ಸಮಙ್ಗಾಯಾ ಮಹಾನದ್ಯಾಸ್ ತಟಮ್ ಆಸಾದ್ಯ ತಾಪಸಃ । ತಪಸ್ ತೇಪೇ ಮಹಾಬುದ್ಧಿಸ್ ಸ ರಾಮ ವಿಗತಜ್ವರಃ
ಮಹಾ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ, ದುಃಖವಿಲ್ಲದ ಆ ತಪಸ್ವಿ, ಸಮಂಗಾ ಎಂಬ ಮಹಾನದಿಯ ದಂಡೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು, ರಾಮಾ.
ವಿವಿಧಜನ್ಮದಶಾವಿವಶಾಶಯಸ್ ಸಮನುಸೃತ್ಯ ಶರೀರಪರಮ್ಪರಾಮ್ । ಸುಖಮ್ ಅತಿಷ್ಠದ್ ಅಸೌ ಭೃಗುನನ್ದನೋ ವರನದೀಸುತಟೇ ದೃಢವೃಕ್ಷವತ್
ಬೇರೆಬೇರೆ ಜನ್ಮಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ದೇಹಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಭೃಗುಮುನಿಯ ಮಗನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ, ಬಲವಾದ ಮರದಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಅಥ ಕಾಲೇನ ಮಹತಾ ಪವನಾತಪಜರ್ಜರಃ । ಕಾಯಸ್ ತಸ್ಯ ಪಪಾತೋರ್ವ್ಯಾಂ ಛಿನ್ನಮೂಲ ಇವ ದ್ರುಮಃ
ಅನೇಕ ಕಾಲದ ನಂತರ, ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಅವನ ದೇಹ ಹಳೆಯದಾಗಿ, ಬೇರು ಕಡಿದ ಮರದಂತೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು.
ಮನಸ್ ತು ಚಞ್ಚಲಾಭೋಗಂ ತಾಸು ತಾಸು ದಶಾಸು ಚ । ಬಭ್ರಾಮಾತಿವಿಚಿತ್ರಾಸು ವನರಾಜಿಷ್ವ್ ಇವೈಣಕಃ
ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲವಾದ ಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು色色 ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾ, ವಿವಿಧ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಹರಣಿನಂತೆ ತಿರುಗಾಡಿತು.
ಭ್ರಾನ್ತಮ್ ಉದ್ಭ್ರಾನ್ತಮ್ ಅಭಿತಶ್ ಚಕ್ರಾರ್ಪಿತಮ್ ಇವಾಕುಲಮ್ । ಮನಸ್ ತಸ್ಯ ವಿಶಶ್ರಾಮ ಸಮಙ್ಗಾಸರಿತಸ್ ತಟೇ
ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಲೆಯುತ್ತಾ, ಚಕ್ರದಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಿತ್ತು; ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಸಮಂಗಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದಿತು.
ಅನನ್ತವೃತ್ತಾನ್ತಘನಾಂ ಪೇಲವಾಂ ಸುದೃಢಾಮ್ ಅಪಿ । ತಾಂ ಸಂಸೃತಿದಶಾಂ ಶುಕ್ರೋ ವಿದೇಹೋ ಽನುಭವನ್ ಸ್ಥಿತಃ
ಅದೇಹಿಯಾದ ಶುಕ್ರನು, ಅನಂತ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದರೂ ದೃಢವಾದ ಆ ಸಂಸಾರದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು.
ಮನ್ದರಾಚಲಸಾನುಸ್ಥಾ ಸಾ ತನುಸ್ ತಸ್ಯ ಧೀಮತಃ । ತಾಪಪ್ರಸರಸಂಶುಷ್ಕಾ ಚರ್ಮಶೇಷಾ ಬಭೂವ ಹ
ಮಂದರಾಚಲ ಪರ್ವತದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಆ ಜ್ಞಾನಿಯ ದೇಹವು, ತಪಸ್ಸಿನ ಉಷ್ಣದಿಂದ ಒಣಗಿ, ಚರ್ಮ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಹೋಯಿತು.
ಶಾರೀರರನ್ಧ್ರಪ್ರವಹದ್ವಾತಶೀತ್ಕಾರರೂಪಯಾ । ಚೇಷ್ಟಾದುಃಖಕ್ಷಯಾನನ್ದಾತ್ ಕಾಕಲ್ಯೇವ ಸ್ಮ ಗಾಯತಿ
ದೇಹದ ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯ ಚಳಿಯಿಂದ, ಚಲನೆಯ ದುಃಖವು ಕೊನೆಗೊಂಡ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಆಕೆ ಕಾಗೆಯಂತೆ ಹಾಡುತ್ತಾಳೆ.
ಪ್ರಾಣಾನುಸ್ಮರಣೋಚ್ಛ್ವಾಸಮ್ ಇವ ಬಾಷ್ಪಂ ಸ್ಮ ಮುಞ್ಚತಿ । ಚಣ್ಡಾನಿಲವಿಲಾಸೇನ ಲುಲಿತ್ವಾ ವನಭೂಮಿಷು
ಬಲವಾದ ಗಾಳಿಯ ಆಟದಿಂದ ಅರಣ್ಯದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಪ್ರಾಣವನ್ನು ನೆನೆದು ಉಸಿರೆಳೆದಂತೆ ಆಕೆ ಕಣ್ಣೀರು ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ.
ಮನೋವರಾಕಮ್ ಅವಟೇ ಲುಠಿತಂ ಭವಭೂಮಿಷು । ಹಸನ್ತೀವಾತಿಶುಭ್ರಾಭ್ರಸಿತಯಾ ದನ್ತಮಾಲಯಾ
ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ದುಃಖದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಂತಾಗಿದೆ; ಹೊಳೆಯುವ ಬಿಳಿ ಮೋಡಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹಲ್ಲುಗಳ ಸಾಲಿನಿಂದ ನಗುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ದರ್ಶಯನ್ತೀ ಸ್ವಕಂ ಶೂನ್ಯಂ ವಪುರ್ ಅಕ್ಷ್ಣೋರ್ ಅಕೃತ್ರಿಮಮ್ । ಮುಖಾರಣ್ಯಜರತ್ಕೂಪರೂಪಯಾ ಗರ್ತಶೋಭಯಾ
ಅವಳು ತನ್ನ ಕಣ್ಣಿನ ಖಾಲಿತನದಿಂದ, ನಿಸ್ಸಾರವಾದ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಅದು ಅರಣ್ಯದ ಬಾಯಾರಿದ ಬಾವಿಯಂತಿದೆ.
ತಾಪೋಪತಪ್ತಾ ಸಂಸಿಕ್ತಾ ವರ್ಷಾಜಲಭರೇಣ ಸಾ । ಪಾಂಸುನಾ ಪವನೋತ್ಥೇನ ದುಷ್ಕೃತೇನೇವ ರೂಷಿತಾ
ಆಕೆ ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿ, ಮಳೆಯ ಭಾರದಿಂದ ನೆನೆದುಹೋಗಿದ್ದಾಳೆ. ಗಾಳಿಯಿಂದ ಎದ್ದ ಧೂಳಿನಿಂದ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹಬ್ಬಿದಂತೆ, ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಮಂಕಾದವರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ.
ಶುಷ್ಕಕಾಷ್ಠವದ್ ಆಲೋಲಾ ಪಾತೇಷು ಕೃತಝಾಙ್ಕೃತಾ । ಧಾರಾನಿಕರಪಾತೇನ ವಿನುನ್ನಾ ಜಲದಾಗಮೇ
ಒಣಕಟ್ಟಿನಂತೆ ಆಕೆ ಅಲೆಯುತ್ತಾ, ಬಿದ್ದಾಗ ಗದ್ದಲ ಮಾಡುವಳು. ಮೋಡಗಳು ಬಂದು ಧಾರೆಯಾಗಿ ಮಳೆಯಾದಾಗ ಆಕೆ ಆ ಹೊಳೆಯ ಹೊಡೆತದಿಂದ ತತ್ತರಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಪ್ರಾವೃಣ್ನಿರ್ಝರಪೂರೇಣ ಪ್ಲುತಾ ಗಿರಿನದೀತಟೇ । ತಾರಮಾರುತಶೀತ್ಕಾರಾ ವನೋಪಲ ಇವ ಸ್ಥಿತಾ
ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತದ ನದಿಕಟ್ಟಿನ ಬಳಿ ಹರಿದುಬರುವ ಹೊಳೆಯ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಆಕೆ ಮುಳುಗಿಹೋಗಿದ್ದಾಳೆ. ತೀವ್ರವಾದ ಗಾಳಿಯ ಚಳಿಯಿಂದ ಕಾಡಿನ ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ.
ವಕ್ರಾ ಶುಷ್ಕಾನ್ತ್ರತನ್ತ್ರೀ ಚ ಪೂತಾ ಝಾಙ್ಕಾರಕಾರಿಣೀ । ಅರಣ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀವೀಣೇವ ಶೂನ್ಯಚರ್ಮಮಯೋದರೀ
ಆಕೆ ವಕ್ರವಾಗಿ, ಒಣಗಿದ ಅಂತರಾಳವನ್ನು ತಂತಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಶುದ್ಧಳಾದರೂ ಗದ್ದಲ ಮಾಡುವಳು. ಕಾಡಿನ ದೇವಿಯ ವೀಣೆ ಹೋಲುವಳು, ಆಕೆಯ ಹೊಟ್ಟೆ ಖಾಲಿ ಚರ್ಮದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ರಾಗದ್ವೇಷವಿಹೀನತ್ವಾತ್ ತಸ್ಯ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮಸ್ಯ ತು । ಮಹಾತಪಸ್ತ್ವಾಚ್ ಚ ಭೃಗೋರ್ ನ ಭುಕ್ತಾ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಭಿಃ
ಆ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ ಇಲ್ಲದೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ, ಹಾಗೂ ಭೃಗುಮಹರ್ಷಿಯ ಮಹಾತಪಸ್ಸಿನ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ, ಆ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಮೃಗಗಳು ಅಥವಾ ಹಕ್ಕಿಗಳು ತಿನ್ನಲಿಲ್ಲ.
ಯಮನಿಯಮಕೃಶೀಕೃತಾಙ್ಗಯಷ್ಟೇಶ್ ಚರತಿ ತಪಸ್ ಸ್ಮ ಭೃಗೂದ್ವಹಸ್ಯ ಚೇತಃ । ತನುರ್ ಅಥ ಪವನಾಪನೀತರಕ್ತಾ ಚಿರಮ್ ಅಲುಠನ್ ಮಹತೀಷು ಸಾ ಶಿಲಾಸು
ಯಮ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ದೇಹ ಕ್ಷೀಣಗೊಂಡ ಭೃಗುಮಹರ್ಷಿಯ ಮನಸ್ಸು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತ್ತು; ಗಾಳಿಯಿಂದ ರಕ್ತ ಹೀನವಾದ ಅವನ ದೇಹವು ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಬಿದ್ದಿತ್ತು.
ನಾಪಶ್ಯದ್ ಅಗ್ರೇ ತನಯಂ ತಂ ನಯಾವನತಾನನಮ್ । ಸೀಮಾನ್ತಂ ಗುಣಸೀಮಾಯಾಃ ಪುಣ್ಯಂ ಮೂರ್ತಮ್ ಇವ ಸ್ಥಿತಮ್
ಅವನ ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು, ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿದ್ದವನನ್ನು ಅವನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಗುಣಗಳ ಗಡಿಯನ್ನು, ಧರ್ಮವೇ ರೂಪಧರಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ, ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡಿದನು.
ಅಪಶ್ಯತ್ ಕೇವಲಂ ಕಾಲಂ ಕಙ್ಕಾಲಂ ಪುರತೋ ಮಹತ್ । ದೇಹಯುಕ್ತಮ್ ಇವಾಭಾಗ್ಯಂ ದಾರಿದ್ರ್ಯಮ್ ಇವ ಮೂರ್ತಿಮತ್
ಅವನು ತನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ದೊಡ್ಡ ಕಾಲದ ಕಂಕಾಲವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡಿದನು; ಅದು ದುರಾದೃಷ್ಟಕ್ಕೆ ರೂಪವಾದಂತೆ, ದಾರಿದ್ರ್ಯವೇ ದೇಹಧರಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ತಾಪಶುಷ್ಕವಪುಃ ಕೃತ್ತಿರನ್ಧ್ರಸ್ಫುರಿತತಿತ್ತಿರಿ । ಸಂಶುಷ್ಕಾನ್ತ್ರೋದರಗುಹಾಛಾಯಾವಿಶ್ರಾನ್ತದರ್ದುರಮ್
ಬೇಸಿಗೆಯ ತಾಪದಿಂದ ಒಣಗಿದ ದೇಹ, ಚರ್ಮ ಹರಿದು ಹೋದಂತಿದೆ, ಮೂಳೆಗಳು ಹೊರಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿವೆ, ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗಿನ ಒಣಗಿದ ಗುಹೆಯ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಒಣಗಿದ ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಬಿದ್ದಂತಿದೆ.
ನೇತ್ರಗರ್ತಕಸಂಸುಪ್ತಪ್ರಸೂನವನಕೀಟಕಮ್ । ಮಕ್ಷಿಕಾಪಞ್ಜರಪ್ರೋತಕೋಶಕಾರಕ್ರಿಮಿವ್ರಜಮ್
ಕಣ್ಣಿನ ಓಟದೊಳಗೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ಹೂವನ ಕೀಟಗಳು ಮಲಗಿವೆ; ಈಡುಗಳ ಪಂಜರದೊಳಗೆ ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ಜಾಲೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳಗಳ ಗುಂಪು ಇದೆ.
ಪ್ರಾಕ್ತನೀಮ್ ಉಪಭೋಗೇಹಾಮ್ ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟಫಲಪ್ರದಾಮ್ । ಧಾರಾಧೌತಾನ್ತಯಾ ತನ್ವಾ ಹಸಚ್ ಛುಷ್ಕಾಸ್ಥಿಮಾಲಯಾ
ಒಮ್ಮೆ ಸುಖ-ದುಃಖಗಳ ಫಲ ನೀಡಿದ ಆ ದೇಹ, ಈಗ ಹರಿದು ಹೋದ ನದಿಯ ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆದುಹೋಗಿ, ಒಣಗಿದ ಎಲುಬುಗಳ ರಾಶಿ ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಶಿರೋಘಟೇನ ಶುಭ್ರೇಣ ಸಮ್ಪನ್ನೇನೇನ್ದುವರ್ಚಸಾ । ವಿಡಮ್ಬಯಚ್ ಚ ಕರ್ಪೂರಪ್ಲುತಲಿಙ್ಗಶಿರಶ್ಶ್ರಿಯಮ್
ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶುಭ್ರವಾದ ತಲೆಬುರುಡೆ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅದು ಕರ್ಪೂರದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕವಾದ ಶಿವಲಿಂಗದ ತಲೆಯ ವೈಭವವನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿದಂತಾಯಿತು.
ಋಜ್ವಾ ಸಂಶುಷ್ಕಸಿತಯಾ ಸ್ವಾಸ್ಥಿಮಾತ್ರಾವಶೇಷಯಾ । ಗ್ರೀವಯಾತ್ಮಾನುಸೃತಯಾ ದೀರ್ಘೀಕುರ್ವದ್ ಇವಾಕೃತಿಮ್
ನೆಟ್ಟಗೆ ಒಣಗಿ ಬೂದಿಯಂತೆ ಬಣ್ಣವಾದ, ಕೇವಲ ಎಲುಬುಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿರುವ ಗಲಿಗೆ, ಆತ್ಮದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ, ದೇಹವನ್ನು ಉದ್ದಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿತ್ತು.
ಮೃಣಾಲಿಕಾಪಾಣ್ಡುರಯಾ ಧಾರಾವಧುತಮಾಂಸಯಾ । ನಾಸಾಸ್ಥಿಲತಯಾ ವಕ್ತ್ರಂ ಕೃತಸೀಮಾಕ್ರಮಂ ದಧತ್
ಮಣ್ಣು ಬಣ್ಣದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾದ, ಮಾಂಸವಿಲ್ಲದೆ ಹರಿದುಹೋದ ಗಲಿಗೆ, ಮೂಗಿನ ಎಲುಬಿನ ಗುರುತು ಮಾತ್ರ ಇರುವ ಮುಖ, ಹಳೆಯ ಆಕಾರದ ಗಡಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
ದೀರ್ಘಕನ್ಧರಯಾ ನೂನಮ್ ಉತ್ತಾನೀಕೃತವಕ್ತ್ರಯಾ । ಪ್ರೇಕ್ಷಮಾಣಮ್ ಇವ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಉತ್ಕ್ರಾನ್ತಾನ್ ಅಮ್ಬರೋದರೇ
ಉದ್ದವಾದ ಗಲಿಗೆ, ಮುಖವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದಂತೆ, ಆತನ ಉಸಿರುಗಳು ಆಕಾಶದ ಒಳಗೆ ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ಜಙ್ಘೋರುಜಾನುದೋರ್ದಣ್ಡೈರ್ ದ್ವಿಗುಣಂ ದೀರ್ಘತಾಂ ಗತೈಃ । ಪ್ರಮಿಮಾಣಮ್ ಇವಾಶಾನ್ತಂ ದೀರ್ಘಾಧ್ವಶ್ರಮಭೀತಿತಃ
ಕಾಲು, ಮೊಣಕಾಲು, ಕೈಗಳು ಎರಡುಪಟ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದವು; ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣದ ದಣಿವು ಮತ್ತು ಭಯದಿಂದ, ಅವನು ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಅಂತರವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.
ಉದರೇಣಾತಿನಿಮ್ನೇನ ಚರ್ಮಶೇಷೇಣ ಶೋಷಿಣಾ । ಪ್ರದರ್ಶಯದ್ ಇವಾಜ್ಞಸ್ಯ ಹೃದಯಸ್ಯಾತಿಶೂನ್ಯತಾಮ್
ಅತಿಯಾದ ಕುಹರವಾದ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಂದಿಗೆ, ಒಣಗಿ ಹೋದ ಚರ್ಮ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದಂತೆ, ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಹೃದಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಖಾಲಿತನವನ್ನು ತೋರಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ತಚ್ ಛುಷ್ಕಕಙ್ಕಾಲಮ್ ಆಲಾನಮ್ ಇವ ದನ್ತಿನಃ । ಪೂರ್ವಾಪರಪರಾಮರ್ಶಮ್ ಅಕುರ್ವನ್ ಭೃಗುರ್ ಉತ್ಥಿತಃ
ಆ ಒಣಗಿದ ಎಲುಬಿನ ದೇಹವನ್ನು, ಆನೆಗೆ ಹೋಲುವಂತೆ ನೋಡಿ, ಭೃಗು ಹಿಂದಿನ ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಎದ್ದನು.
ಆಲೋಕಸಮಕಾಲಂ ಹಿ ಪ್ರತಿಭಾತಂ ತತೋ ಭೃಗೋಃ । ಚಿರಮ್ ಉತ್ಕ್ರಾನ್ತಜೀವಃ ಕಿಂ ಮತ್ಪುತ್ರೋ ಽಯಮ್ ಇತಿ ಕ್ಷಣಾತ್
ಅದು ನೋಡಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಭೃಗುಗೆ ಹೀಗೆ ಅನಿಸಿತು: 'ಇದು ಬಹುಕಾಲದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟ ನನ್ನ ಮಗನೇ?' ಎಂದು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆತನು ಯೋಚಿಸಿದನು.