಮ್ಪನ್ನಸ್ ಸ್ವಸಙ್ಕಲ್ಪೋಪಕಲ್ಪಿತೇ । ಅಥ ಪುಣ್ಯಕ್ಷಯೇ ಜಾತೇ ನೀಹಾರ ಇವ ಶಾರ್ವರೇ
ತೀವ್ರವಾದ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ, ಅವನು ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತಿನ ಮಂಜಿನಂತೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾದನು.
ಪ್ರಮ್ಲಾನಕುಸುಮೋತ್ತಂಸಸ್ ಸ್ವಿನ್ನಾಙ್ಗಾವಲಯಾಲಸಃ । ಸ ಪಪಾತ ತಯಾ ಸಾಕಂ ಕಾಲಪಕ್ವಂ ಫಲಂ ಯಥಾ
ಮಂದವಾದ ಹೂವುಗಳಿಂದ ತಲೆ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಂಗಗಳು ಬೆವರುತಿದ್ದವು, ದಣಿದವನಾಗಿ, ಅವನು ಅವಳ ಜೊತೆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪಕ್ವವಾದ ಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಬಿದ್ದನು.
ವೈಬುಧಂ ತತ್ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ನಭಸ್ಯ್ ಏವ ಶರೀರಕಮ್ । ಭೂತಾಕಾಶಮ್ ಅಥಾಸಾದ್ಯ ವಸುಧಾಯಾಮ್ ಅಜಾಯತ
ಆ ದೈವಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮದೇಹವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಭೂತಾಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು.
ಆಸೀದ್ ದ್ವಿಜೋ ದಶಾರ್ಣೇಷು ಕೋಸಲೇಷು ಮಹೀಪತಿಃ । ಧೀವರೋ ಽಙ್ಗಮಹಾಟವ್ಯಾಂ ಹಂಸಸ್ ತ್ರಿಪಥಗಾತಟೇ
ಅವನು ದಶಾರ್ಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ, ಕೋಸಲದಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ, ಅಂಗೆ ಮಹಾಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರನಾಗಿ, ಮೂರು ನದಿಗಳ ತೀರದಲ್ಲಿ ಹಂಸನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು.
ಸೂರ್ಯವಂಶೀ ನೃಪಃ ಪೌಣ್ಡ್ರೇ ಸೌರಸ್ ಸಾಲ್ವೇಷು ದೈಶಿಕಃ । ಕಲ್ಪಂ ವಿದ್ಯಾಧರಶ್ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಧೀಮಾನ್ ಅಥ ಮುನೇಸ್ ಸುತಃ
ಪೌಂಡ್ರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯವಂಶದ ರಾಜನಾಗಿ, ಸಾಲ್ವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತನಾಗಿ, ಒಂದು ಯುಗವಿಡಿ ವಿದ್ಯಾಧರನಾಗಿ, ಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ ಐಶ್ವರ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಮುನಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಅವನು ಜನ್ಮ ಪಡೆದನು.
ಮದ್ರೇಷ್ವ್ ಅಥ ಮಹೀಪಾಲಸ್ ತತಸ್ ತಾಪಸಬಾಲಕಃ । ವಾಸುದೇವ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಸ್ ಸಮಙ್ಗಾಯಾಸ್ ತಟೇ ಸ್ಥಿತಃ
ಮದ್ರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ, ನಂತರ ತಪಸ್ವಿಯ ಬಾಲಕನಾಗಿ, ವಾಸುದೇವ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸಮಂಗಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿದನು.
ಅನ್ಯಾಸ್ವ್ ಅಪಿ ವಿಚಿತ್ರಾಸು ವಾಸನಾವಶತಸ್ ಸ್ವಯಮ್ । ವಿಷಮಾಸ್ವ್ ಏಷ ಪುತ್ರಸ್ ತೇ ಚಚಾರಾನನ್ತಯೋನಿಷು
ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ವಿಚಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ವಾಸನೆಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ನಿನ್ನ ಈ ಮಗನು ಅನೇಕ ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದನು.
ಅಭೂದ್ ವಿನ್ಧ್ಯವನೇ ಗೋಪಃ ಕಿರತಃ ಕೇಕಯೇಷು ಚ । ಸೌವೀರೇಷು ಚ ಸಾಮನ್ತಸ್ ತ್ರೈಗರ್ತಶ್ ಚೈವ ದೈಶಿಕಃ
ವಿಂಧ್ಯ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಗೋಪನಾಗಿ, ಕೇಕಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಗಾರನಾಗಿ, ಸೌವೀರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಂತನಾಗಿ, ಮತ್ತು ತ್ರೈಗರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತದ ಮುಖ್ಯನಾಗಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆದನು.
ವಂಶಗುಲ್ಮಃ ಕಿರಾತೇಷು ಹರಿಣಶ್ ಚೀರಜಙ್ಗಲೇ । ಸರೀಸೃಪಸ್ ತಾಲತಲೇ ತಮಾಲೇ ವನಕುಕ್ಕುಟಃ
ಕಿರಾತರೊಳಗೆ ಬಿದಿರು ಗುಡ್ಡ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಜಿಂಕೆ, ತಾಳ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಹಾವು, ತಮಾಳದ ಮರದಲ್ಲಿ ಕಾಡುಕೋಳಿ ಇರುತ್ತದೆ.