ಯಥಾತ್ಮಾ ದೃಶ್ಯತಾಮ್ ಏತಿ ದ್ವೈತೈಕ್ಯಭ್ರಮದಾಯಿನೀಮ್ । ಶೃಣು ತತ್ ತೇ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಕಥಾಕ್ರಮೈಃ
ಆತ್ಮನು ಹೇಗೆ ದ್ವೈತ ಮತ್ತು ಏಕತೆಯ ಭ್ರಮೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಕಥೆಗಳ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕೇಳು.
ಯತ್ ಕಥ್ಯತೇ ಹಿ ಹೃದಯಙ್ಗಮಯೋಪಮಾನಯುಕ್ತ್ಯಾ ಗಿರಾ ಮಧುರಮುಗ್ಧಪದಾರ್ಥಯಾ ಚ । ಶ್ರೋತುಸ್ ತದ್ ಅಙ್ಗ ಹೃದಯಂ ಪರಿತೋ ವಿಸಾರಿ ವ್ಯಾಪ್ನೋತಿ ತೈಲಮ್ ಇವ ವಾರಿಣಿ ವಾರ್ಯ್ ಅಶಙ್ಕಮ್
ಹೃದಯವನ್ನು ತಲುಪುವ ಸರಿಯಾದ ಉಪಮೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಧುರವಾದ ಮತ್ತು ಮನಮೋಹಕವಾದ ಪದಗಳಿಂದ ಹೇಳಿದ ಮಾತು, ಕೇಳುವವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬುವಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ.
ತ್ಯಕ್ತೋಪಮಾನಮ್ ಅಮನೋಜ್ಞಪದಂ ದುರರ್ಥಂ ಕ್ಷುಬ್ಧಂ ತ್ವರಾವಿಧುರಿತಂ ವಿನಿಗೀರ್ಣವರ್ಣಮ್ । ಶ್ರೋತುರ್ ನ ಯಾತಿ ಹೃದಯಂ ಪ್ರವಿನಾಶಮ್ ಏವ ಸಂಯಾತಿ ಚಾಜ್ಯಮ್ ಇವ ಭಸ್ಮನಿ ಹೂಯಮಾನಮ್
ಉಪಮೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಅಸಹ್ಯವಾದ, ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ, ಗೊಂದಲದಿಂದ, ಆತುರದಿಂದ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಳದ ಮಾತು, ಕೇಳುವವನ ಹೃದಯವನ್ನು ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಬೂದಿಯಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ ಸುರಿದಂತೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಖ್ಯಾನಕಾನಿ ಭುವಿ ಯಾನಿ ಕಥಾಶ್ ಚ ಯಾ ಯಾ ಯದ್ ಯತ್ ಪ್ರಮೇಯಮ್ ಉದಿತಂ ಪರಿಪೇಶಲಂ ವಾ । ದೃಷ್ಟಾನ್ತದೃಷ್ಟಿಕಥನೇನ ತದ್ ಏತಿ ಸಾಧೋ ಪ್ರಾಕಾಶ್ಯಮ್ ಆಶು ಭುವನಂ ಸಿತರಶ್ಮಿನೇವ
ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಕಥೆಗಳು, ಕಥಾನಕಗಳು, ತಿಳಿವಳಿಕೆಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಹೋಲಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತವೆ, ಹಗುರವಾದ ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕು ಹಬ್ಬುವಂತೆ.
ಪುರಾ ಮೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಸರ್ಗಸಙ್ಕಥಯಾನಘ । ಯದ್ ಇದಂ ತತ್ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತ್ವಯಿ ಪೃಚ್ಛತಿ ರಾಘವ
ಹೇ ಪಾಪರಹಿತ ರಾಘವ, ಹಿಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ನನಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದನು. ನೀನು ಕೇಳಿದ ಕಾರಣ, ಅದನ್ನೆ ಈಗ ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಪುರಾ ಮಯಾ ಹಿ ಭಗವಾನ್ ಪೃಷ್ಟಃ ಕಮಲಸಮ್ಭವಃ । ಇಮೇ ಕಥಮ್ ಉಪಾಯಾನ್ತಿ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಸರ್ಗಗಣಾ ಇತಿ
ಒಮ್ಮೆ ನಾನು ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಆ ಪರಮಪವಿತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ್ದೆ: 'ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಈ ಸೃಷ್ಟಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ?' ಎಂದು.
ಏವಂ ಹಿ ಮನ ಏವೇದಮ್ ಇತ್ಥಂ ಸ್ಫುರತಿ ಭೂತವತ್ । ಚಲೈರ್ ಜಲಾಶಯಸ್ ಸ್ಫಾರೈರ್ ವಿಚಿತ್ರೈಶ್ ಚಕ್ರಕೈರ್ ಇವ
ಈ ರೀತಿ, ಮನಸ್ಸೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ನಿಜವಾದುದೆಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಸರೋವರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಚಲಿಸುವ, ವಿಶಾಲವಾದ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆಕಾರಗಳಂತೆ ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಟ.
ದಿನಾದೌ ಸಮ್ಪ್ರಬುದ್ಧಸ್ಯ ಸಂಸಾರಂ ಸ್ರಷ್ಟುಮ್ ಇಚ್ಛತಃ । ಪುರಾಕಲ್ಪೇ ಹಿ ಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿಚ್ ಛೃಣು ಕಿಂ ವೃತ್ತಮ್ ಅಙ್ಗ ಮೇ
ಹಗಲಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಯಾರಾದರೂ ಎದ್ದು, ಈ ಲೋಕವನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವಾಗ, ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಏನು ಸಂಭವಿಸಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು, ನನ್ನ ಪ್ರಿಯನೇ.
ಕದಾಚಿದ್ ಅಖಿಲಂ ಸರ್ಗಂ ಸಂಹೃತ್ಯ ದಿವಸಕ್ಷಯೇ । ಏಕ ಏವಾಹಮ್ ಏಕಾಗ್ರಸ್ ಸ್ವಸ್ಥಸ್ ಸ್ವಾಮ್ ಅನಯಂ ನಿಶಾಮ್
ಒಂದು ಬಾರಿ, ದಿನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದು, ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಇಟ್ಟು, ಶಾಂತವಾಗಿ, ಆ ರಾತ್ರಿ ಯನ್ನು ಒಬ್ಬನೇ ನಡೆಸಿದೆ.
ನಿಶಾನ್ತೇ ಸಮ್ಪ್ರಬುದ್ಧಸ್ ಸನ್ ಸಾನ್ಧ್ಯಾಂ ಕೃತ್ವಾ ತಥಾ ವಿಧಿಮ್ । ಪ್ರಜಾ ದ್ರಷ್ಟುಂ ದೃಶಸ್ ಸ್ಫಾರೇ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಯೋಜಿತವಾನ್ ಅಹಮ್
ರಾತ್ರಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎದ್ದು, ಸಂಧ್ಯಾ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಾನು ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ವಿಶಾಲವಾದ ಆಕಾಶದತ್ತ ಹರಿಸಿ, ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ.
ಯಾವತ್ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಗಗನಂ ನ ತಮೋಭಿರ್ ನ ತೇಜಸಾ । ವ್ಯಾಪ್ತಮ್ ಅತ್ಯನ್ತವಿತತಂ ಶೂನ್ಯಮ್ ಅನ್ತವಿವರ್ಜಿತಮ್
ನಾನು ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅದು ಕತ್ತಲಿನಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಬೆಳಕಿನಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ತುಂಬಾ ವಿಶಾಲವಾಗಿ, ಖಾಲಿಯಾಗಿ, ಯಾವ ಅಂಚೂ ಇಲ್ಲದೆ ಕಾಣಿಸಿತು.
ಸರ್ಗಂ ಸಙ್ಕಲ್ಪಯಾಮೀಮಮ್ ಇತಿ ನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ತನ್ ಮಯಾ । ಖಮ್ ಏವೇಕ್ಷಿತುಮ್ ಆರಬ್ಧಂ ಶುದ್ಧಸೂಕ್ಷ್ಮೇಣ ಚೇತಸಾ
ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಾನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಶುದ್ಧವಾಗಿಯೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.
ಅಥಾಹಂ ದೃಷ್ಟವಾಂಸ್ ತತ್ರ ಮನಸಾ ವಿತತೇ ಽಮ್ಬರೇ । ಪೃಥಕ್ಸ್ಥಿತಾನ್ ಮಹಾರಮ್ಭಾನ್ ಸರ್ಗಾನ್ ಸ್ಥಿತಿನಿರರ್ಗಲಾನ್
ಆ ವಿಶಾಲವಾದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಹರಡಿದಂತೆ, ಅಲ್ಲಿಯೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಇದ್ದ ಮಹಾ ಸೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಇರುವವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದೆ.
ಪರಸ್ಪರೇಣ ಚಾದೃಷ್ಟಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣ್ವಿನ್ದ್ರಸಂಯುತಾನ್ । ಸಸುರಾಸುರಗನ್ಧರ್ವಕಿನ್ನರೋರಗಮಾನವಾನ್
ಅವು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕಾಣದೆ, ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಕಿನ್ನರರು, ನಾಗರು ಮತ್ತು ಮಾನವರು ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದರು.
ಮೇರುಮನ್ದರಕೈಲಾಸಮಹೇನ್ದ್ರಮಲಯಾಚಲಾನ್ । ಸಾದ್ರಿದ್ಯೂರ್ವೀನದೀಶಾಂಶ್ ಚ ಸಙ್ಖ್ಯಯಾ ದಶಭಾಸುರಾನ್
ಅಲ್ಲಿ ಮೇರು, ಮಂದರ, ಕೈಲಾಸ, ಮಹೇಂದ್ರ, ಮಲಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಪರ್ವತಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ದ್ವೀಪಗಳು, ಭೂಖಂಡಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಹತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ತೇಷು ತತ್ಪ್ರತಿಬಿಮ್ಬಾಭಾಃ ಪದ್ಮಕೋಶಾಧಿವಾಸಿನಃ । ರಾಜಹಂಸರಥಾರೂಢಾಸ್ ಸಂಸ್ಥಿತಾ ದಶಪದ್ಮಜಾಃ
ಆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಕಮಲದೊಳಗೆ ಹುಟ್ಟಿದವರು, ಕಮಲದ ದಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ, ಹಂಸಗಳ ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರು.
ಪೃಥಕ್ಸ್ಥಿತೇಷು ದಶಸು ತೇಷೂದ್ಯದ್ಭೂತಪಙ್ಕ್ತಿಷು । ಜ್ವಲಜ್ಜ್ವಾಲೇಷು ದೀರ್ಘೇಷು ಜಗತ್ಸೂಜ್ಜ್ವಲದೀಪ್ತಿಷು
ಆ ಹತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಒಂದರಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಾಲುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು; ಅವುಗಳು ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಾ, ಉದ್ದವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದು, ಲೋಕಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.
ಪ್ರವಹನ್ತಿ ಮಹಾನದ್ಯಃ ಪ್ರಧ್ವನನ್ತಿ ತಥಾಬ್ಧಯಃ । ಪ್ರತಪನ್ತ್ಯ್ ಉಷ್ಣರುಚಯಃ ಪ್ರಸ್ಫುರನ್ತ್ಯ್ ಅಮ್ಬರೇ ಽನಿಲಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ, ಸಾಗರಗಳು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತವೆ, ಬಿಸಿಯಾದ ಕಿರಣಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಗಳು ಜೋರಾಗಿ ಬೀಸುತ್ತವೆ.
ದಿವಿ ಕ್ರೀಡನ್ತಿ ವಿಬುಧಾ ಭುವಿ ಕ್ರೀಡನ್ತಿ ಮಾನವಾಃ । ದಾನವಾ ಭೋಗಿನಶ್ ಚೈವ ಪಾತಾಲೇಷು ಸುಖಂ ಸ್ಥಿತಾಃ
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಆಡುವರು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಆಡುವರು, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ದಾನವರು ಮತ್ತು ಸರ್ಪಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಾಲಚಕ್ರಪರಿಪ್ರೋತಾಷ್ ಷಟ್ ಛುಭಾಸ್ ಸಕಲರ್ತವಃ । ಯಥಾಕಾಲಂ ಫಲಪೂರ್ಣಾಂ ಭೂಷಯನ್ತ್ಯ್ ಅಭಿತೋ ಮಹೀಮ್
ಕಾಲಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗೂಡಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಋತುಗಳು ಶುಭಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಅವು ತಮಗೆ ತಕ್ಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫಲಭರಿತವಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರೌಢಿಂ ಶುಭಾಶುಭಾಚಾರಸ್ಥಿತಯಃ ಕಕುಭಾಂ ಪ್ರತಿ । ನರಕಸ್ವರ್ಗಫಲದಾಸ್ ಸರ್ವತ್ರ ಸಮುಪಾಗತಾಃ
ಶುಭ ಮತ್ತು ಅಶುಭ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರೌಢಿಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ, ಅವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ನರಕದ ಫಲಗಳನ್ನು ತರುತ್ತವೆ.
ಭೋಗಮೋಕ್ಷಫಲಾರ್ಥಿನ್ಯಸ್ ಸಮಸ್ತಾ ಭೂತಜಾತಯಃ । ಸಮೀಹಿತಂ ಯಥಾಕಾಲಂ ಪ್ರಯತನ್ತೇ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್
ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಭೋಗ ಅಥವಾ ಮೋಕ್ಷದ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸಿ, ತಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ತಕ್ಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಪ್ತಲೋಕಾಸ್ ತಥಾ ದ್ವೀಪಾಸ್ ಸಮುದ್ರಾ ಗಿರಯಸ್ ತಥಾ । ಅವೇಕ್ಷಮಾಣಾಃ ಕಲ್ಪಾನ್ತಂ ಸ್ಫುರನ್ತ್ಯ್ ಉರುತರಾರವಮ್
ಏಳು ಲೋಕಗಳು, ದ್ವೀಪಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳು ಕೂಡ ಕಾಲಚಕ್ರದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಭಾರವಾದ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಕಂಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಕ್ವಚಿದ್ ರಾತ್ರಿತ್ವಮ್ ಆಯಾತಂ ಕ್ವಚಿತ್ ಸ್ಥಿರತಯಾ ಸ್ಥಿತಮ್ । ಸ್ಥಿತಂ ಪರ್ವತಕುಞ್ಜೇಷು ತಮಸ್ ತೇಜೋಲವದ್ರುತಮ್
ಕೆಲವಡೆ ರಾತ್ರಿ ಬಂದುಕೊಂಡಿದೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವಡೆ ಅದು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಪರ್ವತದ ಕಣಿವಗಳಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆ ಬೆಳಕಿನ ಚಿಮ್ಮುಹೋಗುವಂತೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹರಡಿದೆ.
ನಭೋನೀಲೋತ್ಪಲಸ್ಯಾನ್ತರ್ ಭ್ರಮದಭ್ರಮಧುವ್ರತಮ್ । ಪ್ರಸ್ಫುರತ್ತಾರಕಾಜಾಲಂ ಕೇಸರಾಪೂರತಾಂ ಗತಮ್
ಆಕಾಶದ ನೀಲಿ ಕಮಲದೊಳಗೆ ಮೋಡದ ಮಧುಮಕ್ಕಳಂತೆ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದೆ; ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಜಾಲವು ಅದರೊಳಗೆ ಕಮಲದ ಹೂವಿನ ಕೇಸರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಕಲ್ಪಾನ್ತಘನನೀಹಾರೋ ಮೇರುಕುಞ್ಜೇಷು ಸಂಸ್ಥಿತಃ । ಶಲ್ಮಲೇರ್ ಅಮಲಂ ತೂಲಮ್ ಅಷ್ಠೀಲಾಕೋಟರೇಷ್ವ್ ಇವ
ಯುಗಾಂತ್ಯದ ದಟ್ಟ ಮಂಜು ಮೆರು ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿದೆ; ಶಲ್ಮಲಿಯ ಗಿಡದ ಹೊಳೆಯೊಳಗೆ ಶುಭ್ರ ಹತ್ತಿಯು ಎಲುಬಿನ ರಂಧ್ರದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಇದೆ.
ಲೋಕಾಲೋಕಾದ್ರಿರಶನಾಂ ರಣದರ್ಣವಘುರ್ಘುರಾಮ್ । ತಮಃಖಣ್ಡೇನ್ದ್ರನೀಲಾಢ್ಯಾಂ ನಿಜರತ್ನವಿರಾಜಿತಾಮ್
ಲೋಕಾಲೋಕ ಪರ್ವತದ ಬೆಲ್ಟ್ ಯುದ್ಧಸಮುದ್ರಗಳ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಗದ್ದಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಕತ್ತಲು ಮತ್ತು ನೀಲಮಣಿಯ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಬೆಲ್ಟ್ ತನ್ನದೇ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.
ದಧಾನಾ ವಸುಧಾ ಭೂತರವಕಾಕಲಿಘುಙ್ಘುಮಾಮ್ । ಸಂಸ್ಥಿತಾ ಭುವನಾಭೋಗೇ ಸ್ವಾನ್ತಃಪುರ ಇವಾಙ್ಗನಾ
ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಡಿಮೆ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು, ಭೂಮಿ ಲೋಕಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅರಮನೆಯ ಒಳಮನೆಗೆ ಹೋಲುವ ಹೆಂಗಸಂತೆ ನಿಂತಿದೆ.
ಗೌರಾಹಃಪಙ್ಕ್ತಿಮಧ್ಯಸ್ಥರಜನೀರಾಜಿರಾಜಿತಾಃ । ಪದ್ಮೋತ್ಪಲಸ್ರಜ ಇವ ಲಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ವತ್ಸರಶ್ರಿಯಃ
ಬಿಳಿ ಹಗಲುಗಳ ಸಾಲು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯೆ ರಾತ್ರಿ ರೇಖೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಋತುಗಳ ವೈಭವಗಳು, ಕಮಲ ಮತ್ತು ನೀರಳೆ ಹೂಗಳ ಹಾರಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಬಹುಗರ್ಭವಿಭಾಗಸ್ಥಭೂತಲೋಕಾಃ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್ । ತೇಜೋಽರುಣಾ ವಿಲೋಕ್ಯನ್ತೇ ದಾಡಿಮಾನೀವ ಷಣ್ಡಕೇ
ಬಹುಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಪಂಚಗಳು, ದಾಳಿಂಬೆ ಹಣ್ಣುಗಳ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ ಹೂಗುಚ್ಛಗಳಂತೆ ಕೆಂಪು ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿವೆ.