ಅಥ ಕ್ಷಣೇನ ಸ ಪುಮಾಂಸ್ ತಾನ್ಯ್ ಅಙ್ಗಾನಿ ಚ ಸಮ್ಭ್ರಮಃ । ಸರ್ವಮ್ ಅನ್ತರ್ಧಿಮ್ ಆಯಾತಂ ಸ್ವಪ್ನೋ ಬೋಧವತೋ ಯಥಾ
ಆಮೇಲೆ ಕ್ಷಣಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಆ ಪುರುಷನು, ಅವನ ಅಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಗೊಂದಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಡಗಿಹೋಯಿತು, ಎಚ್ಚರವಾದಾಗ ಕನಸು ಹೇಗೆ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ.
ವಿಚಾರ್ಯ ನಿಯತೇಶ್ ಶಕ್ತಿಂ ತತೋ ಗನ್ತುಮ್ ಉಪಸ್ಥಿತಃ । ದೃಷ್ಟವಾನ್ ಅಹಮ್ ಏಕಾನ್ತೇ ಪುನರ್ ಅನ್ಯಂ ತಥಾ ನರಮ್
ವಿಧಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಲೋಚಿಸಿ, ನಾನು ಹೊರಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದೆ. ಆಮೇಲೆ, ಒಂದು ಒಂಟಿಯಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ನಾನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದೆ.
ಸೋ ಽಪಿ ಪ್ರಹಾರಾನ್ ಪರಿತಃ ಪ್ರಯಚ್ಛನ್ ಸ್ವಯಮ್ ಆತ್ಮನಿ । ಬಾಹುಭಿಃ ಪೀವರಾಕಾರೈಸ್ ಸ್ವಯಮ್ ಏವ ಪಲಾಯತೇ
ಅವನೂ ಕೂಡ ತನ್ನ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಕೈಗಳಿಂದ ತನ್ನನ್ನೇ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ, ತಾನೇ ತನ್ನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಓಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಕೂಪೇ ಪತತಿ ಕೂಪಾತ್ ತು ಸಮುತ್ಥಾಯಾಭಿಧಾವತಿ । ಪುನಃ ಪತತಿ ಕುಞ್ಜೇ ಽನ್ತಃ ಪುನರ್ ಆರ್ತಃ ಪಲಾಯತೇ
ಅವನು ಒಂದು ಬಾವಿಗೆ ಬಿದ್ದನು, ಆ ಬಾವಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಮತ್ತೆ ಓಡಲಾರಂಭಿಸಿದನು; ಮತ್ತೆ ಒಂದು ಕಾಡಿನ ಗಡ್ಡೆಯೊಳಗೆ ಬಿದ್ದು, ಮತ್ತೆ ದುಃಖದಿಂದ ಓಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಪುನಃ ಪ್ರವಿಶತಿ ಸ್ವಚ್ಛಂ ಕ್ಷಣಂ ಶಿಶಿರಕಾನನಮ್ । ರುಷ್ಟಃ ಪುನಃ ಪುನಸ್ ತುಷ್ಟಃ ಪುನಃ ಪ್ರಹರತಿ ಸ್ವಯಮ್
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅವನು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ, ತಂಪಾದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಹೋಗಿ, ಮತ್ತೆ ಕೋಪಗೊಂಡು, ಮತ್ತೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು, ಮತ್ತೆ ತನ್ನನ್ನೇ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಏವಮ್ಪ್ರಾಯನಿಜಾಚಾರಶ್ ಚಿರಮ್ ಆಲೋಕ್ಯ ಸಸ್ಮಯಮ್ । ಸ ಮಯಾ ಸಮವಷ್ಟಭ್ಯ ಪರಿಪೃಷ್ಟಸ್ ತಥೈವ ಹಿ
ಅವನ ವಿಚಿತ್ರ ನಡೆ ತುಂಬಾ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ, ನಗುತ್ತಾ ನಾನು ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಕೇಳಿದೆ.
ತೇನೈವಾಥ ಕ್ರಮೇಣಾಸೌ ರುದಿತ್ವಾ ಸಮ್ಪ್ರಹಸ್ಯ ಚ । ಅಙ್ಗೈರ್ ವಿಶೀರ್ಣತಾಮ್ ಏತ್ಯ ಯಯಾವ್ ಅಲಮ್ ಅಲಕ್ಷ್ಯತಾಮ್
ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ, ನಗುತ್ತಾ, ಅವನ ಅಂಗಗಳು ಬಿದ್ದಂತೆ ಆಗಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾಣದೆ ಹೋದನು.
ವಿಚಾರ್ಯ ನಿಯತೇಶ್ ಶಕ್ತಿಂ ತತೋ ಗನ್ತುಮ್ ಉಪಸ್ಥಿತಃ । ದೃಷ್ಟವಾನ್ ಅಹಮ್ ಏಕಾನ್ತೇ ಪುನರ್ ಅನ್ಯಂ ತಥಾ ನರಮ್
ನಿಯತಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಲೋಚಿಸಿ, ನಾನು ಹೊರಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ. ಆಗ ಒಂಟಿಯಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ನೋಡಿದೆ.
ಪ್ರಹರಂಸ್ ತದ್ವದ್ ಏವಾಸೌ ಸ್ವಯಮ್ ಏವ ಪಲಾಯತೇ । ಪಲಾಯಮಾನಃ ಪತಿತೋ ಮಹತ್ಯ್ ಅನ್ಧೋ ಽನ್ಧಕೂಪಕೇ
ಅವನೂ ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಹೊಡೆದು, ಅಲ್ಲಿಂದ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ. ಓಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನು ದೊಡ್ಡ, ಕತ್ತಲೆಯ ಗುಂಡಿಗೆ ಬಿದ್ದುಹೋದನು.
ತತ್ರಾಹಂ ಸುಚಿರಂ ಕಾಲಮ್ ಅವಸಂ ತತ್ಪ್ರತೀಕ್ಷಕಃ । ಯಾವತ್ ಸ ಸುಚಿರೇಣಾಪಿ ಕೂಪಾದ್ ಅಭ್ಯುತ್ಥಿತಶ್ ಶಠಃ
ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಬಹುಕಾಲ ಕಾಯುತ್ತಾ ಇದ್ದೆ, ಅವನು ಬಾವಿಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ತನಕ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೆ. ಬಹುಕಾಲವಾದ ಮೇಲೆ ಆ ಮೋಸಗಾರನು ಹೊರಬಂದನು.
ಅಥಾಹಮ್ ಉದ್ಯತೋ ಗನ್ತುಂ ದೃಷ್ಟವಾನ್ ಪುರುಷಂ ಪುನಃ । ತಾದೃಶಂ ತಾದೃಶಾಚಾರಂ ಪ್ರಯತನ್ತಂ ತಥೈವ ಚ
ನಾನು ಹೊರಡುವೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೋಡಿದೆ. ಅವನು ಹಳೆಯದಂತೆ ಇದ್ದ, ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾ, ಅದೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಅವಷ್ಟಭ್ಯ ತಥೈವಾಶು ತಸ್ಯ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಪುನರ್ ಮಯಾ । ತಥೈವೋತ್ಪಲಪತ್ರಾಕ್ಷ ನಾಸೌ ತದ್ ಅವಬುದ್ಧವಾನ್
ನಾನು ಮತ್ತೆ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ, ಹಳೆಯದಂತೆ ಮಾತಾಡಿದೆ. ಆದರೆ ಕಮಲನಯನ, ಅವನು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
ಕೇವಲಂ ಮಾಮ್ ಅಸೌ ಮೂಢೋ ನೈವ ಜಾನಾಮಿ ಕಿಞ್ಚನ । ಆಃ ಪಾಪ ದುರ್ದ್ವಿಜೇತ್ಯ್ ಉಕ್ತ್ವಾ ಸ್ವವ್ಯಾಪಾರಪಾರೋ ಯಯೌ
ಆ ಮೂಢನು ನನಗೆ 'ನಾನು ಏನೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಅಯ್ಯೋ ಪಾಪಿ ಕೆಟ್ಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ತನ್ನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು ಹೋದನು.
ಅಥ ತಸ್ಮಿನ್ ಮಹಾರಣ್ಯೇ ತಥಾ ವಿಹರತಾ ಮಯಾ । ಬಹವಸ್ ತಾದೃಶಾ ದೃಷ್ಟಾಃ ಪುರುಷಾ ದೋಷಕಾರಿಣಃ
ಆ ಮಹಾ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೀಗೆ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅನೇಕ ಜನರನ್ನು ನೋಡಿದೆನು, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತಪ್ಪು ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಮತ್ಪೃಷ್ಟಾಃ ಕೇಚಿದ್ ಆಯಾನ್ತಿ ಸ್ವಪ್ನಸಮ್ಭ್ರಮವಚ್ ಛಮಮ್ । ಮದುಕ್ತಂ ನಾಭಿನನ್ದನ್ತಿ ಕೇಚಿಚ್ ಛ್ವವಿರುತಂ ಯಥಾ
ನಾನು ಕೆಲವರನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವರು ಕನಸಿನಲ್ಲಿರುವವರಂತೆ ಗೊಂದಲದಿಂದ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ನಂತರ ಶಾಂತರಾದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ, ನಾಯಿಗಳು ಭೋಂಕು ಕೇಳದೆ ಹೋದಂತೆ.
ವಿನಿಪತ್ಯಾನ್ಧಕೂಪೇಭ್ಯಃ ಕೇಚಿನ್ ನ ಪ್ರೋತ್ಥಿತಾಃ ಪುನಃ । ಕದಲೀಷಣ್ಡಕಾತ್ ಕೇಚಿಚ್ ಚಿರೇಣಾಪಿ ನ ನಿರ್ಗತಾಃ
ಕೆಲವರು ಕತ್ತಲೆಯ ಕುಹರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಮತ್ತೆ ಹೊರಬರಲಿಲ್ಲ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಬಾಳೆ ಮರಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು, ಬಹುಕಾಲವಾದರೂ ಹೊರಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ.
ಕೇಚಿದ್ ಅನ್ತರ್ಹಿತಾಸ್ ಸ್ಫಾರೇ ಕರಞ್ಜವನಕುಞ್ಜಕೇ । ನ ಕ್ವಚಿತ್ ಸ್ಥಿತಿಮ್ ಆಯಾನ್ತಿ ಕೇಚಿದ್ ಭ್ರಮಪರಾಯಣಾಃ
ಕೆಲವರು ದಟ್ಟವಾದ ಕರಂಜ ಮರಗಳ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ ಹೋದರು, ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ನೆಲೆಸಲಿಲ್ಲ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅಲೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುವುದು ಮಾತ್ರ ಅವರ ಜೀವನವಾಗಿತ್ತು.
ಏವಂವಿಧಾ ಸಾ ವಿತತಾ ರಘೂದ್ವಹ ಮಹಾಟವೀ । ಅದ್ಯಾಪಿ ವಿದ್ಯತೇ ಯಸ್ಯಾಮ್ ಇತ್ಥಂ ತೇ ಪುರುಷಾಸ್ ಸ್ಥಿತಾಃ
ರಘುವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆ ಮಹಾ ಕಾಡು ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾ ಚ ದೃಷ್ಟಾಟವೀ ರಾಮ ತ್ವಯೇಹ ವ್ಯವಹಾರಿಣಾ । ಬಾಲ್ಯಾತ್ ತು ಬುದ್ಧಿತತ್ತ್ವಸ್ಯ ನ ತ್ವಂ ಸ್ಮರಸಿ ರಾಘವ
ರಾಮಾ, ನೀನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವವನಾಗಿ ಆ ಕಾಡನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೀಯೆ. ಆದರೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಯ ಪಾಕ್ವತೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಅದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ರಾಘವ.
ಸಾ ಭೀಷಣಾ ವಿವಿಧಸಙ್ಕಟಸಙ್ಕಟಾಙ್ಗೀ ಘೋರಾಟವೀ ಘನತಮೋಗಹನಾ ಚ ಲೋಕೈಃ । ಆಗತ್ಯ ನಿರ್ವೃತಿಮ್ ಅಬುದ್ಧಿಹತೈರ್ ನ ತಜ್ಜ್ಞೈರ್ ಆಸೇವ್ಯತೇ ಕುಸುಮಗುಲ್ಮಕವಾಟಿಕೇವ
ಆ ಭಯಾನಕವಾದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಪಾಯಗಳು, ಭಯಗಳು, ದಟ್ಟವಾದ ಅಂಧಕಾರವಿದೆ. ಬುದ್ಧಿಹೀನರಾದವರು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಹೂವಿನ ಗುಲ್ಮಗಳ ತೋಟವನ್ನು ಅವರು ಹೋಗದಂತೆ.
ಕಾಸೌ ಮಹಾಟವೀ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಕದಾ ದೃಷ್ಟಾ ಕಥಂ ಮಯಾ । ಕೇ ಚ ತೇ ಪುರುಷಾಸ್ ತತ್ರ ಕಿಂ ತತ್ ಕರ್ತುಂ ಕೃತೋದ್ಯಮಾಃ
ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಆ ಮಹಾ ಕಾಡು ಯಾವದು? ನಾನು ಯಾವಾಗ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಅದನ್ನು ನೋಡಿದೆನು? ಅಲ್ಲಿ ಯಾರು ಇದ್ದಾರೆ? ಅವರು ಏನು ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?
ರಘುನಾಥ ಮಹಾಬಾಹೋ ಶೃಣು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತೇ ಽಖಿಲಮ್ । ನ ಸಾ ಮಹಾಟವೀ ನಾಮ ದೂರೇ ನೈವ ಚ ತೇ ನರಾಃ
ಮಹಾಬಾಹು ರಾಮಚಂದ್ರನೇ, ಕೇಳು, ನಾನು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಆ ಮಹಾ ಕಾಡು ದೂರದಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಆ ಜನರೂ ನಿನ್ನಿಂದ ದೂರವಿಲ್ಲ.
ಯೇಯಂ ಸಂಸಾರಪದವೀ ಗಮ್ಭೀರಾಸಾರಕೋಟರಾ । ತಾಂ ತ್ವಂ ಶೂನ್ಯಾಂ ವಿಕಾರಾಢ್ಯಾಂ ವಿದ್ಧಿ ರಾಮ ಮಹಾಟವೀಮ್
ಈ ಗಂಭೀರವಾದ, ಒಳಗೆ ಬೋಸಾದ ಸಂಸಾರದ ಹಾದಿಯನ್ನೇ ನೀನು, ರಾಮಾ, ಖಾಲಿಯಾಗಿಯೂ, ಯಾವಾಗಲೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಇರುವ ಮಹಾ ಕಾಡೆಂದು ತಿಳಿ.
ವಿಚಾರಾಲೋಕಲಭ್ಯೇನ ಯದೈಕೇನೈವ ವಸ್ತುನಾ । ಪೂರ್ಣಾ ನಾನ್ಯೇನ ಸಂಯುಕ್ತಾ ಕೇವಲೈವ ತದೈವ ಸಾ
ಆ ಕಾಡು ವಿಚಾರದ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ಬೇರೆ ಯಾವದರಿಂದಲೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ.
ತತ್ರ ಯೇ ತೇ ಮಹಾಕಾರಾಃ ಪುರುಷಾಃ ಪ್ರಸರನ್ತಿ ಹಿ । ಮನಾಂಸಿ ತಾನಿ ವಿದ್ಧಿ ತ್ವಂ ದುಃಖೇ ನಿಪತಿತಾನ್ಯ್ ಅಲಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಆ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳೆಂದರೆ ಮನಸ್ಸುಗಳು, ಅವು ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವುದನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿ.
ದ್ರಷ್ಟಾ ಯೋ ಽಯಮ್ ಅಹಂ ತೇಷಾಂ ಸವಿವೇಕೋ ಮಹಾಮತೇ । ವಿವೇಕೇನ ಮಯಾ ತಾನಿ ದೃಷ್ಟಾನ್ಯ್ ಅನ್ಯಾನಿ ರಾಘವ
ಓ ಮಹಾಜ್ಞಾನಿ, ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವೇಕದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ. ರಾಮಾ, ನಾನು ವಿವೇಕದಿಂದ ಆವು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ.
ಮಯಾ ತಾನ್ಯ್ ಏವ ಬುಧ್ಯನ್ತೇ ವಿವೇಕೇನ ಮನಾಂಸಿ ಹಿ । ಸತತಂ ಸ್ವಪ್ರಕಾಶೇನ ಕಮಲಾನೀವ ಭಾನುನಾ
ನನ್ನ ವಿವೇಕದಿಂದಲೇ ಈ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯುತ್ತೇನೆ. ಹೂವುಗಳು ಹೇಗೆ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆಯೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಅವು ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತವೆ.
ಮತ್ಪ್ರಬೋಧಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾನ್ ಮಹಾಮತೇ । ಮನಾಂಸಿ ಕಾನಿಚಿತ್ ತಾನಿ ಗತಾನ್ಯ್ ಉಪಶಮಾತ್ ಪರಮ್
ನನ್ನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಮಹಾಜ್ಞಾನಿ, ಆ ಮನಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿವೆ.
ಕಾನಿಚಿನ್ ನಾಭಿನನ್ದನ್ತಿ ಮಾಂ ವಿವೇಕಂ ವಿಮೋಹತಃ । ಮತ್ತಿರಸ್ಕಾರವಶತಃ ಕೂಪೇಷ್ವ್ ಏವ ಪತನ್ತ್ಯ್ ಉತ
ಕೆಲವು ಮನಸ್ಸುಗಳು ಮೋಹದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು, ಅಂದರೆ ವಿವೇಕವನ್ನು, ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಿರಾಕರಣೆಯಿಂದ ಅವುಗಳು ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಯೇ ತೇ ಽನ್ಧಕೂಪಾ ಗಹನಾ ನರಕಾಸ್ ತೇ ರಘೂದ್ವಹ । ಮನಾಂಸಿ ತಾನಿ ತೇಷ್ವ್ ಅನ್ತರ್ ನಿಪತನ್ತ್ಯ್ ಉತ್ಪತನ್ತಿ ಚ
ರಘುವಂಶದ ಮಹಾಪುತ್ರನೇ, ಆ ಗಾಢವಾದ ಕತ್ತಲೆಯ ಕುಣಿಗಳು ನರಕಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಒಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ.