ವಿಹೃತಂ ರುಧಿರೇಷ್ವ್ ಅನ್ತರ್ ದ್ರವಶಕ್ತ್ಯೇವ ವಾರಿಷು । ಅಬ್ಧಿಷ್ವ್ ಆವರ್ತವೃತ್ತ್ಯೇವ ಜಠರೇಷು ವಿವಲ್ಗಿತಮ್
ಆಕೆ ರಕ್ತದೊಳಗೆ, ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಹರಿವಿನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಅಲೆಗಳ ತಿರುಗಾಟದಂತೆ, ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಆಕೆ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾ ಕಾಡುತ್ತಾಳೆ.
ಸುಪ್ತಂ ಮೇದಸ್ಸು ಶುಭ್ರೇಷು ಶೇಷಾಙ್ಗೇಷ್ವ್ ಇವ ಶೌರಿಣಾ । ಸ್ವಾದಿತಸ್ ಸ್ವಾಮಗನ್ಧೋ ಽನ್ತರ್ ವಾತಶಕ್ತ್ಯಾಮೃತಂ ಯಥಾ
ಹೆಬ್ಬಸನ ಸುಗಂಧವು ಹೇಗೆ ಶುಭ್ರ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆಮುಗಿದಿರುತ್ತದೋ, ಅಥವಾ ಗಾಳಿಯ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೃತವು ಹೇಗೆ ಅಡಗಿದಿರುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವಂತ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು ಅದನ್ನು ಒಳಗೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
ತರುಗುಲ್ಮೌಷಧಾದೀನಾಂ ಹೃತ್ಸ್ಥಾರಣ್ಯಾನಿಲಶ್ರಿಯಾ । ಪರಿಭುಕ್ತಾನ್ಯ್ ಅಶಕ್ತಾನಿ ಹಿಂಸಯಾ ವೀಕ್ಷಿತಾನಿ ಚ
ಮರಗಳು, ಗಿಡಗಳು, ಔಷಧಿಗಳು ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವ ಗಾಳಿಯ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ; ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಅವು ಬಲಹೀನವಾಗುತ್ತವೆ, ಹೊಡೆದಾಗ ಅವು ಕೇವಲ ನೋಡಲ್ಪಡುವಂತಾಗುತ್ತವೆ.
ಅಹಂ ಜೀವಮಯೀ ಸೂಚೀ ಸ್ಯಾಮ್ ಇತೀಚ್ಛಾವರೇಣ ಸಾ । ಸಮ್ಪನ್ನಾ ಮಾನಸೀ ಸೂಚಿಶ್ ಚೇತನೀ ಪಾವನೀ ಶಿತಾ
ನಾನು ಜೀವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸೂಚಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಇಚ್ಛೆ ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೂಚಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ—ಅದು ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಶುದ್ಧವಾಗಿಯೂ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಅದೃಶ್ಯಯಾ ತಯಾ ತೇನ ಮಾರುತೋಗ್ರತುರಙ್ಗಯಾ । ಅಯಸ್ಸೂಚೀನಿಲಯಯಾ ವಿಹೃತಂ ದಿಕ್ಷು ರುದ್ಧಯಾ
ಆ ಅದೆಷ್ಟೋ ವೇಗದ, ಗಾಳಿಯಂತಿರುವ, ಕಾಣದ ಸೂಚಿಯ ಮೂಲಕ, ಅದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದೆ, ಆದರೂ ಅದು ಮರೆಮುಗಿದೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಪೀತಂ ಭುಕ್ತಂ ವಿಲಸಿತಂ ಹಸಿತಂ ದತ್ತಮ್ ಆಹೃತಮ್ । ನರ್ತಿತಂ ಗೀತಮ್ ಉಷಿತಮ್ ಅನನ್ತೈಃ ಪ್ರಾಣಿದೇಹಕೈಃ
ಪಾನ, ಭೋಜನ, ಆಟ, ನಗು, ಕೊಡುಗೆ, ಸ್ವೀಕಾರ, ನೃತ್ಯ, ಹಾಡು, ಜಾಗರಣೆ—ಇವೆಲ್ಲ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ದೇಹಗಳಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಅದೃಶ್ಯಯಾ ಶರೀರಿಣ್ಯಾ ಮನಃ ಪವನದೇಹಯಾ । ಕೃತಮ್ ಆಕಾಶರೂಪಿಣ್ಯಾ ನ ತದ್ ಅಸ್ತಿ ನ ಯತ್ ತಯಾ
ಅದೃಶ್ಯವಾದ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ವಾಯುವನ್ನು ದೇಹವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಜೀವಿ, ಆಕಾಶದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದ ಆಗದದ್ದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ.
ಮತ್ತಯಾಶಕ್ತಯಾ ಸ್ವಾದುರಸಾಂಶ್ ಚರ್ವಿತುಮ್ ಏತಯಾ । ಬಾಲಯಾಲಾನಮ್ ಆಶ್ರಿತ್ಯ ಕರಿಣ್ಯೇವ ವಿವಲ್ಗಿತಮ್
ಮಧುರ ರುಚಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು, ಶಕ್ತಿಹೀನವಾಗಿ, ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದಂತೆ, ಈ ಜೀವಿ ಮಕ್ಕಳ ಆಟವನ್ನು ಆಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಕಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಆನೆಹೆಣ್ಣಿನಂತೆ ಅಲೆಯುತ್ತದೆ.
ಕಲ್ಲೋಲಬಹಲಾದ್ಯೂನದೇಹದುಷ್ಟನದೀಷ್ವ್ ಅಲಮ್ । ವೇಗೈರ್ ವೈಧುರ್ಯಕಾರಿಣ್ಯಾ ಮತ್ತಯಾ ಮಕರಾಯಿತಮ್
ಅಶುದ್ಧ, ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನ, ಅಲೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ, ವೇಗದಿಂದ ತಲೆಸುತ್ತು ಮಾಡುವಂತೆ, ಈ ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ ಜೀವಿ मगरದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಶಕ್ತಯಾ ನಿಗಿರಿತುಂ ಮೇದೋಮಾಂಸಂ ತಯಾ ಹೃದಿ । ದೂನಂ ಸುಚಿರಮ್ ಅರ್ಥಾಢ್ಯವೃದ್ಧಾತುರಧಿಯಾ ಯಥಾ
ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ಮಾಂಸವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ, ಆಕೆ ಬಹುಕಾಲ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದನ್ನು, ಧನಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಮನಸ್ಸು ದುರ್ಬಲವಾದವನು ಹೇಗೆ ಬಾಧೆಪಡುವನೋ, ಹಾಗೆಯೇ.
ಗಜೋಷ್ಟ್ರಮೃಗಹಸ್ತ್ಯಶ್ವಸಿಂಹಾದಿಹೃದಿ ನರ್ತಿತಮ್ । ನರ್ತಕ್ಯೇವ ಚಿರಂ ರಙ್ಗೇ ವೇಲ್ಲಯನ್ತ್ಯಾಙ್ಗಮ್ ಅಙ್ಗಕೇ
ಆಕೆಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆನೆ, ಒಂಟೆ, ಜಿಂಕೆ, ಕುದುರೆ, ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇದು, ನೃತ್ಯಂಗಣದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಹೀಗೆ ಚಲಿಸುವಂತೆ.
ಬಹಿರ್ ಅನ್ತಶ್ ಚ ವಾಯೂನಾಮ್ ಏಕತ್ವಮ್ ಅನುಯಾತಯಾ । ಗನ್ಧಲೇಖಿಕಯೇವಾನ್ತಸ್ಸ್ಥಿತಂ ದುರ್ಲಕ್ಷ್ಯಯಾನಯಾ
ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ಇರುವ ವಾಯುಗಳ ಏಕತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರಿಂದ, ಆಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಿಸದವಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಇದು, ಒಳಗೇ ಇರುವ ಸುಗಂಧ ಬರಹಗಾರನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವಂತೆ.
ಮನ್ತ್ರೌಷಧತಪೋದಾನದೇವಪೂಜಾದಿಭಿರ್ ಹಿತಾ । ವಲ್ಗದ್ಗಿರಿನದೀತುಙ್ಗತರಙ್ಗವದ್ ಅಪದ್ರುತಾ
ಮಂತ್ರ, ಔಷಧಿ, ತಪಸ್ಸು, ದಾನ, ದೇವಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳಿಂದ ಲಾಭವಾಗಿದಾಗ, ಆಕೆ ಪರ್ವತ ನದಿಯ ಎತ್ತರದ ಅಲೆಗಳು ಹೇಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆಯೋ, ಹಾಗೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಓಡುತ್ತಾಳೆ.
ದೀಪಪ್ರಭೇವಾವಿಜ್ಞಾತಗತಿರ್ ಗತ್ವಾಶು ಲೀಯತೇ । ಅಯಸ್ಸೂಚ್ಯಾಂ ಮಾತರೀವ ತತ್ರ ನಿವೃತಿಮ್ ಏತಿ ಸಾ
ದೀಪದ ಬೆಳಕು ಹೇಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗದೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಡಗಿಹೋಗುತ್ತದೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ಆಕೆ ಕೂಡ ಸೂಚಿ ತನ್ನ ತಾಯಿಯೊಳಗೆ ಸೇರುವಂತೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.
ಸ್ವವಾಸನಾನುಸಾರೇಣ ಸರ್ವ ಆಸ್ಪದಮ್ ಈಹತೇ । ಸೂಚಿತ್ವಮ್ ಏವ ರಾಕ್ಷಸ್ಯಾ ಸೂಚಿತ್ವೇನಾಸ್ಪದೀಕೃತಮ್
ತಾನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವಭಾವದಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೆಲೆಯನ್ನ ಹುಡುಕುತ್ತಾಳೆ; ಸೂಚನೆ ಎಂಬುದೇ ಆ ರಾಕ್ಷಸಿಯು, ಸೂಚನೆಯಿಂದಲೇ ಆ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರ್ವೋ ವಿಹೃತ್ಯಾಪಿ ದಿಶಸ್ ಸ್ವಮ್ ಏವಾಸ್ಪದಮ್ ಆಪದಿ । ಜೀವಸೂಚೀ ಲೋಹಸೂಚೀಮ್ ಇವಾಯಾತಿ ಜಡೋ ಜನಃ
ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ನೆಲೆಗೆ ತಲುಕುತ್ತಾರೆ; ಜೀವಸೂಚಿ ಲೋಹಸೂಚಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವಂತೆ, ಜಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ತನ್ನ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ.
ಏವಂ ಪ್ರಯತಮಾನಾ ಸಾ ವಿಹರನ್ತೀ ದಿಶೋ ದಶ । ಮಾನಸೀಂ ತೃಪ್ತಿಮ್ ಆಯಾತಿ ನ ಶಾರೀರೀಂ ಕದಾಚನ
ಹೀಗಾಗಿ ಆಕೆ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದರೂ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ಎಂದಿಗೂ ತೃಪ್ತಿ ಸಿಗದು.
ಸತಿ ಧರ್ಮಿಣಿ ಧರ್ಮಾ ಹಿ ಸಮ್ಭವನ್ತೀಹ ನಾಸತಿ । ಶರೀರಂ ದೃಶ್ಯತೇ ಯಸ್ಯ ತಸ್ಯ ತತ್ ಕಿಲ ತೃಪ್ಯತಿ
ಯಾವಾಗ ಆಧಾರವಿರುವುದೋ, ಆಗಲೇ ಗುಣಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ; ಆಧಾರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವು ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಹವು ಯಾರಿಗೋ ಸೇರಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡುತ್ತೇವೆ, ಆ ದೇಹವೇ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಥ ತೃಪ್ತಸ್ಯ ದೇಹಸ್ಯ ಸ್ಮರಣಾತ್ ಪ್ರಾಕ್ತನಸ್ಯ ಸಾ । ಬಭೂವ ದುಃಖಿತಾ ಸ್ವಾದುಪೂರ್ಣೋದರಸುಖಾರ್ಥಿನೀ
ಆಮೇಲೆ, ತಾನು ತೃಪ್ತಿಯಾದ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಹಳೆಯ ದೇಹವನ್ನು ನೆನೆದು, ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದ ಸಿಹಿ ಆಹಾರದ ಆನಂದವನ್ನು ಬಯಸಿ ಆಕೆ ದುಃಖಿತಳಾದಳು.
ತತಃ ಪ್ರಾಕ್ತನದೇಹಾರ್ಥಂ ಕರೋಮಿ ವಿಪುಲಂ ತಪಃ । ಇತಿ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ತಪಸೇ ದೇಶಂ ನಿರ್ಣೀಯ ಚಾತ್ಮನಾ
ಆಗ, 'ನಾನು ಹಳೆಯ ದೇಹಕ್ಕಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಕು' ಎಂದು ಆಕೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಒಂದು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು.
ವಿವೇಶಾಕಾಶಗೃಧ್ರಸ್ಯ ಹೃದಯಂ ತರುಣಸ್ಯ ಸಾ । ಪ್ರಾಣಮಾರುತಮಾರ್ಗೇಣ ಖಂ ಮೃಗೇವ ಖಖೇಲಗಾ
ಆಕೆ ಜೀವಶ್ವಾಸದ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ಯುವ ಗಿಡುಗದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಪ್ರಾಣಿಯಂತೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಳು.
ಸ ಗೃಧ್ರಸ್ ತಾಮ್ ಅಯಸ್ಸೂಚೀಂ ಕಾಞ್ಚಿದ್ ಏವಂಸಮಾಶ್ರಿತಾಮ್ । ಚಿತಾ ತಯೇರಿತಶ್ ಚಞ್ಚ್ವಾ ವೃತ್ತಿಂ ಮನ ಇವಾದಧೇ
ಆ ಗಿಡುಗು ಹೀಗೆ ಒಂದು ಕಬ್ಬಿಣದ ಸೂಜಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಚಂಚುವಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಅದನ್ನು ಚಿತೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟನು. ಇದು ಮನಸ್ಸು ತನ್ನ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಂತೆ ಆಗಿತ್ತು.
ಸೂಚೀಮ್ ಆದಾಯ ಗೃಧ್ರೋ ಽಸೌ ಯಯೌ ತಚ್ಚಿನ್ತಿತಂ ಗಿರಿಮ್ । ಅನ್ತಸ್ ಸೂಚೀಪಿಶಾಚ್ಯಾಶು ನುನ್ನೋ ಽಬ್ದ ಇವ ವಾಯುನಾ
ಆ ಗಿಡುಗು ಆ ಸೂಜಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಆಕೆ ಯೋಚಿಸಿದ್ದ ಆ ಬೆಟ್ಟದ ಕಡೆಗೆ ಹಾರಿದನು. ಸೂಜಿಯ ಆತ್ಮದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಅವನು ಒಳಗಿಂದ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸಿದನು, ಹೇಗೆ ಗಾಳಿ ಮೋಡವನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಹೀಗೇ.
ತತ್ರಾಜನೇ ಮಹಾರಣ್ಯೇ ಸ್ಥಾಪಯಾಮ್ ಆಸ ತಾಮ್ ಅಸೌ । ಸರ್ವಸಙ್ಕಲ್ಪರಹಿತೇ ಪದೇ ಯೋಗೀವ ಚೇತನಾಮ್
ಅಲ್ಲಿ, ಜನರಿಲ್ಲದ ದೊಡ್ಡ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಆ ಗಿಡುಗು ಆ ಸೂಜಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಆಸೆ-ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟನು. ಇದು ಯೋಗಿ ತನ್ನ ಚೇತನವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಸಂಕಲ್ಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವಂತೆ ಆಗಿತ್ತು.
ಏಕೇನೈವಾಣುನಾ ತೇನ ಪಾದಪ್ರಾನ್ತೇನ ಮೂರ್ಛಿತಾ । ಸಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತೇವಾದ್ರೇರ್ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಗೃಧ್ರೇಣ ದೇವತಾ
ಆಕೆ ಒಂದು ಅಣುವಿನಷ್ಟು ಸೂಜಿಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನಳಾಗಿ, ಆ ಗಿಡುಗು ಬೆಟ್ಟದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಯಂತೆ ಅವಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಳು.
ರಜಃಕಣಬೃಹಚ್ಛೃಙ್ಗಶಿರಸ್ಯ್ ಏಕೇನ ಸಾಣುನಾ । ಪಾದೇನಾತಿಷ್ಠದ್ ಉದ್ಗ್ರೀವಂ ಶಿಖೇವ ಗಿರಿಮೂರ್ಧನಿ
ಒಂದು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಉಕ್ಕಿನ ಸೂಚಿಯ ತುದಿಯನ್ನು, ಆಕೆ ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಅಗಲವಾದ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಬಲವಾಗಿ ಒತ್ತಿದಳು, ಅದು ಮಹಾ ಪರ್ವತದ ತುದಿಗೆ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಇಟ್ಟಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು.
ಉತ್ಥಿತಾಂ ಸ್ಥಾಪಿತಾಂ ಸೂಚೀಂ ಗೃಧ್ರಾನ್ತರ್ ಜೀವಸೂಚಿಕಾ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬಹಿರ್ ವಿನಿರ್ಗನ್ತುಂ ಖಗದೇಹಾತ್ ಪ್ರಚಕ್ರಮೇ
ಆ ಗಿಡುಗದೊಳಗೆ ಎತ್ತಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಜೀವ ಸೂಚಿಯನ್ನು ನೋಡಿದವಳು, ಆ ಹಕ್ಕಿಯ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸತೊಡಗಿದಳು.
ಗೃಧ್ರಪ್ರಾಣಾನ್ ನಿರ್ಜಗಾಮ ಸೂಚೀ ಪ್ರೋನ್ಮುಖಚೇತನಾ । ಪವನಾದ್ ಗನ್ಧಲೇಖೇವ ಘ್ರಾಣವಾತಲವೋನ್ಮುಖೀ
ಜೀವ ಸೂಚಿ ಹೊರಗೆ ಬರಲು ಉತ್ಸುಕವಾಗಿ, ಗಿಡುಗದ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟಿತು; ಅದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುಳಿಯುವ ಸುಗಂಧದ ರೇಖೆಯಂತೆ ಮೂಗಿನತ್ತ ಏರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು.
ಜಗಾಮ ಗೃಧ್ರಸ್ ಸ್ವಂ ದೇಶಂ ಭಾರಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವೇವ ಭಾರಿಕಃ । ನಿವೃತ್ತವ್ಯಾಧಿರ್ ಇವ ಸ ಬಭೂವಾನ್ತರನಾಕುಲಃ
ಗಿಡುಗ ತನ್ನ ಭಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತನ್ನ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿತು; ಭಾರವನ್ನು ಇಳಿಸಿದ ಹೊತ್ತುಗಾರನಂತೆ, ರೋಗದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನಂತೆ ಆತನ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಯಿತು.
ಅಯಸ್ಸೂಚಿತಯಾಧಾರಸ್ ತಪಸೇ ಪರಿಕಲ್ಪಿತಃ । ದೃಢಸ್ಯ ಸದೃಶೋ ಽರ್ಥಾನಾಂ ವಿನಿಯೋಗೋ ಹಿ ರಾಜತೇ
ಕಠಿನವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸೂಚಿಯನ್ನು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಇಟ್ಟರು. ಏಕೆಂದರೆ, ಬಲವಾದ ಆಧಾರದ ಸದುಪಯೋಗವೇ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ.